Over handel

Mijnheer de voorzitter, de rollen zijn omgekeerd in vergelijking met in Turnhout; dat is ook eens fijn.

Mijnheer de minister, laat ons stoppen met rond de pot te draaien. We kijken nu al maanden naar een bloedbad in Palestina, in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever, die meter voor meter wordt ingepikt.

U geeft aan dat de regering op Europa wacht. U weet wat dat betekent; dat is wachten op de laatste dwarsligger, op mensen die de beslissing bewust tegenhouden, niet wegens de inhoud maar puur wegens de symboliek, terwijl er elke dag onschuldige mensen sterven. Mijn geduld en dat van mijn partij is op.

Het is niet uit te leggen dat wij met de ene hand eten en dokters naar Palestina sturen, maar met de andere hand bedrijven geld laten verdienen aan de diefstal van grond. Is een dik handelscontract dan echt meer waard dan al die mensenlevens en het internationaal recht?

Toon dat België een ruggengraat heeft. Stop met praten over vrede terwijl wij de bezetting meefinancieren. Trek die rode lijn nu. Wij kunnen niet blijven beweren dat wij voor vrede zijn wanneer wij de oorlog meefinancieren. Toon dat België een ruggengraat heeft. Toon dat wij niet alleen praten over waarden maar ook handelen. Stop de business as usual want die business is besmeurd met bloed. Het is tijd om die rode lijn nu te trekken.

Mijnheer de minister, ik verwijs zo dadelijk naar mijn schriftelijke voorbereiding. Ik wil u alleen meegeven dat er begin september 2025 een akkoord is gesloten. Een van de punten uit dat akkoord is het importverbod. Mijn vraag is heel concreet wanneer dat verbod er zal zijn?

Mijnheer de minister, ik sluit mij aan bij de laatste woorden van de heer El Yakhloufi. Op 2 september 2025 werd inderdaad een akkoord gesloten om een reeks maatregelen te nemen tegen de aanhoudende Israëlische schendingen van het internationaal recht. De problematiek komt minder aan bod in de media en de bouw van nederzettingen loopt gewoon verder. Deze maand werden er nog 3.000 extra aangekondigd. Volgens de VN is er steeds meer bewijs van een apartheidsregime op de Westelijke Jordaanoever.

De regering heeft een importban voor producten uit de Israëlische nederzettingen ingevoerd, maar meer dan vier maanden na deze beslissing blijft deze maatregel dode letter. Ik heb uw collega-ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën hierover ook al vragen gesteld. Zowel minister Prévot als minister Jambon hebben verklaard dat zij het voorbereidend werk hebben gedaan en dit aan uw diensten hebben overgemaakt. Het is dringend tijd om dit koninklijk besluit naar de regeringstafel te brengen.

Kunt u ons daar duidelijkheid over verschaffen? Welke concrete problemen of moeilijkheden verhinderen dit? Welke maatregelen moeten worden uitgevoerd om dit proces te bespoedigen?

Mijnheer de minister, ik heb twee zaken gehoord.

Het eerste betreft het Europese verhaal. Mijnheer de minister, het Europese verhaal in dit dossier is een synoniem voor verlamming, terwijl wij wachten op landen die de bezetting openlijk steunen. Dat Europese verhaal is daarvoor niet nodig.

Ten tweede, wanneer u spreekt over complexiteit, wil ik u verwijzen naar het Internationaal Gerechtshof. Dat heeft in juli 2025 een zeer duidelijke uitspraak gedaan. De bezetting is illegaal en de lidstaten hebben de plicht om die niet te steunen. De plicht om die niet te steunen. Dat is de hoogste juridische instantie ter wereld.

Het enige wat ik u vraag, en daarover hebben we ook afspraken gemaakt in september, is wanneer die voorwaarden worden bekendgemaakt en uitgerold. Concreet, wanneer ligt dat importverbod op tafel en wanneer gaat het in uitvoering? Dat zijn mijn concrete vragen.

Ik heb daar jammer genoeg geen antwoord op gehoord en ik hoop dat alsnog te krijgen. Als dat niet nu is, dan zal ik daar opnieuw een vraag over stellen, maar ik hoop dat dat niet de manier van werken wordt. We hebben daarover immers een akkoord gesloten dus ik verwacht dus dat dat zo snel mogelijk worden uitgevoerd.

Mijnheer de minister, u hebt op het einde van uw antwoord nogal cryptisch gezegd dat zodra het ontwerp van koninklijk besluit goedgekeurd is door de bevoegde minister, het zijn wetgevend traject kan voortzetten. U bent de bevoegde minister, dus ik hoop dat dat zo snel mogelijk zal gebeuren.

Ik weet van de andere ministers dat het voorbereidend werk is geleverd. Er zijn inderdaad nog bepaalde puntjes die moeten worden afgetoetst, maar wij verwachten dat dit koninklijk besluit snel op de regeringstafel komt om goedgekeurd te worden en op die manier uitvoering te geven aan het akkoord van 2 september; een heel gevoelig akkoord, overigens.

Monsieur le ministre, les contrôles effectués par les douanes jouent un rôle essentiel dans la lutte contre la fraude fiscale et environnementale liée à l'usage illégal de carburants détaxés, communément appelés “diesel rouge". Ce carburant, réservé à des usages agricoles ou spécifiques, continue malheureusement d'être utilisé par certains automobilistes ou entreprises dans des véhicules non autorisés. Au-delà de la fraude fiscale qu'elle représente, cette pratique engendre une concurrence déloyale à l'égard des transporteurs et professionnels respectueux de la législation, tout en nuisant à l'image du secteur.

Les opérations de contrôle menées par les douanes permettent de détecter ces infractions, mais il importe d'en mesurer l'ampleur et d'évaluer si les moyens déployés sont adaptés à l'évolution du phénomène. De plus, une ventilation régionale et sectorielle de ces infractions offrirait une vision plus claire des tendances et des publics concernés.

Monsieur le ministre, combien de véhicules ont-ils été contrôlés par les services des douanes pour suspicion d'utilisation de diesel rouge au cours des cinq dernières années? Combien de ces contrôles se sont-ils révélés positifs et comment ces chiffres ont-ils évolué au cours de la même période? Quelle est la ventilation régionale de ces infractions? Quels types de véhicules ou de publics sont-ils le plus fréquemment concernés (particuliers, transporteurs, entreprises, agriculteurs, etc.)? Quelles mesures de prévention ou de dissuasion le SPF Finances envisage-t-il pour réduire encore ce type de fraude?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour cette réponse détaillée et complète, ainsi que pour ces chiffres très intéressants qui permettent de mieux évaluer et de mieux situer la problématique. Comme je le rappelais, l'utilisation du diesel rouge demeure une solution pour certains face aux prix des carburants. Il est toutefois important de poursuivre les contrôles en vue de limiter ces abus qui, comme vous le disiez, sont importants – jusqu'à 30 % de véhicules hors-la-loi en fonction des catégories. Au vu de ces chiffres, je ne doute pas que le SPF Finances continuera ses contrôles et les accentuera, je l'espère du moins, pour mener à bien sa mission.

Monsieur le ministre, la saisie d'environ une tonne de cannabis en provenance du Qatar, interceptée à l'aéroport de Liège, souligne l'ampleur croissante des trafics de stupéfiants transitant par notre territoire. Selon les données les plus récentes, l'aéroport de Liège est devenu un point d'entrée majeur pour divers types de drogues: en 2024, près de 30 kg de cocaïne, plus de 600 kg de cannabis et plus de 3 tonnes de précurseurs chimiques (destinés à la fabrication de drogues de synthèse) y ont été saisis.

Les pays d'origine identifiés incluent principalement l'Amérique latine pour la cocaïne, la Chine pour les précurseurs chimiques, et désormais le Moyen-Orient pour le cannabis. Ces chiffres, en constante évolution, révèlent une diversification des routes et des méthodes utilisées par les organisations criminelles pour infiltrer le marché européen.

