Commissievergadering op 7 januari 2026

Mevrouw de voorzitster, ik wens iedereen een gezond en gelukkig nieuw jaar.

Mevrouw de minister, de opening van een detentiehuis in Antwerpen is opnieuw uitgesteld. Dat detentiehuis was al aangekondigd in 2023, maar de opening ervan wordt nu uitgesteld tot minstens 2027 volgens de berichten. Hoewel de opening eind 2024 gepland was, is er op de site van Digipolis nog altijd niets gebeurd. De werkzaamheden zijn blijkbaar nog niet gestart. De vertraging is het gevolg van een juridisch geschil.

Daarnaast moet dit detentiehuis passen in het project Ringpark Zuid, dat nog volop in ontwikkeling is. Dat kan voor nog meer vertraging zorgen. Kunt u hierover wat meer toelichting geven?

Wat is de stand van zaken van de gesprekken en onderhandelingen met AG Vespa? Het project moet worden ingepast in het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) Ringpark Zuid, dat nog in ontwikkeling is en de nodige tijd vergt. Welke zekerheid kunt u geven dat er tegen 2027 een detentiehuis zal worden geopend, gelet op het feit dat dit afhankelijk is van het finaliseren van dat RUP?

Het finaliseren van een dergelijk RUP vraagt, zoals u beter weet dan ik, behoorlijk wat tijd en bevindt zich, volgens de informatie waarover ik beschik, momenteel nog in de voorbereidingsfase.

Tot slot zal het detentiehuis worden gebouwd met modulaire units, maar die zouden nog altijd niet besteld zijn. Wat is daarvan de oorzaak? Blijkbaar is er ook daarbij sprake van een juridisch geschil. Kunt u daarover meer toelichting geven? Er zouden nog onduidelijkheden zijn die moeten worden weggewerkt. Over welke onduidelijkheden gaat het dan en wanneer zullen de modulaire units daadwerkelijk worden besteld, rekening houdend met het gegeven dat het na die bestelling nog anderhalf jaar duurt vooraleer het detentiehuis zou kunnen opengaan?

Dank u, mevrouw de minister, voor uw antwoord. Dan is de verspreide informatie over die juridische geschillen fout. Ik ben blij te horen dat de gesprekken met de stad Antwerpen en AG Vespa op een constructieve wijze plaatsvinden. Ik begrijp natuurlijk dat dat soms meer tijd vraagt dan aanvankelijk gepland. Ik begrijp ook dat Justitie geen vat heeft op de timing van het RUP, maar dan is het natuurlijk toch wel belangrijk om met de regelmaat van de klok erop aan te dringen om daar vooruitgang te boeken, indien u tegen eind 2026, of minstens tegen begin 2027, erin wilt slagen om dat detentiehuis te openen.

Mevrouw de minister, het is al herhaaldelijk aan bod gekomen en ik denk dat het ook nog aan bod zal komen bij de bespreking van de beleidsnota. Ik vind het echter zinvol om vandaag al enige duidelijkheid te scheppen en heb daarom de gelegenheid genomen hierover een vraag te stellen.

Naar aanleiding van het begrotingsakkoord dat ondertussen al enkele weken geleden werd gesloten, hebt u laten weten dat u 1 miljard euro extra voor Justitie hebt binnengehaald, waaronder 600 miljoen euro eenmalige infrastructuurmiddelen voor broodnodige detentiecapaciteit en 200 miljoen euro structureel voor de aanpak van de overbevolking, zoals ook uit de tabellen blijkt.

Ik hoef u niet toe te lichten dat die injectie uiteraard welkom is. Of dat voldoende zal zijn, zal de tijd uitwijzen, want de uitdagingen bij Justitie zijn zeer groot, niet alleen in de gevangenissen, maar ook bij de magistratuur, tolken, deskundigen en dergelijke. Er liggen nog heel wat werven open, waaronder het verhaal van de detentiehuizen. Daar is daarnet al een vraag over gesteld: van de 15 aangekondigde detentiehuizen zijn er slechts 2 gerealiseerd. Olen is daar recent bijgekomen. De ambities gingen echter verder dan wat de uitvoering vandaag laat zien, vandaar, mevrouw de minister, wil ik graag wat toelichting krijgen over de huidige extra middelen voor Justitie en de impact daarvan.

Kunt u de communicatie over het miljard euro concreter toelichten? Zal dat voldoende zijn of is het een startpunt om aan de noden te voldoen? Kunt u verduidelijken hoe u binnen deze bijkomende middelen concrete prioriteiten zult bepalen en hoe dit zich zal vertalen in duidelijke keuzes en acties op het terrein? Kunt u toelichten hoe u binnen dit pakket de tekorten voor tolken, vertalers en deskundigen zult opvangen? Die facturen staan immers ook nog altijd open.

Ik verwacht dat we uw beleidsnota in februari zullen ontvangen, maar we zullen dan ook nood hebben aan een duidelijk en controleerbaar cijferplan voor Justitie.

Wat betekent dit pakket voor de aanpak van de overbevolking en de uitrol van de detentiehuizen? Hoe zult u ervoor zorgen dat extra plaatsen kunnen worden gecreëerd om de nood op het terrein te verlichten? Ik dank u alvast voor uw antwoord.

Madame la ministre, le gouvernement Arizona a annoncé un financement supplémentaire d’un milliard d’euros pour la Justice. Cette annonce a suscité de nombreuses attentes dans un secteur confronté à des difficultés structurelles majeures, tant au niveau de l’ordre judiciaire que de l’exécution des peines. Toutefois, à ce stade, la ventilation concrète de ces moyens reste particulièrement floue.

Dès lors, pouvez-vous préciser de manière détaillée comment ce milliard d’euros sera réparti? Plus concrètement, quels montants seront affectés respectivement au renforcement de la magistrature et de l’ordre judiciaire, aux greffes et au personnel administratif, aux établissements pénitentiaires et à l’exécution des peines, ainsi qu’aux infrastructures et à la digitalisation? Quels engagements précis pouvez-vous prendre en matière de renforcement du personnel, notamment en ce qui concerne le nombre de magistrats, de greffiers et d’autres fonctions essentielles au bon fonctionnement de la Justice? Pouvez-vous également préciser comment, dans ce cadre budgétaire, vous entendez combler les déficits structurels persistants concernant les interprètes, traducteurs, experts judiciaires et services de remorquage, pour lesquels des retards de paiement subsistent encore aujourd’hui?

Je vous remercie.

Naar aanleiding van het bereiken van een begrotingsakkoord maakte de minister op heel triomfantelijke wijze wereldkundig dat ze het 1 miljard euro extra investeringen dat ze had geëist ook zou gekregen hebben. Dit triomfalisme is niet echt gepast in een week waarin de gevangeniscrisis nog eens dramatische vormen heeft aangenomen, zo konden we terecht lezen in de media. Uit de besprekingen is gebleken dat 600 miljoen euro zou worden besteed aan eenmalige infrastructuurwerken om de detentiecapaciteit aan te pakken en 200 miljoen euro voor de aanpak van de overbevolking.

Helaas dienen we vast te stellen dat dit extra budget absoluut onvoldoende is om alle andere dringende noden binnen Justitie weg te werken. Denken we bijvoorbeeld aan de talrijke noden binnen de magistratuur, de problemen wat de digitalisering betreft, het betalen van alle openstaande facturen van dienstverleners aan Justitie zoals vertalers, tolken, slotenmakers, takelbedrijven, enz. om enkele voorbeelden te noemen.

In de media dit weekend konden we lezen: “De minister gooide de voorbije maanden haar handen in de lucht. Ze stond machteloos want ze kreeg zogezegd niet de steun van haar collega's in de regering. Die steun heeft ze nu wel. De tijd van zuchten, zagen, klagen en paraderen is nu écht wel voorbij, het is hoogtijd dat deze minister overgaat tot daden."

Kan de minister mij concreet toelichten op welke wijze het toegekende extra budget voor Justitie concreet zal worden ingevuld? Waar zullen de prioriteiten liggen?

Deze toegekende bijkomende middelen zijn absoluut onvoldoende om een antwoord te bieden op alle andere en ook dringende noden binnen Justitie. Ook deze dienen eindelijk een antwoord te krijgen. Op welke zal de minister hier een structureel uitgewerkt plan uitrollen, dit uiteraard gekoppeld aan de nodige budgetten? Wanneer gaat de minister eindelijk met een concreet en grondig plan van aanpak komen?

Mevrouw de minister, dank u voor uw antwoord. Ik zal de cijfers toch nog eens goed nalezen. U zei daarstraks dat u wilde zorgen voor enkele lichtpuntjes voor Justitie. Ik hoop dat u er een aantal zult kunnen behalen met deze budgetten, ook al ben ik er me van bewust dat de uitdaging groot zal zijn.

Ik kijk alleszins uit naar de bespreking van de beleidsnota om dan ter zake meer toelichting te krijgen.

Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse.

Je vais prendre le temps de la relire, car elle contenait beaucoup de chiffres et je n’ai pas pu tout suivre. Mais, effectivement, les défis pour la justice sont énormes. Un article du Standaard rapportait ce matin qu’il manquait 300 agents pénitentiaires et que 10 % étaient absents. C’est énorme! Avec 0,22 % du PIB consacré à la Justice, nous sommes toujours en queue de peloton. Le budget d’un milliard devrait normalement nous faire remonter, mais pas de beaucoup.

Dès lors, nous attendrons les discussions d’orientation et les arbitrages budgétaires pour voir où ce milliard sera alloué.

Ik dank u, mevrouw de minister, voor uw antwoord. Ook ik zal de moeite nemen om dat antwoord nogmaals grondig te bekijken en alle cijfers te controleren. U hebt eigenlijk een opsomming gegeven van de talrijke noden binnen Justitie: de gevangenissen, het kraken van het verdienmodel, het fiscaal parket, de versterking van de rechterlijke orde, digitalisering enzovoort. U hebt een zeer ambitieus plan gepresenteerd waarvan wij waarschijnlijk het overgrote deel kunnen steunen. Uw uitdagingen zijn groot, maar ik blijf benadrukken dat de toegekende bijkomende middelen, beter gezegd de middelen die u hebt gekregen, absoluut onvoldoende zijn om een antwoord te bieden op alle andere en ook dringende noden binnen Justitie. Ik ben zeer benieuwd, mevrouw de minister, welke prioritaire klemtonen u zult leggen binnen al de ambities die u zojuist hebt gepresenteerd. Om af te sluiten, mevrouw de minister, zal ik blijven herhalen dat wat mogelijk is voor buitenlandse veiligheid, zeker ook voor binnenlandse veiligheid mogelijk moet zijn. Eigenlijk verdient u meer dan één miljard extra.

Madame la ministre, ce n’est pas la première fois que je vous interpelle au sujet du Palais de justice de Verviers. Il y a déjà quelques mois, j’attirai votre attention sur la dégradation inquiétante de cet édifice. Les révélations de ces derniers jours par voie de presse montrent pourtant que la situation est bien pire que ce qui avait été présenté jusqu’ici.

Une aile entière est abandonnée depuis 2014, soutenue par des étançons tant la stabilité est compromise. C’est d’autant plus désolant que ces magnifiques salles d’audience avaient été entièrement rénovées. Le bâtiment est aujourd’hui envahi par les pigeons, les traces laissées par leur passage, et même des carcasses d’oiseaux. Le mobilier, laissé sur place, se dégrade faute de toute protection.

Dans le nouveau palais adjacent, la situation n’est guère plus rassurante. Le bâtiment, déstabilisé par l’ancien, a vu ses murs bouger et certaines fenêtres se déformer. Elles doivent désormais être maintenues au scotch et à l’équerre pour éviter qu’elles ne tombent, ce qui rend impossible de les ouvrir. En été, les bureaux deviennent de véritables fours, dépassant rapidement les 30 degrés.

Et si je tenais aujourd’hui à vous reparler du palais de justice de Verviers, madame la ministre, vous vous en doutez, ce n’est évidemment pas sans lien avec la très bonne nouvelle tombée en début de semaine passée: l’annonce d’un milliard supplémentaire pour la Justice, dont 500 millions spécifiquement destinés aux infrastructures. C’est précisément au moment où ces moyens doivent être répartis que des priorités claires doivent être fixées.

Lors de ma dernière intervention sur ce dossier, vous m’aviez rappelé que la rénovation du Palais de justice de Verviers relevait de la Régie des Bâtiments. Mais vous aviez aussi indiqué que, dans la limite des moyens disponibles pour les bâtiments judiciaires, certaines interventions pouvaient malgré tout être envisagées dans le cadre des missions de vos services.

Vous m’aviez par ailleurs informée que vous travailliez, avec votre collègue la ministre Matz, à l’élaboration d’un plan d’amélioration de l’état des bâtiments judiciaires à l’échelle du pays.

À la lumière du milliard supplémentaire octroyé à la Justice, dont 500 millions destinés aux infrastructures, ces nouveaux moyens vous permettront-ils d’activer les interventions relevant de vos services, et surtout, le palais de justice de Verviers sera-t-il inscrit comme priorité concrète dans le plan national que vous préparez avec la ministre Matz? Pouvez-vous également nous indiquer où en est l’élaboration de ce plan d’amélioration des bâtiments judiciaires?

Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse. Cette compétence est effectivement partagée avec la Régie des Bâtiments. J'entends aussi parler des task forces Bâtiments et Sécurité. De façon générale, ce sont de bonnes nouvelles, mais j'espère que nous pourrons avoir prochainement davantage d'informations précises concernant ce bâtiment en particulier, qui est dans un état de dégradation très important, et qu'il sera prioritaire pour les moyens dont vous parlez et une future affectation à déterminer. J'espère voir le palais de justice de Verviers figurer en haut de la liste.

Madame la ministre, il y a quelques semaines, la presse a rapporté une décision judiciaire particulièrement préoccupante. À Bruges, un prévenu poursuivi pour trafic d'êtres humains a été acquitté après trois absences consécutives à son procès, faute d'avoir pu être transféré depuis la prison de Haren.

En approfondissant mes recherches, j'ai constaté que cette situation n'était pas isolée. Parmi d'autres cas documentés, on peut citer celui du 31 octobre 2024, où le tribunal de première instance francophone de Bruxelles a déclaré des poursuites irrecevables à l'encontre d'un détenu, jamais extrait malgré les demandes répétées du ministère public; son avocat ayant plaidé l'atteinte au procès équitable. Un avocat pénaliste consulté m'a également confirmé que ces situations se produisent régulièrement: absence de traducteur, extraction manquée, documents arrivant trop tard, autant de défaillances logistiques qui sont souvent liées à un manque de moyens, qui créent des failles exploitables par la défense et qui peuvent mener à des acquittements purement procéduraux et techniques.

