Commissievergadering op 28 januari 2026

Mevrouw de minister, de Veiligheid van de Staat (VSSE) waarschuwt in haar jaarrapport opnieuw voor een aantal bedreigingen. De eerste, gekende dreiging uit Rusland is al sinds de start van de oorlog in Oekraïne toegenomen. In dat verband duikt in het rapport het begrip 'wegwerpagenten' op, zijnde individuen die voor buitenlandse mogendheden werken en worden betaald om specifieke sabotageopdrachten uit te voeren, een soort van freelance sabotage. De VSSE wijst erop dat ons land toe nu toe van grote sabotageacties gespaard is gebleven, maar waarschuwt dat de opdrachten voor wegwerpagenten mogelijk in escalerende lijn gaan.

Het tweede onderdeel is weinig verrassend. De VSSE wijst erop dat het links-extremisme in 2025 is toegenomen. Dat mag niemand verbazen wetende hoe vorig jaar verschillende betogingen werden aangewend door extreemlinkse organisaties zoals Secours Rouge en Antifa om vandalisme en geweld te organiseren. De betogingen waren meestal zeer legitiem, maar extreemlinkse organisaties wendden ze aan om zoveel mogelijk schade aan te richten. Op Telegramkanalen wisselen die organisaties tips uit om onder de radar te blijven en suggesties om wat te doen als men wordt gearresteerd. Wat vooral heel gevaarlijk is en wat ik in de plenaire vergadering ook al heb gezegd, is dat locaties worden gedeeld van politieagenten. Rekening houdend met het standpunt van die organisaties over iedereen die een functie uitoefent om de openbare orde te garanderen, is dat levensgevaarlijk.

Het derde onderdeel is het belangrijkste, ook volgens de VSSE. Het betreft de jihadistische dreiging, die bijzonder verontrustend blijft. De VSSE benadrukt dat die terreurdreiging allesbehalve verdwenen is. Dat zou iedereen ten volle moeten beseffen. Net zoals vorig jaar waarschuwt ze in het bijzonder voor lone actors en kleine terreurcellen. Terreurverdachten worden alsmaar jonger, wat zeer verontrustend is. Maar liefst een derde van de dossiers betreft minderjarigen. De jongste verdachten zijn amper 12 jaar oud. Het conflict in Gaza en onlinepropaganda daarover voeden dat fenomeen. Dat is duidelijk te zien in de cijfers.

Ook niet onbelangrijk, en hier in het land wat onderbelicht gebleven: in december heeft IS nog een oproep in haar magazine gelanceerd om in België aanslagen tegen joden en christenen te plegen.

Mevrouw de minister, ik heb hierover de volgende vragen.

Ten eerste, wat is uw visie op het verontrustende rapport van de Veiligheid van de Staat?

Ten tweede, volgens de Veiligheid van de Staat is België tot nu toe van grote sabotageacties gespaard gebleven. Zijn er beperktere sabotageacties bij de Veiligheid van de Staat gekend? Zo ja, om hoeveel gevallen gaat het en kunt u daarbij wat meer context geven? Ik begrijp uiteraard dat u geen details kunt geven, maar het is wel belangrijk om te weten hoe groot het probleem is.

Ten derde, werden er personen in verdenking gesteld naar aanleiding van zulke sabotageacties in opdracht van een buitenlandse mogendheid? Zo ja, hoeveel en omwille van welke feiten?

Ten vierde, wat onderneemt u in samenspraak met uw collega’s in de regering om de opmars van extreemlinks geweld tegen te gaan?

Ten vijfde, zijn er naar aanleiding van de oproep van IS in december specifieke dreigingen naar voren gekomen? Kunt u dat toelichten?

Ten zesde, hoe verloopt de uitwisseling van gegevens tussen het federaal parket en de lokale parketten in dossiers met minderjarige terreurverdachten? Zijn er bepaalde knelpunten die moeten worden weggewerkt? Hoe zult u daaraan tegemoetkomen?

Ten zevende, gelet op het feit dat een derde van de terreurverdachten minderjarig is, lijkt het aangewezen – zelfs noodzakelijk – dat u overleg met uw Vlaamse collega Zuhal Demir pleegt. Er dringt zich ook een verstrenging van het jeugddelinquentierecht op. Hebt u sinds uw aantreden al overleg met uw collega in de Vlaamse regering gepleegd? Zo ja, wanneer? Wat werd er toen besproken of beslist? Zo neen, zult u nog een overleg inplannen?

Mijnheer de voorzitter, ik verwijs naar mijn ingediende vraag.

Naar aanleiding van mijn mondelinge vraag in deze commissie vorig jaar over het Intelligence Rapport van de Veiligheid van de Staat (VSSE) voor het jaar 2024 waarbij u inging op hybride dreigingen, radicalisering bij minderjarigen, buitenlandse inmenging, de beschikbare capaciteit en internationale samenwerking, wens ik vandaag voort te bouwen op uw toenmalige antwoorden in het licht van het recentste Intelligence Report van de VSSE voor het jaar 2025.

Het Intelligence Report 2025 van de VSSE, dat recent bekend werd gemaakt, schetst opnieuw een bijzonder zorgwekkend en complex dreigingsbeeld voor België. Het rapport wijst op een verdere toename van hybride dreigingen door buitenlandse staten, waaronder spionage, inmenging, cyberaanvallen en desinformatiecampagnes, maar ook op aanhoudende risico’s inzake terrorisme, radicalisering bij minderjarigen, extremisme en de staatsondermijnende impact van georganiseerde criminaliteit.

Ik heb volgende vragen:

Wat is uw reactie op het nieuwe zorgwekkende rapport van de VSSE?

Welke concrete justitiële maatregelen zijn sinds uw antwoorden van vorig jaar, gebaseerd op het toenmalige Intelligence Report, effectief genomen om hybride dreigingen beter te detecteren en op te volgen en welke bijkomende aanpassingen acht u noodzakelijk in het licht van het recentste rapport?

Welke concrete stappen zijn sinds uw antwoorden van vorig jaar, gebaseerd op het toenmalige Intelligence Report, binnen Justitie reeds genomen om de ketenaanpak inzake radicalisering bij minderjarigen te versterken?

Welke opvolging is binnen Justitie sinds het Intelligence Rapport 2024 gegeven aan de vaststellingen over buitenlandse inmenging en op welke punten verschilt de aanpak vandaag van die ten tijde van het vorige Intelligence Report?

Welke bijkomende aanwervingen of capaciteitsversterkingen binnen de Veiligheid van de Staat werden in de loop van 2025 gerealiseerd?

Mevrouw de minister, ik denk dat het voor iedereen duidelijk moet zijn dat het niet één zwaard van Damocles is dat boven ons hoofd hangt, maar wel meerdere. We hebben de jihadistische dreiging en een steeds agressiever wordende dreiging van buitenlandse mogendheden.

Wat mij nog het meest blijft verontrusten, is die jihadistische dreiging, vooral omdat we daar een verontrustende evolutie zien met die minderjarigen. Er is bijvoorbeeld een jonge verdachte van amper 12 jaar en een derde van de terrorismedossiers gaat over minderjarigen. Dat is echt een heel groot probleem.