La saisie d'une tonne de cannabis en une seule fois est exceptionnelle, même si des quantités importantes de cocaïne et de précurseurs chimiques ont déjà été interceptées ces dernières années. Ces trafics profitent de l'augmentation exponentielle du fret aérien à Liège, où seulement 5 ETP sont actuellement affectés à la détection quotidienne des drogues. Cette situation pose la question de l'adéquation des moyens humains et technologiques déployés pour contrer ces flux illicites, d'autant que les trafiquants adaptent sans cesse leurs stratégies pour contourner les contrôles.

Mes questions monsieur le ministre, sont:

Quelles sont les quantités exactes de drogues saisies à l'aéroport de Liège depuis 2024, ventilées par type (cannabis, cocaïne, précurseurs chimiques, etc.) et par pays d'origine?

Comment évaluez-vous la rareté ou la fréquence des saisies massives de cannabis, comme celle d'une tonne interceptée, et quelles sont les tendances observées ces dernières années?

Quelles mesures concrètes votre SPF envisage-t-il pour renforcer les contrôles douaniers à Liège, notamment en termes de personnel, de technologies de détection et de coopération internationale avec les pays d'origine et de transit?

Une collaboration accrue avec les autorités européennes et les pays voisins (Pays-Bas, France, Allemagne) est-elle prévue pour lutter plus efficacement contre ces trafics, notamment en partageant des informations en temps réel et en ciblant les organisations criminelles transnationales?

Quels sont les résultats des investissements déjà réalisés pour moderniser les infrastructures de contrôle à Liège, et quels budgets supplémentaires sont prévus pour 2025 afin de faire face à cette menace grandissante?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse plus que détaillée. Vous avez devant vous un député ravi d'entendre tous les moyens qui sont déjà déployés, notamment les détachements dans les pays considérés comme des plaques tournantes et également tous ces futurs investissements que vous annoncez pour endiguer ce trafic de drogue dans notre pays. Je vous remercie encore du temps que vous avez consacré à répondre à ma question.

Mijnheer de minister, ik heb de notificaties bekeken en verwijs specifiek naar notificatie 48. Daarin erkent u dat de douane de toevloed aan pakjes nu al niet aankan. U trekt daarom 83 miljoen euro uit voor extra scanners, IT en personeel om die taks te kunnen innen. De kosten staan vast, maar de inkomsten zijn onzeker geworden. De nationale taks is geschrapt en de Europese variant start pas in de tweede jaarhelft.

Mijn eerste vraag is of de kostprijs van de handhaving, dus 83 miljoen euro, in 2026 niet hoger dreigt uit te vallen dan de effectieve netto-opbrengst die België mag overhouden.

Ik heb een tweede vraag. In notificatie 48 schrijft u voor 2026 een bruto-opbrengst van 223 miljoen euro in, een bedrag berekend op basis van een nationale taks die zou ingaan op 1 januari 2026. Intussen is, zoals ik net zei, bevestigd dat die nationale taks er niet komt en dat de Europese taks pas start in juli 2026, dus zes maanden later. Mislopen we hierdoor niet de inkomsten van de pakjestaks van minstens de eerste zes maanden van 2026 onherroepelijk? Wat met de bedragen van de komende jaren? Hebt u dat verlies reeds verrekend in uw tabellen of is uw saldo momenteel te optimistisch voorgesteld?

Mevrouw Bertrand, u had mijn antwoord kunnen weten, want die vraag is al gesteld. Ik heb die kwestie al omstandig toegelicht, maar ik doe het nogmaals, geen enkel probleem.

Ik kan u bevestigen dat tussen de budgettaire tabel die we destijds hebben opgesteld, de begrotingsnotificaties en de actuele stand van zaken vandaag, al heel wat gebeurd is. We volgen die situatie op en zullen bij de begrotingscontrole een herraming maken van de verwachte opbrengst.

Zoals u weet, heeft de Ecofin-Raad recent, in november, beslist om de bestaande vrijstellingsregel voor invoer van goederen met een waarde tot 150 euro af te schaffen en een soort importheffing in te voeren. Oorspronkelijk was het voorstel 10 %, dat is omgezet in diezelfde Ecofin-Raad naar 3 euro; dus geen percentage, maar 3 euro per pakje. In onze oorspronkelijke raming, waarin wij zelf een handling fee zouden invoeren, hebben we rekening gehouden met een verplaatsing van de stroom. Als heel Europa dat doet, zal die verplaatsing er niet zijn. Wat in Luik binnenkomt, bijvoorbeeld, is voor een derde voor de Duitse markt. Als natuurlijk Duitsland mee in dat systeem zit, is er geen enkele reden voor (…) en gaan we dus op een zeer hoog aantal pakjes die momenteel in Luik en Antwerpen binnenkomen, een Europese heffing van 3 % hebben. U weet dat wij daarvoor op 0,25 % rekenen, dus 75 cent, maar op een veel groter volume dan ingeschat.

De nationale handling fee is niet afgeschaft. Dat moet ik tegenspreken. In de pers is dat anders vermeld, maar dat klopt niet. Wat we wel hebben gezegd, is dat we enkel een pakjestaks willen invoeren boven op de Europese heffing, als we dat kunnen doen in samenwerking met al onze buurlanden. Nederland, Frankrijk, Luxemburg en België zijn daartoe bereid. Duitsland heeft recent aangegeven dat het dat niet zelfstandig zal doen, tenzij het in heel Europa wordt ingevoerd. Duitsland is wel bereid om het eerder in te voeren, maar het moet een Europees initiatief zijn. Daarom zal er een brief worden geschreven door deze vijf landen aan Europa om, boven op de importheffing, ook de handling fee in te voeren. Dat zijn immers twee verschillende zaken.

Er zijn dus nog enkele variabelen, maar we zullen dat tegen de begrotingscontrole beter kunnen inschatten. De raming die we hebben gemaakt met een handling fee van 2 % houdt rekening met een substantiële verplaatsing van het transport. Nu zijn we zeker dat de handling fee van 3 euro, waarvan 75 cent in België blijft, op een veel grotere basis zal worden geheven. De finetuning van dat bedrag zal tegen de begrotingscontrole zijn afgerond.

Europa plant echter ook een handling fee te doen – het is een beetje complex –, en die we naar voren willen trekken en de onderhandelingen daarover zijn lopende in trilogen tussen het Europees Parlement, de Raad van de EU en de Europese Commissie. De uiteindelijke wetgevende tekst en de budgettaire raming kunnen dus nog wijzigen. Onze bedoeling blijft echter om, zo snel mogelijk en liefst in Europees verband, de handling fee boven op de importheffing te heffen.

Dank u wel, mijnheer de minister. Ik begrijp dus dat de bruto-opbrengst van 223 miljoen euro totaal onzeker is en dat u het nog niet weet. Het zal afhangen van de beslissing van Duitsland. Drie buurlanden zijn al mee met het verhaal, maar het is nog onzeker of Duitsland zal meedoen. Dat zal afhangen van de vraag of er een Europees initiatief komt. Dat betekent wel degelijk dat er 223 miljoen euro in het gedrang komt. Dat moest op 1 januari ingaan, maar dat zal niet het geval zijn. U denkt dat het misschien nog op een andere manier kan lukken, maar dat weten we nog niet. We zullen dat pas zien op het moment van de begrotingscontrole. Zekerheid hebt u vandaag in ieder geval niet. Dat hoor ik ook niet van u. U hebt ook geen antwoord gegeven op mijn vraag over de handhaving. Daar zijn de kosten wel zeker: 83 miljoen euro. Voor 2026 weten we het nog niet. We zullen het samen bekijken in maart, op het moment van de begrotingscontrole. Ik zal die vraag op dat moment opnieuw stellen. Dan zullen we de waarheid van de cijfers samen kunnen bekijken.

Madame la ministre, l’ouverture dominicale des 83 magasins intégrés de Carrefour, dès janvier, marque une étape clé dans la recomposition du commerce belge.