Ces cas montrent qu'il ne s'agit plus d'exceptions, mais de problèmes récurrents dans la chaîne pénale. Même si les transferts relèvent formellement de la Direction de sécurisation de la police fédérale, ce sont bien les juridictions, et donc votre département, qui en subissent les conséquences: audiences impossibles à tenir, procès reportés, décisions annulées, voire acquittements dans des dossiers graves.

Au-delà du prévenu, ce sont évidemment des victimes qui voient leurs droits bafoués également. Un procès qui ne peut se tenir porte atteinte à leur droit à la vérité et à une justice effective, mais c'est également une atteinte au droit fondamental du prévenu à un procès équitable.

Madame la ministre, quelle évaluation avez-vous menée quant à l'impact de ces manquements répétés sur le fonctionnement de la justice ainsi que sur le respect du droit des victimes et du droit au procès équitable des prévenus? Quelles mesures concrètes et structurelles seront prises pour garantir durablement la comparution effective des détenus et éviter que d'autres dossiers pénaux ne s'effondrent pour des raisons logistiques et organisationnelles? Je vous remercie d'avance pour votre réponse, que je n'aurai peut-être pas la chance de suivre en direct, mais que je regarderai par la suite.

Mevrouw de minister, enkele weken geleden hebben we de problematiek inderdaad al besproken naar aanleiding van de vrijlating van een verdachte, omdat hij tot drie keer toe vanuit de gevangenis niet werd overgebracht naar de rechtbank om zijn rechtszaak bij te wonen. De inkt van het commissieverslag was nog niet droog of er verscheen opnieuw een persbericht, dit keer van de rechtbank in Gent. Een man die van diefstal werd verdacht, moest worden vrijgelaten omdat hij vijf keer niet kon worden overgebracht van de gevangenis naar de rechtbank.

De rechtbank spreekt van een structureel probleem dat voor veel vertragingen zorgt en waarvoor geen oplossing in het vooruitzicht is. Er moet snel een oplossing worden gezocht, want dit draagt bij tot een groot aantal mensen in voorhechtenis in onze overvolle gevangenissen. Bovendien zorgt dit voor vertragingen bij de rechtbanken, waar de achterstand ook al oploopt. Ook het recht op een eerlijk proces komt in het gedrang. Met andere woorden, heel wat problemen gaan gepaard met deze problematiek.

Ik heb een aantal zeer concrete vragen. Ten eerste, hoe verklaart u dat verdachten tot wel vijf keer toe niet naar de rechtbank worden overgebracht? Is er een structureel personeelstekort bij de Directie beveiliging (DAB)?

Ten tweede, hoeveel rechtszaken werden het afgelopen jaar verstoord, verlaat of uitgesteld door het niet uitvoeren van gevangenistransporten? Kunt u cijfers bezorgen per maand en per arrondissement en hoe groot is het probleem in cijfers?

Ten derde, welke concrete maatregelen zijn in voorbereiding of al genomen om de structurele personeelstekorten bij de DAB aan te pakken? In welke budgetten en rekruteringsinspanningen is daarvoor voorzien?

Ten vierde, welke noodmaatregelen kunnen vandaag worden genomen om deze problematiek te stoppen?

Ten vijfde, tegen wanneer verwacht u dat er geen rechtszaken meer worden uitgesteld omwille van het niet overbrengen van een verdachte uit de gevangenis?

Mevrouw de minister, een maand geleden bespraken we in deze commissie inderdaad al een soortgelijk geval. Er is opnieuw een strafzaak onontvankelijk verklaard omdat een beklaagde maar liefst vijf keer werd opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen, maar dat telkens niet lukte doordat hij niet vanuit de gevangenis kon worden overgebracht.

De eerste keer dat die beklaagde voor de correctionele rechtbank in Gent had moeten verschijnen, kreeg de rechtbank te horen dat hij niet kon worden overgebracht vanuit de gevangenis van Haren wegens een capaciteitstekort. De tweede keer werd zelfs helemaal geen reden opgegeven. De derde, vierde en vijfde keer werd opnieuw verwezen naar een capaciteitstekort. Vervolgens verklaarde de Gentse rechtbank de zaak onontvankelijk, omdat het niet lukte de overbrenging ordentelijk te laten verlopen.

Het is de tweede keer in zeer korte tijd dat dit zich voordoet. Eind november werd een verdachte van mensensmokkel vrijgesproken, omdat hij tot drie keer toe niet kon worden overgebracht van de gevangenis naar de rechtbank. Dit keer kon de beklaagde vijf keer niet worden overgebracht. Ook in dit geval gaat het om een beklaagde die in voorhechtenis zat in de gevangenis van Haren.

Daarom heb ik de hiernavolgende vragen.

Ten eerste, heeft het parket ondertussen beroep aangetekend tegen het vonnis?

Ten tweede, in de Commissie voor Justitie van 2 december 2025 gaf u aan dat u in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken gerichte initiatieven zou nemen, zodat de DAB haar opdrachten inzake transfers kan blijven vervullen. Kunt u een overzicht geven van de concrete initiatieven die reeds werden getroffen en van de initiatieven die nog zijn gepland?

Ten derde, u verklaarde ook dat u regelmatig overlegt met de bevoegde autoriteiten van de DAB. Hebt u naar aanleiding van de voorvallen in Brugge en Gent samengezeten met de DAB? Indien ja, wat was de reactie van de DAB zelf? Welke concrete problemen schuift zij zelf naar voren? Welke oplossingen kunt u haar aanreiken?

Ten vierde, het gaat in twee gevallen om een overbrenging vanuit de gevangenis van Haren. Doen die problemen zich specifiek voor bij transporten vanuit de gevangenis van Haren of rijst het probleem ook in andere gevangenissen?

Ten slotte, beschikt u over cijfers over het aantal keer dat een overbrenging vanuit een gevangenis in 2025 niet heeft kunnen plaatsvinden?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord.

U geeft een overzicht van de initiatieven die de laatste weken zijn genomen. Ik kan begrijpen dat de personeelsproblemen niet van vandaag op morgen opgelost zullen zijn, maar als een gedetineerde tot vijf keer toe niet kan verschijnen op een rechtbank, dan is dat een groot probleem. Als de rechtbank het dan nog uitdrukkelijk vraagt en men geraakt niet hoger op de prioriteitenlijst, dan krijgt men zo'n uitspraken. Ik betreur dat. Dat toont aan dat er heel grote problemen zijn.

Ik begrijp dat de problemen zich misschien eerder voordoen bij overbrengingen vanuit Haren. Dat was ook de vorige keer het geval. Dat moet dan toch bekeken worden. U verwijst naar het feit dat gedetineerden zich gemakkelijker kunnen verplaatsen op het grote domein, dat we destijds hebben bezocht. Dat valt toch ook te regelen? Men haalt gedetineerden meestal heel vroeg 's ochtends op en niet op een moment dat deze gaan wandelen zijn. Er moet toch eens samen met de directie van Haren worden bekeken hoe dat beter kan worden georganiseerd.

Zoals ik de vorige keer al suggereerde, waarom kan de overbrenging van een gedetineerde vanuit Haren naar een zitting in Brugge of Gent niet op een ander tijdstip gebeuren, bijvoorbeeld de ochtend ervoor? De overbevolking is heel groot, ook in Gent, Brugge en andere gevangenissen, maar als dat maar voor een nacht is, dan kan dat misschien een oplossing zijn, zodat de rechtszaak kan doorgaan. Dat zal waarschijnlijk ook wel voor andere problemen zorgen, maar zo kan het in elk geval niet verder.

Op korte tijd werd twee keer een crimineel vrijgesproken omdat hij niet van zijn cel naar de rechtbank kan worden gebracht om zijn eigen rechtszaak bij te wonen. Dat zou absolute prioriteit moeten krijgen. Ik begrijp dat u niet alles op vijf minuten kunt oplossen. De zaken waarnaar u verwijst, zijn echter alleen zaken op de lange termijn. Er is overleg gepleegd, er zullen 240 nieuwe agenten worden aangeworven en er komen nieuwe stelwagens. Dit is echter een probleem dat onmiddellijk in de kiem gesmoord moet worden. Dit zou nooit mogen gebeuren, ongeacht de omstandigheden. Als het probleem zich inderdaad voordoet in de gevangenis van Haren en voornamelijk daar – de twee gevallen hadden immers allebei betrekking op een overbrenging vanuit die gevangenis – dan lijkt het me belangrijk dat u naar daar gaat om te horen wat de problemen zijn om daarna op korte termijn in te grijpen, opdat dit absoluut nooit meer gebeurt. U hebt op een aantal vragen niet geantwoord. Kunt u bevestigen dat het parket wel degelijk in beroep is gegaan tegen die beslissing? Het kan zijn dat ik dat gemist heb, maar volgens mij hebt u niet op mijn vraag daarover geantwoord. Mijn vraag met betrekking tot de incidentie van het aantal mislukte overbrengingen hebt u volgens mij ook niet beantwoord. Die cijfers zal ik dan nog schriftelijk opvragen.

Ik verwijs naar de ingediende vraag.

Mijnheer de minister, vorig jaar stelde ik uw voorganger een vraag over de stand van zaken van het Centraal Register voor rechterlijke uitspraken. Het dossier sleept al lang aan: de wet tot installatie van het register werd op 16 oktober 2022 goedgekeurd, maar de inwerkingtreding en uitrol zijn sindsdien herhaaldelijk uitgesteld.

Volgens uw voorganger waren de vertragingen te wijten aan onder meer de moeilijkheid om een geschikte leverancier te vinden, waardoor de ontwikkeling pas begin 2023 startte. Vervolgens doken technische problemen op, zoals de gekwalificeerde ondertekening via JustSign en de koppeling met verouderde dossierbeheersystemen. Hij schetste een nieuwe timing: eerst koppeling aan de MaCH-databank voor digitale beschikbaarheid van vonnissen; daarna toevoeging van arresten van hoven en het Hof van Cassatie, met als doel dat tegen de zomer van 2025 meer dan 50% van de beslissingen digitaal beschikbaar zou zijn via JustJudgement; in de tweede helft van 2025 zou JustMask worden geactiveerd, gevolgd door de publieke beschikbaarstelling van gepseudonimiseerde uitspraken. Daarnaast werden 3,2 miljoen euro aan RRF-middelen vrijgemaakt voor JustJudgement, 2 miljoen voor JustMask en automatische samenvattingen, en 1 miljoen euro voor 2025 voor finale koppelingen en aanpassingen.

Gezien deze voorgeschiedenis en de nieuwe bestuurlijke constellatie wens ik opnieuw navraag te doen:

Is de door uw voorganger aangekondigde timing haalbaar gebleken? Werd de doelstelling van “meer dan 50% digitale beschikbaarheid tegen zomer 2025” behaald?

Is de koppeling met de MaCH-databank operationeel? Zo niet, wat is de huidige stand van zaken en oorzaak van bijkomende vertragingen?

Wat is de aangepaste planning voor de activering van JustMask en de publieke toegankelijkheid van gepseudonimiseerde uitspraken?

Wat is de status van de voorziene budgetten? Blijven de eerder vrijgemaakte RRF-middelen van 3,2 en 2 miljoen euro volledig beschikbaar? Werd het bijkomende budget van 1 miljoen euro voor 2025 ingezet of herzien?

Het Grondwettelijk Hof vernietigde intussen bepaalde onderdelen van de wet van 16 oktober 2022. Welke concrete gevolgen heeft deze gedeeltelijke vernietiging voor de verdere uitrol van het Centraal Register, juridisch en technisch?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Ik begrijp dat het project in 2025 in een stroomversnelling is geraakt. Ik hoop dat het verder de goede richting uitgaat, want het is een project dat al heel erg lang aansleept en dat nu eigenlijk volledig op de rails zou moeten staan. De voorzitster : Vermits de heer Thiébaut niet aanwezig is en we niets van hem hebben vernomen, vervallen zijn vragen nrs. 56011355C en 56011361C. Mevrouw Vandeberg stelt haar vragen nrs. 56011357C en 56011359C uit.

Madame la Ministre,

La justice sud-coréenne a découvert que plus de 120 000 caméras numériques avaient été piratées par des hackers. Ces derniers ont réussi à hacker une série de caméras connectées chez des utilisateurs privés. Elles sont installées en tant que bayphone, pet-camera ou encore comme caméras de surveillances dans des salles d'attente de cabinet gynécologique ou dans des salles de sport.

Les images étaient obtenues en repérant ces caméras sur des sites légaux les recensant et en testent des séries de mots de passe « classique » comme 1234 ou admin. Sur base des caméras ainsi piratées, ils diffusaient les images privées sur des sites à vocation pornographique, des sites web classique de streaming, ou encore le DarkWeb. La police coréenne conseille de mettre à jour ces caméras ainsi que de remplacer les mots de passe d'origine.

Enfin, la firme de sécurité informatique italienne Yarix a identifié un site – portail de diffusion de caméras piratées dont les flux étaient issus d'Allemagne, de France ou encore d'Ukraine. Le risque de voir des images volées originaires de Belgique est élevé et ne peut être écarté.

Mes questions, Madame la Ministre, sont :

Avez-vous eu des plaintes signalées concernant le piratage de caméras connectées en Belgique ?

Comptez-vous poursuivre les auteurs des faits, si le piratage de caméras belges est avéré ?

Avez-vous eu des contacts avec les autorités coréennes concernant les flux piratés par les hackers ?

Travaillez-vous avec la Police Fédérale, et la Computer Crime Unit, concernant les piratages visant à voler des images privées de citoyens ?

Quid des caméras utilisées pour la surveillance de l'espace public ?

Je remercie la ministre pour sa réponse et ses clarifications. Bien que la problématique ne vise pas notre territoire, elle pourrait, par extension, également nous affecter. Il est donc pertinent de se renseigner aussi sur les protocoles à suivre dans les cas de piratages semblables. De voorzitster : Vraag nr. 56011442C van mevrouw Marie Meunier vervalt.

L’entretien que vous avez accordé à L’Echo lève le voile sur la configuration du futur parquet fiscal et financier. Et force est de constater que le choix du gouvernement, sous votre impulsion, s’écarte profondément des standards d’indépendance et d’efficacité pourtant recommandés par de nombreux magistrats, dont Michel Claise, ancien juge d’instruction spécialisé dans la lutte contre la fraude financière.

Plutôt qu’un parquet autonome, doté de sa propre hiérarchie et de sa propre politique pénale — condition indispensable pour s’attaquer aux réseaux économiques les plus puissants — vous avez opté pour un « parquet » placé sous l’autorité directe du parquet fédéral, c’est-à-dire en réalité une simple *section* interne, intégrée, inféodée.

