Commissievergadering op 21 januari 2026

Dank u wel voor de kans om deze beslissing nog te verduidelijken. Dat doe ik met plezier.

Vanaf het moment dat we de beslissing hebben genomen in de regering – het gaat trouwens over een wet die nog naar het Parlement komt, waarover we dus ook nog zullen debatteren – spreken we eigenlijk over een verstrenging, versterking en actualisering van de wetgeving. Vandaag moeten we namelijk vrij lang wachten om te communiceren wanneer er tot een sanctie of een geldboete is beslist. Door daar lang mee te wachten, missen we een belangrijke opportuniteit op het vlak van consumentenbescherming.

Hoe sneller je kunt communiceren, hoe meer mensen geïnformeerd zijn en hoe beter consumenten beschermd worden. Vandaar dit wettelijk initiatief.

U kunt die publicaties en die databank vandaag al raadplegen. Uw opmerking is wel terecht, als u ze niet vindt, dan betekent dit dat er nog mensen zijn die ze niet vinden. Daar gaan we aan werken, om dat beter te communiceren. U kunt die informatie terugvinden op de website van de FOD Economie. Via de menubalk ‘Thema’s’ gaat u naar ‘Ondernemingen’ en vervolgens naar ‘Beslissingen administratieve geldboetes’. Daar kunt u de beslissingen raadplegen.

Op dit moment zijn er 26 beslissingen gepubliceerd, waarvan 4 nominatief. De communicatie zal gebeuren via persberichten en alle relevante informatie, om de zichtbaarheid van die beslissingen verder te verhogen. De databank wordt permanent aangevuld met nieuwe beslissingen. Om een voorbeeld te geven: Les Meubles Pirotte was het voorwerp van een nominatieve communicatie waarbij de administratieve geldboete werd bekendgemaakt, omdat er op dat moment zeer veel consumenten schade hadden geleden. In dat geval hebben we ook extra ingezet op bijkomende communicatie via de traditionele media om mensen te beschermen.

Het verschil met de wet die we nu voorbereiden, is dat we veel sneller zullen kunnen communiceren. Intussen blijven we communiceren volgens de regels die vandaag gelden, via de kanalen die ik net heb genoemd. Ik ben het met u eens dat als we dit doen, dat zo breed mogelijk moet gebeuren en zo goed mogelijk gekend moet zijn. Daar kunnen we nog verder aan werken en dat zullen we ook doen.

Tot daar een korte toelichting bij de situatie rond de bekendmaking van onderzoeken en de bekendmaking van opgelegde boetes.

Op dit moment bedraagt de termijn nog altijd 60 dagen. We willen onmiddellijk kunnen communiceren.

U wilt waarschijnlijk ook het antwoord op uw vraag in het verslag opgenomen zien worden. Ik wil gerust antwoorden, maar dan heb ik echt veel tijd nodig. U hebt immers zoveel vragen gesteld, dat ik zeven bladzijden moet voorlezen. Ik wil dat gerust doen. Het zijn echter zoveel vragen en het is zo gedetailleerd dat we hier dan wel even zullen zitten.

Dat is altijd het geval, nietwaar?

Ik zal u de antwoorden zo meteen al meegeven om u tijd te besparen.

Ik kan het misschien wel kort samenvatten, zodat ik toch heb geantwoord. De gedetailleerde antwoorden op vraag 1 tot en met 7 bezorg ik u dan straks schriftelijk.

Samengevat kan ik meegeven dat er op dit moment nog geen zicht is op de concrete wetgevingsmaatregelen die in het kader van de nieuwe Europese consumentenagenda zullen worden ingevoerd.

We kunnen wel aangeven dat er een aantal concrete dossiers zijn waarop we zowel Europees als intra-Belgisch werken. Het gaat om het CPC-netwerk (Consumer Protection Cooperation), de richtlijn over het versterken van de positie van de consument in de groene transitie, ConsumerConnect, de Digital Fairness Act en de richtlijn betreffende representatieve verordeningen ter bescherming van de collectieve belangen van consumenten.