Ik heb in uw antwoord niets gehoord over de verdere opvolging met de Vlaamse regering, met de deelstaten, maar u mag mij gerust verbeteren als ik mij vergis. Dat is immers een heel belangrijke bevoegdheid. Als een op drie terrorismedossiers betrekking heeft op minderjarigen, dan moet daar echt op worden gefocust, want dat zijn geen uitzonderingen. Wat doen we in de praktijk met een twaalfjarige terreurverdachte? Hoe wordt die opgevolgd?

Ik wil erop aandringen dat u met de Vlaamse regering en met uw collega's in gesprek gaat en zoekt naar een aanpak die zo overkoepelend mogelijk is. Ik wil u ook vragen om waakzaam te blijven, want we kunnen wel doen alsof die jihadistische dreiging verdwenen is, maar dat is absoluut niet het geval. De Veiligheid van de Staat blijft jaar na jaar op diezelfde nagel kloppen. Dat is terecht, want dat is een enorme bedreiging.

Ik hoop dat u die bedreiging ook steeds in het achterhoofd houdt en dat u, samen met andere collega’s in de regering en de deelstaten, bekijkt wat we kunnen ondernemen om het jeugddelinquentierecht eventueel aan te passen, zodat we ons kunnen wapenen tegen het feit dat vandaag al een op de drie terreurdossiers minderjarigen betreft. Als we bovendien zien welke propaganda er allemaal online wordt verspreid en hoe die propaganda minderjarigen viseert, denk ik dat dat cijfer in de toekomst nog zou kunnen stijgen.

Ik bedank de minister voor haar antwoord.

Moties

Motions

Mevrouw de minister, op 12 november 2025 deed u een bijzonder triomfalistische aankondiging over JustCase. U zei: "Zo verbeteren we niet alleen de kwaliteit van de dagelijkse werking, maar ook de veiligheid van de juridische procedures." Niet dus. Criminelen staan geseind, maar de politie weet het niet. Stalkers krijgen een contactverbod, maar het slachtoffer wordt niet geïnformeerd. Dossiers en pv’s verdwijnen. Het is blijkbaar dagelijkse kost.

Dat JustCase een puinhoop is, wordt ook bevestigd door de magistratuur. De voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel stelt: "De vrees dat er ongelukken gaan gebeuren is reëel. Dat iemand per vergissing vrijgelaten wordt omdat het dossier niet volledig is of omdat een termijn of procedure niet is nageleefd, de vraag is niet of het gaat gebeuren, de vraag is wanneer."

Ook het College van procureurs-generaal is kritisch: “Het systeem onder de huidige vorm houdt grote risico’s in waarvoor we vooraf gewaarschuwd hebben en veroorzaakt bovendien grote moeilijkheden bij de opvolging van in vrijheid gestelde veroordeelden. Magistraten en medewerkers op het terrein die ermee moeten werken, stellen alles in het werk om hun taak correct te blijven uitvoeren, vaak met extra inspanningen en een verhoogde werklast."

Mevrouw de minister, gezien de talrijke, door verschillende actoren binnen Justitie geuite, vernietigende kritiek, kan het niet anders dan dat u al geruime tijd op de hoogte bent van het niet naar behoren functioneren van het 40 miljoen euro kostende project JustCase.

Ik heb daarover een aantal vragen. Eén, u stelde dat u de signalen ernstig zou nemen, maar wat hebt u in concreto reeds ondernomen om tegemoet te komen aan de talrijke kritieken die door de actoren binnen Justitie worden geformuleerd over het bijzonder gebrekkig functioneren van JustCase?

Twee, welke stappen zult u met hoogdringendheid en vanaf nu ondernemen om ervoor te zorgen dat zich geen drama’s voordoen door het niet functioneren van dat computersysteem?

Drie, de problemen zijn talrijk en naar alle waarschijnlijkheid niet oplosbaar op korte termijn. Zijn er alternatieve systemen of werkmethoden die de actoren binnen Justitie in de tussentijd moeten toepassen in afwachting van het herstel van het computersysteem? Zo niet, hoe kunt u garanderen dat zich geen ongevallen zullen voordoen?

Vier, binnen welke termijn kan een oplossing worden gevonden? Hoe hoog schat u de kosten en werd dat al gebudgetteerd?

Madame la ministre, plusieurs témoignages font état de difficultés importantes dans l’utilisation du système JustCase, mis en service en novembre dernier dans le cadre de la numérisation de la Justice.

De nombreux agents doivent recourir à des procédures parallèles pour sécuriser leur travail, témoignant d’un manque de confiance dans la fiabilité du système. Ces difficultés soulèvent des risques non négligeables pour la sécurité juridique et la protection des personnes, certains acteurs craignant des erreurs dans le suivi ou la libération de personnes.

Ces constats interviennent alors que JustCase représente un investissement public d’environ 40 millions d’euros.

Dans ce contexte, Madame la ministre, je souhaite vous poser les questions suivantes:

Quels sont, à ce jour, les dysfonctionnements formellement identifiés par vos services et signalés par les utilisateurs?

Quelles mesures correctrices concrètes ont été mises en œuvre ou sont en cours pour garantir la fiabilité et la sécurité du système?

Disposez-vous d’un calendrier précis pour la stabilisation complète de JustCase et la suppression progressive des procédures parallèles utilisées par précaution?

Tant que ces canaux parallèles restent nécessaires, quelles garanties assurent la conservation, la traçabilité et l’intégration ultérieure de toutes les pièces et décisions, afin de garantir des dossiers complets?

Quels enseignements tirez-vous de ces difficultés, au regard des travaux antérieurs de la Cour des comptes, pour éviter que des problèmes similaires se reproduisent?

Par ailleurs, le déploiement de JustCase soulevait des inquiétudes au sein de la magistrature, notamment en matière de souveraineté numérique, dépendance technologique et protection des données, en raison du rôle central joué par Microsoft. Vous indiquiez alors que « le risque zéro n’existe pas, mais qu’il est identifié et surveillé ». Comment ce risque est-il concrètement monitoré aujourd’hui?

Ik verwijs naar mijn ingediende vraag.

Uit recente mediaberichtgeving blijkt dat het digitale dossierbeheersysteem JustCase, waarvoor intussen een investering van om en bij de 40 miljoen euro werd voorzien, ernstige structurele tekortkomingen vertoont. Essentiële gerechtelijke informatie zoals voorwaarden bij vrijlating, contact- en straatverboden en vonnissen blijkt niet systematisch beschikbaar of verdwijnt zelfs volledig uit het systeem.

Nochtans werd JustCase door de minister zelf voorgesteld als een instrument dat de kwaliteit van de justitiële werking moest verbeteren en vooral de veiligheid van procedures en van burgers moest versterken. Vandaag getuigen magistraten, griffiers, gevangenisdirecteurs en justitieassistenten echter dat zij noodgedwongen werken met parallelle informele communicatiekanalen, wat niet alleen inefficiënt is maar ook fundamentele vragen oproept over verantwoordelijkheid en rechtszekerheid.

In dat verband heb ik volgende vragen:

Hoe beoordeelt u vandaag de betrouwbaarheid van JustCase voor het beheer van kritieke gerechtelijke informatie, in het bijzonder wanneer die informatie rechtstreeks verband houdt met publieke veiligheid en slachtofferbescherming?