Alors même que la fraude fiscale et financière est évaluée à plusieurs milliards d’euros de manque à gagner chaque année, la Belgique fait le choix d’un outil subordonné, alors qu’elle aurait pu se doter d’un instrument réellement stratégique.

Vous insistez sur l’efficacité attendue grâce à la mutualisation des moyens avec le parquet fédéral. Pourtant, ce modèle va à l’encontre de ce que soulignent tous les experts de terrain :

* la criminalité financière exige une autonomie fonctionnelle,

* une capacité de pilotage propre,

* et surtout une indépendance à l’égard des priorités conjoncturelles du parquet fédéral, dont les missions sont déjà extrêmement vastes (terrorisme, criminalité organisée, cybersécurité, traite des êtres humains...)

Comment justifiez-vous que ce parquet, présenté comme une avancée majeure dans la lutte contre la fraude, soit privé dès sa création d’une indépendance réelle, alors même que des magistrats spécialisés — dont Michel Claise — plaident explicitement pour une structure distincte, capable d’établir ses priorités sans pression hiérarchique ou politique ?

Vous annoncez l’engagement de dix magistrats et dix juristes supplémentaires. Mais ces moyens seront immédiatement placés sous une double contrainte :

* la hiérarchie du parquet fédéral,

* et une politique pénale qui risque d’être absorbée par d’autres priorités nationales.

Or, les fraudes financières modernes — montages complexes, sociétés écrans, criminalité économique internationale — nécessitent une spécialisation profonde, du temps, et surtout une liberté de mouvement.

Pouvez-vous expliquer comment une section interne au parquet fédéral, soumise à ses arbitrages, pourra consacrer le temps et l’énergie nécessaires aux dossiers financiers de très grande ampleur, souvent longs, techniques et politiquement sensibles ?

Je vous remercie, madame la ministre. Nous avons déjà eu l'occasion d'échanger en séance plénière à ce sujet et je ne suis toujours pas convaincu quant à la méthodologie choisie. Je doute que l'organisation de ce parquet en tant que section du parquet fédéral permette d'avoir vraiment des poursuites indépendantes. Mais, ceci dit, nous examinerons les textes avec attention et tenterons même de les améliorer, le cas échéant. S'ils vont dans le bon sens, nous les soutiendrons.

Madame la ministre, une récente opération antidrogue au Pérou a permis la saisie de 3,4 tonnes de cocaïne dissimulées dans une cargaison de bananes biologiques destinées à la Belgique. Cette affaire révèle l'ampleur des trafics de stupéfiants en provenance d'Amérique du Sud.

L'envoi de drogues depuis l'Amérique du Sud n'est pas neuf. Néanmoins, la sophistication des réseaux criminels impliqués, composés de ressortissants péruviens, colombiens et européens, interroge. Cette situation soulève des questions sur les filières utilisées pour acheminer la drogue vers notre pays, au vu des cargaisons déjà interceptées, et sur les mesures de collaboration renforcée avec les douanes et les autorités péruviennes pour contrer ce phénomène.

Madame la ministre, quelles sont les filières principales identifiées pour le trafic de cocaïne en provenance du Pérou vers la Belgique et quelles quantités ont-elles été saisies ces dernières années? Combien de cargaisons de stupéfiants en provenance du Pérou ont-elles été interceptées en Belgique? Quelles mesures de collaboration accrue avec les douanes et les autorités péruviennes sont-elles mises en place pour détecter et intercepter ces cargaisons? Comment les informations échangées avec les pays d'Amérique du Sud sont-elles exploitées pour démanteler les réseaux criminels impliqués? Envisagez-vous de renforcer les contrôles sur les importations de produits agricoles ou d'autres marchandises en provenance de ces régions à risque?

Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Pour ce qui est des statistiques et des chiffres, je déposerai dans les prochains jours une question écrite. D'une manière générale, la lutte contre la drogue est un travail de longue haleine. Je suis particulièrement attentif aux efforts qui sont fournis. La Belgique reste une plaque tournante majeure de ce trafic à cause de son positionnement géographique, avec l'influence du port d'Anvers. Je vous remercie, madame la ministre, de continuer à lutter contre ce fléau en mobilisant vos équipes et en travaillant avec la police et la douane.

Madame la ministre, le parquet de Bruxelles a récemment démantelé une organisation criminelle impliquée dans un trafic illégal de médicaments, notamment des médicaments à base de prégabaline, ainsi que d'autres substances contrôlées.

Lors de cette opération, près de 240 000 pilules ont été saisies, en plus d'autres stupéfiants et d'armes à feu. Cette affaire met en lumière l'ampleur du trafic de médicaments contrefaits ou obtenus illégalement en Belgique, ainsi que les réseaux organisés qui les distribuent.

Il est essentiel de mieux comprendre les filières utilisées, les types de médicaments les plus souvent concernés et les zones géographiques où ces saisies sont réalisées afin d'évaluer l'efficacité des mesures de lutte contre ce phénomène et de renforcer les actions du Ministère public.

Mes questions, madame la ministre, sont: Combien de cas de saisies de médicaments contrefaits ou de contrebande de médicaments nécessitant une prescription médicale ont été enregistrés en Belgique au cours des trois dernières années? Quels sont les types de médicaments les plus fréquemment interceptés? Quelles sont les filières principales identifiées pour l'importation et la distribution illégale de ces médicaments, et quelles collaborations internationales sont mises en place pour les démanteler? Quelles zones géographiques en Belgique sont les plus touchées par ce trafic? Quelles mesures spécifiques sont prises pour renforcer les contrôles dans ces régions? Quels liens ont été établis entre ce trafic de médicaments et d'autres activités criminelles, comme la violence organisée ou le trafic d'armes? Quelles actions supplémentaires envisagez-vous pour lutter contre ce type de trafic, notamment en termes de coopération entre la Justice, les services de police, les douanes et les autorités sanitaires?

Je vous remercie, madame la ministre. Comme pour la drogue, les médicaments contrefaits ou de contrebande peuvent circuler facilement en Belgique. Ils représentent également une forme de drogue contre laquelle il faut lutter. Je vous remercie pour le suivi assuré par les services dans la lutte contre ces bandes organisées qui les font circuler. Je note l’absence de statistiques relatives aux saisies de médicaments contrefaits. Je pense qu'il pourrait être intéressant d'en établir. De voorzitster : Vraag nr. 56011505C van de heer Bayet wordt omgezet in een schriftelijke vraag.

Geachte mevrouw de minister,

De jaarwisseling is traditioneel een van de meest woelige momenten van het jaar, waarbij politie- en hulpdiensten in verschillende steden en gemeenten onder verhoogde druk komen te staan. Elk jaar opnieuw worden zij geconfronteerd met incidenten waarbij vuurwerk, vandalisme en geweld tegen hulpverleners de veiligheid van burgers én van de diensten zelf in het gedrang brengen.

Het is van essentieel belang dat deze diensten hun taken in veilige omstandigheden kunnen uitvoeren en dat geweld tegen politie, brandweer en medische hulpverleners kordaat wordt aangepakt. Tegelijk is een duidelijke preventieve en gerechtelijke aanpak noodzakelijk om herhaling van dergelijke feiten te voorkomen en het signaal te geven dat geweld tijdens de jaarwisseling niet wordt getolereerd.

Daarom heb ik volgende concrete vragen:

Welke veiligheidsmaatregelen en richtlijnen voorziet u om de veiligheid tijdens de nieuwjaarsnacht te waarborgen?

Op welke manier ondersteunt de federale overheid de lokale politiezones en hulpdiensten bij de organisatie en coördinatie van de veiligheidsaanpak tijdens deze nacht?

Welke maatregelen worden genomen om politie- en hulpverleners specifiek te beschermen tegen geweld, onder meer bij interventies waarbij vuurwerk of andere gevaarlijke voorwerpen worden gebruikt?

Hoe wordt de snelle gerechtelijke opvolging verzekerd van feiten van geweld, vandalisme of weerspannigheid tegen hulpdiensten tijdens de nieuwjaarsnacht?

Mevrouw de minister,

We zagen het allemaal: oudjaarsavond is in Brussel opnieuw bijzonder onstuimig verlopen. Wat voor de meeste mensen een feestelijke overgang naar het nieuwe jaar moest zijn, mondde voor politie en hulpdiensten uit in een gevaarlijke nacht. Politievoertuigen, ambulances en brandweerwagens werden geviseerd met vuurwerk en andere projectielen. Er was sprake van vernielingen aan openbaar vervoer en straatmeubilair, en de politie moest meermaals tussenkomen om de situatie onder controle te houden.

Volgens de eerste balans werden een zestigtal personen opgepakt in Brussel, vooral jongeren, onder wie ook minderjarigen. Dat roept opnieuw vragen op over de gerechtelijke opvolging van dit soort feiten, en meer bepaald over de toepassing van de snelrechtprocedure.

Bij eerdere dergelijke incidenten hebt u zelf meermaals benadrukt dat Justitie werk zou maken van een snelle en kordate aanpak, zeker wanneer het gaat om geweld tegen politie en hulpdiensten. Tegen die achtergrond heb ik volgende concrete vragen:

Hoeveel personen werden tijdens de afgelopen oudjaarsnacht in Brussel bestuurlijk en gerechtelijk aangehouden?

En hoeveel van hen zijn minderjarig?

Hoeveel van deze opgepakte personen zullen effectief gerechtelijk vervolgd worden?

In hoeveel van deze dossiers werd of wordt de snelrechtprocedure toegepast? Zo niet: om welke redenen wordt daarvan afgeweken?

Hoeveel van de opgepakte relschoppers zijn intussen opnieuw vrijgelaten? Op basis van welke motieven gebeurde dat?

Op welke termijn mogen we in Brussel concrete veroordelingen verwachten, met name voor de meest ernstige feiten van geweld tegen politie en hulpdiensten?

Mevrouw de minister,

In antwoord op een vraag van vorig jaar over de vervolging van relschoppers tijdens de oudjaarsnacht in Brussel deelde u cijfers mee over het aantal bestuurlijke en gerechtelijke aanhoudingen, het aantal opgestelde processen-verbaal en het aantal geïdentificeerde verdachten. U gaf daarbij aan dat op dat moment nog niet alle gegevens beschikbaar waren over de effectieve vervolgingen en veroordelingen.

Recente berichtgeving wijst er evenwel op dat, ondanks herhaalde rellen tijdens opeenvolgende oudjaarsnachten, het vaak onduidelijk blijft welke gerechtelijke gevolgen hier uiteindelijk aan worden gekoppeld.

Om een duidelijk beeld te krijgen van de effectieve afhandeling van de feiten die tijdens de oudjaarsnacht van vorig jaar in Brussel werden gepleegd, had ik u graag volgende vragen gesteld:

Hoeveel personen werden naar aanleiding van de oudjaarsrellen van vorig jaar in Brussel uiteindelijk gerechtelijk vervolgd?

Hoeveel van deze dossiers hebben geleid tot een veroordeling? Kan u hierbij een onderscheid maken tussen meerderjarigen en minderjarigen?

Kan u ook een vergelijking opstellen qua aantallen in vergelijking met de cijfers van het jaar daarvoor?

Welke straffen werden in deze dossiers uitgesproken (gevangenisstraf, werkstraf, geldboete, probatie, jeugdbeschermingsmaatregelen)?

In hoeveel dossiers werd de snelrechtprocedure toegepast? Hoeveel daarvan resulteerden in een effectieve veroordeling?

Hoeveel dossiers werden geseponeerd, en om welke redenen?

Welke bijkomende maatregelen acht u noodzakelijk om te vermijden dat de structurele achterstand binnen Justitie blijft wegen op een snelle en effectieve strafrechtelijke opvolging? Hoe wil u voorkomen dat de ambities uit het regeerakkoord inzake een kordate aanpak van misdrijven en nultolerantie bij bestraffing in de praktijk een 'dode letter' blijven?

Mevrouw de minister, het wordt een triestige traditie op oudejaarsavond in Antwerpen. In plaats van de jaarwisseling vreedzaam te vieren, leek Antwerpen opnieuw, voor het zoveelste jaar op rij, gedurende uren op een slagveld. Het was een zeer woelige nacht met ernstige ordenverstoringen, brandstichtingen, ontploffingen, vandalisme, het vernielen van straatmeubilair en van openbare en private eigendommen. Hulpverleners en ordehandhavers werden ernstig bedreigd, aangevallen en bekogeld met stenen. Ook brandweerwagens en ziekenwagens werden aangevallen met vuurwerkpijlen en andere projectielen.

Meer dan 100 personen werden aangehouden, vooral jongeren en ook minderjarigen. Dat is bijzonder verontrustend. Een kordate en snelle aanpak is absoluut noodzakelijk, want ondanks eerdere beloften van een kordate aanpak blijft deze onaanvaardbare problematiek jaar na jaar toenemen, wat een zwaar gevaar betekent voor de veiligheid van hulpverleners, ordehandhavers en van de brave burgers. Voor het Vlaams Belang is het onaanvaardbaar dat politie en hulpdiensten, die instaan voor onze veiligheid, systematisch het mikpunt worden van geweld, terwijl daders vaak kunnen rekenen op straffeloosheid of een milde bestraffing.

Hoeveel personen werden er op oudejaarsavond in Antwerpen bestuurlijk aangehouden? Hoeveel personen werden gerechtelijk aangehouden? Hoeveel van deze personen waren minderjarig? Hoeveel dossiers werden effectief overgemaakt aan het parket en hoeveel dossiers met betrekking tot minderjarigen werden overgemaakt aan de jeugdrechtbank?

De toepassing van snelrecht is bij dit soort zinloos geweld absoluut noodzakelijk. Werd er in concrete dossiers een gerechtelijke vervolging opgestart? Zo ja, in hoeveel en wat waren de uitspraken? Zo nee, waarom niet? Zal er werk gemaakt worden van een snelle vervolging? Hoe verantwoordt u dat dergelijke rellen jaar na jaar terugkomen en zelfs toenemen, ondanks eerdere beloftes van een strenge aanpak? Zult u een initiatief nemen om in samenspraak met politie en parket veel strengere richtlijnen uit te vaardigen voor de snelle en strengere vervolging van geweld tegen hulpdiensten en ordehandhavers? Welke bijkomende initiatieven zult u nemen om een duidelijk signaal te geven dat dergelijk geweld onaanvaardbaar is en in onze samenleving niet wordt getolereerd?

