Commissievergadering op 21 januari 2026

Mijnheer de minister, ik ga terug naar uw begrotingstabellen van de maand december. Daarin vinden we de omschrijving “Interfederale bijdrage nieuw MFK”. Dat gaat om een bedrag van 500 miljoen euro. Dat is een vage koepelterm. Er staat niet “bijdrage van de regio’s” of “bijdrage van de gemeenschappen”. Ik zou graag willen weten wat dat concreet betekent.

Hoe verdeelt u dat tussen de gewesten en de gemeenschappen? Gaat het om allebei? Kunt u daar duidelijkheid over scheppen? Wat betekent dat heel concreet in euro’s voor Vlaanderen, Brussel en Wallonië? Hoeveel van die 500 miljoen euro verwacht u uit elk deel?

Is dat al afgeklopt in het Overlegcomité? Hebben de minister-presidenten zich hier effectief toe verbonden? Hebt u hen al gezien en met hen gesproken? Wat als ze niet instemmen? Wat als de regio’s gewoon nee zeggen tegen uw verzoek? Hoe vult u dan dat gat van een half miljard euro concreet in, dat nu als inkomst is ingeschreven in uw tabel?

Inderdaad, mijnheer de minister, zoals gewaardeerd collega Bertrand en voorzitster ad interim vandaag reeds aanhaalde, staat in de initiële begrotingstabel voor 2028 en 2029 een interfederale bijdrage nieuw MFK (het nieuw meerjarig financieel kader) ten belope van 500 miljoen euro.

In de begrotingsnotificaties staat het volgende – ik citeer: “In het kader van een versterkte interfederale begrotingscoördinatie wordt aan de regio’s gevraagd om, met respect voor de bevoegdheidsverdeling en indien mogelijk zonder aanpassing van de bijzondere financieringswet, een jaarlijkse bijdrage ten belope van 500 miljoen euro te leveren aan het MFK.”

Ten eerste, werd hierover reeds overleg gepleegd met de deelstaten, en zo ja, wanneer?

Ten tweede, heeft de regering reeds bestudeerd in welke mate deze bijdrage juridisch mogelijk is – ik citeer nogmaals: “binnen de bevoegdheidsverdeling en zonder aanpassing van de bijzondere financieringswet”? Dat is toch een belangrijke passage in die begrotingsnotificaties.

Ten derde, wat is het standpunt van de deelstaten over enerzijds het idee en anderzijds de wettelijkheid van zo’n operatie?

Ten vierde, volgens welke verdeelsleutel beogen u en uw regering-De Wever de 500 miljoen euro te verdelen over de deelstaten?

Ten vijfde en ten laatste, beoogt de regering ook een bijdrage te vragen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest?

Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw antwoord, maar ik vrees dat dat geen antwoord is op de vragen. Ik begrijp dat er nog geen overleg is geweest met de gewesten of de gemeenschappen. Ik begrijp ook dat er geen concreet bedrag is vastgelegd.

U zegt dat dat logisch is. Echter, veel zaken zijn logisch in onze federale Staat, maar gebeuren daarom nog niet noodzakelijk. De plasticbijdrage wordt zelfs niet betaald door de regio’s en covidvaccins zijn nooit terugbetaald, terwijl dat duidelijke bevoegdheden van de deelstaten waren. Hier kan men nog discussiëren of het om een bevoegdheid van de deelstaten gaat, aangezien het gaat om de BNI-bijdrage, die tot nu toe altijd door de federale overheid werd betaald. U hoopt dus dat de regio’s in die redenering zullen meegaan. Dat zou logisch kunnen zijn, maar u weet even goed als ik dat er in dit land geen hiërarchie der normen bestaat. Zoiets kunt u dus ook niet forceren.

Ik ben zeer benieuwd, mijnheer de minister, en ik hoop dat u ook een plan B hebt voor het geval dit niet wordt betaald door de gewesten en de gemeenschappen. In dat geval zal de federale overheid moeten tussenkomen, en dat betekent 500 miljoen euro extra voor de federale begroting.

Ik hoop dus dat we geen nieuwe taksen zullen zien, want dat is heel vaak de oplossing geweest van deze regering: als er ergens een tekort is, zien we nieuwe taksen ontstaan.

Ik begrijp dat u vandaag nog nergens staat wat die MFK-bijdrage van de regio’s betreft. Dat kan ik alleen maar betreuren, maar ik zal de vraag opnieuw stellen binnen een aantal weken en zien wat de vooruitgang is.

Mijnheer de minister, ik denk dat oud-voorzitter van cd&v Stefaan De Clerck zeer fier op u zou zijn wegens uw bijzonder vaag en wollig antwoord. U blinkt daarin werkelijk uit. Dit is geen begrotingscoördinatie. Dit lijkt ons een verkapte doorschuifoperatie te zijn. U boekt als regering-De Wever vandaag al 500 miljoen euro in die u nog niet hebt en waarvan u hoopt die bij de deelstaten te halen, zonder voorafgaand overleg. U spreekt over respect voor de bevoegdheidsverdeling, maar in werkelijkheid schuift u de rekening gewoon door. Dit lijkt een zoveelste nieuwe financiële transfer te worden, maar dan zonder debat, zonder akkoord en wellicht ook zonder wettelijke basis. U verwijst daar zelf naar: “indien mogelijk zonder aanpassing van de bijzondere financieringswet”. Ook bij die wettelijke basis kunnen wij ons dus vragen stellen. Laat ons eerlijk zijn, mijnheer de minister – en dat is uiteindelijk de essentie –, wanneer men zo vaag en wollig blijft over de verdeelsleutel, over het debat, over het akkoord en over de wettelijke basis, dan weet men in Vlaanderen hoe laat het is. Wij vrezen dat opnieuw de Vlamingen hier de rekening zullen mogen betalen.

De losse eindjes zijn ondertussen wat minder los geworden, mijnheer de minister, en we hebben de vraag daarom wat geactualiseerd. Het kernkabinet zou inderdaad een akkoord hebben gevonden over die losse eindjes voor 2026. Dat akkoord werd ondertussen omgezet in de begrotingsnotificaties van 12 december 2025.

Zo zou de btw-verhoging voor hotels, campings, sport, entertainment en afhaalmaaltijden worden uitgesteld tot 1 maart 2026, waardoor de overheid 100 miljoen euro aan extra inkomsten zou mislopen. Uit begrotingsnotificatie nummer 37 blijkt bovendien dat de budgettaire impact hiervan preciezer wordt geraamd op 105,5 miljoen euro. Dat hebben we ondertussen kunnen vaststellen.

Tegelijk bestaat er onduidelijkheid over de haalbaarheid van de centenindex in 2026. Volgens de voorlopige begrotingstabel die wij in november ontvingen, was daaraan in 2026 een opbrengst van 272 miljoen euro verbonden. Die opbrengst komt minstens gedeeltelijk in het gedrang, omdat de spilindex vroeger dan verwacht, namelijk in december 2025, werd overschreden. Aanvankelijk werd bericht dat er in 2026 bijgevolg geen indexering meer zou zijn. Nu voorspelt het Planbureau echter alsnog een overschrijding van de spilindex in december 2026.

Mijnheer de minister, kunt u toelichten wat de impact is van de losse eindjes, en dus van de begrotingsnotificaties, op de voorlopige begrotingstabel die aan het Parlement werd bezorgd bij de State of the Union? U moet ons vergeven, maar dit is voorlopig het enige document dat wij hebben ontvangen waarin cijfers zijn opgenomen.

Ten tweede, kunt u toelichten wat de impact is van de aanhoudende voorlopige twaalfden en de vertraagde omzetting van de maatregelen op de ramingen uit die voorlopige begrotingstabel die wij hebben ontvangen?

Ten derde, zal de regering bijkomende compenserende maatregelen nemen om tot de beoogde begrotingsinspanningen te komen voor de jaren 2026 tot en met 2029? En sluit u uit dat hiertoe bijkomende belastingverhogingen zullen worden doorgevoerd?

Ik heb mijn vraag gesteld over de losse eindjes en de budgettaire impact daarvan. De centenindex is een van de elementen die ik heb aangehaald, maar ook de btw-verhoging en de begrotingstabel die wij hebben ontvangen, met de enige cijfers waarover wij tot nu toe beschikten. Mijn vraag is in hoeverre die begrotingstabel vandaag moet worden bijgestuurd.

Dank u, mijnheer de minister. De vraag die eigenlijk nog niet is beantwoord en waarvan wij hopen dat ze in de komende weken, ook in het kader van de begrotingsbespreking, wordt beantwoord, is de kernvraag of die cijfers eigenlijk nog wel kloppen. Dat zullen we hopelijk samen met u in de komende weken hier kunnen vaststellen. Het Parlement heeft een voorlopige begrotingstabel ontvangen die ondertussen ingehaald is door de realiteit, en niet alleen door de realiteit, maar ook door de enorme koehandel die de afgelopen weken binnen uw regering heeft plaatsgevonden. Ik denk aan het getrek en geduw rond de btw-verhoging, dus de belastingverhoging die uw regering doorvoert via de btw, het uitstel van een aantal maatregelen en de voorlopige twaalfden, waarvan we vandaag nog altijd niet weten wanneer ze eindelijk zullen eindigen – hopelijk straks wel. Die losse eindjes zijn geen details. Dat worden structurele gaten in uw begroting. Uw begrotingstabel is in feite al achterhaald. Wat vandaag als tijdelijk wordt voorgesteld, dreigt morgen – of zelfs vandaag al – een permanent verlies aan inkomsten te worden. Wanneer inkomsten wegvallen of onzeker zijn, weten we wat er in dit land gebeurt: dan kijkt uw regering, de belastingregering-De Wever, opnieuw richting de belastingbetaler. De vraag is dan eenvoudig, mijnheer de minister, en die zullen we u de komende weken zeker nog voorleggen: wie zal uiteindelijk de rekening betalen? Wij vrezen dat dat opnieuw de Vlamingen zullen zijn.

Mijnheer de minister, er heerst veel onduidelijkheid over het voornemen van de regering om in 2026 de zogenaamde centenindex, een verkapte indexsprong, toe te passen. De regering heeft in december een akkoord bereikt over de losse eindjes, waarover we het daarnet al hadden, maar de juridische vraagstukken rond die centenindex konden niet voor Nieuwjaar geregeld worden. De spilindex werd intussen overschreden in december 2025 en het Planbureau voorspelt een volgende overschrijding in december 2026.

Mijnheer de minister, de vragen zoals ik ze ingediend heb, breid ik uit gelet op de actualiteit.

Wanneer beoogt de regering de nodige teksten aan te nemen om die centenindex wettelijk te regelen? Wat is de budgettaire en praktische impact van een overschrijding van de spilindex in december 2025 in plaats van in januari 2026? Welke impact zal de overschrijding van de spilindex in december 2025 hebben op de centenindexering voor 2026? Hoe zal de centenindex concreet uitwerking krijgen, rekening houdend met de verschillende indexatieregelingen? Zal de regering de centenindex uitstellen naar 2027 indien de spilindex niet overschreden wordt in 2026? Wat is de budgettaire impact indien de centenindex niet in 2026, maar in 2027 zal worden toegepast? Sluit u uit dat er twee keer een centenindex kan plaatsvinden in één jaar tijd?