Cette évolution, amorcée après la franchisation des magasins Delhaize et renforcée par la décision récente de Colruyt pour ses enseignes Okay, confirme une tendance sectorielle que le gouvernement Arizona avait identifiée: un réalignement progressif des horaires pour répondre aux habitudes de consommation contemporaines.

Je souhaite rappeler que, conformément aux accords de majorité, l’extension du travail dominical n’est pas une fin en soi. Elle s’inscrit vraiment dans une approche équilibrée: moderniser l’organisation du commerce pour préserver sa compétitivité, tout en garantissant le respect des droits des travailleurs et en veillant à ce que les indépendants ne soient pas pénalisés par des standards difficiles à suivre.

Si cette adaptation semble inéluctable pour les grandes chaînes, les indépendants, qu’ils soient franchisés ou propriétaires de commerces de proximité, sont inquiets face à une concurrence qui évolue plus vite qu’eux, sans disposer évidemment des mêmes marges de manœuvre en matière de flexibilité du personnel, de coûts salariaux ou d’organisation du travail, les équipes étant souvent plus petites.

Pour certains, l’ouverture dominicale constituait jusqu’ici un avantage distinctif. Demain, elle risque de devenir un standard difficilement soutenable, surtout dans un marché où les marges du secteur tournent parfois autour de seulement 1 %.

Madame la ministre, votre administration a-t-elle analysé l’impact potentiel de la généralisation progressive de l’ouverture dominicale sur les indépendants, tant en termes de viabilité économique que de capacité à adapter leurs horaires sans alourdir leurs charges de manière insoutenable?

Dans le cadre de la volonté de notre majorité de renforcer une concurrence loyale et de soutenir le commerce local, quelles initiatives pourriez-vous envisager pour accompagner les indépendants face à cette transition sectorielle accélérée, afin que l’adaptation des grandes chaînes ne se traduise pas au final par une fragilisation accrue des plus petits acteurs?

Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. Elles montrent que l'évolution des horaires commerciaux s'inscrit évidemment dans une dynamique de modernisation que nous devons accompagner avec discernement tel que préconisé par l'avis du Conseil Central de l'Économie, comme vous l'avez rappelé. Mais cette modernisation ne peut être aveugle aux réalités économiques du terrain. Nous connaissons la situation de nombreux centres-villes en Wallonie. Dans un secteur où les marges sont vraiment extrêmement faibles, l'ouverture dominicale généralisée peut devenir une contrainte plutôt qu'une opportunité – souhaitable – pour les indépendants et les commerces de proximité. L'enjeu pour nous, n'est pas d'autoriser mais d'équilibrer pour qu'existe une concurrence loyale entre les grandes chaînes et les petits acteurs. Ceci, afin de préserver l'attractivité du commerce local qui se trouve en difficulté et ainsi veiller à ce que la flexibilisation ne se traduise pas par une fragilisation supplémentaire des indépendants. En tout cas, nous serons attentifs à ce que cette transition se fasse de manière progressive, encadrée et soutenable pour l'ensemble du tissu commercial.

Mijnheer de minister, in een overleg tussen uw kabinet, het FAVV en Agrofront werd opnieuw benadrukt dat het Mercosur-vrijhandelsakkoord absoluut geen afbreuk zal doen aan de voedselveiligheid. U verwees daarbij naar strikte Europese normen, intensieve controles en de bereidheid van het FAVV om zijn inspectiecapaciteit aan te passen bij toenemende invoer.

Dat klinkt allemaal geruststellend op papier, maar de landbouwers en de voedseloperatoren weten maar al te goed dat de controles van het FAVV niet gratis zijn. Integendeel, zij betalen deze controles grotendeels zelf via retributies en bijdragen, boven op een al zware administratieve en financiële last. Bovendien, zoals u zojuist stelde, worden die geruststellende verklaringen in een ander daglicht geplaatst omdat het FAVV tegen 2029 maar liefst 24 % van zijn budget zal inleveren.

Ik heb daarover een aantal vragen.

Wie zal concreet instaan voor de financiering van de bijkomende controles die nodig zijn bij een mogelijke toename van de invoer uit Mercosur-landen? Worden deze kosten gedragen door de Europese Unie, door de federale overheid of doorgerekend aan de invoerende operatoren?

Hoe rijmt u de belofte van strengere en intensievere importcontroles in het kader van Mercosur met een budgettaire afbouw van bijna een kwart bij het FAVV? Concreet, waar zal het agentschap de middelen en het personeel vandaan halen?

Kunt u bevestigen wie de bijkomende kosten van verhoogde importcontroles zal dragen?

Hoe garandeert u dat er op het vlak van controlekosten en handhaving geen structurele ongelijkheid ontstaat tussen onze binnenlandse producenten, die streng en betalend gecontroleerd worden, en de buitenlandse producenten die toegang krijgen tot onze markt? Kunt u bevestigen dat Belgische en Europese landbouwers niet indirect zullen opdraaien voor de controlekosten van ingevoerde producten die voortvloeien uit dit handelsakkoord?

Deelt u de bezorgdheid dat indien de schaarse middelen van het FAVV verschuiven naar importcontroles, dit onvermijdelijk zal gebeuren ten koste van andere controles?

Tot slot, mijnheer de minister, hoe garandeert u dat dit beleid niet leidt tot een dubbele ongelijkheid, waarbij onze landbouwers enerzijds streng en betalend gecontroleerd worden, terwijl anderzijds de controlecapaciteit structureel wordt uitgehold juist op het moment dat de invoer uit derde landen toeneemt?

Dank voor uw antwoorden.

U geeft eigenlijk aan wat onze bezorgdheden zijn. U had het ook over de aankomende budgettaire beperkingen voor het FAVV en de extra waakzaamheid bij import die nodig is. Over hoe dat concreet allemaal zal worden waargemaakt, krijg ik echter niet echt een antwoord. Met betrekking tot de financiering spreekt u over de retributies. Er is al een groot deel dat van de deelstaten en van de federale staat komt. Slechts een klein deeltje komt van de landbouwers. Over de retributies zegt u dat de operatoren indirect de factuur krijgen, dat stelt u wel. Wie nu waarvoor zal moeten opdraaien bij al die controles, dat blijft echter zeer onduidelijk. Mijn hoofdvraag was hoe u kunt garanderen dat de Belgische landbouwers niet opnieuw gaan betalen voor controles die voortvloeien uit internationale handelsakkoorden. Daarop krijg ik gewoon geen antwoord. Dat is echter de hamvraag waarmee iedereen zit, in een sector die het nu al zeer zwaar heeft. Ik blijf daar dus op mijn honger.

Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre: "Reculez, nous irons jusqu'au bout!", "Nous frôlons le point de rupture!", "Un contre tous, tous contre un!". Monsieur le premier ministre, ces mots ne sont pas les miens, de même qu'ils n'ont pas été générés par l'intelligence artificielle. Ces mots, ce sont les vôtres. Ces dernières heures, ils témoignent d'un changement de ton manifeste à l'égard du président américain Donald Trump et de son administration. Vous semblez, monsieur le premier ministre, avoir soudainement trouvé les mots que nous attendions ici depuis des semaines. En tout cas, nous étions nombreux à attendre une expression telle que celle-là. Ce sont des mots forts, presque courageux s'ils avaient été prononcés plus tôt, comme si, enfin, la menace de Trump et de son administration vous sautaient aux yeux après des décennies d'atlantisme béat. Ces mots, nous ne les avions jamais entendus de la part de votre gouvernement au sein de ce Parlement. Pourtant, cela fait longtemps que les lignes rouges ont été franchies par Trump et son administration: Venezuela, Ukraine, Groenland, et j'en passe.