Mevrouw de minister, ik woon zelf in Antwerpen, ik ben er geboren en getogen. Ik volg het debat hierover in de gemeenteraad al heel wat jaren, telkens voor en na oudjaar. Ik moet vaststellen dat het geringe aantal huisarresten dat dit jaar in Antwerpen door de burgemeester werd opgelegd, in combinatie met een lakse, softe aanpak, ertoe heeft geleid dat tijdens nieuwjaarsnacht opnieuw diverse straten en wijken zijn verworden tot een oorlogszone.

Dat zijn overigens niet mijn woorden; zo wordt het effectief omschreven door mensen binnen de ordediensten en door buurtbewoners, die dit elk jaar opnieuw moeten meemaken. Dit veroorzaakt veel overlast, frustratie en schade, wat de belastingbetaler ook dit jaar weer heel veel geld kost. Deze straatjihad was in Antwerpen dit jaar zelfs nog erger dan vorig jaar en misschien zelfs nog erger dan in Brussel.

Het lijkt er sterk op, minister, dat de wettelijke modaliteiten om een potentiële geweldpleger – en die zijn na al die jaren zo goed als allemaal bekend – huisarrest te geven onvoldoende ruim zijn. Misschien heeft de burgemeester die huisarresten ook te lichtzinnig toegepast, maar ik denk dat de wettelijke modaliteiten zelf niet ruim genoeg zijn. Daardoor bleven de meeste jongeren die op nieuwjaarsnacht de boel op stelten zetten buitenschot. Brave burgers werden dus opnieuw geterroriseerd op wat toch een feestelijke nacht zou moeten zijn.

Minister, graag ontving ik uw reactie hierop. Is het ook uw inschatting dat er in Antwerpen te weinig huisarresten werden opgelegd? Wilt u in dat verband overwegen om de wetgeving te bekijken met het oog op een verruiming, zodat burgemeesters volgende keer veel meer huisarresten kunnen opleggen? Tot slot, welke andere wetgeving heeft de burgemeester ter beschikking om dit soort straatgeweld tijdens de jaarwisseling te voorkomen? Dank u wel.

Mevrouw de minister, zoals men had voorspeld en we in deze commissie ook al uitdrukkelijk hadden aangehaald, werd oudejaarsavond opnieuw gekenmerkt door uitbarstingen van vandalisme en geweld. Groepen jongeren staken voertuigen in brand, schoten vuurwerk af richting woningen, pleegden vandalisme en viseerden, zoals we dat keer op keer vaststellen bij dergelijke rellen, de hulpdiensten. Veelzeggend is dat de politie de straten waar werd geblust, altijd moest afsluiten om te vermijden dat de hulpdiensten in een hinderlaag zouden lopen.

In nagenoeg elke stad in het land vonden incidenten plaats. Er wordt vaak gesproken over de grootsteden of de centrumsteden, maar letterlijk in elke stad werden incidenten gemeld, bijna altijd volgens hetzelfde patroon. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werden 344 interventies geregistreerd. Het Openbaar Ministerie communiceerde op 2 januari dat er in Brussel 72 gerechtelijke arrestaties plaatsvonden tijdens de nacht van 31 december. Van die personen werden er 60 ter beschikking gesteld van het parket op 1 en 2 januari. Het ging om 31 meerderjarigen en 29 minderjarigen.

In mijn eigen provincie Oost-Vlaanderen moest de politie tussenbeide komen in alle centrumsteden voor vernielingen, vechtpartijen en vuurwerkbezit. In Gent werd de politie ook aangevallen met vuurwerkprojectielen, iets wat we elders eveneens herhaaldelijk zagen.

Ten eerste, hoeveel personen werden in heel het land bestuurlijk aangehouden en hoeveel gerechtelijk?

Ten tweede, in hoeveel gevallen ging het daarbij om minderjarigen?

Ten derde, hoeveel personen beschikten niet over de Belgische nationaliteit?

Ten vierde, in hoeveel gevallen ging het om personen die ook vorig jaar al in aanraking kwamen met de ordediensten tijdens oudjaar?

Ten vijfde, gebeurden er achteraf nog identificaties op basis van camerabeelden of op andere manieren en hoeveel verdachten werden achteraf alsnog geïdentificeerd?

Ten zesde, hoeveel personen werden daadwerkelijk ter beschikking gesteld van het parket?

Ten zevende, bij hoeveel personen werd de snelrechtprocedure toegepast?

Heeft Justitie ten slotte specifieke maatregelen getroffen ter voorbereiding op deze, jammer genoeg, voorspelbare uitbarstingen van geweld?

Het geweld op oudejaarsavond wordt jaar na jaar erger. Ook de stad Mechelen is dit jaar niet ontsnapt aan het escalerende en zelfs levensgevaarlijk geweld door jonge criminelen. Een zestal jonge criminelen hebben zwaar vuurwerk laten ontploffen aan het raam bij Lorenzo die lag te slapen en zijn grootmoeder in de Mahatma Ghandistraat en gooide daarna een molotovcocktail door het venster naar binnen. Ze gooiden van deze feiten een filmpje online alsof ze trots zijn op hun daden. Dat hier geen slachtoffers zijn gevallen is werkelijk een geluk. De moeder van Lorenzo heeft verklaard: “We weten wie het zijn en ze wonen op nog geen 200 meter hiervandaan". Dit zijn bijzonder ernstige feiten: een poging tot zware brandstichting met verzwarende omstandigheden, meer bepaald in een bewoond huis en bij nacht waar zware straffen op staan.

Maar ook dit zwaar geval van geweld in Mechelen was geen alleenstaand geval. Ook op verschillende andere plaatsen in de stad was het bijzonder onrustig.

Deze feiten kaderen in een zorgwekkende trend van toenemend geweld en straffeloosheid bij jonge criminelen, waarbij steeds vaker extreem gevaarlijke middelen worden ingezet en waarbij het gezag van politie en overheid openlijk wordt uitgedaagd.

Deze waanzin moet stoppen. De daders mogen niet ongestraft blijven.

Is de minister op de hoogte van de feiten bij Lorenzo en zijn grootmoeder in Mechelen, en welke informatie kan zij geven over de betrokken daders en het lopende onderzoek? Ik begrijp dat dit een delicaat dossier betreft maar stilzwijgen is niet langer een optie. Zijn hier minderjarigen bij betrokken en zo ja, welke maatregelen werden er bij hoogdringendheid tegen hen genomen?

Kan de minister meer toelichting geven betreffende de andere gevallen van geweld en agressie tegen de politie en hulpverleners in Mechelen? Hoeveel personen werden er op oudejaarsavond in Mechelen bestuurlijk aangehouden en hoeveel gerechtelijk? Hoeveel van deze personen waren er minderjarig? Hoeveel dossiers werden er effectief overgemaakt aan het Parket en wat de minderjarigen betreft aan de Jeugdrechter?

De toepassing van snelrecht is bij dit soort van zinloos geweld absoluut noodzakelijk. Werd er reeds in concrete dossiers een gerechtelijke vervolging opgestart? Zo ja, in hoeveel en wat waren de uitspraken? Zo neen, waarom niet en zal er werk gemaakt worden van een snelle vervolging .

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord en voor de cijfers die u ons vandaag meegeeft.

Zoals u zegt, die rellen en het geweld ten aanzien van de hulpdiensten moeten we altijd veroordelen. De ouderlijke en de eigen verantwoordelijkheid moeten daarbij erkend worden. U had het over 72 gerechtelijke aanhoudingen. Dat zijn er heel wat meer dan vorig jaar, dus ik ben tevreden dat ook op het vlak van Justitie actie is ondernomen. Ik hoop dat die daders snel en kordaat zullen worden bestraft.

Mevrouw de minister, bedankt voor uw antwoord. Wat Antwerpen betreft heb ik goed begrepen dat van de honderd personen die werden aangehouden, althans volgens de verklaringen van de woordvoerder van de politie, slechts drie personen gerechtelijk zijn gearresteerd. Van die drie werd één ter beschikking van een jeugdrechter gesteld. Die minderjarige heeft blijkbaar twee weken in GI De Kempen doorgebracht en is nu vrij onder voorwaarden. Dat is hetgeen ik uit uw antwoord heb mogen begrijpen.

Mevrouw de minister, honderd aangehoudenen voor dergelijke zeer zware feiten waarbij van Antwerpen een slagveld is gemaakt, en slechts drie gerechtelijke arrestaties, dat kan er bij mij niet in en dat roept bij mij, bij de gehele Antwerpse bevolking en naar ik vermoed bij alle burgers in Vlaanderen vragen op. U geeft aan dat de politie nog een aantal andere dossiers onderzoekt. Ik zal de kwestie op korte termijn agenderen om een nieuwe stand van zaken op te vragen. Het is van groot belang dat er veel kordater en sneller wordt opgetreden tegen dat soort van wat ik zeer zware criminaliteit noem.

Wat het geval in Mechelen betreft, mag iedereen en mogen uiteraard in de eerste plaats de betrokkenen opgelucht zijn dat het niet erger is afgelopen. Het gaat daar immers om een poging tot zware brandstichting met verzwarende omstandigheden in een bewoond huis, gepleegd bij nacht. Op een dergelijk misdrijf staan zeer zware straffen. Ik heb begrepen – verbeter mij als ik het fout heb – dat in het specifieke dossier van de jongen en zijn grootmoeder nog niemand is gevat, ondanks het feit dat de moeder van de jongeman in de media heeft verklaard dat ze weten wie de daders zijn en dat ze op nog geen 200 meter afstand wonen. Ik hoop dat de politie en het gerecht hun uiterste best doen om te zorgen dat de betrokkenen, en ik durf hier echt van krapuul te spreken, zeer snel worden gevat.

Mevrouw de minister, we waarschuwen er elk jaar voor en toch is het elk jaar opnieuw prijs. Moslimjongeren, tegenwoordig zelfs kinderen, terroriseren op oudjaar Antwerpen en steeds meer andere steden. Ze creëren elk jaar opnieuw een oorlogszone en elk jaar opnieuw draait de belastingbetaler ervoor op.

U, de overheid, zal dat nooit oplossen als u niet onder ogen ziet wat dat is en waar dat vandaan komt. Dat is straatjihad van jonge moslims die onze samenleving haten en willen kapotmaken. Hoe meer een wijk is geïslamiseerd, hoe gevaarlijker, hoe onleefbaarder het daar wordt.

Daar past maar één remedie tegen. Laat hen alle schade vergoeden, door de ouders als de daders minderjarig zijn, geef ze een astronomische boete erbovenop en zet het hele gezin het land uit.

Wat er op oudejaarsavond opnieuw is gebeurd, zoals in de afgelopen tien jaar, is gepland en georganiseerd. Dat toont één zaak aan, namelijk dat we met een enorm probleem kampen. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. Het gaat om hele groepen jongeren met een migratieachtergrond en het ergste is misschien nog wel dat het vaak gaat over de tweede-, derde- of zelfs vierdegeneratiemigranten. Dat zijn mensen van wie wij zouden moeten verwachten dat zij helemaal ingeburgerd zijn. Er zou geen enkel verschil mogen zijn tussen die groepen migrantenjongeren en Vlamingen. Net die groepen zetten zich volledig af en keren zich tegen onze samenleving. Ze lokken onze hulpdiensten in een hinderlaag. Ze richten vuurwerk op huizen. Zij maken gebruik van elke mogelijke aanleiding om amok te maken. Dat gebeurt immers niet alleen op oudejaarsavond, want ze grijpen hun kans ook bij voetbalmatchen en andere evenementen. Dat is geen uit de hand gelopen kattenkwaad, maar het compleet verwerpen van onze samenleving en de waarden waarvoor wij staan. Die jongeren lokken de hulpdiensten in een hinderlaag. De politie moet de straten waar geblust wordt, vaak aan woningen, afzetten omdat er anders een reële kans bestaat dat de hulpdiensten, de brandweerdiensten, de verplegers in een hinderlaag worden gelokt. Met die gasten kunnen wij in onze samenleving werkelijk niets aanvangen. Het is keer op keer hetzelfde. Ik heb het vorig jaar ook gezegd. Ik vind het zo ongelooflijk tragisch dat wij hier volgend jaar opnieuw zullen zitten. Volgend jaar zullen wij die gebeurtenissen opnieuw veroordelen en zeggen hoe verschrikkelijk het is. Ik garandeer u dat wij hier volgend jaar opnieuw zitten. Het probleem zal alleen maar erger worden. Het zal opnieuw bij veroordelen blijven, want er gebeurt ondertussen niets om dat echt in de kiem te smoren.

Ik verwijs naar de ingediende vraag.

Het Justitiepaleis van Brugge verkeert al jaren in een erbarmelijke toestand. Een hardnekkige schimmelplaag, opstijgend vocht, ernstige geurhinder, het zijn maar enkele voorbeelden. De eerste klachten dateren al van 2000 maar er werden blijkbaar alleen maar enkele kleine ingrepen uitgevoerd.

Omdat de situatie werkelijk onhoudbaar is geworden hebben de vakbonden een klacht ingediend bij de arbeidsinspectie.

De nieuwe hoofdgriffier bij de Rechtbank van Eerste Aanleg West-Vlaanderen heeft nu ingegrepen. Een volledige afdeling werd nu ontruimd en het personeel is tijdelijk verhuisd naar een andere plaats in het gebouw.

Kan de minister hierover meer toelichting geven?

Hoeveel klachten zijn er sinds 2000 ingediend en welk concreet gevolg werd er hieraan gegeven ?

Waarom hebben de minister en haar voorgangers bevoegd voor de Regie der Gebouwen de situatie laten aanmodderen en geen werken laten uitvoeren om deze ernstige problematiek structureel aan te pakken om er zo voor te zorgen dat het personeel op een veilige en gezonde wijze kan werken?

Wanneer gaat deze onaanvaardbare toestand eindelijk worden weggewerkt? Zal de minister hiervoor de nodige budgetten vrijmaken?

Mevrouw de minister, in Brugge zijn er grote problemen met het gerechtsgebouw. Een groot deel van dat gebouw is zelfs leeggemaakt. De reden is een schimmelplaag, die het gevolg zou zijn van het jarenlang negeren van groeiende vochtproblemen. Regenwater valt naar beneden op de binnenmuren, grondvocht stijgt in andere muren, vloeren en muren staan vol schimmel, het personeel beschikt over bijna geen enkele kast zonder vocht en schimmel. Een groot deel van het personeel is zelfs verhuisd naar andere lokalen, die ook onaangepast zijn.

Na de jeugdrechtbank werd ook het onderzoeksgerecht leeggehaald. Blijkbaar krijgt het personeel geen gehoor want het wendt zich met de moed der wanhoop tot de pers. Niet alleen Justitie en de Regie der Gebouwen maar ook de Arbeidsinspectie zouden op de hoogte zijn van dit probleem. Er wordt gezegd dat de situatie in andere gerechtsgebouwen in het land niet anders zou zijn, namelijk verwaarlozing.

