Plenaire vergadering op 15 januari 2026
Van 14h19 tot 17h38 (3 uur en 19 minuten)
12 vragen, 2 voorstellen, 3 stemmingen
Volledig verslag op dekamer.be
Aanwezigheid
138/150 (92%)
Afwezigen
De volgende 12 kamerleden waren afwezig bij tenminste de eerste naamstemming. Het is mogelijk dat deze kamerleden alsnog aanwezig waren vanaf de tweede naamstemming of later. Het is ook mogelijk dat de kamerleden uitgesloten waren bij de eerste stemming voor een legitieme reden.
Ecolo
Rajae Maouane
Ecolo
Tinne Van der Straeten
Les Engagés
Stéphane Lasseaux
MR
Charlotte Deborsu
N-VA
Dorien Cuylaerts
PS
Ludivine Dedonder
PS
Christophe Lacroix
PS
Paul Magnette
PTB
Roberto D'Amico
VB
Dieter Keuten
Vooruit
Jan Bertels
Vooruit
Alain Yzermans
Vragen
De vragen die gesteld werden tijdens deze vergadering.
De opschorting van de hervorming van de werkloosheidsreglementering door het Grondwettelijk Hof
Het beroep tot vernietiging en het verzoek tot opschorting van de werkloosheidshervorming
Werkloosheidsreglementering, beroep en opschorting door Grondwettelijk Hof
Gesteld door
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Marie Meunier en Nadia Moscufo bekritiseren scherp de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen van minister Clarinval als "onmenselijk, ondoordacht en onrechtvaardig": ze sluit kwetsbare groepen (50-plussers, tijdelijke leraren, mantelzorgers, laaggeschoolde vrouwen) uit zonder alternatieven, dwingt mensen tot onderbetaalde jobs (bv. 4€/uur via ALE) en verergert loondumping door de arbeidsmarkt verder onder druk te zetten, terwijl de Cour constitutionnelle de schorsing nog moet beoordelen. Clarinval verdedigt de hervorming als "nodzakelijk voor de duurzaamheid van de sociale zekerheid" en benadrukt dat ze werk centraal stelt als "pad naar waardigheid", maar ontwijkt concrete antwoorden op de impact op lonen en de gevolgen voor specifieke groepen. Meunier beschuldigt medestander-partij Les Engagés van meelopend cynisme door ondanks eerdere waarschuwingen geen uitzonderingen af te dwingen, terwijl Moscufo de hervorming afschildert als "klassenstrijd" die lonen zal drukken ten voordele van bedrijven.
Marie Meunier:
Monsieur le ministre, cet après-midi, la Cour constitutionnelle rend un premier arrêt sur la réforme du chômage pour voir s'il faut la suspendre ou pas. Pourtant, aujourd'hui, l'actualité ce n'est pas l'arrêt de cette cour, mais les visages de toutes ces femmes et ces hommes qui témoignent de ce qu'ils vivent face à leur exclusion. Ces témoignages devraient vous amener à suspendre immédiatement votre réforme pour analyser en profondeur ses effets.
Les situations auxquelles nous assistons aujourd'hui, monsieur le ministre, n'ont aucun sens. Des personnes qui se lèvent plus tôt que la plupart d'entre nous ici, dès 7 h, pour aller à l'école et tenir la garderie vont être exclues du chômage. Des professeurs d'académie vont également être exclus du chômage; je sais qu'au MR vous n'êtes pas très sensibles aux apprentissages de la musique puisque les enfants vont maintenant devoir payer leurs cours de solfège ou d'instruments. Je ne vais pas m'étendre sur les aidants proches dont les nombreux témoignages ont été repris dans la presse toute cette semaine – ma collègue y reviendra plus tard –, mais je citerai les travailleuses de Cora de plus de 50 ans, les enseignants temporaires, les cohabitants, les travailleurs plus âgés. Vous avez fait une réforme à la hache, monsieur le ministre. On découvre maintenant une série de profils qui vont être impactés et qui n'ont aucune solution.
Alors, je ne vous demande pas une analyse juridique, mais un peu d'humanité et d'ingénierie. On a clairement pu constater que vous n'êtes pas ingénieur. Si vous aviez fait une réforme d'ingénieur, vous auriez envisagé tous ces cas insolubles, vous auriez fait des exceptions et vous auriez proposé de vraies solutions pour les demandeurs d'emploi. Vos solutions, monsieur le ministre sont moyenâgeuses. Par exemple, proposer pour les Agences Locales pour l'Emploi (ALE) en Wallonie de pouvoir continuer à travailler pour 4 euros de l'heure, c'est incroyable! Quelle clémence, quel saint homme vous êtes, monsieur le ministre!
Quel que soit l'arrêt de la Cour constitutionnelle, monsieur le ministre, le droit ne fait pas l'humanité: oui ou non, allez-vous enfin prendre conscience de l'injustice de votre réforme et la suspendre?
Nadia Moscufo:
Monsieur le ministre, votre réforme du chômage va toucher 200 000 personnes, que vous allez priver de revenus. Pourtant, quelle est la réalité du marché du travail? Aujourd'hui, il n'y a pas assez de postes vacants pour tous les demandeurs d'emploi dans la manne. Et, dans cette manne, vous allez ajouter les malades de longue durée, les exclus du chômage – je pense particulièrement aux personnes de 50 ans et plus –, les jeunes en formation, par exemple pour devenir infirmiers. Vous aller ajouter encore plus de personnes sur le marché du travail et le mettre de plus en plus sous pression. Sans compter que nous avons en Belgique le record du nombre de faillites!
Votre réforme va encore augmenter la concurrence entre les travailleurs et va nous obliger à accepter de vendre notre force de travail à un prix plus bas. Et c'est pour cette raison que les syndicats et autres organisations ont introduit un recours à la Cour constitutionnelle.
J'ai une question pour vous, monsieur le ministre. Avez-vous étudié les conséquences de votre réforme sur l'ensemble des salaires des travailleurs de ce pays?
David Clarinval:
Mesdames les députées, au moment où je vous parle, la Cour constitutionnelle n'a pas encore rendu son arrêt concernant le recours en suspension introduit par les principales organisations syndicales contre la réforme.
Je reste néanmoins optimiste. Je suis convaincu que la loi ne remet pas en cause les droits sociaux fondamentaux garantis par la Constitution. La réforme est nécessaire pour garantir la pérennité de notre sécurité sociale et renforcer l'accompagnement vers l'emploi.
Dès que nous aurons pris connaissance de l'arrêt, qui va en effet intervenir dans quelques minutes, des commentaires formulés et des éventuelles adaptations demandées, le gouvernement poursuivra la mise en œuvre de la réforme dans un esprit de dialogue, faisant du chômage un passage vers l'activité, vers la dignité et vers l'autonomie.
Lors de la finalisation du projet de loi l'année dernière, j'ai accordé une attention particulière à l'avis du Conseil d'État ainsi qu'aux remarques des partenaires sociaux, notamment celles formulées au sein du comité de gestion de l'Office National de l'Emploi (ONEM). Tous ces éléments ont conduit à plusieurs adaptations du texte initial.
En replaçant le travail au cœur de notre société, cette réforme réaffirme des valeurs essentielles de cohésion et de responsabilité. Elle contribue à une société plus juste où le travail est un vecteur central d'intégration et d'émancipation, une avancée dont nous pouvons tous nous réjouir. Je vous remercie de votre attention.
Marie Meunier:
Monsieur le ministre, cet avis de la Cour constitutionnelle, nous ne l'avons pas attendu pour vous dire et vous répéter que votre réforme du chômage est injuste.
Et je me retourne vers les collègues des Engagés. Vous ne pourrez pas dire que vous n'étiez pas prévenus parce que, chers collègues, en mai déjà, nous en avions discuté en commission et le ministre avait confirmé plusieurs fois qu'il n'y aurait pas d'exception, notamment pour les aidants proches. Vous qui, pourtant, êtes si prompts à défendre les familles, vous n'en avez absolument pas fait une ligne rouge dans le cadre de vos négociations pour l'accord d'été. Vous ne vous êtes pas mis au travail dès le mois de juin pour créer le statut que vous appelez de tous vos vœux aujourd'hui. Vous avez, toutes et tous, collègues de l'Arizona, décidé, en âme et conscience, d'exclure les plus vulnérables. C'est la réalité et c'est profondément inhumain!
Nadia Moscufo:
Monsieur le ministre, vous n'avez pas répondu à ma question. Je vous la répète. Avez-vous étudié les conséquences de votre réforme sur l'ensemble des salaires des travailleurs de ce pays? Pourtant, vous en savez quelque chose. Vous avez dit hier que vous aviez été patron d'une entreprise de construction à Bièvre. Vous imaginez bien que, si je viens vous trouver en ayant des allocations sociales, en tant que patron, vous allez me proposer 15 euros de l'heure. Et puis, derrière moi, quelqu'un que vous aurez exclu du chômage viendra vous trouver et vous lui proposerez 7 euros de l'heure. Que croyez-vous qu'il va faire? Votre réforme est bien au service des grandes entreprises et elle risque de diminuer les salaires de l'ensemble des travailleurs de ce pays. Mais les syndicats ont leur plan d'action et la rue vous remettra sous le nez que nous n'acceptons pas ce gouvernement des riches.
De bloedige gevechten in het noorden van Aleppo in Syrië
Gesteld door
Gesteld aan
Les Engagés Maxime Prévot (Minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Michel De Maegd bekritiseert de massamoorden op Koerden en christelijke minderheden in Noord-Alep door Syrische regeringstroepen en ex-Daesh-strijders (o.a. 42.000 huurlingen geïntegreerd in het Syrische leger), terwijl de EU 620 miljoen euro steun toekende aan Damascus tijdens een bezoek van Von der Leyen. Hij vraagt hoe België deze financiering wil controleren en eist actie tegen de betrokkenheid van Turkije-gesteunde milities (o.a. Sultan Mourad, gelinkt aan IS-ideologie). Minister Maxime Prévot veroordeelt de geweldplegingen, benadrukt Belgisch engagement voor strafrechtelijke vervolging (o.a. nieuwe fondsen voor transitiejustitie) en 18,5 miljoen euro humanitaire hulp, maar verdedigt het EU-beleid van "voorwaardelijke herengagement" met Syrië, met waarschuwingen dat steun afhankelijk blijft van respect voor minderhedenrechten. Hij kondigt een Belgische ambassadrice in Syrië aan voor nauwkeurige opvolging. De Maegd blijft kritisch: de EU-steun mag niet ten koste gaan van Koerden (voormalige bondgenoten tegen IS) en waarschuwt dat Turkije’s rol en de integratie van extremistische milities in het Syrische leger onacceptabel zijn, met het risico dat België/EU medeplichtig worden aan etnische zuiveringen. Hij dringt aan op concrete garanties.
Michel De Maegd:
Monsieur le ministre, nous avons abondamment évoqué hier soir en commission les massacres perpétrés par le régime des mollahs contre le peuple iranien – tragédie qui nous bouleverse, bien entendu, tous.
À quelques centaines de kilomètres de là, d'autres massacres de civils se déroulent dans une grande indifférence médiatique et politique. Je veux parler de ce qui se passe depuis plusieurs jours au nord de la ville d'Alep, en Syrie. Les Kurdes, qui ont été nos fidèles alliés dans la coalition internationale contre Daech et qui ont emprisonné les djihadistes venus de nos pays, se font massacrer par les forces gouvernementales syriennes. Les témoignages qui me parviennent font froid dans le dos: enlèvements de masse, décapitations, cadavres jetés du haut des immeubles d'Alep, etc. Cette sauvagerie, hélas, ne nous étonne pas. Elle est le fait des milices Sultan Mourad, Sultan Suleiman, Noureddine al-Zenki. Aujourd'hui, 42 000 combattants afghans, tadjiks, tchétchènes, ouzbeks et j'en passe, issus précisément des rangs de Daech – c'est un comble! – sont intégrés à la nouvelle brigade de l'armée syrienne du président Ahmed al-Charaa, mieux connu sous le nom de Joulani, qui fut lui-même, vous le savez, cofondateur de l' É tat islamique.
En quelques jours, ces massacres contre les Kurdes d'Alep auraient fait, au bas mot, 105 morts et des centaines de disparus au sein des communautés yézidies, arméniennes, araméennes et, plus largement, chrétiennes d'Orient. Ironie du sort: ces massacres ont débuté vendredi, soit le jour même où Ursula von der Leyen et António Costa étaient reçus à Damas par le président syrien. À cette occasion, l'Europe a promis un soutien financier de 620 millions d'euros pour sortir la Syrie du chaos.
Monsieur le ministre, c'est précisément ce contraste qui nous contraint à la clarté. Tout d'abord, comment la Belgique évalue-t-elle la situation à Alep? S'agissant de ce soutien financier européen, savez-vous à quoi il sera alloué? Même indirectement, il ne devra pas servir à financer les pratiques qui mettent en danger les civils. Enfin, comment notre pays compte-t-il faire passer le message aux responsables (…)
Maxime Prévot:
Monsieur le député, je condamne évidemment, au nom de la Belgique, avec la plus grande fermeté, ces actes de violence au nord d’Alep. Les civils doivent être protégés et les responsables devront être jugés. Nos préoccupations ont déjà été exprimées le 10 janvier dernier au travers d’un communiqué européen.
Depuis le début du conflit, la Belgique a été particulièrement active sur la question de la lutte contre l’impunité. J’ai encore décidé il y a un mois de financer à hauteur de plusieurs centaines de milliers d’euros un projet de renforcement de la justice transitionnelle en Syrie. Selon le Bureau des Nations Unies pour la coordination des affaires humanitaires (OCHA), 119 000 personnes ont été déplacées à la suite des événements. L’activation d’une allocation d’urgence est discutée en ce moment même au sein du Syrian Humanitarian Fund. J’avais pour ma part déjà annoncé 18,5 millions d’euros d’aide humanitaire lors de la dernière conférence pour la Syrie à Bruxelles.
Ma décision récente de nommer une ambassadrice de Belgique en Syrie nous permettra également de suivre encore plus étroitement les questions relatives aux droits humains et à la sécurité de tous les Syriens, y compris les Kurdes et les chrétiens. L’Union européenne et la Belgique ont fait le choix d’un réengagement avec les autorités de transition, mais aussi avec l’ensemble des acteurs.
Nous savons que la transition actuelle peut échouer, mais nous devons tout faire pour qu’elle réussisse, y compris via un appui financier européen, tout en restant extrêmement vigilants et stricts sur les questions de respect des droits des minorités religieuses et ethniques. Nous avons rappelé très clairement aux autorités syriennes de transition que nous avions suspendu les mesures restrictives européennes, mais que cette suspension était réversible. Nous continuerons de lier l’appui européen à un suivi étroit de la situation dans le pays.