Cependant, monsieur le premier ministre, ces mots vont-ils résonner jusque dans ces murs ou bien vous êtes-vous laissé griser par l'air des Alpes suisses? Surtout, monsieur le premier ministre, vont-ils enfin se traduire en actes gouvernementaux? Vont-ils être partagés par l'ensemble de l'Arizona? Prenons votre parti: le ministre de la Défense, atlantiste béat et meilleur ambassadeur de l'industrie de la défense américaine, va-t-il enfin accepter de remettre en cause l'achat de nouveaux F-35? Quid de votre groupe au Parlement européen, qui a voté contre la suspension de l'accord commercial extorqué par les É tats-Unis à la faiblesse des dirigeants européens? En quelques mots, allez-vous passer de la parole aux actes? Quelle sera la position de votre gouvernement?

Mijnheer de eerste minister, in Davos was er deze week veel volk, veel contacten, veel speeches, goede, minder goede en slechte. Denk aan die spreker die met drie uur vertraging is aangekomen, maar nog net op tijd om 72 minuten over zichzelf te spreken en Groenland met IJsland te verwarren. Er was ook een spreker die zeer sterk sprak over de nieuwe internationale orde en over interne hervormingen. Het had u kunnen zijn, mijnheer de premier, maar ik heb het nu over Mark Carney, de Canadese premier, die intussen thuis de meerwaardebelasting heeft afgeschaft en de taksen heeft verlaagd om investeringen aan te trekken.

Dan was er uw speech. Sterk, ik meen het. " We have to wake up ,” zei u terecht. " If you back down now, you lose your dignity ." Wie zich als een vod laat behandelen, zal ook als een vod behandeld worden. U hebt gelijk. “ We need new alliances ." Net daarom, mijnheer de premier, is Mercosur zo belangrijk. En ja, " maybe Europe at different speeds ". Ik wil er één zin aan toevoegen: " The proof of the pudding is in the eating ."

Mijnheer de premier, internationaal klinkt u sterk en duidelijk, maar thuis lijkt het soms moeilijker om iedereen mee te krijgen. Dat hebben we gisteren nog gezien. Drie van uw coalitiepartners hebben in het Europees Parlement Mercosur doorgestuurd naar het Europees Hof. Het resultaat is twee jaar vertraging. Ze hebben export, jobs en nieuwe partners geblokkeerd. Uw Duitse collega, bondskanselier Merz, heeft deze ochtend zeer klare taal gesproken. Het is genoeg geweest. Duitsland past Mercosur voorlopig toe.

Mijn vraag is heel eenvoudig, mijnheer de premier. Zal België doen zoals Duitsland? Zult u Mercosur voorlopig toepassen, ja of nee?

Monsieur le premier ministre, j’espère que votre déplacement à Davos s’est bien passé et que vous avez pu profiter du voyage en avion pour examiner en profondeur le rapport d’Oxfam sur les inégalités. Les conclusions sont vertigineuses et, chaque année, elles dépassent l’entendement. Que découvre-t-on cette année? Une accumulation de richesses jamais vue auparavant. Entre 2020 et 2025, la richesse des milliardaires a doublé alors que la moitié de l’humanité vit aujourd’hui dans la pauvreté.

Le rapport contient également des éléments concernant la Belgique, qui devraient vous intéresser. On y découvre notamment l’apparition de six nouveaux milliardaires dans notre pays. Nous comptons aujourd’hui dix-sept milliardaires qui possèdent à eux seuls une richesse équivalente à celle de l’ensemble des Wallons réunis.

Ces grandes fortunes ne se contentent pas d’accumuler des produits de luxe ou de s’adonner à des loisirs dispendieux qui détruisent la planète. Aujourd’hui, elles ne se cachent même plus d’essayer de déstabiliser des régimes et des États qui ne les intéressent pas ou qui les dérangent.

S’agit-il de tous les milliardaires? Non, "not all milliardaires", il est vrai. Cette année, une surprise est venue de Davos. Je ne parle pas des lunettes du président Macron, mais bien de la tribune de 400 milliardaires et millionnaires qui appellent les chefs d’État réunis à Davos à faire davantage contribuer leurs semblables et à instaurer un système de taxation plus juste.

Monsieur le premier ministre, allez-vous, comme vous l’avez fait dans d’autres dossiers, tenir tête à ces milliardaires, prendre la tête d’un front pour aller jusqu’au bout, comme vous l’avez déclaré, afin que chacun contribue à l’effort que vous demandez à l’ensemble des Belges, ou allez-vous céder au lobby des multinationales américaines et les exonérer de l’impôt minimum?

Monsieur le premier ministre de Belgique, enfin, l'élite européenne, les partis traditionnels belges sont en train de lever le voile de naïveté profonde qu'il y avait par rapport à l'impérialisme américain depuis des années.

Depuis des années, le PTB dit que l'impérialisme américain est le principal danger au niveau de la planète sur le plan des guerres et de l’économie. De nombreuses polémiques sont intervenues: "Non, au PTB, vous êtes naïfs, vous êtes campés, etc." Regardez ce qui se passe! Regardez ce qui se passe devant nos yeux! L'impérialisme américain est effectivement un danger.

Et je vais vous dire pourquoi nous avons une bonne boussole pour analyser la géopolitique? Pour deux raisons.

D'une part, en tant que parti marxiste, nous analysons clairement les contradictions économiques. D'ailleurs, hier, vous avez cité Gramsci; vous avez même cité Lénine. C'est la bonne direction, monsieur le premier ministre! Ce sont les bonnes clés d'analyse. Nous analysons qu'aujourd'hui, une puissance impérialiste, menacée dans son déclin économique, va essayer de compenser son retard économique sur la Chine et d'autres pays par la puissance militaire. Voilà le danger de l'impérialisme américain aujourd'hui.

D'autre part, le PTB a raison parce qu'il met les lunettes des pays du Sud. Vous avez raison d'appeler aujourd'hui à la défense de la souveraineté nationale du Groenland. Vous avez raison! Mais, si nous appelons l'Europe à défendre la souveraineté nationale du Groenland, pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple congolais? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple cubain? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple vénézuélien? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour les peuples africains, d'Amérique latine et d'Asie? Pourquoi ne le faisons-nous pas pour le peuple iranien? Pourquoi, collègues, ne le faisons-nous pas pour le peuple palestinien? Pourquoi ce deux poids deux mesures? Telle est la question qui nous est posée!

Au PTB, nous écoutons évidemment tous ces pays du Sud qui vivent déjà sous la dictature et le joug de l'impérialisme américain depuis des dizaines d'années et qui en ont marre de cet ordre mondial. J'espère, collègues, que l'Europe va se réveiller! (…)

Mijnheer de premier, ik heb maar één vraag: met welk mandaat heeft Mark Rutte onderhandeld over Groenland?

De NAVO is uiteraard geen vastgoedbedrijf dat hier en daar stukken land kan verkopen. Het komt uiteindelijk de mensen in Groenland zelf toe om te beslissen over de toekomst van Groenland. De NAVO heeft geen enkele bevoegdheid, hoe dan ook, om maar iets te onderhandelen over Groenland.

Ik lees dat er gezegd wordt dat Rutte en Trump niet hebben gesproken over kwesties inzake soevereiniteit. Nochtans, alles wat naar buiten komt, zegt het tegendeel.

Ten eerste, de VS zouden militaire basissen krijgen als autonoom grondgebied van de Verenigde Staten, naar het model van de Britse basissen op Cyprus. Vanaf die basissen vertrekken trouwens dagelijks vliegtuigen naar Gaza. Amerikaans grondgebied!

Ten tweede, de VS zouden ook inspraakrecht krijgen bij alle investeringen in Groenland, en zelfs een vetorecht om bepaalde investeringen tegen te gaan.

Ten derde, het zou ook om mineralen gaan. Trump zei zelf na de deal dat hij er niet veel over wilde zeggen, maar het ging in ieder geval over veiligheid en over mineralen, en hij noemde het "een fantastische deal voor ons". Trump geeft dus zelf toe dat het ook over de toegang tot mineralen gaat.

Kortom, militaire basissen, investeringsveto’s en toegang tot mineralen. Trump hoeft maar een klein beetje te blaffen, een beetje te dreigen met economische tarieven en sancties tegen de Europese Unie, en de Europese Unie gaat plat op de buik.