Dat brengt mij bij mijn vragen. Ten eerste, hoe wordt het onderhoud van de gerechtsgebouwen aangepakt?

Ten tweede, is de situatie in Brugge uniek of is het niet anders in andere gerechtsgebouwen?

Ten derde, bent u als minister of is uw administratie op de hoogte van het probleem met het gerechtsgebouw in Brugge?

Ten vierde, welke stappen zijn ondertussen gezet om de situatie te verbeteren?

Ten vijfde, is er contact of overleg tussen Justitie en de Regie der Gebouwen? Ik diende bij de Regie der Gebouwen overigens dezelfde vraag in.

Ten zesde, wat ben u van plan te ondernemen, mevrouw de minister, om ervoor te zorgen dat het gerechtsgebouw in Brugge opnieuw volledig in gezonde omstandigheden kan worden gebruikt?

Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw antwoord.

Het is inderdaad een problematiek die al jaren aansleept. We kunnen u dat niet verwijten, mevrouw de minister, want daarvoor bent u nog niet lang genoeg bevoegd voor deze materie. Uw voorgangers die bevoegd waren voor Justitie en de Regie der Gebouwen, hebben in dit dossier wel laten aanmodderen. Ze hebben nooit werken laten uitvoeren om deze ernstige problematiek ten gronde aan te pakken.

De situatie is duidelijk onhoudbaar geworden. Dankzij de nieuwe hoofdgriffier bij de rechtbank in West-Vlaanderen wordt er nu ingegrepen. In het belang van de veiligheid van zowel het personeel als alle bezoekers die daar aanwezig moeten zijn, wordt die afdeling volledig ontruimd.

Ik hoop dan ook dat dit probleem zeer snel structureel wordt aangepakt.

Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw verhelderend antwoord met toch enkele lichtpunten voor het personeel, dat momenteel in zeer ongezonde en eigenlijk onwaardige omstandigheden zijn werk moet uitvoeren. Ik heb begrepen dat er in een eerste fase 3,6 miljoen euro wordt vrijgemaakt en dat er ook extra middelen zullen zijn voor de dagelijkse werking. Daar situeert zich ook een belangrijk probleem, want jarenlang werden de dagelijkse werken niet uitgevoerd, waardoor zich een opeenstapeling heeft voorgedaan van kortetermijnproblemen die hadden kunnen worden opgelost, maar zijn blijven liggen en zijn uitgegroeid tot grote problemen op lange termijn, zoals de schimmelproblematiek waarmee men nu geconfronteerd wordt. Mevrouw de minister, u hebt budgetten vrijgemaakt en de cijfers daarvan in tabellen gegoten. Ik wil u echter vragen te zorgen voor een zeer nauwgezette opvolging door uw kabinet van de uitvoering van de werken door het andere departement, namelijk de Regie der Gebouwen, die de werken moet uitvoeren en ze al zeer lang in de tabellen heeft geplaatst, maar nooit de moeite heeft gedaan om ze daadwerkelijk uit te voeren. Mevrouw de minister, het succes zal zeker ook op uw departement afstralen. Ik vraag u met aandrang om in zeer nauw overleg te blijven met de Regie der Gebouwen, zodat die niet opnieuw verklaart de werken te zullen uitvoeren, maar het personeel toch verder laat werken in omstandigheden die het werken in 2026 totaal onwaardig zijn. Mevrouw de minister, ik zal uw antwoord meenemen naar Brugge, mijn thuisstad. Ik hoop dat de betrokkenen daardoor een beetje meer hoop krijgen dan ze tot nu toe hadden.

Ik verwijs naar mijn ingediende vraag.

Het is algemeen bekend dat het gevangenispersoneel vandaag werkt in bijzonder moeilijke omstandigheden. Het personeelstekort is structureel, de werkdruk hoog en het ziekteverzuim aanzienlijk.

In de beleidsnota Justitie 2024-2025 staat hierover op pagina 26 te lezen:

“Het gevangenispersoneel werkt in bijzonder moeilijke omstandigheden, maar is wel de sleutel tot een geslaagde reclassering en re-integratie. Om de werkomstandigheden van het gevangenispersoneel te verbeteren, sluiten we tegen 1 januari 2026 een sociaal akkoord dat erop gericht is het beroep aantrekkelijker te maken, het gebrek aan gevangenispersoneel aan te pakken, de aanwervingsprocedures te optimaliseren, het absenteïsme terug te dringen en de medewerkers beter op te leiden.”

Tegelijk zagen we de voorbije maanden sociale acties en duidelijke noodsignalen vanuit zowel de vakbonden als de gevangenisdirecties en werd vanaf 1 december een regeling inzake minimale dienstverlening ingevoerd, wat de ernst van de personeelssituatie alleen maar onderstreept.

Ik heb volgende vragen voor u:

In welke fase bevinden de onderhandelingen zich vandaag en welke concrete maatregelen liggen daarbij momenteel effectief op tafel?

Acht u het realistisch en haalbaar dat dit sociaal akkoord effectief tegen 1 januari 2026 wordt afgesloten? Welke verdere stappen voorziet u indien deze deadline niet wordt gehaald?

Dank u wel voor uw antwoord, mevrouw de minister. Ik denk dat dit belangrijke onderhandelingen zijn. Ik zal 9 januari afwachten en dan kom ik hier zeker nog op terug. We zullen zien wat u op 9 januari inderdaad kunt afsluiten. U zegt dat u het dan wilt rondkrijgen. We hebben dus nog even geduld. Dank u wel.

Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn ingediende vraag.

Naar aanleiding van de recente grootschalige gerechtelijke actie waarbij meer dan 300 kg cocaïne, wapens en cash geld in beslag werden genomen en 11 personen werden gearresteerd, blijkt opnieuw hoe criminele organisaties opereren over verschillende gerechtelijke arrondissementen en politiezones heen. Opvallend is dat, hoewel het onderzoek werd geleid vanuit West-Vlaanderen, meerdere huiszoekingen plaatsvonden in onder meer Vilvoorde en Wezembeek-Oppem, binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde, en dat ook de Federale Gerechtelijke Politie Halle-Vilvoorde expliciet bij de actie betrokken was.

Gelet op de demografische en sociaal-stedelijke kenmerken van Halle-Vilvoorde — waaronder een jonge, diverse en sterk verstedelijkte bevolking, de nabijheid van Brussel en de rol van de regio als logistieke draaischijf — vormt dit arrondissement een bijzonder kwetsbare schakel in de strijd tegen georganiseerde en grensoverschrijdende drugcriminaliteit.

Hoe evalueert u, in het licht van dit dossier, het belang van een blijvend sterke en structureel gecoördineerde samenwerking tussen federale gerechtelijke diensten, lokale politiezones en gerechtelijke arrondissementen, in het bijzonder met betrekking tot Halle-Vilvoorde?

Acht u de huidige middelen, personeelsinzet en informatie-uitwisseling binnen en rond Halle-Vilvoorde voldoende aangepast aan de demografische realiteit en de toenemende druk van internationale criminele netwerken?

Overweegt u bijkomende of structurele maatregelen om de betrokkenheid en slagkracht van de gerechtelijke en politiediensten in deze regio verder te versterken?

Ik dank u, mevrouw de minister, voor uw antwoord. Ik ben tevreden dat u de problematiek van het arrondissement Halle-Vilvoorde erkent en aangeeft dat bij het personeelsbestand en de kaders geen rekening is gehouden met de demografische realiteit en de evolutie op het vlak van criminaliteit in ons arrondissement. Ik hoop dat er bij de toewijzing van middelen ook rekening wordt gehouden met die nieuwe realiteit daar. De voorzitster : Vraag nr. 56011738C van mevrouw Vandeberg wordt uitgesteld. Vraag nr. 56011774C van de heer Raskin vervalt, aangezien hij niet aanwezig is.

De productie van illegale drugs en in het bijzonder de exploitatie van drugsplantages vormen een ernstige bedreiging voor de openbare veiligheid, voor de veiligheid en gezondheid van de burgers en voor de leefbaarheid van sommige wijken. In het verleden werd er herhaaldelijk aangedrongen op het belang van anonieme meldpunten waar de burger online verdachte zaken kan melden.

Het anoniem meldpunt www.drugplantageontdekt.be in de provincie Antwerpen dat vier jaar geleden werd opgestart op initiatief van de Antwerpse gouverneur en alle politiediensten werkt.

De anonimiteit werkt want steeds meer mensen melden verdachte drugszaken via het meldpunt. Hierbij is er een goede samenwerking tussen Parket en Politie.

Volgens de Parketwoordvoerder werden dankzij dit meldpunt 88 zaken opgelost op 4 jaar tijd. Dankzij de tips werden er 48 plantages, 33 illegale dumpingen van drugsafval en 7 labo's ontdekt.

De uitrol van dergelijke anonieme meldpunten in alle gerechtelijke arrondissementen is wenselijk.

Is de minister bereid de parketten te ondersteunen om zo in alle gerechtelijke arrondissementen een dergelijk anoniem meldpunt op te starten en dit in samenwerking met de politie?

Kan de minister toelichten binnen welk tijdsbestek de uitrol zou kunnen gerealiseerd worden?

Hoeveel middelen en mankracht worden hiervoor voorzien?

Ik dank u voor uw antwoord, mevrouw de minister. Ook dit dossier zal ik blijven opvolgen. Ik begrijp dat de werklast bij de politie hierdoor verzwaart, maar het project dat de Antwerpse gouverneur en de politiediensten hebben opgestart, is in elk geval een succes. Ik ben dan ook van mening dat dit over het hele land kan worden uitgerold. Ik hoop dat daar snel werk van kan worden gemaakt.

Ik verwijs naar de ingediende vraag.

In zedenzaken draait de bewijsvoering regelmatig rond verklaringen, zeker wanneer forensische of materiële vaststellingen ontbreken. Net daarom is het van cruciaal belang dat Justitie uiterst zorgvuldig omspringt met instrumenten die worden ingezet om de geloofwaardigheid te beoordelen.

In een recente zedenzaak heeft het openbaar ministerie de polygraaftest actief gehanteerd en op zitting als steunbewijs verdedigd, ondanks de aanhoudende wetenschappelijke controverse over de betrouwbaarheid ervan. Het hof van beroep van Antwerpen heeft het instrument vervolgens expliciet in aanmerking genomen als doorslaggevend steunbewijs in een woord-tegen-woordsituatie, wat in de zaak heeft bijgedragen tot de vrijspraak van de beklaagde.

Ik heb volgende vragen:

Welke plaats ziet u vandaag concreet weggelegd voor de polygraaftest binnen het strafonderzoek in zedenzaken? Hoe verhoudt dit instrument zich tot andere bewijsmiddelen?

Acht u het verantwoord dat een polygraaftest in zulke delicate dossiers als zedenzaken een doorslaggevende rol kan spelen als steunbewijs in de rechterlijke bewijswaardering?

Bent u bereid te voorzien in duidelijke en uniforme richtlijnen voor het gebruik van de polygraaftest in zedenzaken, gelet op de impact ervan op de bewijswaardering en de rechtspositie van alle betrokkenen?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw kort en bondig antwoord. In een recente zedenzaak is de polygraaftest echter wel degelijk als steunbewijs gebruikt en uiteindelijk ook als doorslaggevend beschouwd. Het hof van beroep heeft die test expliciet in aanmerking genomen als doorslaggevend steunbewijs. Dat lijkt mij toch iets om in bepaalde dossiers in het oog te houden. Waarom werd de vraag naar richtlijnen specifiek voor zedenzaken gesteld? Dat komt omdat dat typisch dossiers zijn waarin het vaak woord tegen woord is. In dergelijke gevallen dreigt het steunbewijs bijna een doorslaggevend bewijs te worden. Daarom lijkt het mij belangrijk die evolutie nauwgezet op te volgen. Indien uit de rechtspraak immers zou blijken dat daarop steeds vaker een beroep wordt gedaan, is het belangrijk dat wij daarover blijven waken. Het gaat immers om een belangrijke factor, zeker in dergelijke dossiers waarin het woord tegen woord is.

Madame la ministre, la Directive (UE) 2016/680 encadre le traitement des données à caractère personnel par la police et par les autorités judiciaires. Elle impose à chaque État membre de prévoir une autorité de contrôle indépendante pour surveiller l'application de ces règles et protéger les droits des citoyens.

Or, la loi du 28 mars 2024 portant dispositions en matière de digitalisation de la justice et dispositions diverses Ibis n'a opéré qu'une transposition partielle de cette directive.

À l'heure actuelle, malgré les quatre autorités de contrôle déjà en activité (l'APD, le COC, le Comité P et le Comité R), il n'existe toujours pas d'autorité de contrôle spécifique pour les autorités judiciaires.

Votre prédécesseur avait expliqué, dans le cadre de l'exposé des motifs de cette loi (p. 16), que la création de l'autorité de contrôle pour les autorités judiciaires ferait l'objet d'une loi distincte ultérieure.

A ce jour, cette loi n'existe toujours pas.

Le vote récent de la proposition de loi relative à la concertation de cas (article 458ter du Code pénal) en Commission Justice rappelle la nécessité de disposer d'une autorité de contrôle fonctionnelle pour les autorités judiciaires. Cette proposition de loi étend notamment le champ d'application de l'article 90quindecies du Code d'instruction criminelle à certaines données partagées dans le cadre d'une concertation de cas. Cet article exclut pour le justiciable les droits d'accès, de rectification et d'effacement de ces données. Cette exclusion nécessite, en contrepartie, la mise en place d'une autorité de contrôle indépendante.

Dès lors, madame la ministre, pouvez-vous nous indiquer si vous travaillez à l'élaboration d'un texte prévoyant une autorité de contrôle spécifique pour les autorités judiciaires? Le cas échéant, où en est ce processus? Les acteurs concernés ont-ils déjà été consultés? Quel est votre calendrier précis pour le dépôt de ce texte au Parlement?

Madame la ministre, merci pour vos précisions. Je suivrai l’avancement de ce dossier et l’arrivée du futur projet de loi avec beaucoup d’intérêt. Il me semble que la mise en place de cette autorité de contrôle est en effet une étape importante pour garantir le respect des droits des justiciables en matière de données à caractère personnel.