Mijnheer de minister, ik verwijs naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

Sta me echter toe om het volgende op te merken. Twee van mijn ingediende vragen zijn doorverwezen naar de minister van Financiën. Ik vraag me af wat daarvan de logica is, aangezien die vragen gaan over budgettaire notificaties die niet meer kloppen. Ik had daaromtrent overigens al vragen gesteld aan minister Jambon en ik zal hem daarover uiteraard niet opnieuw bevragen. Mijnheer de minister, waarom hebt u geweigerd om die vragen vandaag te behandelen? Dat vraag ik ter informatie.

Monsieur le ministre, l e gouvernement a décidé de plafonner l'indexation des salaires en 2026 et 2028.

Pour les salaires supérieurs à 4 000 € bruts, la tranche excédant ce montant ne sera pas indexée.

La moitié des économies réalisées grâce à l'indexation des salaires des employés du secteur privé contribuera à l'effort budgétaire de l'État. L'autre moitié sera conservée par les employeurs afin de soutenir la compétitivité.

Le retour sur investissement budgétaire attendu est de 272 millions d'euros en 2026 et devrait atteindre 883 millions d'euros en 2029. Cette mesure générera également plus de 800 millions d'euros pour les entreprises.

1. Quels sont les montants financiers en jeu?

2. Est-ce que vous pourriez fournir les détails des économies réalisées sur les salaires de la fonction publique?

3. Est-ce que vous pourriez faire de même pour les économies réalisées sur les salaires du secteur marchand?

4. Quelles seront les économies réalisées sur les pensions et les prestations sociales?

5. Quelle sera la contribution des employeurs du secteur privé au budget de l'État ? Quel sera le manque à gagner pour la sécurité sociale et le budget de l'État en raison de l'impact négatif de la part non indexée des salaires sur les cotisations sociales et les prélèvements à la source?

Mijnheer de minister, ik begrijp dat de concrete invulling van de centenindex, die verkapte indexsprong, zal worden verwerkt in de programmawet en dientengevolge, zodra die is goedgekeurd, bij de eerstvolgende indexoverschrijding zal worden toegepast. Het Planbureau voorziet een indexsprong momenteel in december 2026, maar uiteraard kan dat nog wijzigen, gelet op de wijzigende geopolitieke en economische omstandigheden. We zullen dat verder opvolgen, maar we hebben bij dezen alvast iets meer duidelijkheid gekregen.

Mijnheer de minister, ik wil nog een oproep doen naar aanleiding van de onzekerheid die de voorbije dagen en weken is gecreëerd, ook door de koehandel binnen uw regering. Er circuleerden verschillende scenario's. Eerst werd gezegd dat die centenindex in 2026 zou worden toegepast. Dat kwam er een uitstel naar 2027. De regering bleek het op een bepaald moment zelf niet meer te weten. Het was ook juridisch onklaar. We hebben de teksten nog niet gezien. Dat ruikt naar en heeft de schijn van amateurisme binnen uw regering, over een kwestie die heel veel burgers na aan het hart ligt, namelijk de indexering van hun loon. Onze oproep is dan ook om in 2026 het amateurisme met betrekking tot dergelijke belangrijke thema's achterwege te laten en veel duidelijker en concreter te communiceren naar de buitenwereld.

Mijnheer de minister, wij betreuren absoluut dat de index wordt aangevallen. De index is de beste bescherming tegen inflatie. Het is de belangrijkste verzekering voor miljoenen werknemers in ons land. Andere landen zijn er jaloers op. Het Belgisch systeem wordt bijvoorbeeld in Frankrijk gebruikt tijdens collectieve loononderhandelingen. In tijden van crisis, zeker nu met de geopolitieke situatie, zouden we net de lonen moeten beschermen en versterken, in plaats van ze aan te vallen. Dat geldt zeker voor een regering die al van het begin claimt dat werken meer moet lonen. Wij hopen dus, samen met de sociale beweging, dat u terugkomt op die heel asociale beslissing.

De voorzitster : Aan de orde is vraag nr. 56012110C van de heer Van Lommel.

Collega Van Lommel heeft mij laten weten dat hij vervangend commissievoorzitter is. Hij vraagt om de vraag even uit te stellen. Hij zal later naar deze commissie komen.

De voorzitster : De heer Van Lommel zit op dit ogenblik inderdaad de commissie voor Economie voor. Bij zijn aankomst straks kan hij zijn vraag stellen.

De commissie is meester van haar werkzaamheden. De voorzitster : Mijnheer de minister, ik vermoed dat u er geen probleem mee hebt om zijn vraag later te beantwoorden. We moeten ook de geest van het Reglement altijd goed in het oog houden.

Mijn vraag gaat over de oplopende overheidsschuld, en ik weet dat u daar gevoelig voor bent, mijnheer de minister.

Ik heb het draft budgetary plan gelezen, het document dat u bij Europa hebt ingediend. Ik was niet verrast, want ik had de voorspellingen gezien, maar toch teleurgesteld om te lezen dat de schuldgraad blijft stijgen. Die gaat van 103,9 % van het bbp in 2024, wat al hoger was dan het jaar ervoor, naar meer dan 110 % in 2026. Dat is een zeer belangrijke stijging. Dat is zelfs een zorgwekkende evolutie, want een stijgende schuld beperkt de toekomstige beleidsruimte en verhoogt de rentelasten. Dan zitten we in het verhaal van het risico op een sneeuwbaleffect. Dat staat ook in het DBP, maar u kunt ons daar misschien meer over vertellen, mijnheer de minister. Het gaat mij niet zozeer over het sneeuwbaleffect op zich, maar over hoe u die trend gaat keren. Ik vind het belangrijk dat het Parlement daar inzicht in krijgt.

Hoe verantwoordt u vooral dat de overheidsschuld blijft stijgen tot 110,1 % van het bbp dit jaar? Welke concrete maatregelen zullen deze stijgende schuldgraad op korte en middellange termijn effectief doen dalen?

U zult mij natuurlijk antwoorden, mijnheer de minister, dat u nog moet komen met uw begroting 2026 en uw nieuwe programmawet, maar ik wil toch mijn bezorgdheid uiten. Ik kan vandaag al drie of vier maatregelen benoemen in uw begrotingstabel die geen impact zullen hebben in 2026, of alleszins weinig impact. Ik denk aan de pakjestaks, die al is weggevallen. Ik denk aan de centenindex, waarvan ik hoor dat die misschien in december van dit jaar zou spelen, maar dat is ook niet zeker. En dan is er de btw. U hebt ons net gezegd dat het uitstel van die maatregel tot maart 100 miljoen euro zal kosten.

Dan wil ik weten of dat ook een wijziging van de hypothese inhoudt. Werkt u nu met andere parameters, met andere aannames? Is het alleen de latere inwerkingtreding, of gaat het ook om het feit dat u de parameters hebt aangepast?

Dank u wel, mijnheer de minister. Om duidelijk te zijn, u noemde een aantal elementen die een impact hebben op de schuld, maar niet op het tekort. U verwees onder meer naar de uitgaven voor Defensie. Ik vermoed dat dat komt uit de Europese …

(…) : (…)

… Die nog niet geleverd zijn, zegt u. Oké, dat heeft dus niets te maken met de Europese ontsnappingsclausule. Overheidsactiva verkopen helpt natuurlijk inzake overheidsschuld, maar helpt niet zozeer voor het tekort. U zult dan heel veel activa moeten verkopen, want om de schuld met 1 % te verminderen is 6 miljard euro nodig, dus u zult al heel veel moeten verkopen om aan dat bedrag te geraken. Ik denk dat de oplossing heel duidelijk is: het tekort moet kleiner, en dat is het enige dat de schuld echt structureel kan oplossen. Dan gaan de rentelasten ook dalen, gewoon omdat het tekort kleiner is. Ik denk dat u een opportuniteit gemist hebt vorig jaar – daar blijf ik bij – door zo weinig inspanning te doen in 2025. U hebt toen maar een inspanning van 234 miljoen gedaan en het probleem is dat het dan blijft oplopen. Ik weet dat u rekent op de hervormingen eerder dan op een kaasschaafaanpak, maar het probleem – en dat is mijn zeer diepe overtuiging – is dat u de twee zult moeten doen, mijnheer de minister. Die hervormingen zullen immers resultaat opleveren, maar minder dan u verwacht, enerzijds omdat de regering constant plooit voor de vragen van Vooruit, waardoor die hervormingen worden uitgehold omdat er uitzonderingen op komen, en anderzijds omdat ze pas op termijn resultaten opleveren, temeer omdat u steeds vertraging oploopt.

Mijnheer de minister, in het ontwerpbegrotingsplan bedraagt de totale inspanning voor entiteit I 1,741 miljard euro. Wanneer ik naar het begrotingsakkoord van eind november kijk, zie ik in die tabel nochtans een inspanning van 2,15 miljard euro. Er werd gesproken over bijna 2 miljard euro aan gevonden maatregelen voor 2026.

Heb ik dat slecht gelezen? Dat roept vragen op en ik kan dat niet verzoenen. Ik heb de indruk dat er een inconsistentie bestaat tussen de politieke akkoorden en de budgettaire rapporteringen aan Europa. Ik vond het zeer moeilijk om met dergelijke discrepanties mijn weg te vinden in dat document.

Kunt u mij daar een uitleg over geven? Welke uitgaven- of inkomstenposten zijn gewijzigd sinds het begrotingsakkoord van 24 november, waardoor de inspanning is teruggevallen tot 1,7 miljard euro in plaats van 2,15 miljard euro zoals in november aangekondigd?

Dank u voor uw transparantie, mijnheer de minister. Ik denk dat het duidelijk is. We gaan van 2,15 miljard euro naar 1,741 miljard euro. Dat is een verschil van meer dan 350 miljoen euro, sinds november. Dat is gigantisch en ik denk dat dit bedrag alleen maar gaat stijgen. Dat betekent ook dat u zich rijk rekende, met een aantal technische correcties die u als een inspanning presenteerde. Gelukkig kijkt de Europese Commissie naar het Draft Budgetary Plan om de regering eraan te herinneren dat dit geen inspanning is. Dit zijn gewoon technische correcties. Uiteraard zal de Phoenixdeal meer opbrengen dan verwacht. Dat is geen inspanning van de regering. Dat is gewoon een technische correctie. Ik zal dit van dichtbij opvolgen. Ik begrijp dat we meer dan 365 miljoen euro kwijt zijn, sinds november, mijnheer de minister. Ik dank u om dat hier vandaag al te bevestigen. Ik maak me al meer zorgen over de begroting. Een aantal van de lijnen in uw tabel leken al opgeblazen te zijn. Nu, drie maanden later, alleen omdat er vertraging is, geeft u zelf toe dat de opbrengsten al veel lager zullen zijn. Ik wacht vol aandacht en ongeduld op de begroting en de programmawet.

Mijnheer de minister, uw begrotingstabel is gebaseerd op de ramingen van het monitoringcomité van september 2025. De Nationale Bank stelt echter vast in haar rapport dat het tekort in het derde kwartaal reeds is opgelopen tot 5,7 % van het bbp. Hoe groot is het verschil in miljoenen euro’s tussen het startpunt in uw tabel en de reële situatie van 5,7 % tekort die de Nationale Bank vandaag vaststelt? Dit betreft rapport 2025-3 van de Nationale Bank.

Ik heb nog een tweede vraag, mijnheer de minister. In notificatie 1 schrijft u een rentewinst in van 27 miljoen euro in 2026, oplopend tot bijna een half miljard in 2029. Uw tabel is gebaseerd op parameters van september 2025. In het laatste rapport van de Nationale Bank stelt de bank echter vast dat het tekort in het derde kwartaal al is opgelopen tot 5,7 % van de financieringsbehoeften van de Staat, wat de te betalen rente drastisch verhoogt. Hoeveel zal het verschil in rente bedragen, uitgedrukt in miljoenen euro’s?