Een ander belangrijk dossier waarop we sterk zullen inzetten, is e-commerce. Mijn kabinet maakt immers deel uit van de taskforce e-commerce en we willen dat thema expliciet in de Europese agenda opnemen. Alles wat met e-commerce en de bijhorende fraude te maken heeft, stopt immers niet aan de Belgische grens.

In die dossiers zal ik de prioriteiten rond consumentenrechten blijven aankaarten. De minister van Economie en ik zullen elk vanuit onze bevoegdheden de belangen van de kmo’s opvolgen en waarborgen, zodat er een goed evenwicht ontstaat tussen de rechten van de consument en de verplichtingen voor de kmo’s.

Dat is de samenvatting van de manier waarop we ons organiseren om maximaal naar dat evenwicht te streven.

Ik begrijp uw vraag. Het is jammer dat u daarbij ook niet de maatregelen hebt vermeld die we eveneens hebben goedgekeurd en die net de koopkracht versterken, want dat zou uw vraag natuurlijk evenwichtiger maken.

Ik denk bijvoorbeeld aan de sjoemelkorting rond energie, die voor drie miljoen gezinnen 500 euro per jaar zal uitsparen, wat werd bevestigd door de CREG. Ik denk ook aan het informeren van mensen wanneer zij een contract hebben dat maandelijks stilzwijgend wordt verlengd en dat zij kunnen stopzetten, zodat zij niet nog een jaar langer blijven betalen. Er worden dus heel wat maatregelen getroffen die dicht bij de consument staan en die een directe impact kunnen hebben op de koopkracht.

Ik ben het ook eens met uw vraag om de winkelkar maximaal te beschermen. Ik heb daarin als bevoegd minister voor Consumentenbescherming inderdaad een verantwoordelijkheid. Ik ben het daarmee volledig eens. Ik zeg dus exact hetzelfde als wat u wilt bereiken.

Daarom is de index ook cruciaal. De index is het antwoord op de prijsstijgingen en op de duurder wordende winkelkar. Ik ben ervan overtuigd dat de burger ook heel goed begrijpt dat de index beschermd blijft en dat de maatregelen die we daarvoor hebben getroffen, net het beste antwoord zijn voor die winkelkar.

In combinatie met alle andere maatregelen die we hebben genomen, gaat het om veel meer dan een paar euro’s. Als ik bijvoorbeeld naar energie kijk, dan gaat het om honderden euro’s per jaar. Dat is wat effectief impact heeft.

Ik wil dat debat intellectueel eerlijk voeren. Als de prijs van de winkelkar stijgt, hebben we de index, maar daarnaast zijn er nog zoveel andere maatregelen die we kunnen nemen om de consumenten te beschermen en om ervoor te zorgen dat zij niet elke week of elke maand moeten betalen voor iets wat zij eigenlijk niet moeten betalen. Het is de combinatie van al die maatregelen die ervoor zorgt dat we de koopkracht van de consumenten blijven versterken. Dat is mijn strijd en die zal ik ook blijven voeren. Dat is misschien ook het verschil tussen in de regering zitten en er geen deel van uitmaken.

Het is heel gemakkelijk om een eenzijdige vraag te stellen, omdat de steak duurder wordt. Het is intellectueel veel eerlijker om ook de maatregelen te benoemen die de koopkracht wel versterken. Dat is ook mijn rol.

Mijnheer Soete, in de maand januari is dat een thema dat elk jaar opnieuw opduikt. Fitnesscentra spelen in op goede voornemens en meer sporten. Veel mensen beginnen vol moed aan een fitnesskuur, die meestal twaalf maanden duurt, omdat een fitnessabonnement doorgaans voor een jaar moet worden afgesloten. Dan ontstaan er vaak problemen wanneer zich medische problemen voordoen waardoor sporten, al dan niet tijdelijk of definitief, niet meer mogelijk is. Vervolgens ontstaat discussie over de vraag of de overeenkomst kan worden opgeschort of beëindigd.

Gelukkig zijn er heel wat fitnesscentra die dat op een flexibele manier oplossen. Wanneer het om een tijdelijke situatie gaat, wordt het abonnement bijvoorbeeld bevroren en met een maand verlengd.