Acht u het aanvaardbaar dat de correcte opvolging van voorwaarden, verbodsbepalingen en signaleringen momenteel in belangrijke mate afhankelijk is van manuele controles en individuele waakzaamheid van medewerkers op het terrein? Zo neen, welke structurele ingrepen zijn noodzakelijk?

Kan u aangeven of er reeds concrete gevallen zijn vastgesteld waarbij JustCase-fouten hebben geleid tot een foutieve beslissing inzake vrijlating, toezicht of voorwaarden, en hoe deze gevallen zijn opgevolgd?

Welke kwaliteitscontroles, risicoanalyses of audits werden uitgevoerd sinds de ingebruikname van JustCase, en welke conclusies heeft de minister daaruit getrokken?

Hoe verantwoordt de minister de reeds gemaakte en geplande uitgaven voor JustCase in het licht van de huidige werking, en wordt overwogen om verdere investeringen afhankelijk te maken van aantoonbare verbeteringen in betrouwbaarheid en veiligheid?

Welke concrete timing en garanties kan de minister geven dat JustCase op korte termijn effectief functioneert als een betrouwbaar en veilig kernsysteem, zonder dat medewerkers verplicht blijven te werken met parallelle noodoplossingen?

Le système informatique "JustCase", lancé en novembre dernier dans le cadre de la numérisation de la Justice, rencontre déjà de nombreux problèmes si l’on en croit les acteurs de terrain.

Ce nouvel outil avait pour ambition de moderniser la gestion des dossiers judiciaires, de permettre de traiter les documents plus rapidement, et de rendre les procédures juridiques plus efficaces et plus fluides.

Cependant, plusieurs sources, dont notamment le Collège des procureurs généraux, pointent des ratés : criminels signalés sans que la police soit informée, dossiers et procès-verbaux qui disparaissent, victimes non prévenues concernant leur dossier…

Madame la ministre

- Vous avez annoncé dans la presse prendre le problème au sérieux et suivre de près la situation. Pouvez-vous aujourd’hui nous éclairer sur la situation précise liée à JustCase? Quels problèmes sont rencontrés par les utilisateurs? Á quoi sont dus ces problèmes?

- Que faites-vous, avec le SPF Justice, pour améliorer la situation et éviter ces ratés? Quelles mesures concrètes envisagez-vous de prendre?

- Pouvez-vous par ailleurs dresser un état des priorités et des échéances dans le cadre de la numérisation de la Justice?

Dank u voor uw antwoord, mevrouw de minister. We weten allemaal dat dit systeem het verouderde systeem vervangt en dat er kinderziektes zijn. Ik wil een zeker begrip opbrengen voor het feit dat er kleine kinderziektes zijn, maar het gaat hier over zeer ernstige problemen, zoals blijkt uit de waarschuwingen van onder meer het College van procureurs-generaal en de voorzitter van de Nederlandstalige rechtbank in Brussel. Het is bijzonder verontrustend dat men zegt dat de vrees voor ongelukken reëel is. De vraag is niet of het zal gebeuren, maar wanneer. We mogen daarop toch niet wachten.

Ik dring er dan ook op aan, mevrouw de minister, dat met hoogdringendheid de nodige inspanningen worden geleverd om het systeem volledig foutvrij te maken. U zegt dat het systeem werkt, maar het systeem werkt niet, mevrouw de minister. De risico’s zijn veel te groot. Ik hoop dan ook dat er nooit iets zal mislopen als gevolg van de slechte werking van dat digitale systeem.

Merci, madame la ministre, pour votre réponse.

On ne remet pas en cause l’idée de moderniser les infrastructures numériques de la justice, mais, comme on le lit dans la presse, la question n’est pas de savoir s’il y aura des accidents, mais quand. On parle de criminels signalés sans que la police soit informée ou d’interdictions de contact non communiquées aux victimes. C’est la réalité de terrain avec JustCase.

Nous comprenons qu'un projet d’une telle ampleur puisse connaître des ratés à son lancement mais, en l’occurrence, les conséquences dépassent la technique. Ce sont les travailleurs de la justice qui doivent compenser. Ce sont les justiciables qui risquent de subir des erreurs, et c’est l’État de droit qui est fragilisé.

Vous indiquez dans la presse qu’il faudra mieux impliquer les acteurs sur le terrain – vous le soulignez encore aujourd’hui dans votre réponse –, mais c’est effectivement le strict minimum. Nous avons pu lire dans la presse que les acteurs avaient déjà formulé des remarques avant même le lancement de JustCase, qu’elles n’avaient pas été prises en considération et que rien n’avait changé.

JustCase n’est malheureusement pas un accident isolé. D’autres projets de numérisation ont déjà échoué, avec des dizaines, voire des centaines de millions d’euros qui ont été dépensés et des citoyens qui ont dû payer la facture. Il y a un an jour pour jour, nous faisions l’audition, en cette même commission, sur le rapport de la Cour des comptes sur les grands projets de numérisation de la justice. Alors oui, l’outil peut être encore amélioré, mais aujourd’hui nous craignons vraiment qu’il ne soit pas correctement pris en main et qu’il ne réponde jamais aux besoins du terrain, comme on le voit dans d’autres dossiers tels que I-Police ou JustSign.

Madame la ministre, ce gouvernement ne peut pas continuer à dire qu’il n’y a pas d’argent et que tout le monde doit faire diète et se serrer la ceinture, et en même temps jeter des millions d’euros par la fenêtre pour des projets qui sont mal pilotés. Nous demandons une transparence totale, un suivi rigoureux et des garanties pour que la justice ait enfin des outils fiables. Nous reviendrons sur ce dossier.

Ik dank u, mevrouw de minister, voor uw antwoord. De digitalisering van Justitie verloopt inderdaad moeilijk. Dat blijkt opnieuw uit de problemen die bij dit project opduiken.

De technische kinderziekten waren groter dan aanvankelijk voorzien. Ik hoop in ieder geval dat dit snel en op een structurele manier kan worden opgelost, want het gaat om een bijzonder belangrijk project. Het houdt ook veel gevaren in. Ik hoop dat het parallelle systeem dat intussen is ontwikkeld om een extra controle uit te voeren, goed functioneert en dat er geen ongelukken zullen gebeuren. We volgen het verder op.

Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je suis assez satisfait que vous ayez pris certaines initiatives et je vous en remercie. L'ampleur de la difficulté me semble avoir été prise en considération. Il est toujours facile de dire "il n'y a qu'à", comme certains qui se sont exprimés en ce sens. Nous savons que les gros projets informatiques sont difficiles à piloter. Au sein de la justice, ce n'est pas le premier à présenter des difficultés. Cela dit, je n'avais personnellement pas été entièrement convaincu par le rapport qui nous avait été présenté par la Cour des comptes voici un an. C'est toutefois un point d'attention majeur. Il est clair que l'évolution vers la numérisation de la justice doit se poursuivre efficacement. Espérons que les ratés dans la mise en œuvre seront les moins nombreux et préjudiciables possible. En tout cas, dans votre réponse, j'ai entendu que les difficultés apparues étaient prises en charge et je vous en remercie.

Mevrouw de minister, de directeur-generaal van het gevangeniswezen, mevrouw Steenbergen, bracht onlangs naar aanleiding van een incident een bezoek aan de Brugse gevangenis om met de cipiers te praten. De topvrouw trekt aan de alarmbel na het zoveelste incident in de overbevolkte Brugse gevangenis.