Michel De Maegd:
Monsieur le ministre, merci pour votre réponse. Je vous sais très proactif pour le sort des civils pris en étau entre la barbarie et la nécessaire pacification de leur pays. C’est le cas des Kurdes qui ont fui Afrine pour se retrouver au nord d’Alep et c’est le cas des communautés yézidies, araméennes, arméniennes, chrétiennes d’Orient dans leur ensemble. La reconstruction de l’État syrien et le financement européen – soyons clairs, bien nécessaires – ne peuvent pas se faire sur le dos de ces minorités, avec la complicité d’Ankara. Je rappelle que les Kurdes ont été nos alliés durant notre lutte contre Daech. Je rappelle surtout qu’à l’heure où nous parlons, les 42 000 hommes de ces milices Sultan Mourad, Sultan Suleiman et Noureddine al-Zenki sont officiellement intégrés à l’armée syrienne. Ces milices sont surtout fichées par les États-Unis, la Grande-Bretagne et la France comme étant les plus radicales et les plus dangereuses. L’histoire nous jugera non pas sur nos bonnes intentions, mais sur les conséquences de nos actes. Je sais que je peux compter sur vous en la matière pour les défendre.
Het initiatief van Europese regeringsleiders om troepen naar Groenland te sturen
De situatie met betrekking tot Groenland
De situatie in Groenland
De dreigende taal van de VS richting Groenland
Het buitenlandbeleid van president Trump
Internationale spanningen en buitenlandbeleid rond Groenland
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Politici bekritiseren unaniem de agressieve Amerikaanse druk op Groenland (o.a. annexatiepogingen door Trump) als een directe bedreiging van het internationaal recht, de NAVO-geloofwaardigheid en Europese soevereiniteit, waarbij ze België en de EU oproepen tot onmiddellijke, gecoördineerde actie in plaats van afwachten. Vander Elst (N-VA), Van den Heuvel (CD&V) en De Smet (Open Vld) eisen een Europese troepenmacht (waaraan België moet deelnemen) en een "rode lijn" tegen Trump, terwijl Almaci (Groen) en Boukili (PTB) de VS beschuldigen van imperialisme en waarschuwen voor het ineenstorten van de NAVO als Europa niet weerstand biedt. Minister Prévot (MR) benadrukt diplomatie en NAVO-samenwerking, maar stelt dat een Belgisch troepenverzoek nog niet is ingediend – wat kritiek uitlokt over dralen en "leeg praat" zonder concrete stappen.
Kjell Vander Elst:
Mijnheer minister, de situatie in Groenland is hallucinant. Het internationaal recht wordt niet eens herschreven, het wordt rechtstreeks in de vuilnisbak gegooid. Dat China en Rusland dat al jaren doen, verbaast mij eerlijk gezegd niet, maar dat de Verenigde Staten, een bondgenoot, een partnerland en in wezen een bevriende natie, zo driest te werk gaan tegen een eigen bondgenoot, Groenland en Denemarken, is ongezien. Europa staat daarbij voor een duidelijke keuze. Ofwel doen we wat we al jaren en decennia doen: afwachten, achteroverleunen, toekijken en zien hoe een en ander zich verder ontwikkelt. Ofwel ondernemen we actie, ageren we in plaats van te reageren en nemen we eindelijk het voortouw met Europa.
Mijnheer de minister, ik kies resoluut voor dat tweede Europa, een Europa dat ageert en actie onderneemt, dat tegen Trump in het Witte Huis zegt: tot hier en niet verder. Dat is het Europa dat we nodig hebben. Een aantal landen heeft vandaag die keuze al gemaakt. Frankrijk, Duitsland, Zweden, Noorwegen en Denemarken zullen militaire troepen stationeren in Groenland. België maakt daar op dit moment geen deel van uit. Voor mij en voor mijn fractie zou dat wel het geval moeten zijn. We moeten deel uitmaken van een dergelijke troepenmacht en als België onze steun uitspreken voor onze Europese bondgenoten. Het is tijd om te stoppen met aan de zijlijn te staan. België is een stichtend land van de Europese Unie en van de NAVO. We liggen in het hart en het centrum van Europa. We moeten mee een Europees blok vormen, mijnheer de minister.
In essentie heb ik dan ook maar één vraag, aangezien wachten geen optie meer is: blijven we met België wachten, of gaan we (…)
Meyrem Almaci:
Mijnheer de minister, what a difference a day makes. Gisteren meende u in de commissie nog optimistisch dat de soep niet zo heet gegeten zou worden als ze opgediend wordt, want uw contact met de ministers in Amerika was constructiever dan de woorden van Trump. Een dag na het topoverleg, waar de Groenlanders beledigingen naar hun hoofd geslingerd kregen, is het heel duidelijk voor Denemarken en voor Groenland: de VS zijn geen millimeter van hun standpunt geweken.
De acties van ICE, de slabakkende economie, de druk op Powell, de Epsteinfiles, het zijn allemaal dossiers waarmee Trump in nauwe schoentjes zit in eigen land, maar ondertussen slaat hij wild om zich heen en dreigt hij elke keer met dwang ten aanzien van landen of externen die hem niet geven wat hij wil.
De VS blijven volhouden, Groenland moet koste wat het kost geannexeerd worden, en ze zullen niet opgeven.
De vraag is nu: bent u nog even optimistisch als gisteren, of hebt u nu door dat Europa en ons land eindelijk een streep dienen te trekken?
Andere Europese leiders hebben die boodschap sneller begrepen dan u gisteren, sneller dan ons land. Ze hebben al een troepenmacht opgebouwd. De VS mogen in Groenland nu al economisch en militair het maximale doen wat ze willen doen, maar als Trump zijn plannen doorzet, zal dat het einde van de NAVO betekenen. Dan zal dat het einde zijn van de internationale orde. In dat geval: good luck, Taiwan, en good luck, Baltische staten en Oekraïne.
Mijn vragen zijn eenvoudig: zult u verder toekijken? Wat is het plan van deze regering? Maar vooral, wake up and smell the coffee . Met deze Trump is het moeilijk onderhandelen. Elke toegift is een teken van zwakte. Het is tijd om onze rug te rechten, om te tonen dat we verenigd zijn en zeggen: tot hier, maar niet verder!
Koen Van den Heuvel:
Mijnheer de minister, of de Groenlanders dat nu willen of niet, Groenland wordt Amerikaans, althans volgens Trump. Is dat de wereld die we willen, een wereld waarin alleen het recht van de sterkste absoluut geldt, waar brute macht en dreigementen de lijnen uitzetten en de uitkomst van conflicten bepalen?
Trump kijkt al langer op die manier naar de wereld. De internationale rechtsorde is niet langer van tel, eigen moraliteit volstaat, en dan is het natuurlijk bang afwachten bij Trump. De taal die Trump spreekt, is immers niet de taal van een bondgenoot. Een gepaste reactie is dan ook absoluut noodzakelijk. Mijnheer de minister, België kan daarin niet achterblijven.
Wat moet die reactie dan zijn? Voor cd&v is het heel duidelijk: Europa, Europa en nogmaals Europa. Deze crisis is een kans om te laten zien dat wij als Europeanen nog wel in staat zijn om een duidelijke vuist te maken. Alle lidstaten van de Europese gemeenschap moeten solidair zijn met Groenland en met Denemarken. Denemarken is al decennialang een van de loyaalste partners binnen de NAVO. Wij als Europa mogen geen versnipperd signaal geven, maar moeten een sterk collectief signaal geven. We moeten zeggen: hier is een dikke rode lijn en wat Trump zegt en doet kan absoluut niet.
Mijnheer de minister, Groenland wordt de lakmoesproef voor de Europese weerbaarheid en voor de Europese geloofwaardigheid. Het is absoluut nodig dat Europa hier een dikke rode lijn trekt, niet in verdeelde slagorde waarbij elk land apart een antwoord formuleert. Als we hier geen dikke rode lijn trekken, gaat in de toekomst iedereen over ons heen lopen. Welke rol (…)
François De Smet:
Monsieur le ministre, c'est la troisième fois en une semaine que nous échangeons sur le Groenland. J'en suis ravi et, à ce rythme-là, nous pourrons bientôt publier un livre d'entretiens, même si j'avoue que je commence à trouver intrigant le fait que le premier ministre échappe constamment à cette discussion parce qu'il s'agit ni plus ni moins de la fin possible de l'Alliance atlantique.
Hier soir, vous nous disiez que, selon les informations que vous aviez recueillies à Washington, une opération armée n'était pas envisagée. Vous vous êtes même aventuré à dire que, tout compte fait, il ne fallait pas prendre M. Trump au pied de la lettre, ce que je trouve extrêmement audacieux.
Pour montrer comment les chose évoluent, la semaine dernière, votre collègue Theo Francken se moquait en commission d'un collègue député parce qu'il avait osé demander dans une question écrite si l'envoi de troupes était envisagé par la Belgique. Aujourd'hui, nous constatons que la France, l'Allemagne, la Suède et la Norvège annoncent l'envoi de troupes. Et je pense également qu'il faudrait sérieusement songer à s'y joindre.
La question reste la même: qu'allons-nous faire si les États-Unis prennent de force le Groenland? Et vous ne répondez toujours pas clairement à cette question, parce que la réponse est que l'Alliance atlantique s'effondrera. Et vous devriez au moins dire cela. Ce que Trump essaye de faire, c'est transformer l'OTAN en Pacte de Varsovie. Le Pacte de Varsovie alliait un très gros partenaire hyper puissant, l'URSS, et une série de vassaux qui lui obéissaient. Je suis désolé, monsieur le ministre, mais ce n'est pas pour cela que la Belgique a signé en 1949, lorsque nous avons fondé l'Alliance.
Il faut se réveiller. Cessons de nous comporter, cessons de penser, cessons de parler comme si nous ne pouvions pas survivre hors de la sphère d'influence des puissants. Si nous voulons garder l'Alliance, il va falloir sortir de l'emprise. Voilà ce que j'aimerais vous entendre enfin dire.
Nabil Boukili:
Monsieur le ministre, on voit que le premier ministre essaie d'éviter le débat coûte que coûte. C'est la deuxième fois qu'il fuit les débats internationaux quand cela concerne les États-Unis. Je pense qu'il a peur d'émettre la moindre critique vis-à-vis des États-Unis.
Les menaces contre le Groenland ne cessent de se poursuivre. La réunion d'hier n'a rien arrangé. Au contraire, elle a démontré la contradiction fondamentale qui existe entre le Danemark et l'administration américaine.
Soyons clairs, monsieur le ministre, l'affaire du Groenland ne tombe pas du ciel. Elle s'inscrit dans la nouvelle stratégie de sécurité américaine qui veut s'accaparer et contrôler l'ensemble de l'hémisphère occidental, du sud de l'Argentine jusqu'au Groenland. Tout cela pour servir les intérêts économiques et géostratégiques de l'impérialisme américain. Cet impérialisme, aujourd'hui, menace la souveraineté même des États européens et les intérêts de l'Union européenne.
Face à cette situation, que fait l'Europe? On observe une certaine hésitation, parce que le droit international est à géométrie variable: quand ce sont nos alliés, on est soft ; quand ce sont nos adversaires, on est dur. Avec une telle attitude, on perd toute crédibilité.
Monsieur le ministre des Affaires étrangères de la Belgique, qu'allez-vous faire si le Groenland est envahi par les États-Unis? Que faites-vous pour éviter toute agression américaine contre le Groenland? Quels leviers sont mis en place, qu'ils soient économiques, politiques ou diplomatiques, au niveau européen pour empêcher cette agression et ce renforcement de l'impérialisme américain?
Maxime Prévot:
Chers collègues, je vous le disais hier en commission, lors d'un long débat sur le sujet: le Groenland n'est pas à vendre. C'est la position sans équivoque des autorités danoises et groenlandaises. C'est aussi la position sans équivoque de la Belgique, de l'Union européenne et des autres alliés au sein de l'OTAN.
Aucune démarche hostile à l'égard du Groenland n'est acceptable ni ne sera acceptée.
Dat is de boodschap die ik vorige week in Washington heb overgebracht.
Gisteren vond er een ontmoeting plaats tussen Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten. Zoals de Deense minister van Buitenlandse Zaken het samenvatte, hebben de partijen agreed to disagree . Ze hebben echter een dialoog opgestart en dat is het belangrijkste. Dialoog is en moet immers de enige weg blijven om tegemoet te komen aan de Amerikaanse veiligheidszorgen.
Mevrouw Almaci, gisteren was ik niet naïef optimistisch. Ik zei dat volgens mijn informatie een vijandige militaire actie niet aan de orde leek te zijn. Dat betekent niet dat de VS hun voornemen om hun belangen ter plaatse te behartigen hebben opgegeven.
Mijn Deense collega spreekt de hoop uit dat de werkgroep die zal worden opgericht tot een aanvaardbare oplossing zal komen. Denemarken wil dit probleem in eerste instantie bilateraal aanpakken, maar weet dat het kan rekenen op de volledige steun van zijn bondgenoten.
Nous continuerons donc à soutenir pleinement les Danois, avec lesquels nous entretenons des contacts étroits. Du reste, chaque semaine, une réunion du Conseil de l’Atlantique Nord (CAN), c’est ‑ à ‑ dire l ’ ensemble des ambassadeurs pr é sents à l ’ OTAN, offre l ’ occasion d ’ en d é battre.
Cette r é gion, nous le savons, rev ê t une importance strat é gique et s é curitaire majeure. La Russie y voit un espace clé pour sa projection de puissance, tandis que la Chine affiche l’ambition de devenir une grande puissance polaire d’ici 2030. L’Alliance atlantique constitue indubitablement le cadre approprié pour une coopération efficace, en complément des accords bilatéraux existant depuis 1951 entre le Danemark et les États ‑ Unis. Elle offre toutes les possibilit é s de r é soudre ces diff é rents probl è mes par le dialogue. L ’ adh é sion r é cente de la Su è de et de la Finlande a d ’ ailleurs consid é rablement renforcé la posture de l’OTAN dans la région ainsi que la crédibilité de sa dissuasion.
Des clarifications sur les mesures concrètes envisagées sont évidemment attendues dans les prochaines semaines.
De aankondigingen van ontplooiingen of de versterking van de aanwezigheid door bepaalde bondgenoten, met name Frankrijk en Duitsland, passen in de logica van collectieve verantwoordelijkheid en bijdragen aan de Euro-Atlantische veiligheid. Ze illustreren de bereidheid van de Europese bondgenoten om hun deel bij te dragen aan de stabiliteit van de noordelijke flank binnen het kader van de NAVO.
Wat betreft de vraag of België soldaten naar Groenland zal sturen, bekijkt Defensie al welke steun België zou kunnen leveren. Het is echter nog te vroeg om te communiceren over de mogelijke middelen die zouden kunnen worden ingezet. Wij hebben daarvoor nog geen verzoek ontvangen, noch op bilateraal, noch op Europees of NAVO-niveau. Mocht dat wel het geval zijn, dan zou de beslissing om al dan niet aan deze missie deel te nemen door de regering worden genomen.
Kjell Vander Elst:
Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.