U hebt gisteren terecht gesproken over de waardigheid van de Europese Unie, maar waar in die deal, waarover Mark Rutte onderhandelde met Donald Trump, zit de waardigheid van de Europese Unie?

Daarom heb ik maar één vraag: met welk mandaat is Mark Rutte daar eigenlijk gaan onderhandelen met Trump? Was dat een mandaat van de Europese Unie? Zo ja, waar staat dat mandaat op papier? Waar zijn de grenzen van dat mandaat? (…)

Mijnheer de voorzitter, collega’s, moeten wij nu opgelucht zijn? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen geweld wil gebruiken tegen Groenland? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat hij geen extra tarieven meer wil toepassen? Moeten wij opgelucht zijn, nu Trump verklaart dat België geen doelwit is? Het antwoord is natuurlijk neen.

Er was ooit een minister van Buitenlandse Zaken die opmerkte dat diplomatie met Trump hetzelfde is als de film 50 First Dates . Dat is het verhaal van een man die verliefd wordt op een vrouw met kortetermijngeheugenverlies. Elke dag opnieuw moet hij zijn best doen om haar te overtuigen dat hij de juiste is. Met Trump is dat net hetzelfde. Wij weten nooit waar wij de volgende dag staan.

Dat zorgt ervoor dat de Verenigde Staten geen betrouwbare bondgenoot zijn en dat Trump een gevaar is voor onze economie en voor onze koopkracht. Dat gevaar is na gisteren niet verdwenen. De onzekerheid waarin hij ons meesleept, heeft immers gevolgen voor onze economie door minder investeringen, minder consumptie en hogere tarieven. Dat mogen en kunnen Europa en België niet aanvaarden. Onze welvaart mag niet afhangen van het humeur van Donald Trump.

Net daarom is het heel belangrijk dat Europa met één stem spreekt, dat wij samenwerken en dat wij werken aan onze veiligheid, onze economie en onze democratie. Daarom is die top vanavond zo belangrijk.

Mijnheer de premier, mijnheer de minister, er werd gisteren gesproken met Trump. Wat nog belangrijker is, is de hiernavolgende vraag. Wat zal er vanavond worden aangegeven op de Europese top?

Monsieur le premier ministre, je vous dis très sincèrement bravo. Enfin, une prise de parole claire et forte de rupture avec Donald Trump et l’intimidation insupportable qu’il impose aux Européens! Franchement, il était temps. Entre votre ministre des Affaires étrangères et son chèvrechoutisme plus ou moins engagé, entre votre ministre de la Défense qui fait le groupie sur les réseaux sociaux avec des drapeaux américains, et votre président du MR, qui a des étoiles dans les yeux lorsqu’il lit le plan de sécurité nationale de M. Trump, qu’il aurait pu écrire lui-même, je vous le rappelle, il était grand temps que l’Arizona se dote d’un cap clair. Ce cap clair, c’est qu’en 1949, nous avons décidé de rejoindre une alliance de pays libres et non un pacte de Varsovie dominé par une superpuissance. Ce cap, je vous invite vraiment à le tenir.

Il ne faut pas être naïf une minute sur la soi-disant volte-face de M. Trump sur le Groenland, hier. C’est le problème quand on est dans une relation toxique avec un pervers narcissique: dès qu’il arrête de frapper, dès qu’il arrête de menacer, on croit qu’il faut être soulagé. Non, pas du tout. Le rapport de force ne fait que commencer. J’ai une question importante à ce sujet.

Vous êtes le chef d’un gouvernement, vous êtes le chef de la diplomatie d’un État membre de l’OTAN. Le secrétaire général de l’OTAN nous annonce un accord-cadre. Avez-vous été consulté? Avez-vous donné un mandat? Par hasard, savez-vous ce qu’il y a dans cet accord-cadre? Sinon, cela pose problème.

J’ai également une demande. Je crois que nous serons tous d’accord sur ce point. Le fond du problème est l’indépendance de l’Europe, son indépendance en matière de défense, d’industrie et d’énergie. Ma demande est toujours la même depuis un an, depuis l’arrivée de votre gouvernement. Renoncez au contrat visant à acheter 11 F-35 supplémentaires. Vous devez le faire, il n’y a pas d’autre solution. Même un vassal heureux ne peut pas payer un milliard d’euros pour entretenir sa cage. Vous devez renoncer à cette commande.

Mijnheer de premier, velen van ons hebben gisteren naar de toespraak van president Trump in Davos geluisterd. Wij hebben allen gevoeld hoe de vrieskou in Groenland of Davos in het niets verdwijnt bij Trumps kille dreigementen. De oude wereldorde is dood en begraven. Nostalgie is geen strategie meer, of we dat nu willen of niet. De Canadese premier verwoordde dat ook zeer duidelijk in zijn schitterende toespraak. Voor cd&v zijn er drie lessen te trekken.

Ten eerste zijn de VS geen betrouwbare bondgenoot meer. Europa mag zich niet langer overleveren aan de grillen van een pestkop of monster. Internationaal recht en soevereiniteit moeten primeren op het recht van de sterkste.

Ten tweede moet Europa zijn tanden laten zien. Door de Europese eensgezindheid van de lidstaten, maar ook door het feit dat heel wat tegenmaatregelen werden geopperd, hebben de VS eindelijk begrepen dat Europa belangrijk is voor hun economie.

Ten derde staat Europa misschien alleen, maar totaal niet geïsoleerd. We moeten werken aan onze Europese defensiesamenwerking. We moeten minder afhankelijk worden van onbetrouwbare partners. Tegelijkertijd moeten we ook allianties uitbouwen met andere democratieën, zoals Canada, Australië en Japan. Er zijn veel mogelijkheden en daar moeten we gebruik van maken om te evolueren naar een nieuwe wereldorde.

Ik heb vandaag nog een belangrijke vraag over de Europese top. Het blijft belangrijk dat we Europese tegenmaatregelen voorbereiden, want een voorbereide Europese Unie is er twee waard. Die maatregelen kunnen dan worden ingezet wanneer dat noodzakelijk is.

Monsieur le premier ministre, monsieur le ministre des Affaires étrangères, nous pouvons réellement constater que lorsque l’émotion gouverne, c’est la bêtise qui règne. Nous avons vu le débat public passer d’une naïveté en puissance à une agressivité sans puissance.

Aujourd’hui, l’heure n’est certainement pas à la lâcheté, mais elle n’est pas davantage à la bravade. Nous devons apporter une réponse intelligente face à la situation mondiale. Cette réponse intelligente passe uniquement par la souveraineté européenne.

Certains vous ont parlé de mettre les lunettes du Sud. Pour ma part, je vais simplement mettre les lunettes de l’Europe, de l’Occident, des démocraties libérales. Si aujourd’hui nous achetons des F ‑ 35, c ’ est parce qu ’ il n ’ existe aucun avion europ é en aussi performant. Nous devons le construire.

Si aujourd’hui nous achetons autant à la Chine, c’est parce que des logiques "bobo" nous ont conduits à détruire notre industrie. Si aujourd’hui nous devons commercer avec des pays arabes ou avec la Russie, c’est parce que nous avons fait croire aux gens que des moulins à vent allaient nous garantir notre sécurité énergétique.

Aujourd’hui, il ne sert à rien de parler de Trump car ce n’est pas lui qui a porté atteinte à la souveraineté européenne. Ce sont les choix d’une série de partis politiques de cette Assemblée, au cours des 30 dernières années, qui nous ont affaiblis.

Nous devons retrouver de la force. Nous devons retrouver de la puissance. Pour cela, nous devons également savoir où se situent nos intérêts. Et oui, monsieur Hedebouw, nos intérêts sont au sein de l’OTAN. En 2029, M. Trump ne sera plus là mais vos amis chinois et russes continueront à constituer des menaces durables pour l’Union européenne, pour les démocraties libérales et pour l’Occident. Nous devons donc nous mettre clairement en marche!