De concrete aanleiding was een incident op de woensdag voorafgaand aan haar bezoek, waarbij vier cipiers naar het ziekenhuis moesten na extreem agressief gedrag van een gedetineerde. Het gaat onder andere om een gekneusde oogkas, om een whiplash en nog veel meer.

De directeur-generaal begreep hun verzuchtingen, maar wees erop dat het probleem niet bij de plaatselijke directie ligt, maar wel bij de federale overheid. De directeur-generaal benadrukte dat de nationale politiek een grote verantwoordelijkheid draagt vanwege de overbevolking, die heel wat agressie met zich meebrengt. Ze stelde ook dat ze dat reeds heeft aangekaart in een open brief.

De directeur-generaal sprak met de directie en het personeel en loofde opnieuw de inzet van het personeel onder die omstandigheden. Ze zei ook dat ze vreest dat daar eens een dode zal vallen.

Mevrouw de minister, zijn er problemen met de interne communicatie ten aanzien van u?

Is het agressieprobleem ten aanzien van cipiers of personeel een algemeen probleem, of speelt dat enkel in de gevangenis van Brugge?

Kreeg u in het verleden al meldingen over agressie tegen cipiers en personeel in de gevangenis van Brugge of in andere gevangenissen?

Welke aandacht besteedt u aan de agressie tegen het personeel en aan het algemeen welzijn van het personeel in de gevangenissen?

Mevrouw de minister, in de gevangenis van Brugge heeft een bijzonder ernstig incident plaatsgevonden door een agressieve gedetineerde tijdens zijn overbrenging naar de strafcel. Verschillende cipiers werden ernstig verwond en moesten naar het ziekenhuis worden gebracht. Eén van hen heeft meerdere verwondingen opgelopen, onder meer een hersenschudding, een whiplash, een gekneusde oogkas, gekneusde armen en een ontsteking in de oogkas, met werkonbekwaamheid tot gevolg.

Die incidenten zijn absoluut onaanvaardbaar. Cipiers moeten door de gedetineerden met respect worden behandeld. Iedere vorm van fysieke en/of verbale agressie moet heel streng worden gesanctioneerd. Dergelijke feiten hebben immers een blijvende impact en mogen niet worden geminimaliseerd.

Helaas blijkt dat de directie niet kordaat handelt en niet resoluut de kant van de cipiers kiest. Zo werd bijvoorbeeld beslist om alle maatregelen uit te stellen tot na de bezoekmomenten en de educatieve activiteiten. Pas de volgende dag werd een nachtregime ingevoerd. Dat is geen duidelijk signaal aan de gedetineerden om te stellen dat iedere vorm van agressie onaanvaardbaar is.

Mevrouw de minister, kunt u wat meer toelichting over die schandalige feiten geven? Hoe is het inmiddels gesteld met de gezondheidstoestand van de betrokken cipiers? Volgens berichten blijkt dat dat zoveelste geval van zware agressie door de directie werd geminimaliseerd. Aanvankelijk werd blijkbaar zelfs betwijfeld of dat als een kritiek incident kon worden beschouwd. Het werk neerleggen was niet toegestaan. Waarom werd er niet onmiddellijk kordaat opgetreden, als blijk van respect voor de cipiers, die iedere dag opnieuw moeten werken in zeer moeilijke omstandigheden?

Welk gevolg werd aan dat incident gegeven tegenover de betrokken, agressieve gedetineerde?

Het personeel in de gevangenis van Brugge staat onder permanente spanning, niet alleen door de agressie en incidenten of door de overbevolking, maar ook door het gevoel dat ze niet worden gesteund. Zult u een initiatief nemen om daarin verandering te brengen? De vakbonden vragen om andere maatregelen, die wel een impact hebben. Ze zeggen dat ze al jaren voorstellen doen om de zaken anders aan te pakken. Zij vragen bijvoorbeeld om de vervroegde invrijheidstelling te laten wegvallen voor wie niet met de handen van het personeel kan blijven. Dat zal de gedetineerden misschien twee keer laten nadenken voor ze tot geweld overgaan, waarmee ik de vakbonden citeer. Bent u bereid om initiatieven te nemen om strengere maatregelen uit te werken voor gedetineerden die zich schuldig maken aan agressie tegenover cipiers?

Mevrouw de minister, u gaf een zeer formeel antwoord met een overzicht van de bestaande procedures, maar het blijft een feit dat de omstandigheden in de Brugse gevangenis een broeihard zijn en geweld uitlokken. Men komt vaak slechter uit de gevangenis dan men erin gaat. Men wordt agressief door de overbevolking. De cipiers staan onder druk, want men vindt niet genoeg cipiers. Degenen die er zijn, moeten veel meer werk doen dan wat voor hen mogelijk is. Overigens worden de cipiers zeer laag gewaardeerd. Ik vraag me af hoe daaraan kan worden gewerkt. Zeer veel personeel stroomt uit. Dan zijn er nog de verhalen over ernstige agressie. U spreekt betrokkenen, want de directeur-generaal is bij u geweest, maar hij loopt zelfs naar de pers. Men ziet het helemaal niet meer zitten.

Als ik nu aan de personeelsleden moet zeggen dat er procedures bestaan om snel op te treden als iets gebeurt en dat van de vier aangevallen cipiers er één toch al terug aan het werk is, denk ik niet dat zij daarmee gediend zullen zijn.

Het grote kader – dat weet u zelf ook en ik beweer niet dat er geen inspanningen gebeuren – moet een verbetering van de leef- en werkomstandigheden in die Brugse gevangenis zijn, niet alleen voor degenen die er zogezegd wonen, de gevangenen, maar zeker ook voor degenen die er werken. Die agressie ten aanzien van cipiers, die zo’n moeilijke taak op zich nemen, is immers onaanvaardbaar. Dat mag echt niet meer gebeuren. Mensen voelen zich niet meer veilig op de werkplaats, en dat kan niet de bedoeling zijn. Het feit dat men naar de pers loopt en zich richt tot parlementsleden met de vraag om bij u nog eens de urgentie aan te kaarten om personeelsleden te beschermen tegen agressie van gevangenen, zegt alles.

Ik reken erop dat u een tand bij zult zetten om de mensen zich veilig te laten voelen in de Brugse gevangenis.

Mevrouw de minister, u zegt dat de feiten niet zijn geminimaliseerd, maar dat komt niet overeen met het gevoel dat de cipiers op dat ogenblik hadden. U zegt ook dat er een procedure bestaat om de ernst in te schatten. In dat zeer specifieke geval moesten vier cipiers naar het ziekenhuis worden overgebracht, van wie er drie tot op heden nog steeds arbeidsongeschikt zijn. Dat is dus zonder enige twijfel een heel ernstig incident. Agressie tegen het personeel is inderdaad niet nieuw. Er zijn echter dringend maatregelen nodig. Ik besef dat agressiegevallen niet volledig kunnen worden uitgesloten, want dat kan in de gewone samenleving ook niet, maar er moet minstens een poging worden ondernomen om agressiegevallen te verminderen. Ik heb u geen antwoord horen geven op mijn voorstel om de vervroegde invrijheidsstelling onmogelijk te maken voor wie zich schuldig heeft gemaakt aan agressie, van welke aard dan ook en ongeacht de ernst, tegen cipiers en gevangenispersoneel. Er moeten veel strengere maatregelen komen. Ik heb ook geen antwoord gekregen op de vraag welk gevolg is gegeven ten aanzien van de agressieve gedetineerde. Ik hoop en neem aan dat in elk geval een klacht is ingediend. Ik ga ervan uit dat het parket daaraan gevolg zal geven en dat die man zeer zwaar zal worden aangepakt, want die feiten zijn absoluut onaanvaardbaar. Cipiers verdienen respect. Dat hebben wij in de commissie voor Justitie al herhaaldelijk gesteld. Naar aanleiding van de beleidsnota zullen we daar nog op terugkomen, maar ik denk dat u ook prioritair werk moet maken van de verbetering van hun statuut in meest ruime betekenis van het woord.