U kijkt na of wij steun kunnen leveren. U hebt de vraag nog niet gekregen. Ik ben blij dat u hebt aangegeven dat wij absoluut een bondgenoot zijn in de strijd. Wat echter nog beter zou zijn, is proactief onze hulp aanbieden aan Groenland, om samen met die landen opnieuw een voortrekkersrol te kunnen spelen op het Europese toneel. Opkomen voor onze bondgenoten en met Europa opnieuw een blok vormen, dat is essentieel. Wij liggen in het hart van Europa en wij moeten die rol opnieuw durven spelen.
Uw minister van Defensie, Theo Francken, zegt heel graag " Belgium is back ". Mijnheer de minister, walk the talk . Neem uw verantwoordelijkheid. Toon aan dat Belgium back is en zorg ervoor dat België zijn steentje kan bijdragen aan de veiligheid in heel Europa.
Meyrem Almaci:
Zoals zo vaak zijn de woorden van deze regering vaak forser dan de werkelijke acties die ze onderneemt.
Mijnheer de minister, wist u dat 71 % van de Amerikanen tegen de annexatie van Groenland zijn? Zijn eigen bevolking steunt hem niet. Wie hem wel steunt zijn miljardairs zoals Bezos en Bill Gates, die miljarden hebben geïnvesteerd in mijnbouwbedrijven die actief zijn in Groenland: Amaroq, KoBold. Dat is geen toeval.
Trump verandert systematisch de democratie voor de belangen van het grote geld. Hij grijpt in de internationale orde in door dwang. Aan die dwang mogen wij niet toegeven, niet met ons land. Kom met een plan en maak uw woorden waar. Het is hoog tijd.
Koen Van den Heuvel:
In Groenland staat er heel wat op het spel: de internationale rechtsorde, de geloofwaardigheid van de NAVO en ook de Europese geloofwaardigheid. Voor ons is het heel duidelijk: geen versnipperd beleid, geen versnipperd antwoord, maar een sterke, collectieve respons en een dikke rode lijn om te zeggen dat het zo niet verder kan. Voor ons is het heel duidelijk, wij moeten in België opnieuw meer dan ooit onze internationale verantwoordelijkheid opnemen. Als we ook aan die sterke defensieve geloofwaardigheid willen bouwen, dan kunnen wij als land niet achterblijven. Voor ons is het duidelijk, met cd&v steunen wij het absoluut dat er Belgische troepen naar Groenland worden gestuurd, in samenspraak met de andere Europese bondgenoten.
François De Smet:
Monsieur le ministre, merci pour votre réponse.
Ne soyons pas naïfs! Moi, je ne peux pas articuler décemment les mots "Trump", "Groenland" et "groupe de travail" dans le même univers conceptuel. Cet homme n’est pas le genre de gars à faire des groupes de travail, monsieur le ministre. C’est quelqu'un qui ne comprend que la force et l’intimidation. Si la séquence commence avec le Venezuela – un racket – pour se poursuivre par le Groenland, c’est pour dire: "Regardez ce que je suis capable de faire!"
Il est urgent que nous fassions partie des pays européens qui l’ont compris et qui comprennent qu’il faut répondre, évidemment pas par de la force pure et simple, mais en montrant que nous n’avons pas peur, que nous sommes capables, nous aussi, d’envoyer des troupes de reconnaissance au Groenland, et que nous faisons partie des pays européens qui ne se laissent pas impressionner – parce qu’il n’attend que cela, comme une brute en cour de récréation.
Nabil Boukili:
Monsieur le ministre, vous nous dites que l’Europe est un allié des États-Unis. Je vous rappelle juste que les États-Unis n’ont pas d’alliés. Ils n’ont que des intérêts. Aujourd'hui, ils agissent seulement dans leur intérêt. Si l’Europe veut agir et progresser, elle doit sortir de l’emprise de l’impérialisme américain. Il est absolument nécessaire aujourd'hui de se tourner vers le reste du monde, de travailler dans le dialogue et la diplomatie, avec les autres peuples, dans un principe de sécurité collective, pour assurer la sécurité et la progression de tous les peuples du monde. Car aujourd'hui, ce qui se pose, c’est l’intérêt de l’impérialisme américain. Les Américains n’agissent pas pour leur sécurité nationale. C’est la sécurité mondiale qui est menacée par l’impérialisme américain. L’Europe doit changer de lunettes, regarder le reste du monde et se libérer de cet impérialisme américain!
De nieuwe ontwikkelingen rond de protesten in Iran
Gesteld door
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Darya Safai bekritiseert het geweld in Iran, waar volgens mensenrechtenorganisaties 12.000+ doden (inclusief honderden kinderen) vielen tijdens protesten voor een seculier, democratisch Iran, en dringt aan op concreet Westers ingrijpen om het regime te isoleren. Minister Prévot bevestigt Belgische en EU-steun (sancties, veroordeling geweld, overleg over terreurlijst voor Revolutionaire Garde) maar benadrukt dat slachtoffercijfers moeilijk te verifiëren zijn. Safai eist opname van de Revolutionaire Garde op de EU-terreurlijst als symbool en noemt de protesten "onze gezamenlijke strijd" tegen islamitisch extremisme, symbolisch onderstreept door het tonen van de pre-revolutionaire Iraanse vlag. Prévot herhaalt dat België actief lobbyt voor verdere EU-sancties, maar concrete nieuwe maatregelen worden niet genoemd.
Darya Safai:
Mijnheer de minister, vandaag hebben we het over dappere Iraniërs, die ondanks de massamoorden al voor de derde week op rij de straat op gaan voor een vrij, seculier en democratisch Iran. Deze massamoorden hebben plaatsgevonden onder een totale internet black-out, zodat de wereld het niet kon zien. Sommige mensenrechtenorganisaties spreken al over meer dan 12.000 doden, onder wie honderden minderjarigen. Ik heb al een week lang geen enkel contact meer met mijn familie en weet niet eens of ze nog in leven zijn. Het is voor mij enorm zwaar om hierover te praten, maar ik zie het als mijn plicht om voor hen op te komen.
Op de weinige beelden die dankzij Starlink toch naar buiten komen, zien we vermoorde kinderen in zwarte zakken, waardoor de ouders verplicht zijn om de ritsen open te doen om hun eigen kinderen te identificeren. Ik zie in elk gezicht dat van mijn eigen kind.
Hun strijd is ook de onze. Zij verdienen ons totale engagement. Beeldt u een Iran in waar meisjes hun haar vrij in de wind kunnen laten wapperen, nadat het islamisme definitief verslagen is. Zij zijn onze bondgenoten en als wij hen nu in de steek laten, zal het te laat zijn en dan zal dat een fout zijn die in de geschiedenis van ons land bewaard zal blijven.
Mijnheer de minister, wat kunnen wij concreet betekenen voor deze mensen?
Maxime Prévot:
Dank u, mevrouw Safai. Ik wil nog een keer beginnen met mijn medeleven te betuigen in deze moeilijke tijden.
Gezien de chaotische situatie is het uiterst moeilijk om het exacte aantal slachtoffers vast te stellen. Schattingen lopen uiteen van 2.000 tot meer dan 10.000 doden. Helaas zijn die aantallen hoogstwaarschijnlijk onderschat. Het is evenwel duidelijk dat het gaat om een van de bloedigste repressies in de recente geschiedenis van het land is, zo niet de bloedigste.
De positie van onze regering ten opzichte van de Islamitische Republiek Iran is altijd heel duidelijk geweest. We veroordelen ten zeerste schendingen van mensenrechten en vrouwenrechten en we steunen de oproep van het Iraanse volk tot democratie. Ik sprak duidelijk en publiekelijk uit dat de betogingen van Iraniërs voor hun rechten legitiem waren en bovenal dat het illegale gebruik van geweld niet getolereerd kon worden.
Maandag heb ik de Iraanse ambassadeur in België ontboden om alle geweld dat door het regime is gepleegd, krachtig te veroordelen. Ik coördineer met mijn Europese collega's. De EU heeft al talrijke sancties opgelegd tegen het Iraanse regime die België heeft gesteund of mede heeft gesponsord. België wil evenwel verdere Europese sancties bespreken en nemen. Mijn diensten zijn er al mee bezig op EU-niveau. Het regeringsakkoord kan niet duidelijker zijn over ons standpunt met betrekking tot de opname van de Revolutionaire Garde op de lijst van terroristische groeperingen van de Europese Unie.
Darya Safai:
Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw steun.
Ik hoop dat we de Revolutionaire Garde van het islamitische regime eindelijk plaatsen waar ze echt thuishoort, namelijk op de Europese terreurlijst. Dat is een belangrijk signaal, zoals ik altijd heb gezegd.
Ik ben ervan overtuigd dat deze dappere Perzische leeuwen de strijd zullen overwinnen. In de strijd tussen duisternis en licht overwint immers uiteindelijk altijd het licht. Laat ons, collega’s, de Iraniërs niet in de steek laten. Laat ons samen blijven tot we allemaal, voor onze eigen waarden en normen, ook in het Westen, hun strijd overwinnen. Dit is namelijk letterlijk onze strijd.
Ik heb ook de echte vlag van de Iraniërs bij voor de minister, de historische vlag, niet de huidige ideologische vlag. Dat is belangrijk om te onthouden.
(Mevrouw Safai toont de vlag aan het halfrond en overhandigt ze aan de minister.)
Voorzitter:
Bedankt, mevrouw Safai.
Het MORSE-rapport van het RIZIV
Gesteld door
Gesteld aan
Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Natalie Eggermont bekritiseert minister Vandenbroucke voor de verhoging van medicijnprijzen (tot +300% voor sommige middelen), die volgens haar oneerlijk de patiënt belast terwijl 15 dure medicijnen 68% van het budget opslorpen – een probleem veroorzaakt door "winsthonger van big pharma" en geheime deals die hij blijft verdedigen. Vandenbroucke verdedigt de 900 miljoen euro heffing op farma en kortingsonderhandelingen (al zijn die geheim), stelt dat "gezondheid voor alles gaat" en beschuldigt Eggermont van naïviteit ("get real") omdat dure innovaties (bv. RSV-vaccins) anders onbetaalbaar zouden zijn. Eggermont kaatst terug dat hij farma’s "vriendenboekje" bedient met miljardendeals achter gesloten deuren, terwijl patiënten de 90% winstmarges betalen – "wie smost er echt?". De kern: transparantie vs. geheime farma-deals als oorzaak van stijgende kosten.
Natalie Eggermont:
Mijnheer de minister, vandaag betaalt men bij de apotheek een pak meer voor medicatie , want u hebt de prijs op 1 januari verhoogd. Volgens u is dat nodig, omdat de uitgaven voor medicatie stijgen. Vooruit vindt dat mensen smossen met pillen en pillen pakken als snoepjes. U maakt alles dus duurder, minstens 2 euro voor een doosje: de prijs van cholesterolverlagers verdubbelt, die van maagzuurremmers gaat maal drie. Dan zullen de mensen wel twee keer nadenken, argumenteert u. Een kleine bijdrage noemt u dat.
Mijnheer de minister, mensen kiezen er niet voor om ziek te zijn. Ze pakken geen pillen voor hun plezier. Het is wel veel geld: 2 euro hier, 6 euro daar, dat loopt op. Ik zag gisteren een buschauffeur, die een diabetespatiënt is. Voor hem loopt het op tot 300 euro voor een jaar. Voor u als minister, die 10.000 euro per maand verdient, is dat misschien niet veel, maar voor gewone mensen is dat een serieuze factuur.
Bovendien wijst u naar de patiënt, mijnheer de minister, maar zij zijn niet het probleem. Het probleem is de winsthonger van big pharma. Wij zeggen u dat al maanden. Nu is er een nieuw rapport van het RIZIV over de geneesmiddelenprijzen, waarin exact hetzelfde staat: een handvol peperdure medicatie is verantwoordelijk voor de ontsporing van het budget. Er zijn 164 medicijnengroepen. Vijftien daarvan zijn verantwoordelijk voor 68 % van het budget. Daar zit natuurlijk het probleem. De farmasector vraagt torenhoge prijzen voor die medicatie, zonder enige transparantie.
Over de cholesterolverlagers, waarover we al veel over hebben gediscussieerd, staat in het rapport: "De recente toename van de uitgaven wordt vooral verklaard door de introductie van duurdere, nieuwe geneesmiddelen". Dat ligt dus niet aan het feit dat mensen die geneesmiddelen pakken als snoepjes.
Mijnheer de minister, u luistert niet naar mij, u luistert niet naar de cardiologen, maar misschien hebben we nu een instelling gevonden waar u wel naar luistert. Ik ben benieuwd. Zult u zich focussen het echte probleem, met name de peperdure geneesmiddelen?
Frank Vandenbroucke:
Collega’s, gezondheid gaat voor alles. We investeren dus enorm in geneesmiddelen. Er komen alsmaar meer goede geneesmiddelen, die inderdaad duur zijn, op de markt en dus wordt vanuit de sociale zekerheid een grote inspanning gevraagd. Die leveren we ook.
We vragen ook voor de eerste keer een grote inspanning aan big pharma zelf. De farmaceutische industrie zal tegen het einde van deze regeerperiode naar schatting 900 miljoen euro moeten bijdragen aan de financiering van de budgetten. Het is de eerste keer dat dat gebeurt.
Big phama passeert nu langs de kassa, en voor veel meer dan het bedrag van de enkele aanpassingen aan het remgeld die we doen. We willen de mensen wel een kleine inspanning vragen, precies omdat we nieuwe en goede geneesmiddelen nog sneller ter beschikking willen brengen.
Mevrouw Eggermont, u met al u grote principes, get real ! Geneesmiddelen voor mucopatiëntjes zijn duur. We onderhandelen over kortingen, die we niet bekendmaken maar die zeer fors zijn, net zoals in zovele andere landen gebeurt. Zult u aan die mucopatiëntjes zeggen dat de medicijnen, o, uw heilige principes, veel te duur zijn, dat u uw handen niet vuilmaakt aan geheime onderhandelingen over kortingen, zoals overal in de wereld en dat ze dus hun medicijnen niet krijgen? Of denk aan de vaccins tegen RSV, waar zovele baby’s nu mee geholpen worden en uit het ziekenhuis gehouden worden. Die zijn duur, inderdaad. Zult u zeggen dat u uw handen daar niet vuil aan maakt, o grote principes, en dat u het in België op een andere manier zult doen? Weet dan wel dat u de vaccins tegen RSV of de geneesmiddelen tegen muco niet zult krijgen. Dus get real ! Doe zoals wij, neem uw verantwoordelijkheid op. Wij doen big pharma betalen en wij vragen (…)
Natalie Eggermont:
Mijnheer de minister, met uw verhaaltje van solidariteit onder de patiënten zet u de gewone patiënten tegen elkaar op en blijft u het geheime dealmodel van de farma verdedigen. De sector blaast zijn vraagprijs op, totaal losgekoppeld van de productieprijs, en creëert zo gigantische winstmarges. Studies tonen aan dat er op die dure medicatie winstmarges tot 90 % zitten. Wie maakt dat mogelijk? U doet dat. U sluit voor al die medicamenten geheime deals af met de farma, achter gesloten deuren. U trekt uw broek af voor de farma-industrie en de patiënten mogen het betalen. Het probleem is niet het medicijnkastje van de patiënten, het probleem is uw vriendenboekje. Vooruit was altijd tegen de geheime deals, maar sinds u minister bent, nemen ze alleen maar toe. Het gaat om miljarden euro’s van de sociale zekerheid, die in de zakken van de aandeelhouders van big pharma verdwijnen. Dus, mijnheer de minister, wie is er eigenlijk aan het smossen?