Dank u wel, mijnheer de minister. Ik begrijp dus dat u vasthoudt aan de ramingen van het Monitoringcomité. Op zich lijkt mij dat volkomen redelijk. U moet uiteraard altijd dezelfde parameters hanteren. We zullen achteraf wel zien wie gelijk heeft. Soms is dat het Monitoringcomité, soms de Nationale Bank van België. Dit moet gewoon een signaal zijn. Als de NBB in haar laatste ramingen aangeeft dat het tekort stijgt, moeten we ervan uitgaan – zeker gelet op de verklaringen van het Monitoringcomité in juli – dat het tekort dicht bij die raming zal liggen. We zullen de realiteit pas later kunnen vaststellen en vergelijken.

Mijnheer de minister, uw tabel voorziet 272 miljoen euro aan inkomsten in 2026 door het afromen van de indexering. De spilindex is echter al overschreden en de wetgeving is nog niet aangenomen. Hoeveel bedraagt het effectieve verlies op deze raming van 272 miljoen euro doordat de maatregel pas later dan voorzien van kracht kan worden?

Daar is dus nog geen duidelijkheid over, omdat de wet nog moet worden aangenomen en omdat we niet weten wanneer de volgende overschrijding van de spilindex zal plaatsvinden. Het is dus afwachten.

U rekent op een besparing van 100 miljoen door minder vervangingen van ambtenaren. Dat is notificatie 23. Tegelijkertijd werft u 377 fraude-inspecteurs aan. Dat is notificatie 51. Vandaar mijn vraag.

Wat is de netto-evolutie van de loonmassa van de federale overheid dit jaar, rekening houdend met de loonindexeringen en met die nieuwe aanwervingen? Daalt de totale loonfactuur van de federale overheid in 2026 dan eigenlijk wel in euro's? Ja of neen, mijnheer de minister?

Uw antwoord was mij helemaal niet duidelijk. Ik begrijp dat dat wordt vergeleken met ongewijzigd beleid. Dat is geen enkel probleem. U houdt rekening met de indexering en dat is in de wet geschreven. Maar mijn vraag betreft de besparing van 100 miljoen waarop u rekent, terwijl u 377 ambtenaren aanwerft als fraude-inspecteur. U hebt mijn vraag echt niet beantwoord.

De vraag is heel eenvoudig. Wat is de netto-evolutie van de loonmassa? Zal die stijgen of zal die dalen? Dat is toch een eenvoudige berekening. Ik denk dat u daar als minister van Begroting op moet kunnen antwoorden. Ik denk dat iedereen een dergelijke vraag begrijpt. U werft bijna 400 mensen aan, maar u zegt tegelijkertijd dat u 100 miljoen euro zult besparen.

Ik zie niet goed in wat de index daarmee te maken heeft, behalve dat die loonmassa natuurlijk stijgt met de index. Ik zou willen weten of die 377 fraude-inspecteurs ervoor zorgen dat die loonmassa gaat dalen of niet, en wat de evolutie daarvan is. Kunt u mij daar een antwoord op geven?

Ik ga ervan uit - en zal dat in de begroting nagaan - dat u enerzijds 377 fraude-inspecteurs aanwerft, maar anderzijds de loonmassa doet dalen met 100 miljoen euro. Dat betekent dat u veel meer niet-vervangingen zult doen dan de kosten van die 377 inspecteurs. Ik hoop dat dat het is, want dat heb ik begrepen uit uw antwoord. Dat houdt dus rekening met die 377 fraude-inspecteurs. Als u zegt dat u enerzijds een aantal mensen niet vervangt, maar anderzijds geen rekening houdt met het feit dat u 377 inspecteurs aanwerft, dan is dat intellectueel niet eerlijk. We zullen daarop terugkomen op het moment van de begrotingsbespreking. Ik vermoed dat die 100 miljoen euro ook de loonkost van de aanwerving van die 377 inspecteurs inhoudt en dat heb ik ook zo begrepen uit uw antwoord. We komen daar zeker op terug op het moment van de bespreking van de begroting.

Mijnheer de minister, u maakt vandaag gebruik van de nationale ontsnappingsclausule voor defensie-uitgaven, wat tijdelijk budgettaire flexibiliteit toelaat tot 2028, als ik het goed heb. Die clausule is per definitie tijdelijk en zal op een bepaald moment aflopen. Het is onduidelijk hoe de regering zich voorbereidt op de terugkeer naar een strikter begrotingskader. Ik moet eerlijk toegeven dat ik het nog niet doorheb. Ik heb nog geen strategie gezien voor na de afloop van die flexibiliteitsclausule. Zonder duidelijke exitstrategie dreigen we niet te voldoen aan de Europese begrotingsregels, wat een risico vormt voor het begrotingsbeleid.

Wat gebeurt er concreet met het netto-uitgaventraject en het begrotingspad zodra de defensiegerelateerde ontsnappingsclausule afloopt? Welke maatregelen zijn voorzien om die overgang op te vangen?

Dank u wel, mijnheer de minister. Dat was opnieuw een zeer mooi non-antwoord. Die beslissing zal worden genomen tegen het einde van…

Dat betekent dus dat u pas in 2029, op het moment van de verkiezingen, een beslissing zult nemen.

Ik heb nog niet gelezen welke maatregelen u voor 2029 hebt genomen om een structurele inspanning voor defensie te doen. Dat zullen wij wel in de begrotingstabellen lezen, maar u ging een defensiefonds oprichten. Dat heb ik ook niet gezien. Er is daarvoor nog niets voorzien. Kunt u dat opnieuw verduidelijken? Welke maatregelen zijn er vanaf 2029 voor defensie?

Het gaat echter niet meer om 9,2 miljard euro, mijnheer de minister, dus ik vrees dat u…

Ja, oké. Ik hoor het. Wij zullen dat moeten controleren, maar ik hoor dat u er rekening mee hebt gehouden. Ik zal dat ook goed bekijken, want ik kom niet tot de totale inspanning van meer dan 20 miljard euro die u aan het begin van de legislatuur hebt aangekondigd. We zullen zien waar u uiteindelijk terechtkomt. Volgens de voorspellingen zitten we immers nog boven de 5 %. Zonder die ontsnappingsclausule zal zeker een bijkomende inspanning nodig zijn. Ik hoor dat dat inbegrepen is in uw 9,2 miljard euro, maar het zal geen 9,2 miljard zijn. We zullen dat opnieuw bespreken bij het indienen van de begroting in de komende weken.

Mijnheer de minister, volgens de tabellen bedraagt de totale factuur voor de horeca 222 miljoen euro door de btw-verhoging, plus nog eens 29 miljoen door de afschaffing van de RSZ-korting.

Wat is de economische impact van deze lastenverzwaring van een kwart miljard euro op de tewerkstelling in de horeca? Hebt u die berekend of laten berekenen? Wat zal de negatieve impact op de inkomstenkant?

Dat lijkt mij een zeer belangrijke vraag, want u weet beter dan wie ook – zeker als voormalige minister van Financiën – dat het niet alleen gaat over inkomsten hier of uitgavenverminderingen daar, het gaat ook over de economische impact van maatregelen, verschuivingen en waarschijnlijk minder vennootschapsbelastinginkomsten en andere gevolgen van uw beslissingen. Hebt u dat bekeken wat de horeca betreft?

Dank u wel, mijnheer de minister. U hebt het eigenlijk op een bierkaartje gedaan, zoals dat vaak wordt gedaan in de publieke sector. Dat kan ik alleen betreuren: geen impactanalyse, geen berekening, geen discussie met de stakeholders. We doen hier een plus, daar een min, met niet-alcoholische dranken. Hoe compenseert u dat met de btw-verhoging op de andere elementen, op de takeaway, met de afschaffing van de RSZ-korting? Het zijn losse maatregelen, maar u kijkt niet naar de bredere economische impact en analyse. De horecasector heeft het vandaag al zeer moeilijk. Dat zien we, dat zeggen ze, dat voelen we. Het gaat om een zeer belangrijke sector voor ons land. Ik moet daaruit afleiden dat er absoluut geen bredere economische analyse is gebeurd. We zullen dat dan in de feiten zien en voelen. Dat is zeker iets wat ik ga opvolgen, maar we zullen de cijfers zien in de komende maanden. Ik vrees dat dit de situatie van de horecasector niet zal verbeteren, zeker gelet op de complexiteit van de maatregelen die we hebben gezien op het vlak van btw en de aanpassingen die nodig zullen zijn voor die sector. Dank u.

Mijnheer de minister, doorheen de jaren zijn verschillende ministers verantwoordelijk geweest voor de Europese herstelmiddelen. Vroeger kwam het dossier vaak in de commissie voor Economie aan bod. Nu gebeurt dat in de commissie voor Financiën.

Sta mij toe om te zeggen dat 31 augustus van dit jaar een magische datum zal zijn, want als België op dat moment een aantal doelstellingen uit het RRF-plan niet voltooit, zal dat ook financiële gevolgen hebben. U kent het principe: no milestones, no money . Dat is de manier waarop de Europese Commissie daarmee omgaat.

In november van vorig jaar werd nog een herziening van het plan op Europees niveau goedgekeurd. Daarbij werd aangegeven dat de meeste projecten in juni van dit jaar een voltooiingsdatum zouden hebben.

Mijnheer de minister, met welke maatregelen wordt de implementatie van de resterende mijlpalen versneld, vereenvoudigd of vervangen? Zullen ze nog de vooropgestelde ambitie en impact behouden?

Welke projecten, die oorspronkelijk met Europese middelen zouden worden gefinancierd, zullen door de federale of gewestelijke begrotingen worden gedragen? Wat is het totaalbedrag en aandeel in het geheel?

Welke projecten liepen uiteindelijk een achterstand op? Wat was de oorzaak daarvan? Tot welke extra kosten geven die vertragingen aanleiding?

Hoe beoordeelt u de budgettaire gevolgen, indien bepaalde tranches van de middelen niet worden uitbetaald? Kunt u het effect op de begroting toelichten? Met welke monitoring en rapporteringsmechanismen zult u het Parlement daarover informeren?

Met welke prestatie-indicatoren zal het effect van de herstelplannen op de Belgische economie worden geëvalueerd?

Mijnheer Van Lommel, volgens het laatste halfjaarlijkse rapport, dat in oktober 2025 werd overgemaakt, omvat het Plan voor herstel en veerkracht op federaal niveau 228 mijlpalen en doelstellingen, en 321 opgesplitst per deelentiteit, zoals vastgelegd in het uitvoeringsbesluit van de Raad van 8 juli 2025.

Voor de mijlpalen en doelstellingen waarvan de deadline lag tussen 2021 en het derde kwartaal van 2025 is 90 % behaald. 10 % is niet behaald, maar maakt het voorwerp uit van corrigerende maatregelen die zijn opgenomen in de herziening van het plan, goedgekeurd door de Raad van de Europese Unie op 13 november 2025, waar u daarnet ook naar verwees.

Voor de mijlpalen en doelstellingen met een deadline in 2026 ligt het merendeel op schema. Tussen juni en oktober 2025 werd daarom een globale herziening van het plan voltooid om bepaalde maatregelen aan te passen, middelen te heroriënteren naar meer mature projecten en de naleving van de Europese termijnen te waarborgen. Op dit moment is het plan globaal genomen conform in uitvoering.