Madame la ministre, comme j'ai déjà eu l'occasion de le dire en séance plénière voici deux semaines, la situation au Nord-Est de la Syrie est extrêmement inquiétante. Pour citer un seul exemple, le drapeau de Daech flotte à nouveau sur la ville très symbolique de Kobané, laquelle avait été reprise par les forces kurdes à Daech voici dix ans. Des affrontements armés d'ampleur ont eu lieu, des exactions inacceptables se sont déroulées, entraînant, sinon un retrait, du moins l'affaiblissement de forces démocratiques syriennes jusqu'à présent chargées de la gestion de centres de détention d'anciens membres de l'organisation terroriste Daech. Des informations font désormais état d'évasions ou de fuites de certains détenus, sans que des chiffres définitifs puissent être fournis.

Ces faits ravivent des inquiétudes majeures quant au sort des combattants terroristes étrangers qui y sont détenus, au nombre de 10 000 et en provenance de 40 pays différents. Parmi eux figurent des individus issus de Belgique, sans nécessairement en avoir la nationalité, mais qui sont venus de notre pays et dont la prise en charge et le suivi constituent un enjeu direct de sécurité nationale, mais aussi de justice et de respect de l' É tat de droit.

Dans ce contexte particulièrement préoccupant, madame la ministre, j'aimerais vous poser les questions suivantes. Disposez-vous, à ce stade, d'informations confirmées ou actualisées concernant le nombre de ressortissants venus de Belgique susceptibles d'être encore détenus en Syrie? L'OCAM parle de douze hommes et de neuf femmes – huit dans le camp de Al-Roj, une dans celui Al-Hol qui a été ouvert par les forces syriennes. Quelles sont les voies de coopération judiciaire et sécuritaire internationale actuellement mobilisées par la Belgique afin d'obtenir des informations fiables sur la localisation et le contrôle effectif de ces personnes? Comment la Belgique entend-elle garantir que la lutte contre l'impunité des crimes terroristes demeure pleinement effective, y compris dans l'hypothèse d'une dispersion, d'une fuite ou d'une remise en circulation de combattants précédemment détenus dans cette région?

Ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van mijn vraag.

Volgens de Syrische regering zijn bij gevechten in het noordoosten van Syrië ongeveer 120 leden van de terreurgroep Islamitische Staat ontsnapt uit een gevangenis. Regeringstroepen hebben in de stad Al-Shaddadah, in de provincie Al-Hasakah, gezocht naar de voortvluchtigen en intussen 80 personen gearresteerd, zegt het Syrische ministerie van Binnenlandse Zaken.

Ook het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten meldde dat een “groot aantal" IS-leden was ontsnapt. Volgens de Koerdische militiegroep de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) gaat het om veel meer, namelijk ongeveer 1.500 IS-strijders die uit de gevangenis zijn ontsnapt.

Volgens SDF hebben bondgenoten van de regering in Damascus meerdere gevangenissen in het noordoosten aangevallen waar IS-leden zijn ondergebracht, ondanks een staakt-het-vuren dat zondag was afgekondigd. De SDF-troepen hebben daardoor geen controle meer.

De Koerdische milities controleerden tot nu toe de gevangenissen, maar volgens het akkoord van zondag moest de SDF de gevangenen overdragen aan de Syrische regering. De vrees bestaat dat IS van de chaotische situatie gebruik zal maken om aan terrein te winnen.

Dergelijke ontsnappingen vormen een bijzonder groot risico, niet alleen voor Europa, maar ook voor België.

Kan de minister toelichting geven in welke mate de veiligheidsdiensten deze dreiging opvolgen?

Heeft de minister kennis van Belgische IS-strijders die zouden ontsnapt zijn? Hoeveel Belgische IS-strijders bevinden zich in deze kampen? Op welke manier worden deze opgevolgd?

Bestaat er een protocol dat in werking treedt wanneer er Belgische IS-strijders zouden zijn ontsnapt? Hoe ziet dit protocol eruit? Hoe wordt onze samenleving tegen deze potentiële dreiging beschermd door onze veiligheidsdiensten?

Vrijdag komt in Brussel nog een zaak voor van Besime Car, die met haar kinderen vastzit in al-Roj. Wat is de positie van het OM en kan de minister verzekeren dat deze regering nooit zal toestaan dat personen die naar het buitenland trokken om zich aan te sluiten bij IS of een andere terroristische organisatie kunnen terugkeren?

Merci, madame la ministre, pour votre réponse. Je vois que les chiffres ont été actualisés depuis la semaine dernière, puisqu'on parle maintenant d'un transfert masculin vers l'Irak et de huit femmes, alors que jusqu'à présent, c'étaient neuf femmes venues de Belgique: huit au camp de Al-Roj et une au camp d' Al-Hol, qui a été ouvert. Donc, c'est important, évidemment, de garder la vigilance et de savoir ce que cette femme qui était dans le camp d'Al-hol, la neuvième, est devenue. Ce qui se joue aujourd'hui en Syrie est une tragédie humaine sans nom. Cela constitue aussi un enjeu direct de sécurité pour nos concitoyens en Belgique.

Là-bas, des civils paient une nouvelle fois le prix fort: exactions, massacres, déplacements forcés, insécurité permanente. Cette dégradation dramatique a donc aussi des conséquences préoccupantes chez nous. Des terroristes aguerris sont désormais susceptibles de se retrouver en liberté, sans contrôle clair, sans suivi, sans cadre judiciaire. La lutte contre le terrorisme ne s'arrête donc pas aux frontières. La justice non plus.

Il est impératif de savoir où se trouvent ces individus, quel est leur statut, comment empêcher qu'ils disparaissent dans la nature. Je rappelle le chiffre global de 10 000 combattants de Daech qui seraient venus de 40 pays différents et qui seraient actuellement emprisonnés dans la région.

Protéger les civils syriens et protéger les Belges vont de pair. L'OCAM l'a affirmé il y a encore quelques jours à peine. Je vous remercie donc pour votre extrême vigilance dans ce dossier.

Ik dank u, mevrouw de minister, voor de update.

U hebt niet geantwoord op mijn vraag over Besime Car, die met haar vier kinderen vastzit in al-Roj. Zij moest als politieagente voor IS toezicht houden op de naleving van de zeden en maakte zich daarbij schuldig aan verschillende mensenrechtenschendingen. De zaak van die vrouw kwam afgelopen vrijdag voor in Brussel. Ik had gevraagd wat de positie van het openbaar ministerie was en of u nogmaals kon verzekeren dat de regering nooit zal toestaan dat personen die naar het buitenland trokken om zich aan te sluiten bij IS of een andere terroristische organisatie, terug kunnen keren. In het regeerakkoord houdt men daar een slag om de arm. Daarom had ik die garantie graag van u gekregen.