De start-up Aikido en de nood aan meer unicorns in België
Gesteld door
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Sandro Di Nunzio (N-VA) bekritiseert het huidige regeringbeleid dat volgens hem ondernemerschap en investeringen afschrikt door belastingen zoals de meerwaardetaks, en pleit voor fiscale stimulansen (zoals de historische wet Cooreman-De Clercq) om meer Belgische unicorns zoals Aikido te ondersteunen met lokaal kapitaal. Minister Jan Jambon (N-VA) benadrukt weliswaar structurele hervormingen zoals de verhoging van de investeringsaftrek en het aantrekkelijker maken van het expatstelsel, maar Di Nunzio stelt dat deze maatregelen onvoldoende zijn en het huidige fiscaal beleid succes afstraft. De kern van de discussie draait om de tegenstrijdige visie op hoe groei te stimuleren: minder belasten (Di Nunzio) versus budgettaire herverdeling met gerichte hervormingen (Jambon).
Sandro Di Nunzio:
Mijnheer de minister, u las wellicht ook de voorpagina van De Tijd . Ons land heeft er een nieuwe unicorn bij, met Aikido. Dat is een unicorn met een waardering van 1 miljard euro of dollar, naargelang hoe die waardering wordt bekeken.
Aikido, een cybersecuritybedrijf uit het Gentse, maakt mij als bijna-Gentenaar heel trots, zeker ook als we zien wat daar in het Gentse gebeurt rond het Wintercircus en alles wat daar naar boven komt. Bedrijven zoals Showpad maar ook andere unicorns die uit die biotoop zijn voortgesproten, zijn iets om trots op te zijn.
In tegenstelling tot wat de parlementsleden aan de linkerzijde menen, komen die bedrijven en die verhalen niet zomaar uit de lucht vallen. Ze zijn het resultaat van hard werk, van bloed, zweet en tranen.
Ik ben blij om te zien dat er nog veel jongeren zijn die goede ideeën hebben, initiatief nemen en ook risico’s durven nemen. Dat is iets wat wij moeten toejuichen en stimuleren, want dat creëert jobs en welvaart.
Dat gebeurt nog te weinig. Wanneer het echt aankomt op grote bedragen, is er vooral nood aan buitenlands geld. Dat is ongelooflijk jammer. Wij hebben veel meer nood aan binnenlands geld om die bedrijven vooruit te helpen, aan Europees en Belgisch geld om dat te stimuleren. Daarom richt ik mij vandaag tot u met de volgende vragen.
Wat is het beleid van de regering? De regering zet de laatste weken en maanden vooral in op het motto taks, taks, taks, met een verdubbeling van de effectentaks, een nieuwe exittaks en als kers op de taart de meerwaardetaks. Mijn vraag is dan ook heel eenvoudig. Welk beleid zult u met de regering voeren, in het bijzonder op fiscaal vlak, om ervoor te zorgen dat wij meer dergelijke parels en meer unicorns hebben in ons land, liefst gefinancierd met Belgisch geld?
Jan Jambon:
Beste mijnheer Di Nunzio, eerst en vooral wil ik het bedrijf Aikido gelukwensen. Chapeau, het is fijn dat er in dit land unicorns worden gecreëerd en verder kunnen groeien en bloeien. Dat is schitterend werk.
U verwijst naar het Wintercircus in Gent. Twee jaar geleden hebben we daar Flanders Technology opgestart, bij de opening van het Wintercircus. Het is mij zeer bekend.
U verwijst naar taksen. We staan met deze regering inderdaad voor een gigantische budgettaire uitdaging en vragen van iedereen een bijdrage. Tegelijkertijd voeren we ook hervormingen door. Collega Clarinval werkt aan een flexibele arbeidsmarkt. Collega Vandenbroucke werkt aan de activering van langdurig werklozen. Zelf neem ik ook mijn verantwoordelijkheid. De investeringsaftrek werd verhoogd en versterkt. Het expatstelsel werd aantrekkelijker gemaakt. We hervormen de beurstaks en willen spaargeld activeren. Dat is een volgend project waarmee ik zal komen, meer bepaald omdat we spaargeld willen omzetten in investeringsgeld. En ga zo maar door, die opsomming is niet exhaustief. Dat zijn structurele hervormingen, die we tijdens deze legislatuur uitrollen en waarmee we verder zullen gaan.
Sandro Di Nunzio:
Mijnheer de minister, uw antwoord heb ik goed gehoord, maar uw verhaal klopt helaas niet. Ik heb gisterennamiddag ook de experts gehoord in de commissie voor Financiën over de meerwaardetaks. Daar hoorde ik dat het beleid inzake de meerwaardetaks investeringen afschrikt, ondernemerschap fnuikt en succes afstraft. Dat is exact het tegenovergestelde van wat u moet doen om kapitaal aan te trekken en om groei en investeringen te stimuleren. U moet doen zoals in het verleden ook is gebeurd, bijvoorbeeld met de wet Cooreman-De Clercq, namelijk fiscale maatregelen nemen die investeringen stimuleren. Dat is iets waarvan u ook werk moet maken, zodat dat effectief gebeurt. Mijnheer de minister, mijn boodschap aan u is zeer eenvoudig. Stop met ondernemerschap weg te belasten. Stop daarmee. Kom met slimme fiscale maatregelen die ervoor zorgen dat unicorns kunnen worden gerealiseerd en dat we meer jobs en meer welvaart creëren.
De doelstelling van de arizonaregering in de strijd tegen belastingfraude
Gesteld door
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Hugues Bayet bekritiseert minister Jambon en diens regering omdat ze fraude sociale zwaarder bestraffen dan fraude fiscale (€30 mjd/jaar), wat hij een "twee maten en gewichten"-beleid noemt, en verwijt hen het ontmantelen van gespecialiseerde politiediensten onder vorige legislaturen, terwijl eerdere regeringen (bv. Di Rupo) wel €1,8 mjd terugbrachten. Volgens Bayet belast de regering onevenredig werkers, gepensioneerden en de middenklasse, terwijl fraudeurs en paradijsficus-gebruikers worden ontzien – een "schandaal" dat 80% van de Belgen verwerpt. Jambon werpt tegen dat zijn regering concreet optreedt (datamining, 377 extra agenten, een nieuw SRFF en fiscaal parket), en benadrukt dat fraude fiscale "de legitimiteit van het systeem ondermijnt", maar Bayet ontkent deze vooruitgang als "cijfergoochelarij" en eist meer middelen en daadkracht tegen belastingontduiking, die hij als structurele bescherming van rijken afschildert.
Hugues Bayet:
Monsieur le ministre, hier matin, en buvant mon café, j'ai failli m'étrangler quand j'ai découvert les propos de votre collègue Clarinval. Pour lui, la fraude sociale est bien plus grave que la fraude fiscale. Nous savions que votre gouvernement n'était pas bon en maths, mais nous en recevons aujourd'hui une nouvelle preuve puisqu'il vaut mieux se battre pour récupérer quelques centaines de millions plutôt que les 30 milliards d'euros que coûte annuellement la fraude fiscale à la Belgique.
Monsieur le ministre, soyons très clairs, il faut évidemment lutter contre toutes les formes de fraude. Nous ne vous avons pas attendu, ne vous en déplaise. En effet, sous la précédente législature, grâce au travail du collègue Dermagne, nous avions obtenu de bien meilleurs résultats que les vôtres. Avec vous, c'est un peu comme s'il existait une bonne et une mauvaise fraudes. Le dumping social dans le secteur de la construction, par exemple, que le ministre Clarinval connaît bien, c'est non. Et il a raison. En revanche, le dumping fiscal qui consiste à planquer son pognon dans les banques, c'est quelque chose qui passe. Pourquoi donc? Or vous savez que 80 % des Belges veulent qu'on aille rechercher plus d'argent dans leurs poches. Tout le monde sait qu'investir dans la lutte contre la fraude fiscale rapporte. La preuve la plus concrète, qui va encore vous faire mal, en a été apportée par le gouvernement Di Rupo qui, avec les collègues de Vooruit, a ramené 1,8 milliard d'euros. Or, quand vous êtes au pouvoir, il ne se passe rien. Sous la Suédoise, avec Charles Michel, vous avez démantelé la branche de la police spécialisée dans la lutte contre fraude fiscale. Vous, monsieur le ministre – personne d'autre! Sous l'Arizona, vous avez décidé de ne pas dédicacer un ministère à la lutte contre la fraude fiscale.
Pour ma part, franchement, je me tracasse et je voudrais savoir, monsieur le ministre, ce que vous pensez des déclarations de votre collègue. Ne trouvez-vous pas qu'il s'agit d'un signal inacceptable, surtout quand, dans le même temps, votre gouvernement et vous en tant que ministre des Finances, vous assommez les retraités, les travailleurs et les classes moyennes de taxes diverses et variées? Du reste, je n'aurai même pas assez des deux minutes qui me sont imparties pour citer toutes les taxes que vous imposez aux citoyens depuis moins d'un an. C'est franchement scandaleux, monsieur le ministre.
Jan Jambon:
Cher collègue, vous exprimez ici une critique virulente. Permettez-moi de clarifier immédiatement un point. En moins d'un an, ce gouvernement a accompli davantage en matière de lutte contre la fraude que ce que certains gouvernements précédents ont réalisé en plusieurs années. Je tiens également à répéter ce point essentiel, que vous pouvez trouver dans l'accord de gouvernement: la fraude fiscale sape la légitimité de l'ensemble de notre système et touche en premier lieu toutes celles et ceux qui paient correctement leurs impôts. Demander des efforts à la population sans, dans le même temps, s'attaquer aux excès et aux abus, serait profondément injuste. Nous sommes d'accord.
Permettez-moi de vous donner un aperçu de ce que nous avons déjà entrepris au cours de cette année. La disposition anti-abus relative aux comptes-titres a été adaptée. Le recours au datamining a été rendu possible afin de détecter la fraude de manière plus ciblée et plus efficace. Cela nous a pris du temps en commission, mais c'est réglé. Nous mettons en place un Service de recherche fiscale et financière (SRFF) – vous avez raison, ce n'est pas un ministère – capable de détecter rapidement les flux financiers criminels et de les saisir. Un parquet financier est en cours de création – pas un ministère – et 377 recrutements supplémentaires sont prévus dans la lutte contre la fraude. Les douanes sont renforcées de manière structurelle et je travaille à des mesures législatives complémentaires afin de renforcer encore ce cadre.
Cher collègue, il ne s'agit pas d'effets d'annonce. Ce sont des faits, des actes, des décisions concrètes qui sont mises en œuvre dès à présent. Prenez-en bonne note: ce renforcement sera maintenu tout au long de la législature!
Hugues Bayet:
Monsieur le ministre, j'émettrai deux remarques. Premièrement, je confirme que vous êtes nul en maths. Vous dites que vous faites mieux que nous. Nous y reviendrons en commission avec des chiffres et nous verrons alors que ce gouvernement a des difficultés avec les mathématiques. Deuxièmement, sans surprise, vous confirmez les propos de votre collègue. Dès lors, pendant quelques années encore, les travailleurs, les retraités, la classe moyenne devront payer parce que vous voulez protéger les milliardaires et surtout les fraudeurs fiscaux. Cela ne va pas, monsieur le ministre. Vous ne pouvez pas prôner ce deux poids deux mesures en matière de lutte contre la fraude car cela gangrène la société. Vous devez, au contraire, renforcer les services de l'État, que ce soit en termes de moyens humains ou de moyens technologiques, tout comme vous devez traquer les entreprises qui exploitent les travailleurs, tout comme vous devez poursuivre les contribuables qui planquent leur argent dans les paradis fiscaux. Vous le savez, vous avez une immense responsabilité envers la majorité des Belges. Alors, agissez! Ramenez à la maison tout le pognon planqué!
Het verslag van de VSSE, de georganiseerde misdaad en de radicalisering van minderjarigen
De inmenging, het geweld en het extremisme waarvan sprake in het jaarverslag van de VSSE
Veiligheidsdreigingen, extremisme en georganiseerde criminaliteit in VSSE-jaarverslag
Gesteld door
Gesteld aan
MR Bernard Quintin (Minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken), N-VA Bart De Wever (Eerste minister)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
François De Smet (Vooruit) wijst in het VSSE-rapport op twee acute bedreigingen: de toenemende dreiging tegen magistraten door georganiseerde misdaad (met tijdelijke opvang in safe houses) en de radicalisering van extreem jonge minderjarigen (gemiddeld 12-22 jaar, inclusief nihilistisch-extremistische gaming-rekrutering). Hij vraagt om concrete beschermingsmaatregelen voor zowel justitie als kwetsbare jongeren. Georges-Louis Bouchez (MR) bekritiseert dat linkse partijen violent extremisme van extreemlinks (zoals intimidatie van politieke tegenstanders) en islamistische radicalisering (o.a. via de Moslimbroederschap) bagatelliseren, terwijl de VSSE deze als reële dreigingen bevestigt; hij pleit voor verscherpt strafrecht en een commissie voor een gecoördineerde veiligheidsstrategie, maar ontwijkt volgens De Smet de extreemrechtse dreiging – die het rapport wel als prioriteit noemt. Minister Verlinden (CD&V) bevestigt de multidimensionale dreigingen (georganiseerde misdaad, extremisme in alle vormen, buitenlandse inmenging) en kondigt wetswijzigingen aan voor betere renseignementtools, met focus op bescherming van magistraten en minderjarigen, maar benadrukt dat samenlevingsbrede waakzaamheid essentieel is. De Smet bekritiseert Bouchez’ voorstel om associaties te ontbinden als "illiberaal", terwijl Bouchez eist dat extreemlinks gelijk wordt behandeld als andere extremismen en een parlementaire commissie vraagt voor een geïntegreerd veiligheidsbeleid.
François De Smet:
Madame la ministre, le rapport annuel de la Sûreté de l’État (VSSE) est sorti. J’invite vraiment tous les collègues à le lire, car il dresse un portrait particulièrement précieux des menaces qui pèsent sur notre pays. Parmi celles-ci, deux phénomènes me paraissent particulièrement intéressants, inédits et nouveaux en termes de dangerosité.