Monsieur le premier ministre, j'entends que vous dites "Résiste et mords!" C'est ce que vous avez fait, et je vous en félicite, avec le ministre des Affaires étrangères à vos côtés.

Cela ne date pas d'hier, puisque depuis plusieurs mois, vous avez fait preuve de fermeté et vous avez mis en avant la puissance du droit international. La crédibilité, la force internationale de notre pays s'est renforcée, que ce soit lorsqu'il a fallu résister dans le dossier des avoirs russes gelés ou lors des prises de position concernant Gaza.

Cette fermeté, vous l'avez à nouveau exprimée dès l'annonce des premières menaces douanières et du chantage de Donald Trump concernant sa volonté d'annexer le Groenland.

Nous ne pouvons, mesdames, messieurs, accepter que la loi du plus fort l'emporte sur le droit des plus faibles. Les alliances ne peuvent se limiter à un tas de transactions. Nos libérateurs d'hier, alliés de l'Europe depuis des décennies, seraient-ils devenus nos adversaires? Pire, en voulant annexer un territoire européen – eh oui, on touche à la souveraineté européenne, monsieur Bouchez – veulent-ils devenir nos ennemis? Voilà la question que nous devons nous poser.

Le recul de Donald Trump face à la riposte de l'Europe ne peut que nous réjouir. Croire qu'il en restera là serait faire preuve de grande naïveté. Résister et mordre, comme vous l'avez dit, nous pouvons le faire, mais de façon structurée. Nous devons préparer, au travers d'actions fortes, comme cela a été dit par ma collègue, dans le cadre de transactions structurées entre les États-Unis et l'Europe, toute une série d'éléments pour pouvoir riposter le cas échéant.

Monsieur le premier ministre, est-il vrai que le Danemark a accepté de céder quelques petites parties du territoire de l'Alaska aux USA, comme l'a rapporté le New York Times ? Quel était le mandat donné à M. Rutte?

La Maison-Blanche, par ailleurs, annonçait que la Belgique avait rejoint le Conseil de la paix. Pouvez-vous nous confirmer que c'est simplement une fake news de plus? Je vous remercie.

Mijnheer de eerste minister, de oude wereldorde is dood. Zelfs na de bocht van Trump gisteren in Davos is die oude wereldorde dood. Het is lelijk zaken doen met hem en zijn vazallen. Al lijkt de militaire dreiging voor Groenland vandaag verdwenen, wie weet wat zijn driftbui van morgen zal brengen.

De naïviteit van veel westerse leiders, inclusief in deze regering, is nu hopelijk echt weg. Hopelijk heeft Theo begrepen dat hij niet zo aan het handje van daddy moet lopen en hebben sommige regeringsleiders begrepen dat plezierreisjes naar Qatar misschien toch niet het beste idee zijn.

Onze bondgenoten bevinden zich elders. In Canada, dat een heldere tussenweg heeft getoond, en bij de Amerikaanse burgers die zich vandaag verzetten tegen ICE, tegen de dreigementen, tegen Powell en tegen de kortzichtige economische en buitenlandse politiek van Trump. Nog nooit vond een president in de VS zo weinig steun bij de eigen bevolking. De Californische gouverneur heeft nagels met koppen geslagen toen hij de westerse leiders pathetisch noemde.

Naar aanleiding van de handelsheffingen vroeg ik u op 3 april 2025 in het halfrond om de antidwangmaatregelen op de Europese tafel te leggen. U hebt dat weggewuifd.

De vraag is nu hoe ons land en hoe u zich vanavond zult opstellen, verder in de feiten. Zult u maximaal tegengewicht bieden, met zo weinig mogelijk nadelen voor onze bevolking en onze bedrijven?. Wanneer zult u de internationale orde ondubbelzinnig verdedigen, of het nu gaat om Netanyahu die in ons land landt, om het veroordelen van de inval in Venezuela of om de Vredesraad?

We hebben meer hefbomen dan we denken en er is er een die we op korte termijn kunnen inzetten, met name die extra F-35's. Annuleer die aankoop. Die aankoop is waanzin. De annulering daarvan is een quick win die Trump en de zijnen raakt waar het pijn doet. Dat is een taal die hij begrijpt. Na een jaar van vergoelijken en sussen (…)

Mijnheer de premier, mijnheer de minister, deze week bracht een geopolitieke rollercoaster. Op maandag wilde hij een land binnenvallen. Op dinsdag wilde hij het kopen. Op woensdag wilde hij het terugpakken, omdat het ooit van hen was. Woensdagavond sprak u met de Amerikaanse president en hopla er is hoop, er is een oplossing in de maak. Chapeau, niemand doet het u na.

Alle gekheid op een stokje. De bezorgdheid van de Groenlanders en de Denen moet bijzonder groot geweest zijn. De bezorgdheid van ons allen was ook zeer groot. U hebt terecht een rode lijn getrokken, want een volk is niet te koop. De Denen zijn niet te koop, de Groenlanders niet en Europa al zeker niet.

Europa mag op het internationale toneel absoluut meer smoel krijgen. Daarover zijn we het helemaal eens. We moeten het internationale recht en de internationale verdragen respecteren en er vooral voor pleiten dat die gerespecteerd worden en blijven.

Maar, even belangrijk is de NAVO-alliantie, die ons al decennialang stabiliteit in de regio biedt. Ook daar moeten we een loyale partner zijn. Ook daar moeten we samen opkomen voor de rechten, de soevereiniteit en de territorialiteit van de volkeren en van onze Europese regio. Dat moeten we overal doen en met alle middelen die we hebben.

Mijnheer de premier, mijnheer de vicepremier, wat is onze rol? Hoe ziet u de optimale rol voor ons land in die allianties, binnen Europa en binnen de NAVO, om nu samen met de Denen en de Amerikanen het traject naar nieuwe stabiliteit uit te stippelen?

Monsieur le premier ministre, ce que je craignais est malheureusement arrivé. Après vos propos virils, engagés, presque courageux, tenus il y a quelques heures à Davos, nous entendons ici les manifestations d’un double discours, d’une divergence de vues, de la part de ceux qui pensent que l’incident est clos et que, s’il ne l’est pas immédiatement après le départ de M. Trump de la présidence en 2029 – du moins s’il daigne quitter la Maison ‑ Blanche –, il y aura, selon eux, un retour au business as usual .

Je n’y crois pas. Nous sommes ici face à un changement majeur de doctrine internationale des États ‑ Unis, à un changement majeur dans la relation entre les É tats ‑ Unis et le reste du monde, et singuli è rement vis ‑ à ‑ vis des pays de l ’ Union europ é enne.

À ceux qui pensent que ce n’est qu’un mauvais moment à passer, à ceux qui pensent qu’il fera à nouveau beau demain, je dis que c’est de la candeur, une candeur qui confine à la connerie. Ce serait vraiment de la connerie de s’inscrire dans cette voie ‑ l à .

À ceux qui disent aussi que la faiblesse des Européens est due à la lubie de quelques "écolos bobos", à certains penseurs divers et variés, à des rêveurs, je rappelle qu'elle est avant due aux chantres de l'ultralibéralisme, à ceux qui affirmaient qu’il fallait aller produire à bas coût, dans des conditions inacceptables, pour vendre ici au même prix et engranger des marges importantes.

Il faut joindre les actes à la parole, et notamment soutenir l’industrie européenne, soutenir la réindustrialisation, et donc faire un (…)

Mijnheer de premier, Davos is belangrijk en ik denk dat sommige partijen dat voor de eerste keer beseffen. Internationale woorden zijn ook belangrijk, maar wat uiteindelijk telt, is wat we híer doen. U hebt een unieke kans om uw woorden in daden om te zetten. U hebt gezegd: " We need new alliances. That is what Mercosur is all about ." Dat betekent nieuwe partnerschappen. Dat is heel belangrijk voor onze bedrijven. Dat is geen detail, het gaat over exports en jobs, maar uw coalitiepartners saboteren en blokkeren dat.