Er zijn echter ook mensen die niet langer naar de fitness kunnen, omdat zich een medisch probleem voordoet waardoor fitnessen niet meer mag of kan. Dan ontstaat een andere discussie, want dan is de vraag of het fitnessabonnement definitief kan worden stopgezet en of ook de betaling kan worden beëindigd, hoewel het contract nog een bepaalde tijd loopt.

Op dit moment zijn medische redenen die het voor een consument onmogelijk maken om nog te fitnessen, geen overmacht in de zin van het algemeen verbintenissenrecht. Dat betekent dus dat het contract in principe niet wordt stopgezet. Overmacht kan alleen worden ingeroepen wanneer de uitvoering van de eigen contractuele verbintenissen onmogelijk wordt gemaakt. In het geval van een fitnessabonnement blijft de betalingsverplichting desgevallend uitvoerbaar, ook al kan de consument er niet meer van gebruikmaken. Juridisch is er dan ook geen sprake van overmacht.

Dat neemt niet weg dat er andere regels zijn waaraan fitnesscentra zich moeten onderwerpen, vooral op het vlak van consumentenbescherming en meer bepaald de regels inzake onrechtmatige bedingen. Het Wetboek van economisch recht bepaalt dat onrechtmatige bedingen verboden en zelfs nietig zijn. Een onrechtmatig beding wordt gedefinieerd als elk beding dat een kennelijk onevenwicht schept tussen de rechten en de plichten van de partijen, ten nadele van de consument. Bovendien bevat het Wetboek van economisch recht een lijst van bedingen die in elk geval als onrechtmatig worden beschouwd.

In de praktijk werken veel fitnesscentra trouwens met overeenkomsten van bepaalde duur met een beding van stilzwijgende verlenging. In dat geval legt het Wetboek van economisch recht bepaalde transparantievereisten op. Na die stilzwijgende verlenging kan de consument bovendien op elk ogenblik kosteloos opzeggen, met inachtneming van een opzegtermijn die maximaal twee maanden mag bedragen.

Ik wijs ook op wetgeving die ik in de ministerraad al heb laten goedkeuren, waarbij een verplichting wordt ingevoerd voor ondernemingen om consumenten actief te informeren over een nakende stilzwijgende verlenging van een overeenkomst. Op die manier is de consument voldoende geïnformeerd om een abonnement tijdig stop te zetten.

De huidige wetgeving voorziet niet expliciet in een recht op definitieve stopzetting of tijdelijke opschorting van een fitnessabonnement om medische redenen. De gedragscode waarnaar u verwijst, bestaat wel, maar het is niet duidelijk of iedereen hem naleeft en of hij daadwerkelijk wordt toegepast in het belang van een voldoende bescherming, gelet op de huidige marktpraktijken.

Er blijft dus een grijze zone bestaan. Puur wettelijk gezien is een medische reden geen grond om een fitnessabonnement stop te zetten, terwijl de gedragscode een flexibele omgang met dergelijke situaties vooropstelt. Vandaag is het echter niet duidelijk of alle spelers zich daaraan houden, aangezien nog regelmatig signalen worden ontvangen dat abonnementen niet worden stopgezet om medische redenen.

Daarom zal ik sowieso opnieuw in overleg met de sector om te bekijken of we daarin nog stappen kunnen zetten. Als dat nodig is, zal ik daar verder in gaan. Ik vind wel dat wanneer een arts beslist dat iemand om medische redenen niet meer kan fitnessen, dat effectief een reden moet zijn om het abonnement stop te zetten. Vanuit dat principe zal ik het debat voeren met de sector.

Monsieur Hiligsmann, je vous remercie pour votre question.

Un jeu est qualifié de jeu de hasard lorsqu’il comporte une mise, un élément de hasard et la possibilité d’un gain ou d’une perte. Il est toutefois entendu que l’appréciation finale de cette qualification relève, le cas échéant, de la Commission des jeux de hasard (CJH) et/ou des juridictions compétentes. Je ne me prononcerai donc pas sur le caractère licite ou non de ce type de pratiques.