Le premier concerne la menace qui pèse sur les magistrats en raison du crime organisé. Nous savons malheureusement que, notamment à cause du trafic de stupéfiants via le port d’Anvers avec Bruxelles comme réseau de distribution et les fusillades, les magistrats sont désormais en première ligne. Ils sont, nous dit le rapport, couramment exposés à la violence. Ils doivent parfois être temporairement placés dans des safe houses . Il existe une menace constante à leur égard. Ils sont sous protection policière de manière exceptionnelle, un phénomène encore qualifié d’impensable il y a quelques années.
Le second point, qui me paraît tout aussi troublant, concerne le très jeune âge des individus impliqués dans des menaces extrémistes ou terroristes, quelles qu’elles soient. Un tiers des personnes appréhendées et impliquées dans des dossiers de violences terroristes en 2025 étaient mineures. Les chiffres sont alarmants. L’âge médian des individus impliqués dans des dossiers de terrorisme djihadiste est de 22 ans, et le plus jeune n’a que 12 ans. Pour l’extrême droite, l’âge médian tombe à 18 ans, avec une forte présence de la sous-culture accélérationniste. À l’extrême droite encore, on observe pour la première fois, de manière structurelle, une forme d’extrémisme nihiliste ciblant des enfants vulnérables sur les plateformes de gaming afin de les inciter à la violence, à l’automutilation, voire au suicide.
Madame la ministre, comment allez ‑ vous r é agir face à ces deux menaces qui me paraissent à la fois sp é cifiques, nouvelles et particuli è rement p é rilleuses? Comment comptez ‑ vous assurer la s é curit é des magistrats et des policiers face au crime organis é , ainsi que celle de nos enfants, de plus en plus jeunes à pouvoir tomber dans toute forme d ’ extr é misme, de gauche, de droite ou religieux?
Georges-Louis Bouchez:
Madame la ministre, ce rapport de la Sûreté de l'État est effectivement assez interpellant sur le volume de menaces qui pèsent sur notre pays.
Il y a bien évidemment des menaces sur le plan international, venant de deux pays – la Chine et la Russie – qui semblent d’ailleurs tenir à cœur à certaines formations politiques présentes dans cet hémicycle, et également des menaces intérieures, dont celle de l’extrême gauche.
Il est extrêmement intéressant, puisqu’on considérait que c'était les lubies du Mouvement Réformateur, de voir un rapport de la Sûreté de l'État indiquer très clairement que nier la violence de l’extrême gauche serait, je cite, "passer à côté d’une tendance et d’un phénomène". Cette violence vise à intimider, par exemple, des opposants politiques. Tiens, tiens, je crois que l’actualité en témoigne assez régulièrement! Cela doit nous interpeller.
Une autre menace intérieure, c’est celle de l’islamisme radical. C’est celle des Frères musulmans. Là aussi, on a considéré que ma formation politique était dans le pur fantasme. Nous voyons aujourd'hui que la Sûreté de l'État le confirme, avec une donnée extrêmement inquiétante: c’est la jeunesse d’une série de personnes radicalisées qui constitue aujourd'hui une menace pour notre pays.
Tout cela prouve que la mesure du ministre Bernard Quintin, qui vise à dissoudre des associations dangereuses et radicales, est tout à fait fondée, comme l’a d'ailleurs confirmé le Conseil d'État, puisque, sur le principe, elle a été acceptée d’un point de vue juridique.
Madame la ministre, quelles suites comptez-vous donner à ce rapport et quelles mesures comptez-vous prendre, avec un regard, en particulier, sur la protection de la jeunesse et le droit pénal? Le droit pénal doit-il évoluer, selon vous, compte tenu de jeunes qui, aujourd'hui, sont dans des situations de radicalité bien différentes de celles que nous avons pu connaître?
Annelies Verlinden:
Messieurs les députés, le rapport annuel de la VSSE permet en effet de jeter un regard rétrospectif sur les menaces auxquelles les services et la société ont été confrontés durant l'année écoulée, mais il lui permet également de se tourner vers les défis qui l'attendent dans les prochains mois.
Le contexte géopolitique international, comme les conflits que vous avez mentionnés, exerce en effet un impact direct sur notre sécurité intérieure et se traduit par un large éventail de menaces hybrides allant de l'espionnage et l'ingérence aux opérations cyber et à la désinformation. Il est donc rassurant que le rapport de la VSSE démontre que nos services de renseignement suivent ces menaces de près et agissent de manière proactive, entre autres, en partageant ces informations avec les services de sécurité, telle la police, pour anticiper des conflits et autres incidents.
En parallèle, la menace terroriste perdure. L' État islamique et al-Qaïda n'appartiennent pas au passé. L'attaque du 14 décembre de l'année dernière à Bondi Beach, en Australie, en offre un nouvel exemple tragique. Les conflits qui persistent au Moyen Orient restent un terreau fertile pour la radicalisation. La rhétorique employée peut inciter des individus à commettre des actes violents également dans notre pays. Nous ne le tolèrerons pas.
Outre ces menaces, la lutte contre l'extrémisme sous toutes ses formes – de gauche, de droite et islamiste – constitue une priorité pour nos services. Je condamne fermement tout acte extrémiste qui vise la liberté d'expression et le débat politique. Je me félicite que nos services agissent pour contrer cette menace. Cependant, ils ne peuvent pas accomplir ce travail seuls. En effet, cette tâche incombe à la société dans son ensemble. Nous devons tous rester vigilants et montrer de la résilience envers cet assaut contre la liberté d'expression. La menace extrémiste émanant des Frères musulmans, qui se caractérise notamment par une volonté d'influencer clandestinement la politique gouvernementale concernant l'islam, reste d'actualité. Par ailleurs, le monde actuel, de plus en plus polarisé, constitue un terreau fertile pour alimenter et renforcer les mouvements extrémistes, qu'ils soient de gauche ou de droite. Propagande, intimidation ou encore appels à la violence sont des méthodes utilisées tant par les extrémistes de gauche que par ceux de droite, qu'il convient de combattre avec tous les moyens dont nous disposons.
Enfin, comme vous le dites, le crime organisé représente un enjeu sécuritaire toujours plus important. Les organisations criminelles recourent en effet de plus en plus à des mineurs, notamment dans le trafic de drogue, et tentent de déstabiliser l'État par la corruption, l'intimidation de fonctionnaires et de magistrats ou encore l'infiltration de structures légales.
C'est pourquoi la Sûreté de l'État continue de miser pleinement sur les partenariats nationaux, en particulier avec le service militaire de renseignement, mais aussi sur les partenariats internationaux. Seul un échange intensif d'informations et une analyse conjointe permettront d'identifier les menaces à temps et de les gérer efficacement.
Notre sécurité est en jeu. Il est donc essentiel de continuer à renforcer nos services de sécurité, et particulièrement nos services de renseignement, pour lutter efficacement contre l'extrémisme, la criminalité organisée et les ingérences étrangères. C'est précisément la raison pour laquelle j'ai décidé, l'an dernier, d'investir considérablement dans les capacités technologiques de la VSSE et que je déposerai prochainement un projet de loi visant à étoffer l'arsenal juridique de nos services de renseignement, certainement par rapport à la sécurité des magistrats, des mineurs et des enfants. Il faut donner tous les outils nécessaires à nos services de renseignement.
François De Smet:
Madame la ministre, je vous remercie.
C'est très intéressant de prendre, d'un côté, le rapport et, de l'autre, ce que notre collègue M. Bouchez en dit. Quand vous lisez le rapport, vous constatez très clairement qu'il classe les menaces par niveau de dangerosité. Ce rapport dit que le plus dangereux, c'est l'extrémisme religieux suivi de l'extrême droite et, ensuite, de l'extrême gauche, dangereuse à cause de l'intimidation ou du trouble à l'ordre public. Mais les deux premières menaces sont les plus dangereuses à cause de leur impact terroriste.
Monsieur Bouchez, je trouve dommage que vous ne parliez jamais de l'extrême droite parce qu'on attend aussi le MR à ce sujet. J'ai connu un MR qui était le premier des remparts contre l'extrême droite, non pas en recyclant d'anciens candidats, mais en contrant leurs actions et leurs discours.
Bien sûr qu'il faut lutter contre tous les extrémistes et contre ces associations de manière générale, mais pas en les dissolvant. Il n'y a rien de moins libéral, monsieur Bouchez, que de dissoudre des associations.
Georges-Louis Bouchez:
Je suis presque ému de la défense de l'extrême gauche par M. De Smet, mais cela ne doit pas m'étonner, vu ses fréquentations à Bruxelles. La réalité, c'est que nous n'avons pas besoin de rappeler l'extrême droite, parce que nous sommes sûrs de nos valeurs. Ce que je constate, en revanche, c'est que, dans cet hémicycle, on a tant de mal à condamner la violence de l'extrême gauche qu'il est heureux que nous soyons là pour mettre sur un pied d'égalité l'extrême gauche, l'extrême droite et le radicalisme religieux comme autant de menaces identiques pour notre pays. Pour le reste, madame la ministre, je vous remercie pour votre réponse. Je dois avouer que vous êtes courageuse, parce qu'en réalité, vous répondez seule à des menaces qui sont multiples et qui concernent également vos collègues. C'est la raison pour laquelle le Mouvement Réformateur demandera l'organisation d'une commission spéciale afin de développer une stratégie de sécurité commune entre les différents départements, que ce soit à l'international, de votre côté, à l'Intérieur, mais aussi avec le premier ministre.
Het welzijn op het werk van het treinpersoneel
De malaise bij het spoorwegpersoneel
Het welzijn en de uitdagingen van spoorwegmedewerkers
Gesteld door
Gesteld aan
Les Engagés Jean-Luc Crucke (Minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Volgens Oskar Seuntjens (Vooruit) en Farah Jacquet (PTB) ontbreekt structurele psychologische ondersteuning voor treinbestuurders na traumatische incidenten zoals zelfmoorden op het spoor, wat bijdroeg aan het overlijden van Laurens Strubbe (29) en twee andere collega’s; getuigenissen wijzen op onvoldoende nazorg, bureaucratische obstakels (bv. geweigerd verlof) en een cultuur van verwaarlozing. Minister Jean-Luc Crucke belooft een strakke deadline (19/1) voor een anonymisé onderzoek door NMBS/Infrabel naar preventie, opvang en werkomstandigheden, inclusief evaluatie van acute psychologische hulp, maar benadrukt geen voorbarige oordelen over individuele gevallen. Seuntjens noemt Strubbes verhaal "het topje van de ijsberg" en wijst op systeemproblemen zoals overwerk, tijdsdruk en gebrek aan respect, waarvoor Vooruit nu hoorzittingen eist—wat Jacquet als te laat afdoet, aangezien PTB eerder al om een auditie vroeg die werd geblokkeerd; zij dringt aan op transparantie en roept: "Laurens moet de laatste zijn."
Oskar Seuntjens:
Laurens Strubbe was 29 jaar toen hij uit het leven stapte. Hij deed zijn job graag. Hij was een trotse treinbestuurder. Op een dag gebeurde de nachtmerrie van iedereen die ooit achter het stuur van een trein kruipt. Voor zijn ogen zag hij iemand die zich voor de trein wierp om er een einde aan te maken. Het was een dramatische gebeurtenis met een grote impact voor veel mensen, ook voor Laurens.
Collega’s, elke treinbestuurder maakt gemiddeld om de tien jaar een dergelijk drama mee. Men zou denken, of hopen, dat men na een dergelijk drama de nodige ondersteuning krijgt, dat men psychologische hulp krijgt en dat men begrip krijgt. Dat blijkt vandaag te weinig het geval. Dat is de reden waarom de familie van Laurens aan de alarmbel trekt. Velen volgden snel. Vandaag stonden in de krant meerdere getuigenissen. Van ondersteuning achteraf is niet echt sprake, zegt een collega. Een dag of twee thuisblijven en een brochure met hier en daar een telefoonnummer van een psycholoog die men misschien kan bellen, blijken niet voldoende. Dat vertelt het verhaal van Laurens. Hij is niet alleen. De afgelopen tijd zijn drie treinbestuurders uit het leven gestapt om gelijkaardige redenen.
Mijnheer de minister, ik wil dan ook heel graag mijn medeleven betuigen aan de vrienden en familie van Laurens, maar misschien nog belangrijker is te weten wat u zult doen met hun vraag om treinbestuurders beter te ondersteunen.
Farah Jacquet:
Monsieur le ministre, aujourd'hui, j'ai le cœur lourd. Je vais commencer par présenter mes condoléances à la famille de Laurens, ce jeune conducteur de train de 29 ans qui a mis fin à ses jours et qui laisse derrière lui une famille brisée et des collègues vraiment marqués.
Ce drame ne peut pas être vu comme un fait isolé. Il y en a d'autres, dont celui intervenu chez Infrabel, dont on a déjà discuté ici. Ce drame s'inscrit dans un mal-être profond aux chemins de fer que mon groupe, le PTB, a déjà dénoncé à plusieurs reprises dans cette Assemblée. On a évoqué le stress, la fatigue, la pression constante, la souffrance psychologique.
Une collègue accompagnatrice me racontait justement, qu'après avoir vécu un accident de personne percutée par son train, son absence avait été refusée parce que le document qu'elle avait complété n'était pas le bon. Cela ne va pas du tout, c'est inhumain! Voilà pourquoi nous avons demandé qu'une audition soit organisée sur le sujet, ce que l'Arizona a refusé.
Aujourd'hui, ce refus fait mal, c'est un vrai désastre. Les témoignages de la famille et les articles de presse parlent de situations traumatisantes vécues en service, d'un besoin d'écoute, de repos, de soutien. La famille aurait même reçu un appel pour demander la restitution du GSM de service. Cela ne pouvait-il pas attendre? C'est vraiment inacceptable!
Être conducteur de train, cheminot, ce ne sont pas des métiers faciles. Ce sont des horaires difficiles avec des grosses responsabilités et parfois des scènes qui marquent à vie. Quand tout s'accumule, les dégâts peuvent être irréversibles.
Monsieur le ministre, quelles mesures comptez-vous mettre en place pour analyser et comprendre cette situation? Allons-nous enfin organiser une audition avec les responsables?
Jean-Luc Crucke:
Chers collègues, les événements dramatiques qui ont touché le personnel des chemins de fer dans la région de Bruges et d'Ostende requièrent gravité, humilité et détermination. Plusieurs situations de suicide au sein du personnel ferroviaire ont suscité une profonde émotion au sein des familles, des collègues et de l'ensemble du secteur.
Allereerst wil ik namens de regering en namens u allen onze steun en ons diep medeleven betuigen aan de families, naasten en collega's die een dierbare hebben verloren. Zij maken ongekend zware tijden door en onze gedachten gaan naar hen uit. Het is onze verantwoordelijkheid om beschikbaar te zijn, respectvol te blijven en niets overhaasts te doen wat betreft de begeleiding die zij wensen.
Il est de notre devoir d’agir avec sérieux et responsabilité. J’ai dès lors demandé à la SNCB, à Infrabel et à HR Rail de me transmettre pour le 19 janvier un état des lieux complet portant notamment sur les faits – de manière strictement anonymisée –, les dispositifs de prévention existants, l’accompagnement psychosocial des agents exposés, la gestion du travail et la prévention des expositions répétées, l’accompagnement des familles et les données permettant d’évaluer l’efficacité des mesures en place.