U hebt leiderschap nodig om hen te overtuigen en u krijgt daarvoor vanavond een unieke kans op de Europese Top. Volg Duitsland. Ik hoop dat u deze avond aan uw Europese partners zult aankondigen dat wij, net zoals Duitsland, Mercosur voorlopig zullen toepassen. Dat is de boodschap.

Inzake de eengemaakte kapitaalmarkt hebt u helemaal gelijk wanneer u zegt dat wij die echt nodig hebben, maar volg dan Mark Carney. Stop met de belastingen, stop met al die taksen. Mark Carney heeft de meerwaardebelasting net afgeschaft, maar wat doet deze regering? U verdubbelt de effectentaks voor de beleggers, u voert een bankentaks in, u verhoogt de roerende voorheffing met 20 % en u voert een meerwaardetaks in. Stop met al die taksen en stimuleer investeringen.

Merci pour vos réponses.

Ce rapport n’est en effet pas anodin. Ce débat est tentaculaire, mais ce rapport, qui est publié chaque année à dessein juste avant le sommet de Davos, est essentiel en termes de lecture de l’état du monde et des rapports de force, mais également des dangers en termes de déstabilisation de nos démocraties et de l’État de droit. Aujourd'hui, on ne peut pas continuer à laisser ces grandes fortunes tenter de déstabiliser nos démocraties et ici en particulier les démocraties européennes. Ils ne se cachent même plus, ils le disent: ils vont continuer à essayer d’influencer les élections démocratiques en Europe, à travers le rachat de médias et de réseaux sociaux. Eh bien, oui, il est temps de les arrêter.

La semaine dernière, nous avons eu des auditions au sujet de votre taxation des plus-values. Les experts ont émis des critiques très fortes sur cette taxation, qui passerait à côté de ses objectifs. Prenez les choses en main, intégrez les recommandations des experts et faites en sorte que cette taxation touche réellement sa cible. Ne restons plus l’exception européenne qui refuse d’aller chercher cet argent là où il est. Faites en sorte de renforcer cette taxe en adoptant par exemple l’amendement que nous avons déposé, qui permettrait d’aller chercher 1,5 milliard chaque année pour le budget de l’État.

Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

Y a-t-il effectivement eu une étude approfondie de ce document de sécurité stratégique américain? Avez-vous lu ce document que M. Boucher aurait pu écrire lui-même?

Que dit-il? D’une part, il y est confirmé, noir sur blanc, le rétablissement de la doctrine Monroe, c’est-à-dire un projet néocolonial pour l’ensemble du continent latino-américain. D’autre part, il y est écrit, noir sur blanc, que l’objectif est la destruction de l’Union européenne.

Pourtant, ici, certains ministres continuent de dire que tout ira bien, que cela va passer, qu’il était simplement moins fâché aujourd’hui. Voyez-vous l’enjeu stratégique qui se joue actuellement? L’impérialisme américain l’affirme explicitement. Son objectif est la destruction de l’ordre existant, et nous continuons à regarder comme si de rien n’était.

Ce que Trump et l’impérialisme américain font aujourd’hui avec le Groenland, ils le font depuis des décennies avec les pays du Sud. Sept cents bases militaires à travers le monde, des interventions militaires répétées, le dollar comme monnaie dominante qui conditionne les économies mondiales, une banque centrale américaine dotée d’un pouvoir antidémocratique considérable. C’est cet ordre mondial qui est en train de s’effondrer sous nos yeux.

La question, monsieur le premier ministre, est donc de savoir quelle Union européenne nous voulons construire. Une autonomie européenne n’a de sens que si elle ne consiste pas à suivre aveuglément les États-Unis dans leurs interventions et dans cet ordre mondial néo-impérialiste. Cette voie n’est pas tenable.

Il faut au contraire tendre la main aux pays du Sud et construire une véritable Union européenne en symbiose avec les peuples du monde, mais pas (…).

Oké, over Groenland zijn er twee lezingen. De ene lezing zegt dat we content zijn omdat de Verenigde Staten van geweld hebben afgezien. Dat zou komen omdat de Europese Unie wakker is geworden en heel sterk is. Dat is een lezing die ik absoluut niet begrijp en ook niet zie.

De andere lezing is dat het niet aan Ursula von der Leyen ligt dat er geen geweld is gebruikt. Het ligt ook niet aan koning Filip en dat gesprek van een kwartier dat er geen geweld zal worden gebruikt. Het ligt zelfs niet aan de Europese Raad. Het ligt aan de deal die Mark Rutte heeft gesloten met Trump.

Men zegt hier dat Groenland niet wordt uitverkocht. Die deal verkoopt Groenland echter onder onze ogen uit aan de Verenigde Staten. Het gaat over grondgebied dat aan Trump wordt gegeven. Het gaat over mineralen die aan Trump worden gegeven. Het gaat over controle die aan Trump wordt gegeven. Zelfs investeringsveto’s worden in die deal toegekend.

Mijn vraag was eenvoudig, maar u hebt er niet op geantwoord. Welk mandaat heeft Mark Rutte gekregen van de Europese Unie? Mark Rutte is nergens verkozen. Integendeel, hij is gebuisd in Nederland. Hij heeft Nederland achtergelaten in een chaos. Vervolgens heeft hij een job gekregen bij de NAVO. Nergens is hij verkozen. Welk mandaat heeft hij van de Europese Unie gekregen om stukken Groenland te verpatsen? Hij heeft geen mandaat gekregen. Voor onze ogen verkopen we stukken Europa uit. We spreken hier grote taal, maar terzelfder tijd zijn we Europa aan het uitverkopen aan de Verenigde Staten.

Premier, u zei dat onze waardigheid niet te koop is. Ik meen dat het goed is dat u dat zegt. In een wereld die op zijn kop lijkt te staan, snakken mensen naar een duidelijk signaal, naar een Europa dat een vuist maakt en niet achteruit deinst. Een vuist maakt tegen mensen die het niet echt menen met democratie, die het niet echt menen met mensenrechten.

Daar moeten we vooral niet hypocriet over zijn. Vandaag staan wij 1.000 % achter de Groenlanders. En tegelijkertijd verzetten we ons ook tegen andere autocraten. Tegen Poetin, die Oekraïne is binnengevallen, zoals u terecht zei, mijnheer de minister. Dat mogen we niet vergeten. Tegen Netanyahu die de Palestijnen onderdrukt. Tegen de Chinezen, die de Oeigoeren in opvoedingskampen steken.

Consequent moeten we, keer op keer, onze normen en waarden uitdragen. Consequent. Dat is onze sterkte. Dat is hoe we het verschil kunnen maken.

Messieurs les ministres, merci pour vos réponses.

Premier, vous parlez encore d’un monde idéal, avec une pointe de regret que je comprends. Moi aussi, je suis une forme d’atlantiste frustré. Mais le premier Trump aussi, nous pensions que ce serait une parenthèse. Vous l’avez vous-même dit à Davos: le retournement des États-Unis ne date pas des présidences Trump. Il est structurel. Il est stratégique.

Dans ce monde rempli d’imprévisible – monsieur le ministre, j’ai beaucoup aimé que vous ameniez cette notion, parce qu’elle est très vraie – il y a une seule certitude: c’est que nous sommes dans un monde d’empires en résurgence, et que nous sommes trop faibles pour l’instant.

Nous, politiques, faisons en général de bons programmes. Nous nous disons que tout est prévisible et, en fait, nous passons une grande partie de notre temps à combattre la force de l’imprévisible.

La seule manière de combattre ici l’imprévisible, c’est de devenir plus forts – en effet, premier, vous avez raison –, de multiplier des partenariats avec d’autres pays: avec le Canada, avec l’Australie, avec l’Inde, etc.

Cela laisse aussi penser que, entre nous, le nationalisme comme force politique en Europe n’a pas beaucoup d’avenir, paraît daté. Il n’est pas exclu, premier, que d’ici 2029, vous soyez devenu complètement fédéraliste. C’est tout le mal que je vous souhaite.