Eigenlijk zouden we ons allemaal geen zorgen meer mogen maken over IS-terroristen. We zouden er toch van mogen uitgaan dat terroristen die onze samenleving op de meest letterlijke manier de oorlog verklaarden, nooit meer kunnen terugkeren. Ik was dan ook enigszins verbaasd over het feit dat sommigen in het debat van vorige week volhielden om dergelijke individuen terug te halen. Ik begrijp dat oprecht niet; ik kan er echt niet bij dat er geen consensus over bestaat, over de partijgrenzen heen, dat iemand die naar Syrië of Irak is getrokken om zich daar schuldig te maken aan de meest gruwelijke en walgelijke mensenrechtenschendingen ooit, en die letterlijk afstand neemt van onze samenleving en onze samenleving de oorlog verklaart, nooit nog terug mag keren.

Ik zal mijn laatste vraag opnieuw schriftelijk indienen en ik zal het antwoord dat u hebt gegeven, nader analyseren.

Vanaf 1 februari zullen verwijlinteresten die door Justitie verschuldigd zijn, automatisch worden berekend en uitbetaald. Wanneer de betalingstermijn voor een factuur wordt overschreden, zullen die verwijlinteresten automatisch worden ingehouden van het werkingsbudget van de betrokken directie-generaal. De budgettaire impact daarvan valt niet te onderschatten. We weten allemaal hoeveel onbetaalde en achterstallige facturen Justitie heeft.

Ten eerste, wat met de verwijlinteresten die tot op heden, vandaag nog, verschuldigd zijn maar nog niet zijn uitbetaald? Vallen die ook onder dat systeem? Ten tweede, is er een raming gemaakt van de verwachte budgettaire impact per directie-generaal? Ten derde, wat gaat u ondernemen om de verwijlinteresten die door Justitie moeten worden uitbetaald tot een absoluut minimum te herleiden? We weten allemaal dat Justitie met enorme financiële problemen kampt en dat er een groot gebrek aan budget is. Als die verwijlinteresten automatisch worden ingehouden, dreigt de put alleen maar groter en dramatischer te worden.

Ik zal zeker een schriftelijke vraag indienen over het cijfermatige, want zoals ik eerder aangaf, weten we allemaal dat Justitie veel facturen niet betaald krijgt. Vorig jaar heb ik die cijfers opgevraagd en ik heb ondertussen ook een vervolgvraag ingediend, waarop ik nog geen antwoord heb ontvangen. Begin 2025 ging het om 28,5 miljoen euro, bijna 30 miljoen euro aan facturen die nog openstonden en al lang betaald hadden moeten zijn. U spreekt hier nu over 4,3 miljoen euro als voorzichtige raming van de budgettaire impact. Dat lijkt me een enorm probleem. Ik weet niet of die raming voor het hele jaar geldt en of dat bedrag meteen automatisch zal worden uitbetaald. Dat is absoluut geen klein detail. Het is nieuws dat niet echt wijdverspreid is, maar het vormt wel een echt probleem. Veel DG’s hebben vandaag al een zeer krap budget, en als daar dan ook nog automatisch verwijlinteresten op worden ingehouden, wordt het probleem alleen maar groter. Ik ben heel benieuwd naar de cijfers, want dit kan een aanzienlijke impact hebben. Ook wil ik weten of het aantal onbetaalde facturen dit jaar nog is toegenomen. We moeten de financiële impact hiervan absoluut weten. U komt binnenkort met uw beleidsnota. Beleidsplannen die worden gepresenteerd zonder financiële impactanalyse en zonder te weten hoeveel geld er over is, zijn moeilijk uitvoerbaar. We zullen dit van dichtbij blijven opvolgen en ik zal de overige cijfers nog schriftelijk opvragen.

Madame la ministre, cette question est la conséquence plus ou moins directe des faits que je dénonçais tout à l'heure dans une autre question: la situation extrêmement complexe en Syrie.

Jeudi dernier, à l'occasion d'une manifestation pacifique en soutien au peuple kurde à Anvers, des faits d'une gravité extrême se sont produits. Des individus se sont délibérément mêlés à la foule avant de s'en prendre violemment aux participants à l'aide d'armes blanches. Six personnes ont été blessées par couteau, dont deux très grièvement. Nous avons depuis appris que leur vie était sauve. C'est déjà un élément humainement rassurant.

En démocratie, ces actes sont évidemment inacceptables. Ils le sont d'autant plus dans un contexte international déjà marqué par de fortes tensions. Une fois encore, des conflits extérieurs sont importés sur notre territoire, au cœur de nos villes, mettant en danger des citoyens qui exerçaient simplement un droit fondamental dans notre démocratie: celui de manifester pacifiquement.

Cela ne peut à aucun prix devenir une fatalité. Au-delà de l'émotion et de l'indignation légitime, ces événements posent des questions essentielles de sécurité, de justice, de respect de l'État de droit. J'aimerais donc vous poser quelques questions, madame la ministre.

Tout d'abord, les quatre suspects interpellés ont-ils été présentés à un juge d'instruction? Quelles mesures judiciaires concrètes ont-elles été prises à leur encontre à ce stade de la procédure? Quelles sont les infractions exactes actuellement retenues par le parquet dans ce dossier, notamment au regard de la gravité des blessures infligées, de l'usage d'armes blanches et des motivations de leurs auteurs?

Pouvez-vous nous confirmer que l'ensemble des moyens nécessaires sont mis à la disposition de la justice afin que ce dossier soit traité avec toute la rigueur requise, à la hauteur de la gravité et de l'impact sur l'ordre public et de la cohésion de notre société? Merci à vous.

Merci, madame la ministre pour ce point circonstancié et complet sur l'enquête en cours suite aux événements de l'Operaplein à Anvers.

Ce qui s'est produit dans cette ville lors d'une manifestation en soutien au peuple kurde est en réalité d'une gravité extrême. Des citoyens sont venus pacifiquement avec des enfants et des femmes exprimer leur solidarité et leur humanité. Ils ont trouvé sur leur chemin des couteaux, de la violence et de la peur. Cela est absolument inacceptable dans un pays comme le nôtre, dans notre démocratie. La Belgique, comme je l'ai dit, ne peut devenir le terrain d'affrontements qui n'y ont pas leur place.

L'expression d'une solidarité avec des peuples opprimés ne doit jamais exposer à la violence. Manifester pacifiquement est un droit fondamental. Attaquer au couteau, je le rappelle, est un crime. La réponse doit donc être claire, rapide et ferme, pour les victimes d'abord, pour l'ordre public ensuite et pour rappeler que l'État de droit ne recule pas face à l'intimidation ou à la haine.

Je serai bien entendu attentif, madame la ministre, à un éventuel changement de qualification des faits qui pourrait survenir à l'avenir. Merci en tout cas pour votre vigilance sur cette question en tant que ministre.