S’agissant de la protection des consommateurs, je peux toutefois rappeler les principales obligations légales qu’une entreprise doit respecter. Tout d’abord, toute entreprise est soumise à une obligation d’information précontractuelle portant notamment sur son identité, les principales caractéristiques du produit, le prix total du produit toutes taxes comprises, les modalités de paiement, les conditions de vente. Une entreprise qui vend une boîte mystère doit donc indiquer clairement les conditions applicables à cette vente et préciser, par exemple, l’absence de certitude quant au contenu de la boîte.

Ensuite, toute entreprise doit respecter l’interdiction des pratiques commerciales déloyales. L’entreprise qui vend une boîte mystère ne peut pas induire le consommateur en erreur ni le tromper, notamment quant au contenu potentiel de la boîte. Elle ne peut donc pas affirmer que les colis contiennent des biens haut de gamme ou des produits locaux si cette information n’est pas conforme à la réalité.

Par ailleurs, l’entreprise doit respecter les dispositions relatives à l’indication des prix.

Enfin, si cette pratique est qualifiée de vente entre un vendeur professionnel et un consommateur, le bien acheté est couvert par la garantie légale conformément aux règles du droit civil. En cas de défaut de conformité, le consommateur peut réclamer la réparation ou le remplacement du bien sans frais et dans un délai raisonnable. Si cela n’est pas possible, il peut demander la résolution du contrat ou une réduction du prix.

Dank u wel voor uw vragen. Wat betreft de omvang van de honingfraude en het aandeel van geïmporteerde honing op de Belgische markt bestaan er helaas geen cijfers, maar wel vage vermoedens. Fraudebestrijding gebeurt op basis van mogelijke, vooraf goed gedocumenteerde en geïdentificeerde indiciën. Honingfraude moet echter altijd geval per geval en onomstotelijk bewezen worden en beperkt zich niet alleen tot suikertoevoeging.

In 2025 heeft de Algemene Directie Economische Inspectie vijf containers bakkershoning, die als Chinese bloemenhoning werden geïmporteerd, kunnen terugsturen naar het land van herkomst. De verdere juridische en administratieve afhandeling, met ook de sanctionering van de verantwoordelijke operatoren, is op dit moment lopende.

Wat betreft vraag 2, de nieuwe Europese etiketteringsregels voor honing, die vastgelegd zijn in de Europese richtlijn, worden verplicht toepasbaar vanaf 14 juni 2026. De aangepaste etiketten zullen vanaf die datum ook op de markt verschijnen, maar bestaande etiketten mogen verder worden opgebruikt zolang de voorraad strekt.

Wat betreft vraag 3, de omzetting is bijna afgerond. Op 3 december 2025 werden de adviezen van de Raad van State ontvangen en de ontwerpen van koninklijk besluit worden weldra ondertekend. Het aangepaste regelgevende kader zal volledig operationeel zijn op 14 juni 2026, conform de Europese toepassingstermijn. In de tussentijd blijven consumenten beschermd tegen honingfraude via de bestaande controles en handhavingsmechanismen.

Wat betreft vragen 4 en 5, de Economische Inspectie beschikt, met medewerking van het Voedselagentschap en de douane en met steun van het bevoegde parket bij bewarende beslaglegging, over de nodige controlecapaciteiten. Een specifiek procedureel en juridisch kader is daarvoor uitgewerkt. Daarin wordt ook voorzien in een degelijke en onderbouwde wetenschappelijke expertise en ondersteuning. De aanstelling van het labo gebeurt via een officiële aanbestedingsprocedure.

Wat de controles betreft, worden de volgende wettelijk voorgeschreven parameters gemeten: het vochtgehalte, de diastase-index – dat is een maat voor de activiteit van het enzym diastase dat van nature in honing voorkomt – en het HMF-gehalte, dat een maat is voor de afbraak van suikers in voedingsmiddelen door verhitting of ouderdom. Bij een zwaar vermoeden van bakkershoning, als gevolg van een verhoogd resultaat aan ethylalcohol, volgt na overleg met het labo een aanvullende glyceroltest als doorslaggevende analyse.