De opvolging van het plan gebeurt op het niveau van de mijlpalen en doelstellingen die aan de maatregelen zijn gekoppeld en niet op het niveau van individuele projecten.

Sommige projecten, met name in de energiesector, werden voorgesteld voor schrapping wegens moeilijkheden bij een tijdige uitvoering. De overeenkomstige middelen werden herbestemd naar andere projecten.

De herziening van het plan had tot doel de beschikbare middelen te heralloceren naar nieuwe en versterkte projecten, zonder verhoging van de globale enveloppe.

Tot de nieuw ingevoerde projecten behoren onder meer op federaal niveau de projecten inzake herstel van de mariene natuur, offshore energie en investeringsinstrumenten via de FPIM, op Waals niveau een nieuwe maatregel met premies voor energetische renovatie en op Vlaams niveau een nieuw instrument ter ondersteuning van transitie-investeringen. De overeenkomstige budgetten zijn afkomstig van de vermindering of schrapping van projecten waarvan de uitvoering dus complexer bleek.

Op Belgisch niveau ben ik ervan overtuigd dat voor dat type plannen beter wordt gekozen voor een beperkt aantal heel grote investeringen in een aantal kritieke sectoren met een sterke opvolging, veeleer dan te kiezen voor een veelheid aan projecten verspreid over verschillende administraties met uiteenlopende beheersprocessen.

Los van een herziening van de werkwijze op Belgisch niveau moet op Europees niveau worden nagedacht over het toekomstig gebruik van middelen van die aard, zowel wat betreft de doelstelling van de projecten als het niveau waarop zij worden uitgevoerd. Vandaag worden te veel nationale projecten gefinancierd via het RRF. Die projecten zouden meer op pan-Europees niveau moeten worden uitgevoerd om de uitdagingen op het vlak van energie, mobiliteit en andere domeinen doeltreffend aan te pakken.

Mijnheer de minister, u zegt dat het merendeel van de projecten op schema zit. Een heroriëntering was in een aantal gevallen mogelijk, gelukkig maar. U hebt natuurlijk niet gezegd dat u er zeker van bent dat wij geen geld zullen verliezen. Ik ga ervan uit dat alles op schema blijft en dat we geen middelen zullen verliezen, want het is u wel bekend dat het hele boeltje ons netto veel meer heeft gekost dan het ooit zal opbrengen. We hadden dat geld veel beter gebruikt om het rechtstreeks in onze economie te pompen. U hebt net heel terecht de kritieke sectoren aangehaald. Inderdaad, daarin moeten we investeren of hadden we moeten investeren. Er is de voorbije jaren te veel gemorreld in de marge. Met het hele RRF-dossier is ook heel stuntelig omgegaan. Ik hoop oprecht dat wij later dit jaar niet het debat moeten voeren over de vaststelling dat er middelen zouden zijn verloren gegaan omdat bepaalde doelstellingen niet zijn gehaald of bepaalde projecten niet zijn uitgevoerd.

Mijnheer de minister, op 18 december heeft de Kamer, meerderheid tegen oppositie, ingestemd met het gebruik van voorlopige twaalfden voor de eerste drie maanden van dit jaar. Dat was noodzakelijk omdat de regering-De Wever er niet tijdig in was geslaagd een volwaardige begroting in te dienen en te laten goedkeuren. Uw regering bereikte eind november 2025 wel een akkoord over een meerjarenbegroting tot 2029, met een sanering van 9,2 miljard euro in het vooruitzicht. Dat akkoord kon echter niet meer binnen de parlementaire kalender worden omgezet in een definitieve begrotingswet.

Voorlopige twaalfden zijn bedoeld als een uitzonderlijk en tijdelijk instrument om de continuïteit van de overheidswerking te verzekeren. Dat een overheid en een regering in volle bevoegdheid, zoals de regering-De Wever, daarop moet terugvallen, is ongezien en bijzonder problematisch. Ondertussen is het januari 2026 en is er in het Parlement nog altijd geen spoor van uw definitieve begroting voor 2026. Er is ook geen duidelijkheid over de timing waarbinnen dit Parlement zijn werkzaamheden rond die begroting zal kunnen uitvoeren. Ik heb daarom een aantal vragen.

Welke concrete redenen verklaren dat uw regering, ondanks het aangekondigde begrotingsakkoord eind november, er tot op heden niet in is geslaagd de definitieve begroting in te dienen bij het Parlement?

Wanneer verwacht u, mijnheer de minister, concreet de begrotingsontwerpen voor 2026 over te maken aan dit Parlement? Op welke datum rekent u op een definitieve stemming? Beoogt u daarbij ook dat de voorlopige twaalfden vroegtijdig, met name vóór 31 maart 2026, zullen worden beëindigd?

Welke budgettaire en beleidsmatige beperkingen legt het aanhoudend gebruik van voorlopige twaalfden volgens u op aan het overheidsbeleid, in het bijzonder wat nieuw beleid en investeringen betreft? Wat is de precieze budgettaire impact? Ook daarover bestaat nog heel wat discussie met betrekking tot het werken met voorlopige twaalfden in de maanden januari tot maart.

Kunt u tot slot bevestigen dat de vooropgestelde saneringsdoelstellingen voor 2026 onverkort blijven gelden en dat het uitstel van de begroting later in het jaar geen extra schulden, begrotingstrucs of lastenverhogingen tot gevolg zal hebben?

Mijnheer de minister, u bent nog steeds niet concreet. U zegt dat het normaal gezien iets is voor volgende week. Dat is wishful thinking. Laten we inderdaad hopen dat die documenten dan effectief volgende week hier in het Parlement beschikbaar zijn. U moet weten dat die voorlopige twaalfden waarvan u op dit moment gebruikmaakt, uiteindelijk bedoeld zijn voor uitzonderlijke crisissituaties, niet voor een regering die zegt dit land op orde te gaan zetten. Dat was uiteindelijk immers de inzet van deze regering. U kondigde met uw regering eind november een meerjarenakkoord aan. We zijn ondertussen twee maanden later en er is nog altijd geen begroting 2026. U verwijst uiteraard ook naar de tijd die de administratie nodig heeft om dergelijke documenten op te stellen. De vraag is natuurlijk of het gaat om een gebrek aan tijd. Is dat het probleem of is er een gebrek aan overeenstemming binnen uw regering? Het is natuurlijk dat laatste, dat hebben we gezien tijdens het afgelopen kerstreces, toen uw regering tot op het einde nog aan het bikkelen was over de concrete invulling van die begroting. Er zijn trouwens heel wat cijfers die wij in de begrotingstabellen hebben ontvangen die ondertussen achterhaald en ook bijgesteld zijn. Als wij een snelle berekening maken, zitten we ondertussen al met een bijkomend gat ten opzichte van uw begrotingstabel die wij in november hebben ontvangen van 400 miljoen euro aan zaken die u uiteindelijk door uitstel, afstel en koehandel binnen uw regering waarschijnlijk niet zult kunnen realiseren. De cijfers zijn dus niet alleen achterhaald, we kunnen ons afvragen of alles wat u hebt vooropgesteld, nog haalbaar is op dit moment. Wij maken ons zorgen over het uitblijven van die begroting en hopen volgende week die werkzaamheden samen met u te kunnen aanvatten.

Dank u, mevrouw de voorzitter, het gaat om een vraag die u eigenlijk net ook hebt gesteld. Ik vind het een beetje vreemd dat die vragen niet worden samengevoegd. Dat zou het debat wat uitdagender en interessanter maken.

Uw regering heeft op 14 januari een ontwerpbegrotingsplan ingediend bij de Europese Commissie. We zitten natuurlijk in de procedure van de buitensporige tekorten, waardoor we onder verhoogd toezicht binnen het Europese begrotingskader vallen. Hoewel België formeel binnen die Europese trajecten blijft, neemt de schuldgraad versneld toe onder druk van de stijgende rentelasten en de vergrijzingskosten. Verschillende waarnemers plaatsen vraagtekens bij de realiteitszin van de gehanteerde aannames en bij de effectieve uitvoering van de aangekondigde inspanningen door uw regering.

Ten eerste, hoe beoordeelt u het feit dat het begrotingstekort ook in 2026 ver boven de Europese drempel van 3 % blijft, ondanks de aangekondigde saneringsinspanningen van deze regering?

Ten tweede, kan de minister toelichten welke structurele maatregelen concreet moeten voorkomen dat de schuldgraad verder oploopt na 2026, gezien opnieuw werd bevestigd dat die richting 110 % van het bbp evolueert?

Ten derde, in welke mate steunt dit ontwerpbegrotingsplan op eenmalige maatregelen, terugverdieneffecten of te optimistische hypothesen? Welke buffers zijn voorzien indien die ramingen niet zouden worden gerealiseerd, wat steeds waarschijnlijker wordt?

Mijnheer de minister, tot slot, erkent u dat bij ongewijzigd beleid de combinatie van een hoge schuld en stijgende rentevoeten de begrotingsruimte voor toekomstige regeringen ernstig zal hypothekeren?

Mijnheer de minister, u spreekt over het tekort van 3 % waarnaar u streeft, maar het tegendeel is natuurlijk waar. Een tekort boven 3 % is vandaag geen uitzondering meer, maar een permanente toestand geworden in dit land. Daarmee bevestigen u en uw regering nogmaals wat wij al langer zeggen, namelijk dat dit land structureel boven zijn stand leeft. De cijfers blijven rood, jaar na jaar, en dat is bijzonder problematisch. Ook dit zullen wij in de komende weken uiteraard verder opvolgen.

Mijnheer de minister, er is in Vlaanderen veel te doen over de subsidies. Dat volgt u waarschijnlijk ook in de media. De ministers rollen daar vechtend over de straat. Federaal is dat gelukkig niet het geval.

U hebt echter ook grote ambities met de federale subsidies. In de budgettaire tabel van de regering staat dat u tegen 2029 200 miljoen euro minder subsidies wilt uitdelen. In het regeerakkoord staat bovendien dat u een subsidieregister wilt aanleggen tegen de begrotingsopmaak van 2026.

Intussen heb ik als parlementslid mijn werk gedaan. Ik heb bij de verschillende excellenties, ook bij uzelf, via schriftelijke vragen informatie over die subsidies opgevraagd. Ik heb bij hen gevraagd naar inzage in de subsidies en ik heb al die bedragen opgeteld. Ik kom tot een totaalbedrag van 30 miljard euro, weliswaar ruim gedefinieerd.

Het antwoord van minister Vandenbroucke was goed voor 28 miljard euro. Hij zegt echter dat men bij hem geen cent kan halen, want dat is niet te doen. Ik zal dat dus niet doen.

Dan blijft er dus nog 2 miljard euro over. Minister Quintin zegt dat het bij hem over 1,3 miljard euro aan subsidies voor de lokale politiezones gaat en hij zegt ook dat u dat geld bij hem niet moet komen halen. Er blijft dus nog 700 miljoen euro over, mijnheer de minister, en daar moet 200 miljoen euro op worden bespaard.

Ik heb drie vragen voor u. Ten eerste, wanneer komt het subsidieregister er? Ik heb in de krant gelezen dat het er dit voorjaar zou komen.

Ten tweede, hoe hebt u het gedaan in 2025? Dat jaar is intussen denkelijk afgesloten. Ik heb gelezen dat er 1 miljoen euro is bespaard op Unia, maar als u 200 miljoen euro moet besparen, bent u met dat tempo natuurlijk 200 jaar bezig. Ik weet niet of u ambitie hebt om 200 jaar in de regering te zitten. Misschien wel, maar dat denk ik niet.