Mevrouw de minister, op donderdag 22 januari oordeelde het Grondwettelijk Hof dat het Wetboek van de Belgische Nationaliteit op bepaalde vlakken in strijd is met de Grondwet. Concreet ging het om een zaak van twee in Marokko geboren ouders met drie kinderen. Het Marokkaanse koppel vroeg de Belgische nationaliteit aan voor hun kinderen, maar dat werd geweigerd omdat de vader al jaren illegaal in het land verbleef.

Die zaak is tot bij het Grondwettelijk Hof geraakt, dat nu heeft geoordeeld dat het graten ziet in de bepaling dat een in België geboren kind de Belgische nationaliteit kan krijgen als beide ouders al minstens 10 jaar in ons land verblijven. Er is op die bepaling namelijk een uitzondering: als maar één ouder aan die voorwaarde voldoet en de andere ouder niet meer in het land woont, kan de Belgische nationaliteit alsnog worden toegekend aan de kinderen, op voorwaarde dat beide ouders daarmee instemmen. Die uitzondering geldt niet wanneer een ouder nooit in België heeft gewoond of illegaal in het land is, wat hier het geval is.

Het feit dat die uitzondering niet geldt, is volgens het Grondwettelijk Hof in strijd met het gelijkheids- en non-discriminatiebeginsel. De zaak roept ernstige vragen op, zeker gezien het feit dat een illegaal verblijf nooit en op geen enkele wijze op gelijke voet behandeld zou mogen worden als een legaal verblijf. Daarvan ben ik 100 % overtuigd.

Mevrouw de minister, kunt u een algemene reactie geven? Hoe kijkt u naar die uitspraak van het Grondwettelijk Hof? Beschikt u over informatie met betrekking tot de reikwijdte van de uitspraak? Hoeveel personen die tot nu toe niet de Belgische nationaliteit konden verkrijgen, zouden dat na deze uitspraak wel kunnen? Welke impact kan dat arrest hebben op de verblijfstatus van personen die illegaal in het land zijn en kinderen hebben die nu wel als Belg erkend zouden kunnen worden?

Zult u zelf met een initiatief komen om de nationaliteitswetgeving aan te passen? Zo ja, welke pistes liggen er daarvoor op tafel? Zal dat een initiatief zijn, waarbij de uitzondering die vandaag bestaat, wordt uitgebreid naar koppels van wie één ouder nooit in België heeft gewoond of zelfs illegaal in het land verblijft? Of kijkt u naar een andere piste om de wetgeving in overeenstemming te brengen met het arrest van het Grondwettelijk Hof?

We zullen dat verder opvolgen. Ik ben alleszins benieuwd of u, wanneer u uw grondige analyse hebt afgerond, zult beslissen om met een initiatief te komen of niet. U geeft aan dat het om een prejudiciële vraag gaat, maar een prejudiciële vraag heeft wel degelijk impact. Het is niet zo dat dit enkel van toepassing zal zijn op die ene zaak.

Ik denk dat heel wat advocaten die uitspraak intussen al hebben bestudeerd en daarmee aan de slag zullen gaan. Er zal dus wel degelijk een reparatie nodig zijn en er zal initiatief nodig zijn.

Ik zal dat blijven opvolgen en ik zal u binnen enkele weken opnieuw de vraag stellen, in de hoop dat u dan een grondige analyse hebt kunnen maken van het arrest en iets meer kunt vertellen over mogelijke initiatieven.

Ik verwijs naar mijn schriftelijke voorbereiding.

Een heel aantal landgenoten belanden elk jaar in een gevangenis in het buitenland. Ze moeten dan vaak de steun van familie en vrienden ontberen en krijgen niet de noodzakelijke begeleiding voor een succesvolle herintegratie in de samenleving zodra hun straf is uitgezeten. Met dit doel voor ogen levert de FOD Buitenlandse Zaken uitgebreide diplomatieke inspanningen om te komen tot bilaterale overeenkomsten over de overplaatsing van gevangenen. Hierbij wordt er nauw samengewerkt met FOD Justitie. Recent werd er een verdrag ondertekend met Cambodja over de overplaatsing van veroordeelden. Belgische gevangenen in Cambodja en Cambodjaanse gevangenen in dit land zullen zo met instemming van de twee betrokken staten hun straf kunnen uitzitten in hun land van herkomst.

Kan de minister meer toelichting geven betreffende dit verdrag met Cambodja?

Hoeveel landgenoten verblijven er momenteel in een gevangenis in Cambodja en hoeveel Cambodjanen hier in een gevangenis in dit land?

Wanneer zal dit verdrag ook effectief operationeel worden?

Er is voorzien dat gevangenen hun straf kunnen uitzitten in het land van herkomst “met instemming van de twee betrokken staten". Zijn er uitzonderingsmodaliteiten voorzien waarbij één van beide staten de toestemming kan weigeren? Graag toelichting.

Zijn er nog onderhandelingen lopende met andere landen waarbij Justitie betrokken wordt? Graag een gedetailleerde toelichting.

Dank u voor uw antwoord, mevrouw de minister.

Mijnheer de voorzitter, ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van mijn vraag.

Het voorbije weekend kondigde de minister samen met de minister bevoegd voor de Regie der gebouwen opnieuw in de media een plan aan om 300 extra plaatsen te creëren in de gevangenissen door het plaatsen van modulaire units. Zo zouden er in de gevangenis van Paifve (Luik) 150 plaatsen komen en in die van Hasselt, Brugge en Leuven telkens 50. Ook worden er in het FPC van Antwerpen 90 plaatsen en van Gent 30 extra plaatsen gecreëerd.

Dit is geen nieuw plan. De vorige regering had al een raamcontract goedgekeurd voor de aankoop van modulaire units, goed voor 1100 extra plaatsen waarvan 600 specifiek in de detentiehuizen en niet zoals ten onrechte het voorbije weekend in de media werd gesuggereerd allemaal bestemd voor de detentiehuizen. Nu wordt aangekondigd om naast de gevangenissen ook in de FPC's bijkomende capaciteit te creëren via deze modulaire units.

Aankondigingen in de media lijken mooi. Maar er dienen eindelijk concrete realisaties te komen teneinde de druk op de gevangenissen door de overbevolking eindelijk te verlichten.

Kan de minister toelichting geven wanneer deze modulaire units worden geleverd en in de hogervermelde gevangenissen en FPC's effectief zullen worden geplaatst? Graag een gedetailleerd en (eindelijk !) realistisch plan waaruit de concrete realisatie blijkt.

Welke initiatieven zijn er genomen om ervoor te zorgen dat er ook voldoende ondersteunend personeel zal worden aangeworven en andere ondersteunende maatregelen zijn genomen om ervoor te zorgen dat na de plaatsing de modulaire units ook daadwerkelijk in gebruik kunnen worden genomen? Graag een gedetailleerd overzicht.

Het door de vorige regering goedgekeurde raamcontract voorzag 1100 extra plaatsen via de aankoop van modulaire units. Nu wordt er aangekondigd dat er 300 extra plaatsen zullen komen dankzij deze units. Wanneer zullen de andere 800 extra plaatsen dankzij de aankoop van modulaire units worden gerealiseerd en in welke gevangenissen, detentiehuizen en FPC's?

Mevrouw de minister, ik dank u voor het antwoord op mijn vraag, die gebaseerd was op het grote dubbelinterview van uzelf en van uw collega Matz. Ik het gedetailleerd en grondig onderzoeken.