Ik heb ook gevraagd om duidelijkheid te verschaffen over de procedure die wordt gevolgd wanneer een personeelslid wordt getroffen door een dodelijk ongeval, om een evaluatie te maken in het licht van de huidige normen. De systematische psychologische begeleiding gedurende de eerste 24 uur zal worden onderzocht en er zullen concrete aanbevelingen worden gedaan.
Ik wil heel duidelijk zijn: het gaat hier geenszins om het voorbarig beoordelen van de individuele oorzaak van deze drama’s. Het is onze institutionele taak om elke werknemer een beschermend, humaan en aangepast kader te garanderen. In een context waarin België voor een grote uitdaging staat op het vlak van zelfmoordpreventie, moeten onze overheidsbedrijven het goede voorbeeld geven door extra waakzaam te zijn en effectieve menselijke steun te bieden.
J’informerai le Parlement des conclusions et proposerai, si nécessaire, des mesures complémentaires au gouvernement.
Ces drames nous rappellent que le service public ferroviaire repose avant tout sur des femmes et des hommes. Leur dignité, leur sécurité et leur accompagnement doivent rester au cœur de nos priorités. Je vous remercie pour votre écoute.
Oskar Seuntjens:
Mijnheer de minister, het is goed dat u de problemen erkent er ook mee aan de slag wilt gaan. Tegelijkertijd hoop ik dat u beseft dat het verhaal van Laurens maar het topje van de ijsberg is. Een aanrijding is het ergste wat een treinbestuurder kan meemaken. De getuigenissen in de krant vandaag geven aan dat er meer aan de hand is, waaronder lange shiften, afgekeurde verlofdagen en gigantische tijdsdruk. Mensen die voor het spoor en op de trein werken, verdienen respect voor het belangrijke werk dat zij doen. Zij verdienen ook perspectief op oplossingen. Daarom zal de Vooruitfractie vandaag nog een verzoek indienen om hoorzittingen te organiseren over welzijn op het werk bij het spoorwezen.
Farah Jacquet:
Merci monsieur le ministre pour vos réponses. J'entends que vous avez travaillé à quelque chose de concret et que vous avez demandé des comptes, ce qui est vraiment très bien. J'entends aussi cette demande de la part de Vooruit. À ce sujet, je voudrais leur dire qu'il aurait fallu le demander avant, et dire oui à notre demande d'audition. Vous le faites maintenant, mais cela arrive beaucoup trop tard. Dans ce cadre, le groupe PTB va à nouveau demander des auditions, pour que toute la lumière soit faite sur ce qu'il se passe réellement aux chemins de fer et sur les conditions de travail des agents. Laurens n'était pas le premier, hélas, mais il doit être le dernier!
Het in de vergeetput duwen van de niet-toeleidbaren
De niet-toeleidbaren
De vergetelheid van onbereikbaren
Gesteld door
Gesteld aan
Vooruit Frank Vandenbroucke (Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid), Vooruit Rob Beenders (Minister van Consumentenbescherming, Sociale Fraudebestrijding, Personen met een handicap en Gelijke Kansen)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Jeroen Van Lysebettens bekritiseert dat minister Beenders ondanks eerdere beloftes geen apart statuut voor niet-toeleidbare werkzoekenden invoert en geen concrete oplossingen biedt voor 13.000 mensen die hun uitkering verliezen, terwijl ze vaak al jaren door de VDAB werden genegeerd. Anja Vanrobaeys (ABVV) benadrukt dat deze groep – waaronder mensen met autisme, depressies of burn-out – actief wil bijdragen maar nu stigmatiseerd en administratief afgeschreven wordt, en eist individuele begeleiding in plaats van stopzettingsbrieven. Beenders verdedigt het afschaffen van een uniform statuut omdat de groep te divers is, en stelt voor om via face-to-facegesprekken met de VDAB per geval te bekijken of ze aanspraak maken op ziekte-, invaliditeitsuitkeringen of trajecten in de sociale economie, met steun van Vlaams minister Crevits. Van Lysebettens betwist dit als leeg beleid en wijst erop dat de VDAB deze mensen juist jarenlang links liet liggen, terwijl Vanrobaeys (ABVV) de minister juist prijst omdat hij eindelijk maatwerktrajecten belooft in plaats van standaardafwijzingen.
Jeroen Van Lysebettens:
Mijnheer de minister, er komt geen apart statuut voor de niet-toeleidbare werkzoekenden. Dat verklaarde u in de pers, in tegenstelling tot eerdere verklaringen van zowel u als uw coalitiegenoten. U zei ook dat het geen zin heeft om daar weer over te beginnen. U hoeft geen schrik te hebben, ik zal dat niet doen. Wat voor mij telt, zijn concrete oplossingen voor concrete problemen.
Ik denk dat we het erover eens zijn dat de mensen met een advies welzijn niet zomaar aan een job geholpen zullen worden, maar dat we voor hen specifieke oplossingen nodig hebben. Wij vinden dat de federale regering, los van een apart statuut, een aantal dingen kan en moet doen. Ten eerste, in de programmawet staat een uitzondering voor mensen die recht hebben op een beschermingsuitkering. Tijdens de bespreking in december gaf u aan dat die uitzondering een tijdelijke maatregel is die geldt voor twee jaar, zodat de betrokkenen in 2028 in een nieuw stelsel kunnen inkantelen. Hoe zult u dat doen zonder een apart statuut?
Ten tweede, die uitzondering was sowieso onvolkomen. Veel niet-toeleidbare werkzoekenden ontvingen nooit een inschakelingsuitkering en hebben dus ook geen recht op een beschermingsuitkering. Hierdoor heeft de maatregel, die bedoeld is om de activering te versterken, onbedoeld een groep getroffen die net wel actief en zinvol aan de samenleving deelneemt. Het gaat dan bijvoorbeeld om mensen in arbeidsmatige activiteiten. Zal de regering haar beleid bijsturen, zodat ook voor hen een oplossing kan worden gevonden?
Ten derde, in uw verklaring in de pers gaf u aan dat sommige mensen een vervangingsinkomen via de ziekteverzekering zouden moeten krijgen. Nochtans krijgen zij vaak een werkloosheidsuitkering, omdat hun werd gezegd dat ze geen recht hebben op een ziekte- of invaliditeitsuitkering. Zal de regering oplijsten welke diagnoses die vandaag het advies welzijn kregen, wel degelijk thuishoren in het stelsel van de ziekteverzekering? Ik kijk uit naar uw antwoord.
Anja Vanrobaeys:
Mijnheer de minister, toen ik onlangs een dagje meedraaide aan het loket bij het ABVV, hoorde ik weer nieuwe verhalen, die mij niet loslieten. Mensen kregen tien, vijftien, twintig jaar geleden een brief van de VDAB met de melding dat zij niet-toeleidbaar waren, dat zij geen begeleiding kregen, niet naar werk moesten zoeken en zelfs geen opleiding moesten volgen. Dat is geen administratieve beslissing, maar het afschrijven van mensen.
Ik ken een aantal van hen. Ik weet hoe hard zij willen werken en hoe hard zij een bijdrage willen leveren, ondanks de uitdagingen waarvoor zij staan. Peter heeft een zware vorm van autisme. Hij werkt via Arbeidszorg en doet vrijwilligerswerk. Christine kampt met zware depressies, maar zij vindt toch betekenis in haar vrijwilligerswerk op een dementieafdeling bij een woon-zorgcentrum. Desiree heeft een zware burn-out gehad. Zij heeft bij de VDAB om werk gesmeekt, maar zij is gewoon in het systeem verdwenen. Mijnheer de minister, dat zijn geen statistieken, dat zijn mensen. Het gaat in Vlaanderen om 13.000 mensen, die zelf niet willen opgeven, maar die wel in het systeem worden opgegeven. Daarbovenop komt de stigmatisering. Sommigen hier schrijven hen af als verslaafden of als profiteurs. Dat komt bij die mensen keihard binnen.
Wat hebben ze nodig? Ze hebben zorg, begeleiding, ondersteuning, kansen en perspectieven nodig. Vandaag krijgen ze een standaardbrief, zonder alternatief. Ik vind dat geen begeleiding.
Mijnheer de minister, ik heb één vraag voor u. Hoe garandeert u dat de niet-toeleidbare werkzoekenden ook daadwerkelijk begeleiding en een traject op maat zullen krijgen, in de plaats van gewoon een stopzettingsbrief zonder enig perspectief? Ik kijk uit naar uw antwoord.
Rob Beenders:
Collega’s, dank u wel voor uw vragen.
De hervorming van de werkloosheid heeft ingrijpende gevolgen. De groep die zich de voorbije maanden laat horen, doet dat terecht, omdat die altijd te goeder trouw heeft gehandeld volgens de richtlijnen van de overheid. Wie als niet-toeleidbare werkzoekende werd beschouwd, werd niet meer begeleid, mocht gewoon thuisblijven en kreeg een werkloosheidsuitkering. Men liet die groep dus met rust.
Dat wordt nu extra in de verf gezet, omdat de betrokkenen nu een brief krijgen waarin staat dat hun uitkering wordt stopgezet en dat ze zich tot het OCMW moeten wenden voor een oplossing. Beeld u in dat u een van die mensen bent die te goeder trouw naar de instructies van de overheid heeft gehandeld en nu te horen krijgt dat men zijn plan moet trekken. Dat is absoluut niet aanvaardbaar.
Oorspronkelijk was ons idee om de betreffende groep inderdaad een apart statuut toe te kennen, waarbij de betrokkenen hun uitkering inruilden voor een andere uitkering, waarmee het probleem opgelost zou zijn. Het ging tenslotte om 10.000 à 12.000 mensen – er is nog discussie over het exacte aantal –, de meeste ervan in Vlaanderen.
Met dat idee zijn we ook aan de slag gegaan. We hebben dat zelfs in de regering besproken als dé oplossing. Maar dat dossier is geëvolueerd, omdat het inzicht groeide dat we de groep niet een oplossing, één maatregel konden aanbieden, omdat hij zo divers is.
Wij hebben de groep bijgevolg gesegmenteerd. Voor een aanzienlijk aantal mensen konden we in de regering al een oplossing vinden. Zo zijn jongeren nu al twee jaar beschermd en we gaan daarmee verder aan de slag. Voorts zijn sommige 55-plussers ook beschermd wegens voldoende werkervaring. Bovendien bleek na gesprekken met betrokkenen – we spreken niet alleen over hen – dat heel wat onder hen volgens hun dossier in aanmerking kwamen voor een uitkering voor personen met een handicap of een ziekte-uitkering, maar dat zij de administratieve procedure daartoe nooit hadden opgestart, omdat een werkloosheidsuitkering interessanter was.
De groep is zo divers dat we vandaag kunnen stellen dat een aantal mensen al een oplossing heeft gekregen, maar dat we hun dossier individueel moeten behandelen op basis van een face-to-facegesprek. De VDAB moet daarin het initiatief nemen, omdat het vooral Vlamingen zijn.
Ik roep Vlaanderen dan ook op om de betrokkenen uit te nodigen en met hen aan tafel te zitten, hun dossier te onderzoeken en naar een bestaand traject te begeleiden, dat we misschien moeten versterken. Vlaams minister Crevits heeft mij vandaag al officieel gecontacteerd, na mijn telefonisch onderhoud gisteren over ons voorstel. Zij beloofde haar uiterste best te doen om mensen uit die groep via de sociale economie te begeleiden. Dat is immers wat nodig is. Ik stel dus niet voor om één statuut te maken voor de volledige groep, waarbij zij hun ene uitkering ruilen voor een andere. We moeten luisteren naar hun vragen, hen begeleiden en opleiden en trajecten voorstellen om opnieuw actief te worden op de arbeidsmarkt. Als iemand echt te ziek is om te werken, hoort die thuis in het stelsel van de ziekteverzekering. Wie een handicap heeft waardoor men echt niet kan werken, moet een uitkering voor personen met een handicap krijgen.
Ik dring er bij Vlaanderen dus op om de VDAB deze mensen te laten oproepen voor een gesprek en dossier per dossier te onderzoeken wat mogelijk is. Het was makkelijk om jarenlang niet naar de groep om te kijken, maar nu zal men een extra inspanning moeten leveren om hen individueel te begeleiden naar de voor hen gepastste oplossing. Laten we daarna de situatie evalueren en onderzoeken of er nog andere oplossingen nodig zijn. We moeten dat stap voor stap doen, op maat van de persoon zelf, en op basis daarvan de juiste oplossing vinden. Dat doet de regering momenteel in overleg en in samenwerking met de regio’s.
Jeroen Van Lysebettens:
Minister, ik vat het even samen: er komt geen statuut voor de niet-toeleidbare werkzoekenden, maar er komt ook niets anders. Die mensen zullen hun inkomen verliezen en in de bureaucratische molen terechtkomen en we weten dat daar geen pasklare oplossing is.
Ik zie de evolutie van Vooruit. In juni had u het nog over een beschermingsstatuut voor alle niet-toeleidbare werkzoekenden. In december gold dat voor nog een deel van de niet-toeleidbare werkzoekenden. En vandaag is er voor niemand een oplossing. Er is voor iedereen een probleem. U schuift hen af op de VDAB, terwijl die mensen net nood hebben aan concrete pistes en niet aan nieuwe gespreksronden met de VDAB. Ze hebben het label van niet-toeleidbare werkzoekende precies gekregen van de VDAB, na jaren van rondjes draaien in de administratie, na jaren van gesprekken met de VDAB, en na verschillende onderlinge discussies.
Wat zegt u nu? We herhalen dat beleid. Ik vind dat geen oplossing. Dat is voor die mensen geen oplossing.
Anja Vanrobaeys:
Ik ben eigenlijk wel opgelucht, omdat een minister eindelijk het probleem aanpakt en naar een oplossing zoekt. Collega van Groen, we zullen die mensen toch niet opnieuw loslaten? Bovendien gaat het om een heel diverse groep, merkte de minister terecht op. Ja, ze worden opnieuw uitgenodigd voor gesprekken. Er komen geen standaardbrieven, maar trajecten op maat. Sommige van hen slaken een zucht van opluchting, want eindelijk krijgen ze na twintig jaar stilte weer een sociaal werker te zien, die hen begeleidt en zich om hen bekommert. Dat moet er gebeuren! Mijnheer de minister, u onderstreepte dat er trajecten op maat zullen worden aangeboden, waarbij de betrokkenen begeleid worden naar het stelsel waar ze horen. Ofwel zullen ze een ziekte-uitkering of een uitkering voor een persoon met een handicap ontvangen, ofwel worden ze begeleid naar maatwerk in de sociale economie ofwel krijgen ze begeleiding via het OCMW. Dat zal de betrokkenen veel plezier doen. Laat het duidelijk zijn, Vooruit (…)
België als het walhalla van de massamigratie
Gesteld door
Gesteld aan
N-VA Anneleen Van Bossuyt (Minister van Asiel en Migratie, en Maatschappelijke Integratie)
op 15 januari 2026
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Volgens Francesca Van Belleghem (N-VA) is de lichte daling van 13% in asielaanvragen onvoldoende en blijft België een "walhalla voor massamigratie", terwijl ze minister Anneleen Van Bossuyt (N-VA) verwijten maakt dat haar partij eerdere beloftes over asielquota en strengere maatregelen niet nakomt, met Hongarije als gewenst voorbeeld (50 aanvragen vs. 35.000 in België). Van Bossuyt verdedigt haar beleid door te benadrukken dat de instroom met 28% daalde sinds haar crisismaatregelen (augustus 2025), inclusief een daling van 81% bij herhaalde aanvragen, en kondigt verdere stappen aan, maar Van Belleghem blijft kritisch en noemt de resultaten een "goednieuwsshow" die de burger niet overtuigt, met verwijzing naar blijvende hoge aantallen en nieuwe asielcentra zoals in Schilde.