De problematiek van de overbevolking in de gevangenissen blijft maar aanslepen. Extra plaatsen creëren is dus de boodschap. Maar wanneer bijkomende capaciteit kan worden gecreëerd is het uiteraard ook belangrijk om voldoende cipiers en ondersteunend personeel zoals onderhoudstechnici en keukenpersoneel te vinden. Helaas is dit een groot knelpunt. Het aantal vacatures voor cipiers is in één jaar tijd verdrievoudigd en zit op een recordhoogte. De Vlaamse en Brusselse gevangenissen hadden einde november ongeveer 370 vacatures voor cipiers openstaan. Het doel om ongeveer 7500 voltijds equivalenten te vinden voor het ganse land kan onmogelijk worden gehaald. Bij de bestaande gevangenissen is er een tekort van 300 voltijdse cipiers. Het vinden van voldoende personeel is dan ook een zeer grote uitdaging.

Uit berichten blijkt dat de opening van nieuwe gevangenissen in het gedrang dreigt te komen door een gebrek aan voldoende cipiers en ondersteunend personeel. Zo bijvoorbeeld wat de nieuwe gevangenis van Antwerpen betreft waar nog 200 cipiers en andere personeelsleden worden gezocht. Maar deze problematiek stelt zich ook voor de opening van nieuwe aangekondigde detentiehuizen.

Ook is er een stijging van het absenteïsme met meer dan 10%, o.m. als gevolg van de enorme werkdruk en de mensonwaardige werkomstandigheden.

Kan de minister hierover meer toelichting geven? Wat zal de weerslag van deze ernstige problematiek zijn voor de opening van de gevangenis van Antwerpen en voor de opening van aangekondigde detentiehuizen? Kloppen de berichten dat de opening van nieuwe gevangenissen in het gedrang dreigt te komen door een tekort aan cipiers?

Welke initiatieven heeft de minister genomen om ervoor te zorgen dat er voldoende cipiers en ondersteunende medewerkers zijn voor de nieuwe capaciteitsprojecten? Graag een concreet overzicht per project. Wordt er gewerkt met versnelde selectieprocedures? Zo ja, op welke wijze? Zo neen, waarom niet?

Kan de minister toelichting geven betreffende de lopende grote rekruteringscampagnes die aangekondigd zijn?

Kan de minister mij mededelen welke initiatieven er genomen zijn om te zorgen voor veilige en correcte werkomstandigheden in de gevangenissen die geconfronteerd worden met een overbevolking in het algemeen en de problematiek van de grondslapers in het bijzonder? Worden er hiervoor bijkomende budgetten voorzien?

Mevrouw de minister, werken aan een versnelde selectieprocedure is natuurlijk belangrijk. U stelt ook terecht dat er voldoende aandacht moet worden besteed aan de kwaliteit van de profielen. Het betreft immers een functie waarbij moet worden gewaarborgd dat ze het juiste profiel hebben, aangezien de mensen in een gevangenis gaan werken. Vandaag verschenen nog artikelen in de media waaruit blijkt dat er meer penitentiaire beambten werden aangenomen, maar dat de tekorten nog steeds zeer groot blijven. Er zijn knelpunten, zeker in Antwerpen. Daar moet dan ook heel aandachtig aan worden gewerkt, want het kan niet - zoals uit berichten is gebleken - dat de opening van nieuwe gevangenissen, zeer specifiek in Antwerpen, in het gedrang zou komen door een gebrek aan voldoende personeel. Dat geldt overigens ook voor de aangekondigde nieuwe detentiehuizen. Ik wens u dan ook veel succes bij de selectieprocedures en de aanwervingen. Ik hoop dat veel mensen aangetrokken worden tot dit beroep. Het is dan echter ook belangrijk om te zorgen voor een beter statuut voor de penitentiaire beambten. Ik blijf benadrukken dat de Brusselpremie eigenlijk niet alleen voor Haren van toepassing mag zijn, deze zou voor alle gevangenissen van toepassing moeten zijn. Er zijn nog andere maatregelen die kunnen worden genomen om het statuut te verbeteren. Ik ben benieuwd naar wat uit het sociaal plan naar voren zal komen, maar hieraan moet zeker meer aandacht worden besteed.

Madame la ministre, le focus mis ces derniers mois sur le danger représenté par des associations antifascistes qualifiées d’extrême gauche, clairement dans le viseur de votre homologue le ministre de l’Intérieur, M. Quintin, ne peut occulter la menace réelle que constituent les mouvements et groupuscules d’extrême droite.

Ainsi, il m’a été rapporté d’une source proche de la Sûreté de l’État (VSSE) que des mouvements d’extrême droite embrigaderaient ou recruteraient des jeunes​​​ pour réaliser à leur place des infractions racistes ou antisémites telles que des tags nazis.

Madame la ministre, avez-vous eu vent de tels éléments? Dans l’affirmative, entendez-vous prendre des mesures à cet égard?

Pouvez-vous confirmer l’équidistance qui sera observée par le gouvernement dans la lutte qu’il doit mener envers les fauteurs de troubles et groupements activistes violents, d’où que ceux-ci proviennent?

Madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse exhaustive, qui démontre que cette question porte sur un vrai sujet. Je vous remercie également pour le suivi.

Pour Les Engagés, le respect de l'État de droit ne se limite pas à la simple reconnaissance de la primauté du droit international et européen; il se mesure aussi concrètement à la diligence avec laquelle un État transpose les décisions de justice dans son arsenal législatif national.

Or, comme vous le savez, les conclusions du récent rapport publié par les ONG European Implementation Network (EIN) et Democracy Reporting International (DRI) dressent un constat préoccupant pour la Belgique: celle-ci met en moyenne quatre ans et neuf mois pour exécuter les arrêts de la Cour européenne des droits de l'homme (CEDH). Ce délai place donc notre pays dans la catégorie des élèves "modérément faibles". Depuis 2021, le nombre de condamnations qui n'ont donné lieu à aucun suivi a augmenté de 8 % en Europe. La hausse est même de 25 % ces 10 dernières années.

Les thèmes récurrents sont malheureusement l'immigration, l'indépendance des juges, l'égalité des chances – notamment les droits des personnes LGBTQIA+ –, les conditions d'incarcération et le respect de la vie privée.

Bien que la Belgique ne puisse être comparée aux États dont la gouvernance est nettement plus restrictive, elle stagne dans une zone grise où les droits fondamentaux sont reconnus certes sur papier, mais bafoués dans les faits par lenteur législative. Cette lenteur ne nuit pas seulement à notre image internationale; elle coûte cher au contribuable en astreintes et pénalités, et prolonge des situations humaines dramatiques.

Madame la ministre, êtes-vous en mesure de nous expliquer pourquoi, après tant d'années, la réponse structurelle belge est toujours jugée insuffisante au niveau européen? Vos services s'engagent-ils à mettre en place un tableau de bord public permettant de suivre en temps réel l'état d'avancement de l'exécution des condamnations européennes de la Belgique, afin de réduire d'au moins deux ans ce délai moyen?

Merci madame la ministre. Vous savez que les valeurs liées à l'État de droit sont profondément ancrées chez Les Engagés. Nous resterons très attentifs au suivi de cette problématique.

3.200 veroordeelde criminelen mogen vrij blijven rondlopen omdat dit land er maar niet in slaagt voldoende capaciteit te voorzien in de gevangenissen. De problematiek van de overbevolking in de gevangenissen blijft maar aanslepen. Er zijn momenteel 20% gedetineerden meer dan de capaciteit toelaat. Ook het aantal grondslapers blijft maar toenemen. Dit leidt tot spanningen en stress, lokt agressie uit zowel naar het personeel toe als tussen gedetineerden onderling.

Het is algemeen bekend dat de Directeur-Generaal van het Gevangeniswezen Mathilde Steenbergen vandaag een pleidooi houdt voor een aanzienlijke strafkorting. Toch merkwaardig dat de Directeur-Generaal die nu dagelijks aan de alarmbel trekt de kabinetschef was van de vorige ministers van Justitie op wiens initiatief de korte gevangenisstraffen moesten uitgevoerd worden op een ogenblik dat ook toen de overbevolking aanzienlijk was.

Opnieuw zijn er berichten dat de minister sommige criminelen een jaar vroeger uit de cel wil halen. M.a.w. bepaalde gedetineerden zouden een jaar voor het einde van de straf in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating.

Ik blijf herhalen: deze aankondigingen veroorzaken maatschappelijke beroering. Een quasi automatische vervroegde vrijlating is een zeer ingrijpende en potentieel gevaarlijke oplossing. In plaats van een kordaat en geloofwaardig Justitiebeleid wordt er gekozen voor een toenemende straffeloosheid.

Kan de minister eindelijk duidelijkheid geven betreffende de aangekondigde plannen om de overbevolking aan te pakken? Op welke gedetineerden zal dit van toepassing zijn? Is er ter zake eensgezindheid binnen de regering om deze problematiek aan te pakken?

Waarom blijft de minister kiezen voor symptoombestrijding terwijl er eigenlijk een grondig uitgewerkt plan van aanpak moet worden uitgewerkt met o.a. extra capaciteit en een versnelde terugkeer van criminele vreemdelingen en illegalen bijvoorbeeld, om te waken over een daadwerkelijke uitvoering van uitgesproken straffen? Gaat de minister hier eindelijk werk van maken?

Hoe kan de minister uitleggen dat de burgers in het algemeen en de slachtoffers in het bijzonder nog vertrouwen hebben in het Justitiebeleid wanneer uitgesproken straffen niet systematisch worden uitgevoerd? Hoe garandeert de minister de veiligheid van de bevolking en van de slachtoffers? Hoe verhoudt deze maatregel zich tot het principe van rechtszekerheid en het vertrouwen van de burger in de strafuitvoering?

De laatste ministerraad van 23 december 2025 is uiteen gegaan zonder een akkoord over de gevangenissen. 3200 veroordeelde criminelen mogen vrij blijven rondlopen omdat dit land er maar niet in slaagt voldoende capaciteit te voorzien in de gevangenissen en de problematiek van de overbevolking in de gevangenissen blijft maar aanslepen. Er zijn momenteel 20% gedetineerden meer dan de capaciteit toelaat. Ook het aantal grondslapers blijft maar toenemen. Dit leidt tot spanningen en stress, lokt agressie uit zowel naar het personeel toe als tussen gedetineerden onderling.

Een oplossing is ver weg. Deze laatste Ministerraad heeft blijkbaar geen akkoord bereikt over de door de minister voorgestelde oplossingen voor de overbevolking. De minister mag dan wel verklaren: “De urgentie is groot, ik blijf aandringen op een akkoord." Maar zonder resultaat.

In een persmededeling heeft de minister verklaard dat “omwille van het groot aantal grondslapers er bij urgentie een oplossing nodig is. Daarom dringen maatregelen zich op die op korte termijn het verschil kunnen maken". Welke maatregelen werden er voorgelegd? Graag gedetailleerde toelichting.

Welke argumenten ten gronde heeft de minister aangewend om een oplossing voor te stellen waarbij het aantal grondslapers duurzaam wordt weggewerkt, de wachtlijst van 3200 veroordeelden wordt weggewerkt en tegelijkertijd er wordt gezorgd voor veiligere werkomstandigheden voor het penitentiair personeel?

Welke aandacht werd er hierbij besteed voor een bijkomende ondersteuning van het penitentiair personeel? Kan de minister hierover een gedetailleerde toelichting geven? Wordt er hiervoor ook een bijkomend budget voorzien?

Kan de minister meer toelichting geven betreffende de argumenten van de Ministerraad om het voorgelegde voorstel niet te ondersteunen?

De minister vindt samenwerking met de minister van Asiel en Migratie en Volksgezondheid noodzakelijk in dit dossier. Welke voorstellen werden er voorgelegd aan deze Ministerraad om deze samenwerking kracht bij te zetten? Wat is het standpunt van de betrokken ministers? Graag gedetailleerde toelichting.

De structurele overbevolking in onze gevangenissen neemt onhoudbare proporties aan . Ondanks de noodwet en beloften blijft de situatie niet alleen ongewijzigd, maar verslechtert zij zichtbaar.

Begin januari luidde de commissie van Toezicht van de Gevangenis van Gent opnieuw de alarmbel. In een brief wordt gesproken over een dramatische en mensonwaardige situatie, met een capaciteitsoverschrijding van meer dan 200 procent op de mannenafdeling en 130 procent bij de vrouwen. Gedetineerden verblijven vaak met drie personen in cellen van minder dan negen vierkante meter en zitten tot 23 uur per dag opgesloten. Tegelijk is er een ernstig personeelstekort en verblijven er meer dan 200 geïnterneerden zonder dat de nodige zorg kan worden gegarandeerd.

Ook elders nemen de noodsignalen toe. De gouverneur van Antwerpen riep recent expliciet op tot een ruimer gebruik van elektronisch toezicht. Vanuit de sector en de toezichtsorganen klinkt bovendien steeds luider de vraag om quota of een maximumcapaciteit wettelijk vast te leggen, om te vermijden dat gevangenissen systematisch boven hun draagkracht blijven functioneren.

De gevangenisomgeving is een mensonterende en vernederende omgeving. Kunnen we op deze manier verwachten dat mensen na hun straf een betere versie van zichzelf zijn geworden?

Ondertussen slaagt de regering er niet in om tot maatregelen te komen die de overbevolking kunnen terugdringen.

Tegen die achtergrond wens ik u de volgende vragen te stellen:

Hoe beoordeelt u de recente noodkreten uit de sector(o.a. van de commissie van Toezicht van de Gentse gevangenis), en erkent u dat de huidige situatie structureel mensonwaardig is en verder achteruitgaat?

Welke concrete en onmiddellijke maatregelen zult u nemen om de overbevolking in zwaar getroffen gevangenissen effectief terug te dringen op korte termijn?

In welke mate bent u bereid het gebruik van elektronisch toezicht en andere vrijheidsbeperkende alternatieven systematisch uit te breiden, zoals gevraagd door onder meer de gouverneur van Antwerpen? Bent u hierover in overleg met uw Vlaamse collega?

De regering slaagt er niet in om een akkoord te bereiken over nieuwe maatregelen om de overbevolking effectief aan te pakken. Wat is de stand van zaken ? Welke pistes heeft u op tafel gelegd.

Dank u, mevrouw de minister. Dit is een probleem dat al jaren, al decennia, aansleept. Ook het probleem van de grondslapers blijft maar toenemen, wat natuurlijk leidt tot spanningen, tot stress en tot agressie, zowel tussen de gedetineerden als tussen gedetineerden en het personeel.

Mevrouw de minister, ik was zondag in de gevangenis van Antwerpen, in een andere hoedanigheid weliswaar. Ik heb daar met verschillende cipiers kunnen spreken. Er waren op dat ogenblik zeer veel grondslapers. Die mensen slapen dus op de grond, met veel te weinig dekens. Het is ijskoud in die cellen. Dat is een beschaafd land als het onze absoluut onwaardig. Daar moet dringen een antwoord op worden geboden, mevrouw de minister.