Ten derde, u zegt dat er ook bespaard zal worden op de loonlastenverlaging voor bedrijven, bovenop de initiële 200 miljoen euro. Dat is een ander element.

Hoe gaat u echter in godsnaam – ik acht u hoog – op 700 miljoen euro 200 miljoen euro aan subsidies knippen? Ik ben echt benieuwd naar uw antwoorden, mijnheer de minister.

Mijnheer de minister, het is jammer dat u niet antwoordt. Ik heb u een eenvoudige vraag gesteld: hoeveel hebt u gerealiseerd in 2025? Ik vraag u zelfs geen details. Geef gewoon het bedrag.

Ik vrees dat u niet antwoordt omdat er niets is, behalve dat miljoen bij Unia. Ik vermoed dat u niets anders hebt gerealiseerd.

Ik vind dat u zich nu te gemakkelijk verschuilt achter schriftelijke vraag en schriftelijk antwoord. Als ik minister was, had ik gezegd: het is zoveel. Dat kunt u toch wel zeggen? Was het 25 miljoen? Was het 24 miljoen? Hoeveel was het in 2025? Dat is toch een eenvoudige vraag? Nee? Wat is uw antwoord?

Er is geen antwoord?

U hebt het niet bij? Moet ik nu werkelijk 30 dagen wachten op een antwoord op een schriftelijke vraag om te weten hoeveel het was? Geef me gewoon het bedrag! Ik moet de details niet hebben. Gewoon het bedrag. Is het 2 miljoen? Is het 4 miljoen? Als minister van Begroting moet u dat toch weten? Het jaar 2025 is afgesloten. Mijnheer de minister, we kennen elkaar, Vincent en Vincent. Ik verwacht dus een antwoord van u. Dat u het niet geeft, vind ik teleurstellend. Maar goed, we blijven positief. Mijnheer de minister, u vraagt veel inspanningen van onze burgers, door de arizonataksen, door de saga van de btw-kafka. U vraagt ook heel veel van onze ondernemers: de meerwaardetaks, de verdubbeling van de effectentaks, de verhoging van de roerende voorheffing van 15 % naar 18 %. Wat we onder deze regering echter niet zien, is de operatie ontvetting. Het is taks, taks, taks, maar geen cut, cut, cut. We zien geen ontvetting. Behalve een miljoen op Unia hebben we nog niets gezien van ontvetting bij de overheid. Nochtans, de opportuniteiten zijn daar, bijvoorbeeld in de werkloosheid. Er komen 30 % minder werklozen, maar wat gebeurt er met de subsidies aan de vakbonden die de werklozen uitbetalen? Zakken hun middelen met 30 %? Nee, die zakken niet. Mijnheer de minister, als u geld zoekt, zoek het dan bij de vakbonden, bij de middenveldorganisaties. Daar kunt u geld vinden en zo kunt u de staat ontvetten. Dat is uw opdracht.

Mijnheer de minister, ik denk dat deze vraag al is gesteld, maar ik ga ze toch herhalen. Ik heb vandaag niet alles kunnen beluisteren.

In de begrotingsnotificaties schat u de extra opbrengst van de harmonisatie van het btw-tarief op 633 miljoen euro per jaar. Die harmonisatie treedt in 2026 echter pas in werking in maart. Bovendien zijn er ook verschillende details die pas in december 2025 zijn beslist, dus nadat u de notificaties hebt verstuurd. Mijn vragen zijn dan ook de volgende.

Is deze late inwerkingtreding al verwerkt in de bedragen van de notificaties voor 2026? Moet de raming voor dit jaar naar beneden worden bijgesteld? En zo ja, heeft de ministerraad al nieuwe inkomsten gevonden om dat te compenseren?

Dank u voor uw antwoord. We zullen dan zien welke nieuwe belastingen Arizona vindt om de werkende klasse te doen betalen.

Mijnheer de minister, naar aanleiding van het begrotingsakkoord hebt u op uw website aangegeven dat het om een rechtvaardige inspanning gaat en dat, ik citeer: “de lasten van arbeid verschuiven naar de sterke schouders”. Behalve een belastinghervorming van de personenbelasting, die gedeeltelijk wordt uitgesteld, heeft de regering beslist om de btw en de accijnzen te verhogen en geen vermogensbelasting in te voeren.

Volgens de cijfers van professor Decoster en de cijfers die door de Nationale Bank van België in haar rapport zijn gepubliceerd, wegen indirecte belastingen zoals btw en accijnzen tot vijf keer zwaarder op de minst welgestelde huishoudens dan op de rijkste 1 %. Mijn vragen zijn dus heel duidelijk.

Bent u nog steeds van mening dat een verhoging van de indirecte belastingen neerkomt op het verschuiven van de lasten naar de sterke schouders?

Bent u het eens met de minister van Financiën die op 14 januari 2026 in de commissie voor Financiën verklaarde dat de regering op die manier een geleidelijke shift naar een belasting op consumptie bewerkstelligt en dat de hervorming sociaal is? Gaat u daarmee akkoord?

U gaat dus akkoord dat btw geen asociale belasting is. Dat is uw oprechte mening. Dat verbaast mij want die mening gaat in tegen de meeste wetenschappelijke studies. Fernand Huts bijvoorbeeld is honderd keer rijker dan een gemiddeld mens, maar gaat niet honderd keer vaker naar de frituur. De extra belasting die iemand via de btw betaalt, weegt voor hem dus veel minder zwaar door. Ik snap niet dat u dat ontkent. Dat de minister van Financiën, Jan Jambon van de N-VA, dat beweert, snap ik. Hij is immers heel ideologisch ingesteld. Ik was echter van mening dat u een pragmatisch persoon was. U weet goed genoeg dat belastingen zoals accijnzen of btw veel meer wegen op gewone mensen en op gewone huishoudens dan op de sterke schouders. Dus beweren dat meer belasting op consumptie niet asociaal is, is gewoon een leugen. Ik raad u aan om enige wetenschappelijke studies rond het onderwerp te lezen. Ik betreur dus opnieuw die directe aanval op de werkende klasse.

Mijnheer de minister, omdat duidelijk werd dat het neerleggen van de definitieve begroting 2026 niet langer haalbaar was, kwam de regering eind november naar dit Parlement met het ontwerp van financiewet, op de valreep gevolgd door een begrotingsaanpassing. Uit de toelichting bij die begrotingsaanpassing bleek dat het rapport van het Monitoringcomité van 22 september als basis diende voor minstens een deel van de aanpassingen.

Op basis van welke ramingen werd de initiële begroting 2026 opgesteld? Meent u dat de ramingen van het Monitoringcomité van september nog voldoende actueel zijn als basis voor een getrouwe begroting van 2026?

Ik zie toch wel een aantal redenen. De economische toestand is intussen gewijzigd. Op geopolitiek vlak vinden ook zeer snel veranderingen plaats. U bent laat met uw begroting, maar u blijft zich baseren op de cijfers die normaal in november zouden worden gehanteerd, terwijl de bespreking in deze commissie niet in november start, maar pas in februari. We werken dus nog altijd met cijfers die we normaal in november zouden gebruiken. U holt met uw regering achter de feiten aan en vaart op heel wat vlakken blind. U bevestigt hier eigenlijk dat u begrotingen opstelt op basis van achterhaalde aannames, wat het natuurlijk moeilijker maakt. De uitdaging bij eventuele begrotingsaanpassingen, die uiteindelijk meerdere correcties vereisen en meestal bijkomende inspanningen vergen in dit land, wordt daardoor groter. Dit is dus geen begroting die hier vanaf volgende week zal worden ingediend. Dit is boekhouden op hoop van zegen, in de hoop dat het op een of andere manier zal overeenstemmen met de realiteit. Wij hadden liever gezien dat actuelere cijfers als basis zouden dienen.

Mijnheer de minister, op 16 januari keurde de ministerraad een ontwerp van rondzendbrief goed betreffende de begrotingscontrole 2026 en de meerjarenramingen 2027 tot en met 2031. Die rondzendbrief zou onder meer de kalender en de modaliteiten bevatten voor de voorbereiding van de begrotingscontrole 2026 en voor het opstellen van de nota van het Monitoringcomité van 19 maart. Ook zou de rondzendbrief de modaliteiten bevatten voor de voorbereiding van een nieuwe meerjarenraming voor 2027 tot en met 2031, die uitsluitend betrekking zou hebben op de absoluut noodzakelijke uitgaven die niet zijn opgenomen in de initiële begroting 2026.

Mijnheer de minister, wanneer beoogt u uiteindelijk die begrotingscontrole voor 2026 te organiseren? Ik vermoed dat ook die oefening zal worden vertraagd en zal worden verplaatst als gevolg van het niet vinden van een tijdig akkoord binnen uw regering en het uitstelgedrag van de regering-De Wever.

Wanneer mag het Parlement de teksten verwachten?

Wanneer dient de nieuwe meerjarenraming voor 2027 tot en met 2031 klaar te zijn?

Zijn er reeds absoluut noodzakelijke uitgaven die niet werden opgenomen in de initiële begroting 2026? Zo ja, van welke grootorde zijn die uitgaven en wat is hun impact op het vorderingensaldo in het ontwerpbegrotingsplan voor 2026?

Mijnheer de minister, een begrotingsaanpassing is uiteraard geen begrotingscontrole. Dat is een formele procedure die in de Kamer normaal rond maart plaatsvindt. U kunt geen concrete datum geven, waardoor die oefening waarschijnlijk wordt uitgesteld, waarschijnlijk in het licht van de moeilijke besluitvorming binnen uw regering. We zullen die oefening dus zeker opvolgen. Ik wijs er nog op, naar aanleiding van de werkzaamheden van onze commissie voor Financiën, dat een begrotingsaanpassing meestal niet door het Rekenhof wordt onderzocht, in tegenstelling tot een begrotingscontrole. Dat zijn dus twee verschillende procedures. Over de meerjarenraming 2027-2031 heb ik u niet concreet gehoord, maar we zullen dat uiteraard opvolgen.

Mevrouw de voorzitter, Op 16 januari publiceerde de FOD BOSA het jaarrapport 2025 met betrekking tot de gemiddelde betaaltermijnen bij de federale overheid. Daaruit valt een verslechtering van de gemiddelde betaaltermijn af te leiden, die opliep tot 26 dagen en die een sterke stijging kende in de tweede helft van vorig jaar.

Het waren voornamelijk de FOD BOSA zelf, Justitie, Volksgezondheid, Binnenlandse Zaken en de Kanselarij die verantwoordelijk waren voor die stijging. Ook steeg bij de FOD Financiën en Defensie, die een afzonderlijke statistiek bijhouden, de gemiddelde betaaltermijn van 12 dagen in 2024 naar 15 dagen in 2025.

Mijnheer de minister, in uw beleidsnota voor 2025 – bij gebrek aan een nieuwe beleidsnota moeten we het nog doen met die van vorig jaar - staat het volgende te lezen: “De gemiddelde betalingstermijn voor de facturen van de federale overheid bedroeg 25 dagen in 2024, hetgeen een aanzienlijke verslechtering is ten aanzien van 2023. In 2025 zal het terugdringen van de betalingstermijn van facturen door de federale overheid dan ook hoog aan de agenda staan.”

Uit het jaarrapport voor 2024 valt een gemiddelde betaaltermijn van 22 dagen af te leiden, waarbij opvalt dat de termijn erg hoog lag in de eerste vier maanden van 2024, om vervolgens gestaag te dalen doorheen de rest van het jaar tot 16 dagen in november en december.