Stelt u zich voor dat we ook een onderscheid zouden maken tussen meer en minder gemotiveerde parlementsleden. Alle gekheid op een stokje, het is een goede vraag, collega Truyman. Hoe meer consumentenprogramma’s er zijn, hoe meer er aan het licht komt en hoe meer er een maatschappelijk debat ontstaat. Ik ben trouwens ook betrokken bij dat onderzoek van WinWin, waarin ik duidelijk het federale perspectief en ons standpunt heb meegegeven.

Vlaams minister Zuhal Demir is hiervoor grotendeels bevoegd en ik heb er alle vertrouwen in dat zij de juiste beslissingen zal nemen. De Economische Inspectie van de FOD Economie heeft al meldingen ontvangen over wijzigingen in de tarifering van dienstenchequebedrijven. Die cijfers zijn op dit moment echter nog niet gecentraliseerd, waardoor we niet kunnen zeggen hoeveel meldingen uitsluitend betrekking hadden op de administratieve kosten. Ik kan u wel garanderen dat elke melding individueel wordt onderzocht in het kader van de federale consumentenbescherming. Dat is niet onbelangrijk. We focussen op de geldende wetgeving. Sinds de zesde staatshervorming is het dienstenchequesysteem immers een gewestelijke bevoegdheid. Mijn administratie beschikt dus niet over gegevens over de subsidiering of de regeling van administratieve kosten in de verschillende gewesten, noch over eventuele verschillen tussen Vlaanderen, Wallonië en Brussel.

Wat het federale consumentenrecht betreft, is het kader wel volledig duidelijk, ook in dit debat. Boek VI van het Wetboek van economisch recht verplicht ondernemingen om consumenten vóór het sluiten van de overeenkomst correct en volledig te informeren over de totale prijs, inclusief alle verplichte bijkomende kosten, zoals de administratiekosten waar hier sprake van is. Die informatieplicht geldt ook voor dienstenchequebedrijven en vloeit rechtstreeks voort uit het Europese consumentenrecht. Wie kosten aanrekent zonder die correct te vermelden, of wie prijzen wijzigt zonder de consument daarover transparant en contractueel correct te informeren, overtreedt de wet. Consumenten kunnen daarvoor een melding doen bij ConsumerConnect. Het wettelijk kader inzake prijstransparantie is bijzonder duidelijk. Het probleem zit vandaag niet in een gebrek aan regels, maar in de naleving en de handhaving ervan. Daar moeten we streng tegen optreden.

Ik kom tot de administratieve kosten zelf. Men kan consumenten niet uitleggen waarom sommige bedrijven nul euro administratiekosten aanrekenen, terwijl andere meerdere euro’s tot zelfs honderden euro’s per jaar vragen. Dat zorgt voor verwarring, wantrouwen en oneerlijke concurrentie.

Mijn standpunt is duidelijk. Als één bedrijf het met nul euro kan en winstgevend is, dan moeten de andere dat ook kunnen. Ik vind dat de administratieve kosten naar nul moeten evolueren. Dat is oprecht nodig, omdat het een systeem is dat heel zwaar met publieke middelen wordt gesubsidieerd. Het heeft ook een heel uitgesproken sociaal doel.

Ik ben daarin heel duidelijk: die administratiekosten werden ineens in het leven geroepen, als een soort nieuw businessmodel. Ik vermoed dat minister Demir ter zake ook actie zal ondernemen. Als één bedrijf het zonder kan, moeten de andere bedrijven dat ook kunnen.

Transparantie alleen volstaat niet, wanneer de verschillen zo groot zijn. Als alles voortdurend op de consument wordt afgewimpeld, krijgt men dat gewoon niet meer uitgelegd. Administratiekosten zijn een lege doos waarin men echt alles kan steken. Dat kan oneindig worden toegepast. In het verhaal van de dienstencheques moet daaraan echt paal en perk worden gesteld. Anders loopt dat helemaal uit de hand.

Het idee dat klanten meer zouden moeten betalen voor een zogenaamd meer gemotiveerde poetshulp is absoluut onaanvaardbaar. De motivatie is geen commercieel product en ook geen prijsformule. Dergelijke indelingen reduceren werknemers tot marketinglabels. Ze creëren ongelijkheid en kunnen leiden tot discriminatie.