Er moet gewerkt worden aan maatregelen op korte, middellange en lange termijn om de capaciteitsuitbreiding te realiseren. Als er eens versterkt gewerkt zou worden aan het terugsturen van illegalen en van gedetineerden die niet over onze nationaliteit beschikken, komt er behoorlijk wat capaciteit vrij. Men moet daar kordater in zijn. Weigeren de landen van herkomst hun gedetineerden terug te nemen, dan moet ons land dat koppelen aan maatregelen op het vlak van bijvoorbeeld ontwikkelingssamenwerking. Pak die ontwikkelingssamenwerking gewoon af. Er moeten ook maatregelen komen op het vlak van handelsakkoorden. Het zijn maar twee voorbeelden.

Tot slot, mevrouw de minister, hebben we allemaal kunnen lezen dat in de ministerraad op dinsdag 23 december 2025 geen akkoord werd bereikt over de door u voorgestelde oplossingen. Ik wil niet aandringen en ik kan er begrip voor opbrengen dat u hier vandaag geen toelichting geeft over het totale pakket, zolang er geen definitieve beslissing is, om de rust te vrijwaren.

Wat mij echter mateloos stoort, mevrouw de minister, is het feit dat de directeur van het Gevangeniswezen al wekenlang een pleidooi houdt voor een aanzienlijke strafkorting. Dat is toch heel merkwaardig, aangezien die directeur-generaal die vandaag aan de alarmbel trekt, onder de vorige twee ministers van Justitie kabinetschef was, op wiens initiatief korte gevangenisstraffen effectief moesten worden uitgevoerd.

Ik denk, mevrouw de minister, dat u het aan de bevolking niet kan verkopen dat er opnieuw een strafkorting komt. Er wordt over gesproken om minstens een aantal criminelen een jaar vroeger vrij te laten. Welnu, mevrouw de minister, dat zorgt voor maatschappelijke beroering. Daar is absoluut geen maatschappelijk draagvlak voor. Dat beantwoordt niet aan een kordaat en geloofwaardig justitiebeleid. U zult met andere maatregelen moeten komen.

Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw antwoorden. Vanuit verschillende hoeken wordt inderdaad gevraagd om in te grijpen. Daarbij gaat het ook over de gouverneurs, die zich de afgelopen week in het debat hebben gemengd, over de commissies van toezicht en over de burgemeesters van de steden waar die gevangenissen zich bevinden. Zij zijn aangesproken en zullen misschien opnieuw maatregelen nemen, zoals ze dat in het verleden al hebben gedaan, wat ook tot hun wettelijke mogelijkheden behoort.

U pleit voor een diepgaand debat. Ik ben het daarmee eens. Dat debat voeren we permanent en we weten allemaal waar de problemen zitten. Iedereen is het erover eens dat er moet worden ingezet op de geïnterneerden. Er wordt ook veel gesproken over personen zonder verblijfsrecht. Er zijn echter nog een aantal andere problemen waar weinig aandacht voor is en die blijkbaar moeilijk liggen.

Wat doen we bijvoorbeeld met het grote aantal personen in voorlopige hechtenis? Moeten we ook daar niet proberen in te grijpen, hoe moeilijk dat ook is? We hebben het ook al eerder gehad over het feit dat veel gedetineerden meer dan 50 % van hun straf uitzitten. Sommigen vragen zich af of er wel een draagvlak zou zijn voor een maatregel waarbij mensen een jaar voor het einde van hun straf worden vrijgelaten. Veel mensen denken nog altijd dat iedereen automatisch na een derde van de straf vrijkomt, wat zou betekenen dat iemand die zes jaar kreeg, na twee jaar wordt vrijgelaten. Dat is niet zo. Toch denken veel mensen dat. Eén jaar vroeger vrijkomen betekent voor iemand met een straf van tien jaar dat die persoon negen jaar effectief in detentie blijft, terwijl die persoon in theorie ook al na een derde van de straf zou kunnen vrijkomen, op voorwaarde dat aan alle voorwaarden is voldaan. Het komt er dus op aan dergelijke maatregelen goed te kaderen en goed uit te leggen. We mogen geen enkele piste op voorhand uitsluiten.

Mevrouw de minister, het gaat inderdaad ook over korte straffen. Er was een heel breed draagvlak in het Parlement om ook die korte straffen uit te voeren of een vorm van uitvoering te geven. Dat niet doen is niet conform de rechtsstaat. Op een bepaald moment moet men misschien wel vaststellen dat er niet genoeg capaciteit is en dat er even moet worden getemporiseerd. Dat betekent niet dat men de straffen niet moet uitvoeren, want ik ben er principieel voorstander van dat een straf wordt uitgevoerd. Op een bepaald moment moet men echter even temporiseren.

Tevens moeten we verder inzetten op detentiehuizen. We weten allemaal hoe moeilijk het lokaal op het terrein is om daarin stappen vooruit te zetten. Dat ligt niet aan u en evenmin aan de vorige ministers. De budgetten waren er en de gedrevenheid was er. Iedereen weet dat dit goede oplossingen zijn, maar op het terrein blijkt dit geen evidente opdracht.

Mevrouw de minister, het is belangrijk dat de regering op korte termijn tot akkoorden kan komen. Er zijn niet alleen maatregelen op lange termijn nodig, maar zeker en vast ook op korte termijn, om de druk van de ketel te halen. We zullen dit van heel nabij blijven opvolgen.

De voorzitster : We komen aan de interpellaties nrs. 56000202I en 5600203I van mevrouw Dillen.

Mevrouw de voorzitster, ik was niet op de hoogte dat mijn interpellaties aan de agenda waren toegevoegd. Is het oké om ze uit te stellen tot volgende week? De voorzitster : Dat is genoteerd.

Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.

​ De laatste week van 2025 hebben er in verschillende Vlaamse gevangenissen branden plaatsgevonden in de cellen van gedetineerden. Dit brengt niet alleen de veiligheid van het penitentiair personeel maar ook van de gedetineerden ernstig in gevaar. In de gevangenis van Antwerpen heeft een psychisch gestoorde gedetineerde de matras in zijn cel in brand gestoken met ernstige rookontwikkeling tot gevolg waardoor meer dan 100 gedetineerden dienden te worden geëvacueerd. Ook in de gevangenis van Dendermonde is er brand uitgebroken in een cel waarbij zowel een gedetineerde als een personeelslid gewond zijn geraakt. Erger nog was het in de gevangenis van Hasselt waarbij na een brand in zijn cel de betrokken gedetineerde is overleden en 2 personeelsleden uit voorzorg naar het ziekenhuis werden gebracht.

Kan de minister meer toelichting geven betreffende de concrete omstandigheden en de oorzaken van de verschillende branden? Gaat het telkens om opzettelijke brandstichting door een gedetineerde? Welke initiatieven werden er genomen om de veiligheid van het penitentiair personeel en de gedetineerden te waarborgen?

Ziet de minister een verband met de problematiek van de overbevolking, van het tekort aan penitentiair personeel of van de gebrekkige infrastructuur?

Gaat de minister initiatieven nemen om structurele en preventieve maatregelen uit te werken om herhaling van dergelijke gevaarlijke situaties te voorkomen?

Kan de minister cijfers geven van gelijkaardige incidenten in andere gevangenissen in dit land? Is er sprake van een stijgende trend?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. Wij zullen Hasselt en Dendermonde blijven opvolgen.

Ik heb echter nog een vraag. Zijn die drie incidenten op een dergelijke korte periode toeval of is er effectief een stijgende trend in de gevangenissen merkbaar?

Minister, ik heb u al meermaals, zowel mondeling als schriftelijk, ondervraagd over de bedragen die Nizar Trabelsi heeft ontvangen van de Belgische Staat. Uit parlementair onderzoek blijkt dat hij dit jaar ongeveer 300.000 euro aan dwangsommen heeft ontvangen en ongeveer 50.000 euro aan procedurekosten. In het verleden zijn er bovendien ook andere veroordelingen geweest. U wilde toen niet antwoorden op mijn vraag hoeveel geld hij precies heeft ontvangen. De reden daarvoor was volgens u dat het om schadevergoedingen ging. Die schadevergoedingen worden uitbetaald aan de advocaat, die daar zijn honorarium van kan afhouden, waardoor men niet exact kan aangeven hoeveel de heer Trabelsi zelf heeft ontvangen.

Daarom herformuleer ik mijn eerdere vraag. Hoeveel dwangsommen en schadevergoedingen heeft de Belgische Staat al betaald aan Nizar Trabelsi of aan zijn advocaat in het kader van procedures die hij in het verleden of momenteel heeft ingesteld? Acht u het bovendien rechtvaardig dat een veroordeelde terrorist honderdduizenden euro’s ontvangt uit de staatskas, terwijl slachtoffers van terreur vaak jarenlang moeten wachten en procederen alvorens ze zelfs maar een fractie van dat bedrag kunnen ontvangen?

Minister, dit is echt pure tijdverspilling.

Madame la ministre, nous voici penchés pour la troisième fois sur le dossier Casa legal. Je vous avais interrogée, avec d’autres, le 2 décembre dernier sur ce dossier et plus particulièrement sur le volet financier de cette association qui, pour rappel, remplit une mission essentielle en matière d’amélioration de la défense et d’accompagnement des justiciables les plus vulnérables, et ce dans le cadre d’une approche multidisciplinaire.

L’association se réjouit d’être à la table des négociations avec les deux ordres, mais s’interroge toujours sur son avenir financier. Certes, il s’avère que l’arrêté royal octroyant une subvention facultative à l’ASBL Casalegal pour l’année budgétaire 2025 a bien été publié le 18 décembre dernier au Moniteur belge . C'est une bonne chose. Ce subside a permis à l’association d’apurer l’ensemble des dettes qu’elle avait accumulées en raison du retard des subventions. Cependant, l’incertitude demeure toujours quant à son avenir financier immédiat, à savoir l’année 2026 qui, si je suis bien informé, a commencé depuis déjà sept jours.

Lors de l’échange parlementaire du 2 décembre dernier, vous aviez dit attendre la fin des discussions budgétaires à cet égard. Or, nous sommes désormais en 2026. Dès lors, madame la ministre, êtes-vous aujourd'hui en mesure de confirmer le financement fédéral de l’ASBL Casa legal pour 2026? Entendez-vous continuer à veiller à une concertation correcte entre cette ASBL et les deux ordres des avocats?

De inleiding ga ik even overslaan, want ik denk dat de collega perfect de inleiding heeft gegeven die ik ook wilde geven. Ik beperk me tot de drie heel concrete vragen die ik heb ingediend.

Ten eerste, waarom hebt u tot op heden geen duidelijke beslissing genomen over de structurele subsidiëring van Casa legal, ondanks de herhaalde signalen vanuit het veld en het Parlement? Ten tweede, kunt u formeel bevestigen dat Casa legal ook in 2026 kan blijven rekenen op financiering, zodat de organisatie de noodzakelijke ademruimte krijgt? Ten derde, welke garantie kunt u vandaag geven dat de lopende onderhandelingen met de ordes niet opnieuw zullen leiden tot maandenlange onzekerheid voor Casa legal en zijn medewerkers? Is er een timing afgesproken met betrekking tot deze gesprekken? Tegen wanneer wilt u in dit belangrijke dossier een definitief besluit kunnen nemen?

Madame la ministre, merci pour votre réponse.

Si je vous entends bien, cette ASBL, comme sans doute les autres qui sont soumises au régime des subsides facultatifs, ne verra rien arriver en 2026 avant le contrôle budgétaire de février-mars, et même le budget 2026 qui devrait théoriquement être présenté. Dont acte. Je ne pense pas que ce soit une bonne nouvelle. Nous ferons évidemment le suivi le plus rapidement possible.

Merci aussi, comme vous l’avez indiqué dans la première partie de votre réponse, de faire le suivi sur la proposition que cette ASBL et les deux ordres devraient finir par vous soumettre.

Mevrouw de minister, u verwijst nogmaals naar de gemaakte afspraak dat Casa legal en de twee betrokken organisaties samen rond de tafel moeten gaan zitten om te proberen tot een oplossing te komen. Wanneer u dat echter als voorwaarde stelt, ontstaat het risico dat, indien een van de partners absoluut niet akkoord kan of wil gaan, alles geblokkeerd blijft. In dat geval beschikt één partij feitelijk over een blokkeringsmogelijkheid om Casa legal op droog zaad te zetten. Dat acht ik niet fair. Ik ben het ermee eens dat de betrokkenen de kans moet worden gegeven om tot een overeenkomst te komen. Indien dat echter niet lukt, zult u uiteindelijk zelf een beslissing moeten nemen over het verdere verloop. In het verleden zijn daarover beslissingen genomen. Er is een principiële beslissing genomen om een en ander te financieren. Het gaat om een proefproject dat mee wordt geëvalueerd. In het kader van de continuïteit van het bestuur kunt u niet zomaar van de ene dag op de andere beslissen om te stoppen zonder evaluatie of zonder een duidelijk eindtraject. Ik vind dan ook dat u ook ter zake uw verantwoordelijkheid moet blijven opnemen en zich niet mag verschuilen achter het argument dat alle betrokkenen eerst rond de tafel moeten gaan zitten en tot een akkoord moeten komen. Indien er geen akkoord tot stand zou komen, dient u finaal zelf uw verantwoordelijkheid te nemen en te beslissen. De voorzitster : De heer El Yakhloufi is niet aanwezig om zijn vraag nr. 56011966C te stellen.

Mevrouw de voorzitster, ik verwijs naar de ingediende vraag.

De Arbeidsrechtbank van Antwerpen heeft in een recent vonnis scherpe kritiek geuit op de werking van het digitale platform JustRestart binnen de collectieve schuldenregeling. Het vonnis bevestigt wat in de praktijk al langer werd gesignaleerd: de digitalisering van deze procedure is te snel en onvoldoende afgestemd op de juridische realiteit uitgerold.

De rechtbank stelde vast dat automatische herinneringsberichten niet voldeden aan de wettelijke vereisten van artikel 1675/9 §3 Ger.W., met nadelige gevolgen voor schuldenaars en voor de duur van de procedures. Opmerkelijk is dat de verantwoordelijkheid expliciet wordt gelegd bij de private IT-actoren achter het platform, met name DPA en Aginco. De rechtbank benadrukt dat digitalisering geen afbreuk mag doen aan wettelijke waarborgen en kende een schadevergoeding toe aan de betrokken schuldenaar. Tevens wordt onderstreept dat verplichte digitalisering binnen Justitie juridisch sluitend, transparant en controleerbaar moet zijn en dat softwarefouten niet zonder aansprakelijkheid kunnen blijven.