Mijnheer de minister, het is een lang verhaal om uiteindelijk te zeggen dat u het voornemen had om die termijn in te korten, maar dat we in de feiten en de cijfers zien dat u die termijn vorig jaar nog hebt verlengd. U hebt uw voornemen dus absoluut niet waargemaakt.

Hoe kijkt u naar het rapport en evalueert u de evolutie van die betaaltermijnen? Hoe evalueert u het engagement uit uw beleidsnota met betrekking tot het terugdringen van de betaaltermijn? Waarom zijn de vruchten hiervan niet terug te vinden in de beleidsnota?

Hoe verklaart u dat de betaaltermijnen nog steeds hoger liggen dan in de voorgaande jaren? Hoe verklaart u de negatieve evolutie van de gemiddelde betaaltermijn bij de FOD BOSA?

Kunt u het verschil tussen de termijn uit de beleidsnota en de termijn uit het jaarrapport 2024 duiden? Wat acht u een redelijk streefdoel voor de gemiddelde betaaltermijn? Welke maatregelen zal de regering treffen om die betaaltermijn alsnog terug te dringen?

Mijnheer de minister, betaaltermijnen zijn geen detail. Het is de lakmoesproef van goed bestuur. U erkent dat de betalingstermijnen een probleem zijn, maar ondertussen worden ondernemers steeds meer de bank van de overheid. De federale regering-De Wever verwacht stiptheid van burgers en bedrijven, maar slaagt er zelf niet in om een aantal elementaire verplichtingen na te komen. Uw beleidsnota sprak over een prioriteit in 2025, maar de cijfers tonen net het omgekeerde, een achteruitgang. Uw voornemen werd dus niet bewaarheid. Wie 26 dagen nodig heeft om zijn facturen te betalen, heeft geen liquiditeitsprobleem - die legt zijn liquiditeitsprobleem bij de bedrijven - maar die heeft wel duidelijk een organisatieprobleem. Voor heel wat bedrijven is dat geen detail. Bedrijven, ondernemers, burgers moeten op tijd hun belastingen betalen, maar de overheid permitteert zichzelf om die facturen niet op tijd te betalen. Dat is bijzonder problematisch. Wij zullen dit verder opvolgen, mijnheer de minister. Wij kijken ook uit naar uw voornemen om dat in uw beleidsnota van 2026 opnieuw te formuleren en of u dat dit keer wel zult waarmaken. Woorden zijn er ondertussen genoeg geweest, mijnheer de minister. Het is tijd voor concrete daden.

Met een half oog volgen we de toespraak van de president van de Verenigde Staten, Donald Trump ( op het World Economic Forum in Davos ). Ik wil daar inderdaad een vraag over stellen, omdat dit een budgettaire impact kan hebben.

De Verenigde Staten kondigden zeer recent een aantal nieuwe handelstarieven aan voor een achttal Europese lidstaten. Die zouden initieel 10 % bedragen en op 1 februari in werking treden. Als reactie daarop ligt binnen de schoot van de Europese Unie een pakket aan vergeldingsmaatregelen op tafel, de zogenaamde bazooka, ter waarde van maar liefst 93 miljard euro, die reeds op 6 februari 2026 zou moeten ingaan.

Trump merkte trouwens op dat men in Europa niet eens weet wat een bazooka is of hoe men ermee moet werken. In een interview met De Tijd stipte de hoofdeconoom van het IMF aan dat de zopas door het IMF gepubliceerde groeiprognoses eigenlijk al achterhaald zijn, omdat ze ervan uitgaan dat de invoertarieven stabiel blijven op het niveau van 2025. Aanvullend stelde hij dat invoertarieven en vergeldingsmaatregelen een negatieve impact hebben op de economische activiteit. U doet dat trouwens ook in uw begroting. Ook het Monitoringcomité zal wellicht in dezelfde richting geen rekening hebben gehouden met deze nieuwe gegevens.

Bent u het eens met de hoofdeconoom van het IMF wat betreft de impact van die invoertarieven en vergeldingsmaatregelen? Beschikt de regering over indicaties dat België niet gespaard zou blijven van die Groenlandtarieven door de Verenigde Staten? Beschikt u over cijfers die de economische impact van de eerste tarievenslag met de Verenigde Staten op dit land meten? Welke impact kunnen de nieuwe handelstarieven en vergeldingsmaatregelen hebben op het ontwerpbegrotingsplan en op de cijfers uit de initiële begrotingstabel die wij ondertussen hebben ontvangen?

Mijnheer de minister, onze vaststelling is dat uw begroting, de begroting van de regering-De Wever, alleen klopt als de wereld perfect draait. Dat is echter niet de realiteit. Het is ook geen robuuste begroting, maar een kaartenhuisje. Dit land zit al op het financiële randje. Dat moeten wij durven te benoemen, zeker hier in de commissie, waarin wij met kennis van zaken en met de juiste cijfers in debat gaan. Dit land kan zich dus geen nieuwe schokken permitteren. Dat heeft de gouverneur van de Nationale Bank van België, de heer Wunsch, al heel vaak benadrukt op allerlei fora en bij verschillende mogelijkheden die hij heeft om die boodschap te brengen. Als invoertarieven en vergeldingsmaatregelen de groei afremmen, wat de verwachting is, raakt dat automatisch aan de ontvangsten, aan het tekort en uiteindelijk aan de dramatische schuld van dit land. Dat is geen ideologische vaststelling, maar boekhoudkundige realiteit. Wij maken ons dus ernstige zorgen, omdat dit land geen enkele buffer meer heeft. Wij weten ook dat, als er een stresstest komt voor dit land, duidelijk is wie de rekening zal betalen. U antwoordt dat u de cijfers en risico’s vandaag niet kunt becijferen, maar wij roepen u wel op om de zaken op de voet te volgen, zeker gezien de precaire financiële toestand van dit land. Daarom roepen wij u op om snel berekeningen te maken en de impact heel snel te kunnen inschatten, zodat wij kunnen bijsturen wanneer dat nodig is.

Mijnheer de minister, ik vroeg daarnet geen woorden, maar daden. Deze vraag hangt samen met de discussie rond de betaaltermijnen.

In uw beleidsnota stond over de praktische aanpak van de lange gemiddelde betaaltermijnen bij de federale overheid het volgende te lezen: "Daarbij zal worden ingezet op de verdere uitrol van het vendor invoice management. Een grotere focus wordt daarbij gelegd op e-invoicing via het Mercuriusplatform. Zo wil de federale regering zorgen voor betere betaaltermijnen en meer uitgebreide analyses in verband met huidige vertragingen, zowel op federaal niveau als op het niveau van deelentiteiten."

Uit het jaarrapport voor 2025 met betrekking tot de betaaltermijnen valt af te leiden dat het aantal facturen dat rechtstreeks in het VIM-systeem wordt ingevoerd via e-invoicing toegenomen is van 42 % in 2024 tot 53 % in 2025. Terwijl er in 2024 nog een onderscheid werd gemaakt tussen e-mail (34 %) en scanning (25 %), wordt in het rapport voor 2025 één categorie 'scanning' voorzien (47 %).

Ondanks de ambitie om in te zetten op VIM blijven de FOD Financiën en het ministerie van Defensie echter gebruik maken van een eigen systeem. Ik kan me inbeelden dat er bij Defensie wel wat meer en aanzienlijk grote facturen zullen binnenkomen de komende maanden.

Hoe evalueert u de evolutie van het aantal facturen dat rechtstreeks via e-invoicing in het VIM-systeem wordt ingevoerd? Welke mate van rechtstreekse input via e-invoicing beoogt u te bereiken tegen het einde van 2026 en tegen het einde van de legislatuur? Wat dient verstaan te worden onder 'scanning' als tegencategorie van e-invoicing? Komt deze categorie overeen met de vroegere categorie 'scanning papier'? Wordt er nog gebruik gemaakt van e-mail? Zo ja, in welke mate?

Ik begrijp, mijnheer de minister, dat u wil evolueren naar bijna 80 % e-invoicing tegen het einde van de legislatuur. Dat is een cijfer dat wij zullen onthouden en uiteraard ook zullen opvolgen. Digitalisering mag echter geen doel op zich zijn; ze moet leiden tot concrete resultaten. Dat is ook de insteek van onze vragen: de betaaltermijnen moeten korter worden. Dat moet de inzet zijn. We zien vandaag nog niet dat dit in de cijfers tot uiting komt. De resultaten uit uw beleidsnota en de voorafnames daarop zien wij voorlopig niet. Die willen we wel zien in de komende jaren. Een digitale factuur die te laat wordt betaald of een reguliere factuur die te laat wordt betaald, behoren uiteindelijk tot dezelfde categorie, die van de te laat betaalde facturen. Daarin blinkt deze federale overheid nog altijd uit en dat is problematisch. Dank u wel.

Mijnheer de minister, het IMF publiceerde op 19 januari nieuwe economische groeiverwachtingen voor de eurozone. Volgens die publicatie zou de economische groei 1,3 % bedragen in 2026 en 1,4 % in 2027. Specifiek voor België blijft de groeiverwachting uit oktober 2025 gelden, namelijk 1 % voor 2026. Volgens het ontwerpbegrotingsplan zou dat 1,1 % zijn in 2026. Voor Duitsland, dat in 2025 slechts 0,2 % groei kende, wordt een ommekeer verwacht, met een groei van respectievelijk 1,1 % en 1,5 % voor 2026 en 2027. Volgens de daarnet reeds genoemde hoofdeconoom van het IMF zou die kentering minstens gedeeltelijk een weerspiegeling zijn van het begrotingsbeleid dat men steunt.

Mijnheer de minister, hoe evalueert u de relatief lage economische groei in dit land ten opzichte van de groei in de eurozone?

Beoogt de regering maatregelen om, in navolging van Duitsland, een ommekeer te bewerkstelligen?

Welke concrete wijzigingen van het begrotingsbeleid acht u daartoe nodig?

Mijnheer de minister, die cijfers tonen volgens ons vooral aan dat u voor uw begroting rekent op groei, die er gewoonweg niet komt, of toch niet in vergelijkbare mate als in onze buurlanden. De cijfers zijn heel duidelijk. België bungelt ook op dat vlak achteraan het Europese peloton. Terwijl een land als Duitsland door zijn begrotingskeuzes opnieuw vooruitgaat, blijft de regering-De Wever steken en stagneren inzake groei. De regering-De Wever belooft hervormingen en herstel, maar lage groei zorgt uiteindelijk voor heel wat onzekerheid, die gecreëerd wordt door de vele nieuwe belastingen die op de plank liggen. Denk bijvoorbeeld aan de onzekerheid die vandaag ontstaat over de meerwaardebelasting en heel wat andere initiatieven, zoals de btw-hervorming. Al die discussies bevorderen het ondernemersvertrouwen natuurlijk niet, en uiteindelijk dus ook niet de groei van dit land.

Mijnheer de minister, in de beleidsnota voor 2025 werd al vooruitgekeken naar de begrotingsopmaak voor dit jaar. Daarover werd gesteld dat het respecteren van het uitgaventraject het uitgangspunt zou zijn. Daarbij zouden de inspanningen volgens de ondertussen bekende en herhaaldelijk door de minister bevestigde verdeelsleutel uit het regeerakkoord geleverd moeten worden. Hoewel de regering er niet in slaagde om de begrotingsopmaak tijdig af te ronden en voor het jaareinde een begroting te laten goedkeuren in het Parlement, werd een initiële begrotingstabel voorgelegd. Daaruit blijkt dat voor 2026 een begrotingsinspanning van 2,15 miljard euro wordt voorzien.