Dat strookt ook niet met de waarde van het dienstenchequesysteem, noch met het elementaire respect voor werknemers. Bovendien is discriminatie sowieso verboden. Werknemers kunnen ook melding maken bij de bevoegde meldpunten, zodat we daartegen streng kunnen optreden.

Dienstencheques zijn een sociaal instrument. Het is geen verdienmodel voor creatieve constructies. Consumenten hebben recht op duidelijke prijzen, eerlijke contracten, maar ook op respect. Werknemers hebben recht op waardigheid en gelijke behandeling. Als bedrijven publiek geld aanvaarden, moeten ze zich ook houden aan de regels die er zijn. Dat is de lijn die ik verdedig en waarop ik consequent zal blijven toezien.

Er zijn binnen de FOD Economie nog geen klachten gesignaleerd over de import van deze goederen. Ik vind het belangrijk om dat te zeggen, omdat we altijd anticiperen zodra er klachten binnenkomen. De overige antwoorden zullen daarom wat algemener zijn. Op dit moment is er echter nog geen klacht ontvangen.

Het is een goede vraag, want het klopt dat mensen bijvoorbeeld in drogisterijen zomaar leesbrillen kunnen kopen. Dat moet echter niet zomaar gebeuren als men denkt dat die nodig zijn. Men moet zich echt professioneel laten begeleiden, omdat het om de gezondheid van de ogen gaat.

Wat kunnen we doen om de consument te waarschuwen? De administratie, namelijk de Algemene Directie Kwaliteit en Veiligheid, kan gedurende het jaar controles uitvoeren. Deze controles kunnen zowel in winkels als online plaatsvinden. Daarnaast kunnen corrigerende maatregelen worden genomen om Belgische consumenten te beschermen tegen niet-conforme of potentieel gevaarlijke producten, zoals bijvoorbeeld fashionbrillen en zonnebrillen die worden aangeboden door Blacksheep. Het feit dat dit onder de aandacht wordt gebracht, biedt een reden om hierop te werken. Er is een administratie die dit kan aanpakken en het is belangrijk dit met hen te bespreken.

Ook informatieve campagnes zijn van belang om consumenten bewust te maken van de risico’s van het kopen van niet-conforme producten om verantwoord koopgedrag aan te moedigen. De FOD Economie communiceert bovendien over de resultaten van controlecampagnes, wat eveneens kan helpen om mensen te informeren over onjuiste praktijken.

Wat betreft de vraag of klanten in de winkel voldoende geïnformeerd worden over de herkomst, het materiaal en de werking van Blacksheep. Het voorzien van dergelijke informatie in winkels is geen wettelijke eis voor het op de markt brengen van producten.

Vraag drie, de toepasselijke Europese regelgeving hangt af van de categorie bril. Het op de markt brengen van brillen wordt op Europees niveau geregeld en er worden drie categorieën onderscheiden. Brillen met een correctiefactor worden beschouwd als medische hulpmiddelen en moeten een CE-markering hebben. Brillen met een beschermende functie, zoals zonnebrillen met UV-filter en veiligheidsbrillen, moeten eveneens CE-gemarkeerd zijn. Brillen zonder correctie of beschermende functie, zoals modebrillen, decoratieve of fantasiebrillen, mogen nooit een CE-markering dragen.

Correctieve brillen vallen onder de bevoegdheid van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten, een administratie waarvoor collega Vandenbroucke bevoegd is. De tweede categorie valt onder de verordening EU-2016-425 betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen. De derde categorie valt onder de Europese verordening 2023-988 inzake algemene productveiligheid.

Beide reglementeringen vallen onder de bevoegdheid van de FOD Economie. Het betreft een gedeelde bevoegdheid met collega Clarinval.

Ik kom nu bij uw vierde vraag. De FOD Economie is niet in contact met Blacksheep. Aangezien hun hoofdactiviteit zich eerder toespitst op corrigerende brillen, is het meer aangewezen dat het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten in contact met hen treedt.

Uw vijfde vraag heb ik al beantwoord.