Kan de minister toelichting geven bij dit vonnis? Wie werd verantwoordelijk gesteld voor de toegekende schadevergoeding en wat is de omvang ervan? Welke conclusies trekt de minister hieruit?

Heeft de minister intussen maatregelen genomen om tegemoet te komen aan de kritiek van de Arbeidsrechtbank Antwerpen op de werking van JustRestart? Graag een toelichting.

Werden de private actoren achter het platform reeds in gebreke gesteld? Zo ja, wat was hun reactie? Zo neen, waarom niet en worden nog initiatieven overwogen?

Zijn er andere lopende procedures van getroffen schuldenaars? Zo ja, graag een overzicht per gerechtelijk arrondissement en de gevorderde schadevergoedingen.

Kan de minister een overzicht bezorgen van ingebrekestellingen met betrekking tot JustRestart, opgesplitst per jaar sinds de inwerkingtreding en per gerechtelijk arrondissement, en aangeven in hoeveel dossiers dit leidde tot een minnelijke schikking?

Kan de minister een overzicht geven van de totale kostprijs van JustRestart op jaarbasis sinds de opstart?

Dank u voor uw antwoord, mevrouw de minister. Ik begrijp dat u geen commentaar geeft over een beslissing van een rechter, dat vraag ik ook niet, maar uit de lectuur van het vonnis van de arbeidsrechtbank van Antwerpen blijkt toch wel heel duidelijk een zeer scherpe kritiek op een feit dat eigenlijk al jaren gekend was, namelijk het feit dat de digitalisering in dergelijke zaken eigenlijk te snel, te onvoorzichtig en met weinig aandacht voor de juridische realiteit is uitgerold. Ik ben blij te horen dat op dit ogenblik alles naar behoren zou moeten functioneren. Ik ga ervan uit dat dit het geval is. Ik zal dit dossier blijven opvolgen en het agenderen binnen een bepaalde termijn om te zien of u verdere stappen tegen de verantwoordelijke gaat nemen.

Ik verwijs opnieuw naar de ingediende vraag.

Opnieuw zijn er betaalachterstanden bij de gerechtstolken en -vertalers. Velen van hen zijn gedurende maanden weer niet betaald. Maar zij dienen op hun beurt zelf hun facturen wel tijdig te betalen, o.m. wat betreft de Btw-verplichtingen en dreigen in betalingsproblemen te belanden. Deze houding van Justitie is absoluut onaanvaardbaar: een goedwerkende Justitie dient een voorbeeld te geven en alle facturen tijdig te betalen.

Welke initiatieven gaat de minister nemen om eindelijk paal en perk te stellen aan de aanhoudende betaalachterstanden bij de uitbetaling van gerechtstolken en -vertalers en ervoor te zorgen dat hun facturen tijdig en dit binnen de afgesproken termijn worden geregeld?

Er was beterschap beloofd en de facturen zouden tijdig betaald worden. Wat zijn de concrete oorzaken van deze nieuwe betalingsproblemen? Waarom slaagt Justitie er maar niet in deze facturen tijdig te betalen zoals het hoort?

Hoe groot is momenteel de betalingsachterstand? Graag een gedetailleerd overzicht per gerechtelijk arrondissement.

Welke structurele oplossingen gaat de minister nemen om te garanderen dat de gerechtstolken en -vertalers in de toekomst eindelijk tijdig en correct worden betaald?

De gerechtstolken en -vertalers zijn Btw-plichtig en dienen de Btw te betalen vanaf facturatie. Reeds herhaaldelijk heb ik er bij de minister op aangedrongen aan de minister van Financiën te vragen dat zij uitstel krijgen van de Btw-betaling zolang Justitie er niet in slaagt hun facturen tijdig te betalen. Kan de minister mij mededelen welke initiatieven er inmiddels werden genomen? Wat was het standpunt van de minister van Financiën? Bestaat er bereidheid om uitstel van betaling van de Btw-verplichtingen te geven zolang Justitie er niet in slaagt zelf de facturen tijdig te betalen?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord. De betalingsachterstand of het veel te laat betalen van facturen mag dan wel verschillende oorzaken hebben maar het blijft een probleem dat al veel te lang aansleept. Ik was deze week aanwezig op de correctionele rechtbank in Antwerpen, waar – het zal u niet verwonderen – in bijna alle dossiers een beroep moet worden gedaan op tolken. Ik heb met verschillende betrokkenen gesproken. Op dit ogenblik kampen zij met een achterstand van vijf, zes of zelfs zeven maanden. Dat is absoluut onaanvaardbaar. Die mensen hebben rekeningen te betalen en vaste uitgaven. Die prestaties zijn hun inkomstenbron. Er moet voor worden gezorgd dat veel sneller wordt uitbetaald en dat de facturen veel vlugger worden geregeld. Ik zal mijn vraag over de btw ook stellen aan de bevoegde minister van Financiën. In elk geval lijkt het mij aangewezen dat als er mogelijkheden zouden zijn waarbij tolken en gerechtsvertalers die niet tijdig worden betaald, uitstel van btw-betaling kunnen krijgen, dat systeem beter bekend wordt gemaakt, want bij hen is het alleszins niet gekend. Ik zal de minister van Financiën hierover een vraag stellen, in de hoop dat hij me meer duidelijkheid kan geven.

Ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

Minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt stelde dat sinds de start van de zogenaamde binnenkomstcontroles tot en met 10 december 2025 een aantal beslissingen werden genomen door de Dienst Vreemdelingenzaken met betrekking tot 108 personen.

52 personen kregen het bevel om het grondgebied te verlaten, bij 9 personen werd het bevel herbevestigd, 23 personen werden vastgehouden met het oog op verwijdering, voor 18 personen werd door de Dienst Vreemdelingenzaken geen maatregel genomen omdat er een recht op verblijf of lopende procedure was en 3 personen waren minderjarig.

Volgens de minister werd voor de overige personen geen beslissing genomen “of ze werden vastgehouden door Justitie".

Hoeveel personen werden sinds de start van de binnenkomstcontroles vastgehouden door Justitie?

Welke redenen gaven aanleiding tot die beslissing?

Kan u meer informatie verschaffen met betrekking tot de nationaliteit van de betrokken personen?

Hoeveel van de vastgehouden personen zijn ondertussen opnieuw in vrijheid gesteld en wat waren de redenen voor deze invrijheidstelling?

Op welke manier worden deze personen indien ze in vrijheid worden gesteld verder opgevolgd?

Mevrouw de minister, als de vraagstelling vaag is, dan is het antwoord van de minister van Asiel en Migratie vaag, want ik heb enkel het antwoord van de minister van Asiel en Migratie op een vraag van mijn collega als aanleiding gebruikt. De minister verwijst naar een aantal personen die na die binnenkomstcontroles worden vastgehouden door Justitie. Ik wilde daarom vernemen wat dat betekent en of u die vaagheid ongedaan kunt maken. Blijkbaar kunt u dat niet concretiseren. Daarom zal ik de vraag opnieuw indienen als schriftelijke vraag, waarbij ik naga of ik ze nog kan specificeren. Ik herhaal echter dat mijn vraagstelling vaag is omdat het antwoord van de minister van Asiel en Migratie vaag is.

Op woensdag 3 december werd een conducteur het slachtoffer van ernstige fysieke agressie. Het voorval deed zich voor op een trein tussen Sint-Niklaas en Lokeren. Een treinreiziger die geen geldig vervoersbewijs had, sloeg de conducteur en bezorgde hem een hersenschudding. De man liep ook ernstige letsels op aan hoofd en keel. Door de mentale impact is de conducteur bovendien werkonbekwaam. Mevrouw de minister, u weet dat het helaas niet de eerste keer is dat een dergelijk afschuwelijk incident zich voordoet. De NMBS wijst er zelf op dat haar personeel voortdurend het slachtoffer wordt van geweld. Gelukkig slaagde men erin, nadat de politie was verwittigd, de dader meteen te vatten. De NMBS bevestigt, zoals daarnet gezegd, dat het om het zoveelste geval van fysieke agressie tegen een medewerker gaat. De woordvoerder van de NMBS stelt dat gemiddeld zes keer per dag een treinbegeleider wordt belaagd, zowel verbaal als fysiek. Ze pleit voor een zichtbare aanwezigheid van de politie en van de eigen veiligheidsmensen van Securail, evenals voor een strengere aanpak door Justitie.

Ik heb daarover de volgende vragen.

Ten eerste, welke maatregelen zult u als minister van Justitie nemen om het dagelijkse geweld tegen treinbegeleiders aan te pakken?

Ten tweede, wanneer kunnen de eerste resultaten worden verwacht en wat is uw plan van aanpak?

Ten derde, hoeveel mensen en middelen zullen daarvoor worden voorzien?

Ten vierde, is het niet dringend tijd om een echte nultolerantie te hanteren tegenover die vormen van criminaliteit en ervoor te zorgen dat de daders via snelrecht worden berecht? Graag uw visie daarover en een toelichting bij wat u zult ondernemen om dat ook effectief te realiseren.

Mevrouw de minister, ik woon zelf in Lokeren en naar aanleiding van dat voorval had ik een gesprek met een conducteur, die bevestigde wat ook door de NMBS wordt aangegeven. Zij wachten eigenlijk elk dag op een nieuw voorval, hetzij bij collega’s, hetzij bij henzelf. Meestal gaat het dan om verbale agressie, trouwens om heel zware verbale agressie. Regelmatig is er echter ook sprake van fysieke agressie. Het voorval van 3 december is slechts het zoveelste voorbeeld. Ik onthoud uit uw antwoord dat het openbaar ministerie niet langer om opportuniteitsredenen zal seponeren en dat al die gevallen daadwerkelijk zullen worden vervolgd. We zullen dat zeker blijven opvolgen, want daar knelt het schoentje. Het is enorm belangrijk dat justitie heel duidelijk het signaal geeft dat geweld tegen conducteurs en tegen spoorwegpersoneel niet door de beugel kan, hoe klein of onbenullig dat voor sommige daders ook mag lijken. Het kan absoluut niet door de beugel. Er moet elke keer worden overgegaan tot vervolging, want dat is de enige manier om ten eerste een duidelijk signaal te geven aan het spoorpersoneel dat zij ondersteuning krijgen en dat justitie achter hen staat en ten tweede een heel duidelijk signaal aan de daders te geven dat we ons hierbij nooit zullen neerleggen, dat we keer op keer zullen vervolgen en dat zij hun straf nooit zullen ontlopen.

Ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

Meer dan 70 procent van de klachten die in 2024 werden geregistreerd zijn ondertussen geseponeerd. De procureur des konings van West-Vlaanderen stelt zelfs dat bepaalde parketten seponeren op grond van 'onvoldoende recherchecapaciteit' om een signaal te sturen naar de politiek.

Voor slachtoffers is het nog steeds compleet onduidelijk op basis van welke parameters wordt overgegaan tot vervolging of niet. De verschillende parketten hanteren nog steeds verschillende richtlijnen, ondanks het feit dat in 2023 al een eengemaakte richtlijn werd beloofd.

Vanaf voorjaar 2026 zouden de Vlaamse referentiemagistraten alvast afgesproken hebben om vanaf voorjaar 2026 de grens overal gelijk te trekken tot 2.500 euro. Het kabinet van de minister bevestigde in de media dat het College van Procureurs-Generaal aan een omzendbrief werkt om de aanpak van cybercriminaliteit te stroomlijnen.

Wat is de reactie van de minister op de uitspraak dat bepaalde parketten zouden seponeren om een signaal naar de politiek te zenden?

Wat is de visie van de minister op de ondergrens van 2.500 euro die de Vlaamse referentiemagistraten hebben afgesproken?

Is er vanuit de parketten de afgelopen jaren een concrete vraag om meer middelen voor de bestrijding van phishing gekomen? Zo ja, wanneer en wat hield deze vraag concreet in? Welke reactie werd hierop gegeven?

Hoe staat het nu met de omzendbrief inzake het bestrijden van internetfraude? Is er een streefdatum wanneer deze omzendbrief er zal komen? Zijn er bepaalde struikelblokken die de komst van de omzendbrief vertragen? Zo ja, dewelke? Welke rol heeft u als minister al gespeeld bij het tot stand komen van deze omzendbrief? Zal in de omzendbrief ook gewerkt worden met een ondergrens van 2.500 euro of is dat nog niet bepaald? Zal er van die ondergrens kunnen worden afgeweken en zo ja, in welke gevallen?

Mevrouw de minister, dat bepaalde parketten zouden seponeren om een signaal naar de politiek te zenden, is geen suggestie van mij, dat staat letterlijk in het antwoord dat u mij hebt bezorgd op een schriftelijke vraag daarover. Er staat letterlijk een uitspraak in van een procureur des Konings die zegt dat hij signalen ontvangt dat er geseponeerd wordt omdat men een signaal wil geven aan de politiek, namelijk dat men eigenlijk wel zou kunnen vervolgen, maar dat men dat niet kan wegens een gebrek aan middelen. U zegt vandaag dat het absoluut niet waar is als ik suggereer dat bepaalde parketten zouden seponeren om een signaal te geven, maar daarmee spreekt u de procureur des Konings tegen en niet mij, voor alle duidelijkheid. Hoe dan ook, phishing blijft een enorm probleem. Het is een vorm van criminaliteit waarmee, denk ik, de meeste mensen dagelijks worden geconfronteerd. Ook als men er niet het slachtoffer van wordt, ontvangt iedereen wel phishingberichten in zijn mailbox of via WhatsApp. Phishing wordt echter steeds geraffineerder en er worden steeds meer mensen slachtoffer van. Dat blijft een enorme plaag en een groot probleem. Het frustrerende is natuurlijk dat 70 % van de klachten die vorig jaar werden geregistreerd, werd geseponeerd en dat er nog steeds totaal geen duidelijkheid is over welke gronden nu eigenlijk worden gebruikt om over te gaan tot vervolging. We weten evenmin of locatie daaraan al dan niet ten grondslag ligt. Door dat gebrek aan duidelijkheid voelen veel slachtoffers zich in de steek gelaten. Ik ben ervan overtuigd dat Justitie er altijd naar zou moeten streven om slachtoffers duidelijkheid te geven over waar ze aan toe zijn indien een zaak wordt vervolgd. Er moet bovendien iets gebeuren als een bepaald fenomeen in 70 % van de gevallen niet wordt vervolgd. We kunnen absoluut niet aanvaarden dat 70 % van een bepaalde vorm van criminaliteit waar melding van wordt gemaakt – dat is nog maar een klein deel van het werkelijke aantal phishingzaken – wordt geseponeerd. De openbare commissievergadering wordt gesloten om 16.24 uur. La réunion publique de commission est levée à 16 h 24.