Mijnheer de minister, bevestigt u dat de verdeelsleutel onverkort van toepassing is op deze begrotingsinspanning? Kunt u de toepassing van de verdeelsleutel verduidelijken en toelichten hoeveel en welke inspanningen precies worden aangemerkt als structurele hervormingen, het beheersen van de uitgavengroei, de sterkste schouders en afzonderlijk diverse inkomsten?

Erkent u dat er in de begrotingstabel geen maatregelen staan die beantwoorden aan de afspraak om meer dan twee derde van de inspanning uit structurele hervormingen te laten bestaan?

Engageert u zich ertoe om in de algemene toelichting bij de begroting voor 2026 een tabel op te nemen die een overzicht geeft van de reeds genomen en te nemen maatregelen, met hun plaats binnen de verdeelsleutel, namelijk structurele hervormingen, de bijdrage van de sterkste schouders en overige posten?

Mijnheer de minister, uw antwoord is uiteraard een goede poging, maar wij hebben het regeerakkoord goed gelezen, net zoals u. Vandaag zien wij echter geen enkel spoor meer van die verdeelsleutel. U gaat eraan voorbij dat in het regeerakkoord expliciet is vermeld dat bij elke begrotingscontrole en bij elke begrotingsinspanning die verdeelsleutel zou worden gehanteerd. U stelt nu, via een handige formulering, dat dat over de hele legislatuur moet worden beoordeeld. Dat is echter niet wat in het regeerakkoord staat. Die verdeelsleutel lijkt aan de kant geschoven te zijn. Eigenlijk krijgt de voorzitter van de MR gelijk wanneer hij zegt dat er met de laatste begrotingsoefening in feite een nieuw begrotings- of regeerakkoord is gesloten, waarin van die verdeelsleutel geen spoor meer te bekennen is. De extra inspanning van 9 miljard euro komt niet voor twee derde uit hervormingen. Wij hebben zelf de berekening gemaakt, mijnheer de minister. Daaruit blijkt dat de begrotingsinspanning in 2026 zo goed als volledig afkomstig is van nieuwe belastingen. In 2029 bestaat zelfs nog bijna de helft van die inspanning uit nieuwe belastingen. De voorafnames die u minder dan een jaar geleden, meer bepaald in februari 2025, in het Parlement hebt beloofd in uw regeerakkoord, kunnen we dus vergeten. Dat is allemaal overboord gegooid. U hebt een nieuw regeerakkoord geschreven waarin niet langer twee derde van de inspanning uit hervormingen komt, maar waarin de overgrote meerderheid voortkomt uit nieuwe belastingen. Dat is de realiteit en maakt de regering-De Wever tot een zoveelste Belgische belastingregering.

Mijnheer de minister, bij de bespreking van de financiewet 2026 verklaarde de minister op 11 december 2025 dat er voor de federale overheidsdiensten op dat moment nog een kerntakenanalyse liep, die de regering in staat moet stellen om op basis van objectieve bevindingen bijkomende gerichte besparingen door te voeren.

Werd die kerntakenanalyse intussen afgerond en zo ja, wat zijn de bevindingen? Zo nee, waarom niet en wat is uiteindelijk het tijdpad dat u voor ogen hebt?

In de beleidsnota 2025 stond te lezen dat een eerste voorstel tot reorganisatie van het administratieve landschap voor eind mei 2025 aan de regering zou worden voorgelegd, met het doel om tot een akkoord te komen bij de begrotingsopmaak 2026, wat dus niet is gebeurd.

Wat is de stand van zaken met betrekking tot dit voorstel tot reorganisatie en de bijhorende kerntakenanalyse, mijnheer de minister?

Dank u, mijnheer de minister. Ik begrijp dat de kerntakenanalyse die voor 2025 werd beloofd, nog altijd bezig is. Vandaag horen we dus opnieuw dat het een proces zonder resultaat is en dat de timing steeds verder wordt uitgesteld. U kondigde de kerntakenanalyse aan als een hefboom voor echte besparingen, maar het blijft bijzonder vaag. Er zijn geen resultaten, aangezien de analyse nog niet is afgerond, laat staan dat er al conclusies getrokken kunnen worden die politiek vertaald kunnen worden. Dit is het terugkerende probleem van deze regering. Er worden structurele hervormingen beloofd, maar uiteindelijk wordt er vooral uitstel gegeven op een aantal zaken. U sprak over een reorganisatie van het administratieve landschap tegen mei 2025. Die deadline hebt u absoluut niet gehaald. Wij vinden dat een begrotingsdebat niet losgekoppeld kan worden van een kerntakendebat. Dat debat kan niet worden gevoerd zonder de resultaten van de analyse. Wie niet durft in te grijpen in de moddervette overheid van dit land, voert geen hervormingen door, maar vooral nieuwe belastingen. Wie niet durft in te grijpen in onder andere de uitgaven voor migratie, die wordt gedwongen om bij begrotingsinspanningen steeds verder te belasten. Dat is de verkeerde techniek die in dit land altijd wordt gehanteerd. U had het ook over de FOD Migratie. Als er nu één post is, mijnheer de minister, waar miljarden te rapen vallen, dan is het wel bij de miljardenuitgaven aan ontwikkelingshulp en asiel en migratie. Laten we daar eindelijk werk van maken.

In de beleidsnota 25 werd gesteld dat de FOD Beleid en Ondersteuning de impact van het nieuw Meerjarig Financieel Kader (MFK) op de begroting zou monitoren. Volgens de recentste berichtgeving zou de gemiddelde bni-bijdrage stijgen van 1,14 % onder het oude systeem naar 1,26 % onder het nieuwe systeem. Eveneens zou de Europese Unie op zoek gaan naar nieuwe eigen middelen om die bni-bijdragen aan te vullen.

Die eigen middelen zouden voortkomen uit het ETS en het CBAM, maar ook uit een afvaltaks, het afromen van tabaksaccijnzen en een taks op bedrijven met een omzet in de Europese Unie van meer dan 100 miljoen euro. Uit het antwoord op onze schriftelijke vraag aan u, mijnheer de minister, bleek dat de FOD Economie de jaarlijkse CORE-bijdrage van in België actieve ondernemingen op 402 miljoen euro schatte. Na aanbeveling van de minister van Begroting werden ook de ministers van Financiën en Economie hierover ondervraagd.

Volgens de documenten van de Europese Commissie zou voor de tabaksaccijnzen worden gewerkt met een afdrachtspercentage van 15 % van de nationale ontvangsten, berekend op basis van het nationale minimumtarief.

Maakte de FOD Beleid en Ondersteuning al een impactanalyse van het nieuwe voorstel dat deze zomer door de Europese Commissie werd voorgesteld? Met hoeveel miljoen euro zou de bni-bijdrage van België toenemen onder het nieuwe systeem, en hoeveel zou de totale bni-bijdrage bedragen? Hoe raamt de FOD Beleid en Ondersteuning de impact van de vooropgestelde verhoging van die bni-bijdrage en van de nieuwe eigen middelen op de begroting? Welke rol speelt de interfederale bijdrage van het nieuw MFK, die hier al werd besproken, en kan de minister dat toelichten?

Beschikt de regering inmiddels over een raming die in kaart brengt hoeveel de CORE-bijdrage zou bedragen voor de Belgische activiteiten van grote ondernemingen? Wat is de impact op de begroting van de vooropgestelde eigen middelen uit de tabaksaccijnzen, waar u in ruime mate en gul op rekent voor het spijzen van uw eigen begroting? Men kan natuurlijk geen middelen aan Europa geven en zichzelf tegelijk meer aanrekenen in de eigen begroting. Zo rekent men dubbel.

Op 17 juli publiceerde de Europese Commissie een tabel met de vooropgestelde verdeling van de toewijzingen aan de lidstaten. Op basis van die tabel zou België binnen het nieuwe MFK een totale toewijzing van 8,8 miljard euro mogen verwachten. Van die 8,8 miljard euro zou 7 miljard euro een algemene toewijzing betreffen, terwijl 1,3 miljard euro uit het Sociaal Klimaatfonds wordt toegewezen.

Ten slotte wordt 0,6 miljard euro voorzien voor migratie, veiligheid en binnenlandse zaken, waaronder ook steun voor asiel, migratie en integratie, geïntegreerd grensbeheer en interne veiligheid zou vallen.

Mijnheer de minister, kunt u bevestigen dat de genoemde cijfers nog steeds actueel zijn? Hoe kijkt u naar de toewijzingen die aan België worden verleend? Acht u deze verdeling billijk? Wat zal het standpunt van de regering zijn bij de bespreking van deze toewijzingen?

Mijnheer de minister, die cijfers zijn natuurlijk problematisch. Ik had het daarnet over de miljardenuitgaven waarop kan worden bespaard, richting migratie en richting ontwikkelingssamenwerking, maar ook de miljardenuitgaven aan de Europese Unie zijn een punt dat uiteindelijk op tafel moet komen wanneer men spreekt over het saneren van dit land. Ik denk dat de bijdrage aan de Europese Unie vanuit dit land stilaan evolueert. Als we alle bedragen samen nemen en zeker met dit nieuwe meerjarig financieel kader, gaan we richting 10 miljard euro bijdragen per jaar aan de Europese Unie. Laat het duidelijk zijn, dit land heeft geen geld meer. De kas is leeg en toch slokt Europa steeds meer middelen op. Het wordt vandaag ook steeds duidelijker dat de Europese factuur systematisch wordt doorgeschoven naar de lidstaten. In dit land komt die uiteindelijk terecht bij de Vlaamse belastingbetaler, want u weet dat ook – of u zou dat moeten weten – de grootste nettobetaler van de Europese Unie zijn niet onze buurlanden, maar de Vlamingen, als men de berekening maakt. De vraag is dus niet of Europa meer geld nodig heeft, maar waarom dit land altijd en steeds opnieuw braaf blijft betalen zonder harde garanties, zonder enige korting op onze bijdrage, zoals andere landen die hebben bedongen, en zonder rode lijnen. Het Vlaams Belang zegt heel duidelijk geen automatische stijging van de Europese factuur, geen Europese belastingen en eerst orde op zaken in dit land, orde op zaken in de Europese Unie. Ook daar zijn er heel wat excessen en zit er heel wat vet op de soep. Laat ons eerst besparen op Europa, vooraleer men opnieuw gaat aankloppen bij de Vlaamse belastingbetaler.

Mijnheer de minister van Begroting, in antwoord op mijn eerdere mondelinge vraag in deze commissie stelde u dat de regering beoogde om het structureel saldo jaarlijks met ongeveer 0,6 % van het bbp te laten afnemen gedurende deze legislatuur. Volgens u zou dit een antwoord bieden op de uitdagingen die het IMF schetste in het toenmalige rapport.

De concrete uitdagingen waren een vertraagde economische groei - die is er nog steeds - een afnemende concurrentiekracht - die is nog steeds problematisch - en een oplopende druk op de overheidsuitgaven door de vergrijzing en andere structurele kosten. Ook daaraan is niets veranderd.

Het IMF pleitte toen voor een jaarlijkse begrotingsinspanning van 4 miljard euro tot minstens 2031, een pak meer dan de 9 à 10 miljard die u met uw regering hebt gerealiseerd, om de financiële stabiliteit te waarborgen. In dit kader werd expliciet gewezen op de noodzaak van uitgavendiscipline.