Francesca Van Belleghem:
Mevrouw de minister, uitgerekend op dezelfde dag dat de inwoners van Schilde een nieuw asielcentrum door de strot geramd kregen, pakte u uit met de grote goednieuwsshow. Terwijl in Duitsland het aantal eerste asielaanvragen gehalveerd is, viert u feest om een schamele daling van 13 %. Het contrast met Hongarije kan niet groter zijn want zij tellen amper 50 asielaanvragen, terwijl wij er nog altijd 35.000 hebben.
Wat mij nog het meest verbaast, is dat in 2023, toen wij ook 35.000 asielaanvragen telden, uw partijgenoot Theo Francken België nog het walhalla voor massa-immigratie noemde. Met vrijwel identieke cijfers bent u plots goed bezig. Wat zal het zijn? Straffer nog, in 2021, toen wij 26.000 asielaanvragen telden, lanceerde de N-VA een groot actieplan om ons uit de asielcrisis te loodsen. Punt drie van dat asielactieplan is de quota. Van die quota horen wij plots niets meer. Wanneer zullen die asielquota er komen?
Trouwens, het enige aanvaardbare quotum dat er eigenlijk nog is, is nul asielzoekers, of misschien zelfs 50, zoals Hongarije. Dat is ook nog aanvaardbaar. Wanneer zult u werk maken van asielquota?
Anneleen Van Bossuyt:
Mevrouw Van Belleghem, sta mij toe uw houding als vreemd te beschouwen. Als wij het al over iets eens zijn, dan is het toch dat de asielinstroom in ons land naar beneden moet. Als dat dan gebeurt, is dat voor u niet goed. Dat is toch wel straf. Ik wil u eraan herinneren dat ik een crisis heb geërfd en dat de voorspelling aan het begin van de legislatuur, dus elf maanden geleden, opliep tot maar liefst 50.000 asielaanvragen bij ongewijzigd beleid.
Daarom ben ik meteen uit de startblokken geschoten en heb ik, met resultaat, in een sneltempo crisismaatregelen door het Parlement geloodst. Sinds de invoering van die crisismaatregelen in augustus 2025 is de instroom immers gedaald met 28 %. De instroom van asielzoekers die al een erkenning hebben in een andere lidstaat, is zelfs zo goed als stilgevallen. Dat was een van onze maatregelen en die instroom is gedaald met 81 %.
U hebt die cijfers opgevraagd, dus u zou dat kunnen weten. Uiteraard surfen we mee op de dalende Europese trend, dat klopt. Die dalende Europese trend was er echter ook al onder Vivaldi en toen gingen de cijfers in België nog omhoog. Nu doen we het zelfs beter dan het Europees gemiddelde.
Beste collega’s, we komen van ver. We hebben al veel gedaan, maar we zullen vooral nog veel doen. Die cijfers moeten absoluut nog verder naar beneden. Daarom komt ons volgende pakket maatregelen er binnenkort aan. Geloof mij, we zitten niet stil. U mag gerust blijven roepen vanop de zijlijn, mevrouw Van Belleghem. Ik werk gewoon verder.
Francesca Van Belleghem:
Minister, ik was een tijd geleden in Spa. Daar is een oud hotelletje met een herdenkingsplaat voor Georges Krins. Hij deed mij aan u denken, want Georges Krins was de eerste violist op de Titanic. Net zoals hij blijft u zo lang mogelijk doorspelen. Verwacht echter niet van de burger dat hij tevreden is met de muziek, met de goednieuwsshow die u hier vandaag opvoert. Verwacht niet van de burger dat hij tevreden is dat er nog maar eens 35.000 asielzoekers naar ons land komen en dat u in Schilde een nieuw asielcentrum hebt geopend. België blijft vandaag het walhalla voor massamigratie. Niet alleen illegale migratie via asiel, maar ook legale migratie via gezinshereniging en arbeidsmigratie. Dat is de waarheid en niets anders dan de waarheid.
De uitspraken van de topman van ENGIE over de toekomst van kernenergie in dit land
De ontmanteling van de kerncentrales en de toekomstige investeringen in kernenergie
De toekomst van kernenergie
De energievoorzieningszekerheid
De toekomst van kernenergie
De toekenning van een sloopvergunning voor de koeltorens van Tihange 1 en 2
De toekomst van kernenergie, ontmanteling en energievoorzieningszekerheid in België
Bekijk antwoord
AI Samenvatting Deze samenvatting werd gegenereerd door een LLM (large language model). De samenvatting bevat dus geen uitspraken van echte mensen. De inhoud kan foutief zijn en/of aan nuanceverlies lijden ten opzichte van de originele tekst. De volledige discussie is te vinden onder de samenvatting.
Parlementsleden bekritiseren minister Bihet scherp omdat zijn aangekondigde "nucleaire hergeboorte" tot nu toe dode letter blijft: ENGIE sluit verlenging van bestaande centrales (inclusief Tihange 1) en nieuwe investeringen categorisch uit, terwijl Elia waarschuwt voor bevoorradingscrises vanaf 2028 en een tekort van 4,4 GW na 2035 voorspelt. Critici (o.a. De Smet, Ecolo) beweren dat de minister geen concrete onderhandelingen voerde met ENGIE en geen realistisch stappenplan heeft voor SMR’s (pas mogelijk na 2035) of grote centrales (na 2040), ondanks zijn beloften van 4 GW nucleaire capaciteit. Bihet verdedigt zich door te benadrukken dat kernenergie en hernieuwbare energie de "twee onbetwistbare pijlers" zijn van de toekomstige mix, maar erkent impliciet dat ENGIE’s weigering om te investeren en juridische belemmeringen (bv. sloopvergunningen Tihange 1) de plannen frustreeren; hij wijst op infrastructuurprojecten (Ventilus, Boucle du Hainaut) en "werk in uitvoering" zonder tijdsgebonden commitments te geven. Oppositie (N-VA, cd&v) eist dringend een gedetailleerd actieplan, terwijl meerderheidspartijen (o.a. Lejeune, MR) vertrouwen uitspreken maar gebrek aan transparantie bekritiseren.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, ik ben blijkbaar de eerste in een rij van collega’s, vooral van de meerderheid, die zich stilaan zorgen maken over uw toch wel bescheiden palmares, voorlopig, op het vlak van de aangekondigde nucleaire hergeboorte.
Ik wil u confronteren met enkele actuele feiten. Ten eerste, de CEO van ENGIE Belgium stelde gisteren dat het langer openhouden van de jongste twee centrales en het herstarten van oude reactoren niet meer aan de orde is voor exploitant ENGIE. Heel misschien wil men na 2030 eens spreken met de volgende regering over een mogelijke nieuwe verlenging.
Ten tweede, ENGIE zegt zelf dat een overname door mede-exploitant EDF van de kerncentrales niet aan de orde is. U liet dat nochtans anders uitschijnen in de commissie.
Ten derde is er de Tractebelstudie in opdracht van Elia. Nieuwe grote kerncentrales zouden ten vroegste na 2040 operationeel zijn in dit land en SMR’s niet voor 2035, dan nog op voorwaarde dat u hiervoor dit jaar al concrete stappen zet.
Ten vierde, uw kabinet nam gisteren of vandaag communicatief de vlucht vooruit en bevestigde dat u praat met het Canadese OPG en het Amerikaanse Westinghouse. Mogen we daarover eindelijk iets meer concreets vernemen?
Ondertussen zegt Elia al maandenlang dat we vanaf 2028 stilaan maar zeker naar steeds hoger oplopende bevoorradingsproblemen zullen gaan, met echt grote problemen na 2035, wanneer er geen nieuw verlengingsdossier zou komen en ook de nieuwe offshore-ontwikkelingen niet op kruissnelheid zullen zijn.
Wat is uw reactie op al deze feitelijkheden?
Marc Lejeune:
Monsieur le ministre, dans quelques semaines, tout au plus quelques mois, on va démolir la tour de refroidissement de Tihange 1. C'est un symbole des erreurs du passé. C'est la concrétisation de celles et ceux qui ont voulu casser la filière nucléaire, casser notre autonomie, sans alternative, en nous plongeant dans l'inconnu.
Aujourd'hui, on a demandé à la population de s'investir dans l'électricité, dans les voitures électriques, avec une baisse des accises sur l'électricité et une baisse de la TVA sur les pompes à chaleur. À côté de cela, paradoxalement, on abat une tour et on est de plus en plus en manque d'électricité. Le Parlement a fait son travail. Il a voté la loi de prolongation du nucléaire afin de relancer le secteur pour répondre à nos besoins énormes en énergie. C'est un enjeu capital.
Pendant ce temps-là, ENGIE, notre acteur de référence, continue à dire qu'il ne veut plus investir avec nous dans le nucléaire et a demandé un permis pour démolir cette tour emblématique. Ce constat appelle une question simple mais fondamentale. Quelle est concrètement votre stratégie en matière de développement du nucléaire à moyen et long terme? La modification de la loi à elle seule ne suffira pas.
Plus fondamentalement, qui décide de notre avenir? Est-ce ENGIE à Paris ou nous à Bruxelles? Monsieur le ministre, on a vraiment besoin d'une stratégie de développement nucléaire. Notre population, et surtout nos industries, en ont plus que besoin.
J'ai donc plusieurs questions. Avez-vous déjà pris des contacts avec d'autres opérateurs ou investisseurs potentiels susceptibles de s'engager dans de nouveaux projets nucléaires? Pouvez-vous nous préciser où en sont vos travaux, votre calendrier et vos choix stratégiques en la matière? Existe-t-il une vision claire, des objectifs chiffrés et des projets concrets pour le nucléaire dans le cadre plus large de la transition énergétique?
Monsieur le ministre, on doit ramener cette puissance nucléaire qui faisait la fierté de notre pays. Il y a urgence.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, we worden met heel wat uitdagingen geconfronteerd wat betreft de bevoorradingszekerheid voor de komende jaren. Elia heeft voorspeld dat het verbruik van elektriciteit enkel zal toenemen in de volgende jaren en zeker ook tegen 2050. Tegelijkertijd zegt ENGIE echter de boot te willen afhouden voor verdere levensduurverlengingen van kerncentrales. Nochtans hebben we die stroom absoluut nodig.
Wat voor een verschrikkelijke erfenis hebt u eigenlijk gekregen, mijnheer de minister? Laten we eerlijk zijn, de vorige minister gaf duidelijk aan dat de bevoorradingszekerheid de komende decennia zou worden gegarandeerd. Ze zei zelfs dat kernenergie tegen 2025 gewoonweg overbodig zou zijn. Kijk waar we nu staan. Die groene luchtkastelen zijn vandaag bitter weinig waard. Er was heel veel wind, zeker bij mevrouw Van der Straeten, maar heel weinig resultaat.
Mijnheer de minister, onze burgers en bedrijven hebben recht op bevoorradingszekerheid. Als we welvaart willen creëren, dan moeten we hen die garantie kunnen geven. Dat wil zeggen dat we moeten blijven inzetten op kernenergie op de lange termijn en op de korte termijn. Als we dat niet doen, staat er een lawine aan nieuwe gascentrales klaar om in te schuiven en dat moeten we absoluut trachten te vermijden.
Mijnheer de minister, ik kom tot mijn vragen.
Ten eerste, op welke manier wilt u de bevoorradingszekerheid garanderen in de komende decennia? Ten tweede, welke maatregelen zult u op korte termijn nemen om ervoor te zorgen dat het aandeel van kernenergie kan stijgen in onze energiemix? Ten slotte, welke plannen hebt u op lange termijn voor diezelfde technologie? Ik kijk uit naar uw antwoord.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, depuis votre entrée en fonction, vous avez défendu une ligne politique claire: ne pas fermer prématurément des options nucléaires valables, éviter tout acte irréversible compromettant nos capacités de production et préserver, dans le cadre de l’abrogation de la loi de sortie du nucléaire, le potentiel nucléaire au ‑ del à de Doel 4 et Tihange 3.
Dans le dossier de Tihange 1, cette position se heurte toutefois à une é volution pr é occupante. En effet, un permis r é gional vient d ’ autoriser la déconstruction des tours de refroidissement à partir de septembre 2026, alors même que vous avez explicitement demandé aux exploitants de s’abstenir de tout acte irréversible sur des installations susceptibles d’être prolongées.
Je souhaite toutefois rappeler un point de procédure important. À ce stade, le gouvernement wallon ne s’est pas prononcé sur ce permis. Les décisions actuelles émanent du fonctionnaire délégué et du fonctionnaire technique du Service public de Wallonie. Le ministre wallon de l’Aménagement du territoire n’interviendra que dans le cadre du recours introduit par la ville de Huy contre ce permis de démolition.
Ce dossier appelle donc du sérieux juridique, du sang ‑ froid et une vision de long terme de notre s é curit é d ’ approvisionnement. Or les trajectoires de neutralit é carbone impliquent un renforcement des capacit é s pilotables bas carbone. Tihange 1 constitue pr é cis é ment une telle capacit é , pour autant qu ’ elle ne soit pas rendue indisponible de mani è re irr é versible. Cette question est par ailleurs indissociable du renforcement du réseau à haute tension, notamment de la Boucle du Hainaut, indispensable tant à l’intégration des renouvelables qu’à la valorisation de nos capacités pilotables.
Monsieur le ministre, pouvez ‑ vous nous expliquer quelle strat é gie vous envisagez pour assurer notre s é curit é d ’ approvisionnement tout en garantissant une transition é nerg é tique r é aliste et d é carbon é e?
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, de uitdagingen voor ons energiebeleid zijn zeer groot. We moeten zorgen voor betaalbare, betrouwbare en duurzame energie voor iedereen en kernenergie maakt daar deel van uit. De schrapping van de wet op de kernuitstap zag u als uw visitekaartje voor een stevige nucleaire heropleving. Bij de start van de regering hebt u ambitieuze doelen gesteld: minstens 4 gigawatt aan kernenergie in de elektriciteitsmix was het vooropgestelde streefdoel.