Mijnheer de voorzitter, aangezien mediaberichten de inhoud van mijn vraag tegenspreken, vraag ik om ze uit te stellen tot een volgende vergadering.

Dat kan. Dat staat mijn onderzoek naar het verschil in informatie die publiek bekend was ten tijde van de indiening van mijn vraag, en de informatie in de mediaberichten van vandaag, niet in de weg.

Ik ga daar niet op in, want ik heb die vraag ook nog niet gelezen. Die vraag zal dan waarschijnlijk over iets anders gaan dan het plan waarover ik het heb.

Mevrouw de minister, recent werd duidelijk dat ook in ons land de sadistische groep 764 online aanwezig is en dat er sprake is van zware onderrapportering. Een gelijkaardig patroon zien we vandaag ook bij digitaal partnergeweld. In België werden in 2024 bijna 30.000 feiten van stalking geregistreerd, maar onderzoek toont aan dat de werkelijke omvang veel groter is. Bijna één op de vier vrouwen geeft aan ooit gestalkt te zijn. Ook daaromtrent wijzen de beschikbare cijfers erop dat wat zichtbaar is waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg vormt.

Stalking en intimidatie verlopen vandaag vaker via digitale middelen en blijven daardoor onzichtbaar of onherkenbaar. Vandaag lazen we in de krant ook het schrijnende verhaal van Wendy, een vrouw van 42 jaar, die vier jaar lang door haar eigen partner werd gestalkt. De dader ging bijzonder berekenend te werk en was moeilijk te identificeren, maar kon uiteindelijk dankzij de speurders toch worden opgespoord en veroordeeld. Het verhaal illustreert vooral dat digitale stalking zich vaak binnen relaties afspeelt en jarenlang onder de radar kan blijven.

Digitale stalking laat weinig klassieke sporen na en wordt niet automatisch in dossiers inzake partnergeweld opgenomen.

Mevrouw de minister, waarom wordt bij klachten over partnergeweld niet systematisch onderzocht of er sprake is van digitale stalking?

Slachtoffers geven aan dat stalking vaak voortduurt of zelfs escaleert na een eerste melding bij politie of justitie. Welke concrete maatregelen neemt u om digitale stalking binnen partnerrelaties sneller te stoppen en slachtoffers te beschermen, zodra justitie op de hoogte is?

Mevrouw de minister, bedankt om dat thema ter harte te nemen. Ik ben zelf ook benieuwd naar die rondzendbrief. Het is heel goed dat de feiten geregistreerd worden en dat er begeleiding is voor de slachtoffers. In het geval van Wendy is het dankzij de speurders die de klachten en de meldingen van de voorbije jaren ernstig hadden genomen, dat de dader werd opgespoord. Dat verdient zeker erkenning. Ik ben dus heel blij dat daarop concreet wordt ingezet via een rondzendbrief om iedereen te sensibiliseren dat daar werk van wordt gemaakt.

Mevrouw de minister, op 7 januari stelde ik u een vraag en u verklaarde toen dat het overleg met de sociale partners over het sociaal akkoord voor het gevangenispersoneel op vrijdag 9 januari zou worden voortgezet en mogelijk zou worden afgesloten. U zei toen ook dat er al een concreet sociaal plan was voorgelegd aan de vakbonden, dat was afgetoetst met de achterban en dat focust op vijf pijlers: werving en selectie, opleiding, veiligheid, welzijn en het weddepakket.

De datum van 9 januari is inmiddels verstreken, mevrouw de minister. Vandaag vraag ik u graag naar de stand van zaken.

Werd het sociaal akkoord op 9 januari effectief gesloten? Werd er een formeel akkoord bereikt met de sociale partners? Zo ja, welke maatregelen zijn per pijler definitief vastgelegd en welke budgettaire middelen zijn er voorzien? Vanaf wanneer worden de maatregelen concreet uitgerold?

Indien het akkoord nog niet of slechts gedeeltelijk werd afgesloten, welke elementen liggen dan vandaag nog open en welke timing hanteert u voor een definitieve aanvulling? Ik dank u.

Ik ben blij dat er een akkoord is en dank u voor uw antwoord.

Mevrouw de minister, op 27 november 2025 heeft het Grondwettelijk Hof een arrest geveld inzake het taalgebruik bij het opstellen van processen-verbaal. In juridische kringen doet dat kennelijk nogal wat stof opwaaien, zo ook in De Juristenkrant .

Tot nog toe werd aangenomen dat een proces-verbaal kon en moest worden opgesteld in de taal van het taalgebied waar het proces-verbaal ondertekend wordt. Dat leidde in het verleden, en misschien nu nog altijd, tot toestanden waarbij Vlamingen die in het Nederlandse taalgebied wonen en geverbaliseerd worden in dat taalgebied of in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad processen-verbaal toegestuurd kregen in het Frans omdat die werden ondertekend in het Franse taalgebied.

Daar heeft het Grondwettelijk Hof nu dus komaf mee gemaakt, want het Grondwettelijk Hof stelt dat een proces-verbaal moet worden opgemaakt in de taal van het taalgebied waar de feiten zich hebben voorgedaan.

Dat heeft verstrekkende gevolgen. Elk proces-verbaal dat daarmee in strijd wordt opgesteld, is voortaan nietig, aangezien een schending van artikel 11 van de taalwet in gerechtszaken in zo'n geval de absolute nietigheid voorschrijft, wat de rechter ambtshalve moet opwerpen. Andere mogelijk verregaande gevolgen betreffen de organisatie van diensten en het inzetten van Franstalige onderzoeksbeambten in het Nederlandse taalgebied als zij onvoldoende kennis hebben van het Nederlands om op een fatsoenlijke wijze een proces-verbaal in die taal op te stellen en uiteraard vice versa.

Mevrouw de minister, op welke wijze gaan uw diensten om met dat arrest? Weet of u er sindsdien nog processen-verbaal zijn opgesteld die niet aan het arrest van het Grondwettelijk Hof voldoen? Wat doet Justitie daar desgevallend mee? Zijn er al gevallen bekend van ambtshalve vernietiging door de rechter?

Welke gevolgen heeft dat arrest voor de organisatie van de diensten die onder uw bevoegdheid vallen, meer bepaald wat betreft de inzet van anderstalige onderzoeksbeambten, waarnaar ik daarnet verwees?

Ten slotte, wat zijn de beleidsmatige gevolgen en reacties op dat arrest?

Mevrouw de minister, bedankt voor uw antwoord. Zoals vaak is het Vlaams Belang net iets te snel, aangezien men morgen pas samenkomt om over de gevolgen te spreken. U mag zeker nog een vervolgvraag verwachten om te weten wat het concrete resultaat daarvan is.

Het verbaast mij niet dat er bij zo’n recent arrest nog geen ambtshalve vernietigingen door de rechter zijn gevolgd. Ik ben zeer benieuwd naar die gevolgen, omdat het Grondwettelijk Hof toch wel zeer duidelijk is over die interpretatie en omdat ook de taalwet in gerechtszaken zeer duidelijk is.

U mag na de vergadering van morgen, 29 januari, een vervolgvraag verwachten naar de concrete resultaten daarvan. Ik ben zeer benieuwd naar de gevolgen, ook voor uw diensten en voor de beleidsmatige consequenties.