In het begrotingsplan voor 2026 blijkt dat het structureel primair saldo verder verslechterde van -1,9 % in 2024 naar -2,6 % in 2025, terwijl slechts een verbetering van 0,5 procentpunt wordt verwacht voor 2027.

Mijnheer de minister, hoe evalueert u de evolutie van het structureel primair saldo in het licht van uw eerder aangegane engagement?

Hoe beoordeelt u de impact van het niet behalen van deze mijlpaal op de budgettaire toestand en de financiële stabiliteit van het land? Bemerk ook dat het IMF het heeft over uitgavendiscipline. Dit land heeft niet zozeer een probleem met de inkomsten, zoals u in de media hebt aangehaald, maar vooral met de uitgaven.

Mijnheer de minister, u zegt dat we in 2026 we een inspanning van 2 miljard euro doen. Dat is geen 4 miljard euro. Dat is net wat het IMF zegt. Die inspanning zou veel groter moeten zijn. Het is trouwens zo - u hebt dat voor het begrotingsakkoord ook in de media toegegeven - dat er eigenlijk geen inspanning van 9 miljard euro, maar van 16 miljard euro nodig was. U hebt dat cijfer zelf genoemd toen. Herinnert u zich dat? Als wij naar een tekort van 3 % willen gaan in 2029-2030, is er een inspanning van 16 miljard euro nodig, tegen dan bijna 20 miljard euro. Als wij de schuld willen stabiliseren, onder controle willen krijgen, dan is op die termijn zelfs een inspanning van 30 miljard euro nodig. Het IMF heeft het daarover, over het zorgen voor financiële stabiliteit. Met de oefening die nu door uw regering is gebeurd, die 9 miljard euro, komen we niet in een situatie van financiële stabiliteit. Daarmee voldoen we net aan die Europese uitgavennorm, maar gaan we inderdaad niet naar een tekort van 3 %, laat staan dat we de schuld stabiliseren en dus het risico van een rentesneeuwbal zouden wegnemen, een risico dat nog altijd reëel is en toeneemt. Dat heeft het Rekenhof in deze commissie al meermaals toegegeven. Dat is bijzonder problematisch. Dat betekent ook dat dit land bij nieuwe economische schokken, die aanstaande zijn, helemaal geen buffers heeft en ook geen mogelijkheid heeft om die aan te pakken. Dan zullen zeer brutale saneringen op de eigen bevolking nodig zijn. Dat is een scenario dat we absoluut moeten vermijden, dat we konden vermijden, maar dat de regering-De Wever tot op vandaag nog niet heeft vermeden.

Mijnheer de minister, ook de vastlegging van de steun aan Oekraïne is een belangrijk thema. In de marge van de bespreking van de Financiënwet bevestigde het Rekenhof in onze commissie voor Financiën dat de Strategische Visie 2025 voorziet in 1 miljard euro steun per jaar voor Oekraïne, maar konden de raadsleden van het Rekenhof bij gebrek aan goedkeuring van het dossier in de ministerraad niet bevestigen dat dat bedrag het exacte steunbedrag zou zijn. Wel wist het Rekenhof dat de vastlegging gepland was in het eerste trimester van 2026.

Mijnheer de minister, kunt u verduidelijken wat de totale jaarlijkse steunbedragen aan Oekraïne voor de jaren 2026 tot en met 2029 zullen zijn?

Werden de vastleggingen waarvan sprake reeds goedgekeurd in de schoot van uw regering?

Mijnheer de minister, het is nog bijzonder onduidelijk. Ik kan alleen maar vaststellen dat heel wat andere Europese lidstaten bijzonder bedenkelijk kijken naar hoe België tot zijn bijdragen aan Oekraïne komt. U hebt ter zake een nogal Hollandse rekenkunde. U rekent heel wat zaken samen die niet noodzakelijk samen te rekenen vallen, of die door andere landen als een uitgave voor Oekraïne worden beschouwd. Daarnaast is er natuurlijk nog de uitgebreide discussie over het Eurocleardossier, de manier waarop dit land zijn steun aan Oekraïne financiert. U maakt gebruik van die Russische tegoeden om de steun te financieren en zodoende tast u uiteindelijk niet in eigen buidel, terwijl andere Europese lidstaten dat wel doen. De situatie is wat ze is. Dit land heeft inderdaad geen geld meer, laat staan dat we geld kunnen uitdelen. Daar moeten we realistisch in zijn. Ook dat is een thema dat ongetwijfeld nog bediscussieerd zal worden in de commissie voor Financiën in de komende dagen, zeker als het Rekenhof hier binnenkort weer over de vloer komt. Dan zullen we dit punt zeker herhalen.

Mevrouw de voorzitster, u hebt in uw eigen tussenkomst ook verwezen naar de onverdeelde facturen in dit land, onder meer met betrekking tot vaccins en dergelijke. In de beleidsnota Begroting voor 2025 staat te lezen dat de federale regering in de eerste jaarhelft het gesprek zou aangaan met de gemeenschappen en de gewesten om de samenwerkingsakkoorden aan te passen en te komen tot een verdeling van de netto-uitgavengroeinorm en de begrotingsinspanningen.

Naast de onverdeelde facturen is dit dus ook een discussie die met de deelstaten moet worden gevoerd. Uit uw antwoord op mijn vraag van 15 juli 2025 bleek dat er toen nog geen concrete afspraken waren gemaakt over die verdeling.

Zijn er intussen afspraken gemaakt over de verdeling van die uitgavennorm en de begrotingsinspanningen tussen de verschillende overheden? Zo ja, welke concrete verdelingen werden afgesproken? Mijnheer de minister, kunt u dat verduidelijken?

Mijnheer de minister, tot daar het samenwerkingsfederalisme waar u en uw regering zo sterk in geloven en dat u ook in het regeerakkoord hebt ingeschreven. Er zijn discussies, maar vandaag zijn er opnieuw geen resultaten en dat verbaast ons uiteraard niet. Ik verwees naar mijn vraag van juli. Het is intussen januari 2026, maanden later, en we staan nog altijd nergens. U verwijst telkens opnieuw naar het Overlegcomité, naar gesprekken en discussies, maar concrete afspraken blijven uit. Dat is bijzonder problematisch en voor ons opnieuw het bewijs dat België niet werkt.

Mijnheer de minister, een belangrijke maatregel om uw begroting nog min of meer recht te houden, is het gebruik van de ontsnappingsclausule, wat heel wat vragen oproept bij ons.

In de nota van de Raad van de Europese Unie over die aanbeveling van de Raad houdende de activering van die ontsnappingsclausule staat het volgende te lezen: “In zijn verzoek stelt België dat in de context van de toegenomen geopolitieke spanningen Ruslands aanhoudende aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de bedreiging die daarvan uitgaat voor de Europese veiligheid een existentiële uitdaging vormen voor de Unie, die een aanzienlijke verhoging van de defensie-uitgaven vereist. Deze situatie is een uitzonderlijke omstandigheid waarover de lidstaten geen controle hebben.”

Mijnheer de minister, meent u dat het, gezien de grond die initieel gegeven werd voor de activering van die ontsnappingsclausule, nog mogelijk zou zijn om die clausule te verlengen tot na 2028, indien er een staakt-het-vuren wordt bereikt dan wel een vredesverdrag zou worden afgesproken tussen Oekraïne en Rusland?

Meent u dat het nog mogelijk zou zijn om die ontsnappingsclausule te verlengen indien een staakt-het-vuren of vredesverdrag wordt bekomen, maar België blijvend en bijkomend in defensie zou moeten investeren om bij te dragen aan een Europese vredesmacht in Oekraïne?

Meent u dat het nog mogelijk zou zijn om de nationale ontsnappingsclausule te verlengen op basis van geopolitieke spanningen die niet met Oekraïne te maken hebben? Gelieve voorbeelden te geven van actuele spanningen die, voor zover ze er zijn, aanleiding zouden kunnen geven tot een verlenging van die ontsnappingsclausule. Ik heb er wel een aantal in gedachte.

Acht de regering een verlenging van de activering van de clausule wenselijk? Sluit de regering een activering van de clausule uit? Heeft de regering reeds overleg gepleegd, intern dan wel op Europees niveau, over het toekomstig gebruik van die clausule?

Mijn tweede vraag gaat over de doorwerking van de nationale ontsnappingsclausule na 2028. Aanbeveling 2 uit de nota van de Raad van de Europese Unie over die aanbeveling van de Raad voor de activering van de ontsnappingsclausule stelt dat België in de jaren na 2028 mag blijven afwijken van de overeenkomstig artikel 17 of 19 van de verordening in een aanbeveling van de Raad vastgelegde maximale groeipercentages van de netto-uitgaven en die overschrijden, voor zover de netto-uitgaven boven die maximale groeipercentages samenhangen met leveringen van militair materieel waarvoor de overeenkomsten vóór eind 2028 zijn gesloten en onder het bovengenoemde algemeen maximum blijven.

Mijnheer de minister, kunt u bevestigen dat België voor de genoemde overeenkomsten ook na 2028 mag blijven afwijken van de vastgestelde maximale netto uitgavengroeipercentages?

Zijn er overeenkomsten die de regering al heeft gesloten of beoogt te sluiten, waarvan nu reeds duidelijk is dat zij na 2028 onder die uitzonderingen zullen vallen?

Mijnheer de minister, de situatie blijft bijzonder zorgwekkend. Er zijn vele miljarden euro aan nieuwe uitgaven voor defensie gepland. Uiteindelijk rijst de vraag hoe dat allemaal zal worden ingepast in de begroting en in welke mate de factuur effectief zal worden doorgeschoven naar de toekomstige generaties. Dat is de hamvraag die voorligt en die wij stellen, namelijk hoe u zult blijven voldoen aan de Europese begrotingsregels.

Het is nu al duidelijk dat als de ontsnappingsclausule eenmaal vervalt, u qua begrotingscijfers in veel slechter vaarwater terechtkomt, waardoor we mogelijk opnieuw veel meer in het vizier komen van de financiële markten dan nu al het geval is.

De vooruitzichten zijn bijzonder slecht. Uw regering-De Wever kan daarin geen kentering brengen, hoewel dat de inzet van de regering was.

We zullen blijven opvolgen in hoeverre de ontsnappingsclausule ook na 2029 nog verlengd kan worden, want ik vrees dat uw regering dat nodig zal hebben. Uiteindelijk zal die vraag in 2029 worden beantwoord, op het moment dat de extra uitgaven op kruissnelheid komen.

De voorzitster : Mijnheer Vermeersch, u hebt nog zes vragen op de agenda staan, maar we moeten nu afronden, omdat aan de minister beloofd was dat hij tegen 16.30 uur klaar zou zijn. Dat zal dus voor een volgende vergadering zijn.

Is er al duidelijkheid over wanneer een nieuwe vergadering plaatsvindt? Het is immers altijd problematisch als we tegelijk de begrotingsbespreking hebben, omdat dan alles door elkaar loopt. Hoe ziet u dat, mijnheer de minister?

Er komt trouwens een nieuwigheid aan. In de toekomst zullen nog onbeantwoorde vragen kunnen worden toegevoegd aan het verslag, waarna ook het antwoord van de minister wordt toegevoegd, dus weliswaar zonder repliek. Die nieuwigheid zou binnenkort toegevoegd worden aan de werking. Misschien kan dat al worden toegepast voor mijn zes nog openstaande vragen. Die werkwijze is immers deze middag afgeklopt in de Conferentie van voorzitters.