Wat zien we vandaag? Amper 2 gigawatt aan nucleaire capaciteit en als we niet snel ingrijpen, gaat ook Tihange1 definitief tegen de grond. U weet net zo goed als ik dat nieuwe kerncentrales of kleine modulaire reactoren niet van de ene op de andere dag gebouwd zullen zijn. Los van het verleden, valt dit moeilijk te rijmen met de ambities die u tot nu toe hebt verkondigd.
Voor cd&v gaat het over meer dan cijfers alleen. Het gaat over meer dan één specifieke site. Het gaat over de kern van onze energiebevoorrading en dus over onze strategische autonomie. Het gaat over de vraag of wij onze gezinnen en onze bedrijven van stabiele en betaalbare energie kunnen blijven voorzien, nu en in de toekomst. Vandaag ontbreekt daarover duidelijkheid. We zien ambitie, maar geen routekaart. Zonder extra productiecapaciteit stevent ons land af op een gigantisch bevoorradingstekort door de stijgende vraag naar elektriciteit.
Mijnheer de minister, waar blijft de nucleaire strategie?
François De Smet:
Monsieur le ministre, avec l’Arizona, sur le nucléaire, on allait voir ce qu’on allait voir. Après 25 années de dictature écologiste, votre parti, le MR, allait enfin revenir au pouvoir et sauver la filière nucléaire. Oui, je sais que c’est n’importe quoi, mais c’est le résumé de la campagne électorale.
Un an plus tard, votre bilan: vous avez abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire; vous avez aussi abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire; et vous avez abrogé la loi de 2003 sur le nucléaire. Je suis un peu injuste, vous avez aussi laissé éteindre deux réacteurs.
Si on écoute les déclarations du CEO d'ENGIE, l’avenir n’a pas l’air plus souriant. Votre gouvernement prétendait étudier la prolongation de Tihange 1. Pour ENGIE, je cite: "Tihange 1 est une discussion du passé". Une telle hypothèse est jugée impensable, faute de combustible et de place sur un réseau désormais saturé par les centrales au gaz.
Pire, alors que vous avez dit déplorer les actions irréversibles, la Région wallonne a octroyé les permis de démolition pour les tours de refroidissement de Tihange 1 et 2. Comment pouvez-vous prétendre sauver ces outils alors que vous laissez l’exploitant aller jusqu’à leur destruction physique?
Ensuite – et cela m’inquiète encore davantage – concernant la prolongation de Doel 4 et Tihange 3, vous annoncez, comme ce devrait en effet être le cas, porter leur exploitation à 20 ans au lieu des 10 initialement négociés. Là aussi, ENGIE est catégorique: l’accord signé est de 10 ans et le groupe refuse d’investir un euro de plus dans une prolongation supplémentaire, jugeant la question prématurée et hors de sa stratégie actuelle.
Le plus grave pour moi, monsieur le ministre, est que le CEO d'ENGIE affirme qu’aucune négociation n’a eu lieu entre le gouvernement et lui-même sur la prolongation du moindre réacteur.
En résumé, l’Arizona a laissé se déconnecter deux réacteurs, autant que la Vivaldi, et nous n’avons pas le début d’une idée de notre capacité nucléaire après 2035.
Monsieur le ministre, le CEO d'ENGIE dit-il vrai? Confirmez-vous qu’en un an, vous n’avez lancé aucune négociation sur la prolongation des réacteurs? De quelle énergie nucléaire la Belgique disposera-t-elle en 2035? Serez-vous le ministre de la fin du nucléaire?
Mathieu Bihet:
Beste Kamerleden, sta mij toe om u vooreerst mijn beste wensen over te maken, met bovenal een stralende gezondheid.
In al uw vragen merk ik een rode lijn op: de competitiviteit.
Je ne vais pas vous ennuyer en rappelant que le gouvernement a décidé, à la fin de l'année dernière, d'introduire à la fois une mesure temporaire et une mesure structurelle pour soutenir notre industrie à forte intensité énergétique. Je souhaite plutôt vous parler d'une troisième mesure qui bénéficie non seulement à cette industrie, mais également aux PME et aux indépendants: la capacité décarbonée.
De bevoorradingszekerheid kan enkel maar gegarandeerd worden zonder dogma's en op een doordachte manier, door te luisteren naar alle stakeholders en door met hun input een evenwichtige strategie uit te werken. Dat is waar dit regeerakkoord voor staat.
Notre mix énergétique décarboné devra reposer, aujourd'hui comme à l'avenir, sur deux piliers incontestables: les énergies renouvelables et l'énergie nucléaire. Comme cela a été évoqué, la place du renouvelable, en particulier de l'éolien offshore, est incontestable. L'accord de gouvernement est clair sur la zone Princesse Elisabeth, mais ce gouvernement s'engage également à accélérer la maximalisation du potentiel énergétique en mer du Nord et de manière économiquement efficiente. Nous poursuivons ce rôle de pionniers.
La place de l'énergie nucléaire dans un mix énergétique, chers collègues, est devenue incontestable. Il s'agit surtout à l'échelle belge d'une rupture avec le passé, un passé qui a longtemps méconnu, ignoré, voire décrédibilisé le rôle pionnier de la Belgique. Reconstruire et ancrer un écosystème nucléaire afin d'éviter de reproduire les erreurs du passé en des temps géopolitiquement incertains demande du temps. Il s'agit de reconstruire l'ensemble de la chaîne de valeur, du combustible aux déchets, de préserver et d'élargir les connaissances, mais aussi de les valoriser afin de trouver des mécanismes de financement qui soutiennent la compétitivité sans dégrader le pouvoir d'achat. Il faudra favoriser la coopération entre les différentes entités du pays dans le respect des compétences de chacun.
Wat de capaciteit betreft, hebben we geen tijd. We anticiperen en werken dag na dag opdat de beschikbare middelen efficiënt worden ingezet. Op korte termijn is de verlenging van de openingsduur van de bestaande reactoren een no-brainer. Op middellange en langere termijn hebben we nog steeds een grote capaciteit nodig, aangevuld met SMR's. Daarvoor bestaat interesse; dat valt niet op een koude steen. Er wordt naar België gekeken om die reactoren hier mee te realiseren.
Mais, jusqu'à présent, tout le monde n'est pas convaincu qu'il s'agit de la voie à suivre. Je suis donc quelque peu surpris que certains d'entre vous aient été surpris par les déclarations du CEO d'ENGIE dans la presse. La stratégie d'ENGIE, qui met avant tout l'accent sur la décarbonation, ne reflète pas encore le fait que, pour pouvoir décarboner, le renouvelable et le nucléaire doivent aller de pair. J'espère qu'ENGIE en viendra à un moment donné, comme par le passé, à la conviction qu'il convient de mobiliser les actifs nucléaires dont elle dispose, voire de les développer davantage.
Dans ce cadre, vous m'interrogez aussi par rapport à une autorisation octroyée. Cela a été dit non pas par une autorité politique, comme certains ont essayé de le faire croire sur les réseaux sociaux, mais par une autorité administrative. La situation est claire: les accords Phoenix, tels qu'ils sont rédigés aujourd'hui, limitent la marge de manœuvre juridique. Vous comprendrez dès lors la discrétion dont je fais preuve.
Mais, soyez rassurés, tout cela n'entrave absolument pas ma détermination et la détermination de ce gouvernement. Garantir la sécurité et l'approvisionnement, chers collègues, n'est pas seulement une question de capacité. Même avec les meilleures capacités du monde, on ne fera rien sans réseau, tant pour le renouvelable que pour le nucléaire. À ce titre, l'importance de la connexion Ventilus comme de la Boucle du Hainaut est fondamentale, tant pour notre sécurité d'approvisionnement que pour les problèmes de congestion que nous commençons à connaître au Nord et au Sud du pays.
C'est, comme je vous l'ai dit au début, une question de compétitivité. Et, cela, on ne peut le garantir qu'avec une énergie sûre, abordable et durable. Je vous remercie.
Kurt Ravyts:
Mijnheer de minister, de CEO van ENGIE heeft in de feiten gelijk: niet ENGIE heeft het nucleair tijdperk afgesloten, maar wel de vorige Belgische regeringen, met de N-VA en met cd&v, mevrouw Van Keymolen. Voorlopig bent u, samen met de N-VA en cd&v, nog steeds de uitvoerder van de paars-groene energie-erfenis.
We weten wat dat vandaag op het terrein betekent, namelijk steeds groter wordende energie-import. Wie zal dat hier ontkennen? Er is steeds meer hernieuwbare energieproductie, meer dan nucleaire productie. Gascentrales en batterijparken worden rijkelijk gespijsd door de belastingbetaler via het CRM-ondersteuningsmechanisme.
Waar blijft uw nucleair stappenplan? Zorg eindelijk ook in de realiteit voor een omwenteling op het vlak van nucleaire energie. Ga weg van de groene dogma’s. In plaats van aankondigingen en praatjes, voeg de daad bij het woord.
Marc Lejeune:
Monsieur le ministre, j'ai entendu vos réponses, ainsi que les différentes interventions. Les décisions sur le nucléaire sont prises ici. C'est au niveau fédéral qu'on doit décider. Le ministre wallon, avec lequel je sais que vous travaillez, ne pourra s'appuyer que sur la loi. Nous devons décider de la stratégie. Nous en parlons souvent en commission, avec vous. C'est ici que cela se décide, et non dans des cénacles qui se trouvent ailleurs.
Nous restons un peu sur notre faim, mais nous avons confiance en vous. La tour que nous allons développer est le symbole des erreurs du passé, comme tous l'ont répété. Mais j'ai confiance en votre détermination et en votre capacité de déployer un plan précis avec des actions concrètes pour aller de l'avant et vous coordonner avec la région pour nous fournir en électricité et retrouver le nucléaire qu'on avait et cette fierté du passé. Je vous remercie.
Bert Wollants:
Mijnheer de minister, uw antwoord was duidelijk. We hebben een duidelijk plan van aanpak nodig, we hebben dat op korte termijn nodig en we zullen alles uit de kast moeten halen om ervoor te zorgen dat de bevoorradingszekerheid wordt gegarandeerd.
We hadden die stap al veel eerder kunnen zetten, als de vorige regering heel andere beslissingen zou hebben genomen. Toen de N-VA tien jaar geleden voorstelde om naar nieuwe kerncentrales te kijken, zei men bij Open Vld: daar denken we nog niet aan, over ons lijk, breekpunt. Eerlijk gezegd, dat was een foute keuze.
Nu hoor ik iedereen hier in de zaal oproepen om verder te gaan, om kernenergie naar voren te schuiven, want het had al gebeurd moeten zijn. Jammer genoeg denkt men daar alleen maar aan wanneer men in de oppositie zit.
Christophe Bombled:
Monsieur le ministre, vous avez hérité, à la suite d'accords conclus jadis, d'une loi de sortie du nucléaire qui a orienté le système vers le démantèlement. Toutefois, fort heureusement, vous avez choisi une autre voie: celle de la responsabilité, en soutenant l'abrogation de cette loi et en refusant que des décisions techniques irréversibles hypothèquent notre sécurité d'approvisionnement.
Il est essentiel que chacun assume sa part de responsabilité: le fédéral, en maintenant ouvertes les options nucléaires dans le respect des normes de sûreté; le niveau régional, en prenant des décisions cohérentes avec la sécurité d'approvisionnement; les gestionnaires de réseau, en accélérant des projets structurants. Il importe de refuser de détruire ce dont nous pourrions avoir besoin demain et de bâtir les infrastructures qui permettent de concilier sécurité d'approvisionnement, compétitivité et transition climatique ordonnée. Ce qui est rassurant aujourd'hui est que l'énergie soit à présent pilotée par un ministre, et non plus par une lobbyiste à l'agenda caché!
Phaedra Van Keymolen:
Mijnheer de minister, ook ik dank u voor uw antwoorden.
Het heeft weinig zin om elkaar de zwartepiet door te schuiven voor wat er in het verleden allemaal gebeurd is. We zijn nu. Het plan moet nu gemaakt worden. Nu moeten er oplossingen komen.
In de wandelgangen wordt u ook wel eens Atomic Boy genoemd. Nu, van atomen weten we dat ze altijd in beweging zijn, maar vandaag zien we nog maar weinig beweging.
Voor cd&v is dit thema te belangrijk om te blijven steken in intenties en in verkenningen. Onze bedrijven en onze gezinnen rekenen op ons voor een zekere en betaalbare energiebevoorrading. Wij rekenen er dan ook op dat u snel een duidelijk plan maakt, en dat we daar snel mee voort kunnen.
François De Smet:
Merci pour votre réponse, monsieur le ministre.
Si je résume vos propos, Engie n'a pas bien lu le programme du MR et l'accord de gouvernement. C'est une possibilité. Une autre réalité est peut-être que le gouvernement et le MR n'ont pas tenu compte des contraintes réelles du terrain, de celles d' Engie et de la réalité opérationnelle, avant de promettre qu'il suffirait d'appuyer sur un bouton pour prolonger tous les réacteurs de ce pays.
Je suis quelque peu troublé par le fait que vous n'avez pas répondu à la question de savoir si le CEO d' Engie dit vrai lorsqu'il affirme qu'il n'y a pas eu de négociation depuis un an. Il faut donc en conclure que c'est bel et bien le cas.
Enfin, je reste inquiet quant à l'approvisionnement à long terme. Vous avez évidemment pris connaissance de l'étude de Tractebel, qui souligne qu'aucun nouveau grand réacteur ne pourrait voir le jour avant 2039, voire 2044, si l'on commençait à le construire dès aujourd'hui. Or, Elia prévoit un déficit d'approvisionnement de 4,4 GW à partir de 2035, moment où nous n'aurons plus de nucléaire si rien ne bouge. Il y a de quoi continuer à être inquiet. Obtenez au moins la prolongation à 20 ans de Doel 4 et Tihange 3!
Voorzitter:
Hierbij sluit ik deze vragensessie af. Ik dank de vragenstellers en de regering.
Voorstellen en Ontwerpen
De voorstellen en wetsontwerpen die besproken werden tijdens deze vergadering en de bijbehorende stemmingen.
Wetsontwerp tot wijziging van de wet inzake overheidsopdrachten aangaande bijzondere maatregelen voor overheidsopdrachten voor grensoverschrijdende projecten die verband houden met het trans-Europees vervoersnetwerk
1 stemming
Wetsontwerp aangenomen
Voorstel van resolutie betreffende de restitutie van de door de Franse bezettende macht geroofde kunstwerken uit de Zuidelijke Nederlanden
1 stemming
Voorstel van resolutie verworpen
Stemmingen
Stemmingen niet gelinkt aan een voorstel/ontwerp.
Moties ingediend tot besluit van de interpellaties van: - de heer François De Smet over 'de desastreuze gevolgen van de werkloosheidshervorming voor mantelzorgers'.
ja (76) nee (61) onthouding (1)