Ik ben blij met uw sterke antwoorden want een voorbereide Europese Unie is er twee waard.

Het is een goede zaak dat werd afgezien van een handelsoorlog of militair geweld. Niettemin is waakzaamheid geboden want er zijn diepe wonden geslagen in de trans-Atlantische relaties. Dat moeten wij onder ogen durven zien. Ze helen niet in één nacht.

Ik ben blij dat zowel de premier als de minister zich hebben aangesloten bij de punten die voor cd&v belangrijk zijn. Europa moet zijn tanden laten zien voor het behoud van zijn waarden. Wij moeten steunen op betrouwbare bondgenoten, onze strategische autonomie uitwerken en allianties aangaan met nieuwe democratieën.

Als wij de voorbije week één zaak duidelijk hebben kunnen merken, dan is het wel dat, als wij een internationale wereldorde willen die niet gebaseerd is op dreigementen maar op internationaal recht, wij daar zelf aan moeten werken. Wij mogen ons niet uit elkaar laten spelen want dat is de strategie waarop Poetin speelt, waarop Xi speelt en waaraan Trump op zijn manier ook meewerkt. Wij moeten vooruitgaan met eensgezindheid, vastberadenheid en daadkracht.

Dat begint vanavond op de Europese top. Ik hoop dan ook dat op die top Europese tegenmaatregelen worden voorbereid die kunnen worden ingezet wanneer nodig.

Henry Kissinger, dans les années 1970, disait déjà: "Les États-Unis n’ont ni alliés, ni ennemis, juste des intérêts." Certains viennent de découvrir aujourd'hui comment fonctionnait la politique internationale. En fait, aujourd'hui, c'est un peu plus rapide. C'est certainement beaucoup plus brutal. Cela a certainement des conséquences beaucoup plus fortes, mais il n'y a rien de neuf. Il faut arrêter de regarder le monde tel qu'on voudrait qu'il soit. On doit le regarder tel qu'il est. D'ailleurs, le premier ministre parle d'élargir nos alliés. C'est la raison pour laquelle nous devons signer des accords de libre-échange. C'est la raison pour laquelle nous devrions d'ailleurs signer un accord de libre-échange avec l'Afrique, parce qu'il y a là un enjeu essentiel pour les générations futures.

Mais je voudrais aussi prendre l'opposition à témoin. Vous effectuez presque aujourd'hui des danses de la pluie en espérant l'autonomie et la force de l'Europe. Mais pourquoi ne soutenez-vous pas alors nos réinvestissements dans la défense? C'est un passage obligé pour l'autonomie européenne. Pourquoi nous avez-vous bloqués quand nous avons voulu prolonger le nucléaire sous le précédent gouvernement? C'était essentiel pour l'autonomie énergétique. Allez-vous nous suivre si nous voulons supprimer des réglementations afin de permettre à l'industrie de s'installer? Allez-vous nous suivre pour baisser les impôts pour relancer la compétitivité? Allez-vous nous suivre dans des choix politiques courageux qui permettront enfin d'atteindre ce que nous aurions dû atteindre depuis longtemps: la souveraineté européenne?

Monsieur le premier ministre, monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie.

Je suis heureux d'apprendre que la Maison-Blanche a confondu la Biélorussie avec la Belgique et je suis désolé d'avoir confondu l'Alaska et le Groenland dans mon intervention.

Je ne sais pas lequel de vous deux résiste et mord le plus. Toujours est-il que personne ne pourra contester ici que la voix de la Belgique est plus forte sur le plan européen et international qu'elle ne l'était voici un, deux ou trois ans, ou même plus loin dans le temps. Pour ma part, c'est une bonne surprise.

Au travers des deux interventions, oui, il est possible d'exprimer fermement et sans s'agiter les intérêts économiques de la Belgique et de l'Union européenne, en rappelant que le droit international constitue une boussole absolue – comme vous l'avez démontré dans de nombreux dossiers et à l'occasion de plusieurs enjeux.

De même, vous rappelez que notre autonomie stratégique est essentielle et qu'il convient d'y travailler à l'échelle européenne. Vous avez, du reste, engagé le gouvernement sur cette voie: autonomie de la défense, autonomie énergétique, autonomie au plan de la santé et de l'alimentation. À ce dernier titre, la production agricole européenne doit être soutenue pour que nous ne soyons pas dépendants demain. Nous sommes déjà suffisamment dépendants pour ne pas le devenir encore davantage.

C'est sur cette voie de la fermeté, en suivant la stratégie qu'applique votre gouvernement, que la Belgique, aujourd'hui plus forte, se renforcera encore et que l'Union européenne, dans son unité, fera résonner la voix de celles et ceux qui se tiennent du côté du droit international.

Mijnheer de premier, u zegt dat onze waardigheid niet te koop is. Hoe geloofwaardig is dat als u 1,5 miljard euro uitgeeft aan elf extra F-35’s? Met mooie woorden en retoriek gaan we het niet halen. Alleen uw daden tellen. Annuleer die aankoop van die extra F-35’s. Put your money where your mouth is . Dat is ook wat Trump doet. Hij onderneemt actie. Er zit methode in zijn waanzin. Die waanzin is te lezen in zijn nationale veiligheidsstrategie, waarin hij zegt dat hij het verzet tegen Europa zal leiden. Die waanzin wordt gedreven door het eigenbelang van een klein clubje superrijken dat de democratie wil vervangen door dwang en daar nog lof voor eist ook. Hij is daar zelf een voorbeeld van, of het nu gaat om olie, mineralen, vaarroutes, schimmige crypto- of techplatformen, ook in Europa. In die waanzin moeten we met een koel hoofd alternatieven uitwerken en vastberaden neen durven zeggen. Het enige instrument dat u vandaag op korte termijn zo concreet kunt inzetten, gebruikt u niet. Als u ongebonden, autonoom en met rechte rug uw waardigheid wilt behouden, dan doet u ook po dat vlak wat mogelijk is. Het is ongelooflijk dat u zelfs op dat vlak vandaag niet thuis geeft.

Mijnheer de eerste minister, mijnheer de minister, zelfs in dergelijke crisissen schuwt men de grote en ook heel vaak loze woorden niet. Ik heb de woorden respect, loyauteit en waardigheid vaak gehoord, maar dat zijn geen losse zinnetjes of vage begrippen. Het is een engagement, een attitude.

Een sterk Europa heeft inderdaad respect voor internationaal recht en soevereiniteit. Een sterk Europa heeft loyauteit voor nieuwe en oude allianties en voor elkaar. Een sterk Europa heeft een smoel en zal aan de onderhandelingstafel aanwezig zijn wanneer het gaat om vrede voor Oekraïne. Een sterk Europa geeft ons de identiteit die we nodig hebben om er te staan in de wereld, om aan handel te doen en om onze volgende generaties te beschermen.

Dat is wat sterk leiderschap met zich meebrengt en daar kan ik absoluut op u tweeën en op de arizonaregering rekenen, waarvoor dank.

Met een half oog volgen we de toespraak van de president van de Verenigde Staten, Donald Trump ( op het World Economic Forum in Davos ). Ik wil daar inderdaad een vraag over stellen, omdat dit een budgettaire impact kan hebben.

De Verenigde Staten kondigden zeer recent een aantal nieuwe handelstarieven aan voor een achttal Europese lidstaten. Die zouden initieel 10 % bedragen en op 1 februari in werking treden. Als reactie daarop ligt binnen de schoot van de Europese Unie een pakket aan vergeldingsmaatregelen op tafel, de zogenaamde bazooka, ter waarde van maar liefst 93 miljard euro, die reeds op 6 februari 2026 zou moeten ingaan.

Trump merkte trouwens op dat men in Europa niet eens weet wat een bazooka is of hoe men ermee moet werken. In een interview met De Tijd stipte de hoofdeconoom van het IMF aan dat de zopas door het IMF gepubliceerde groeiprognoses eigenlijk al achterhaald zijn, omdat ze ervan uitgaan dat de invoertarieven stabiel blijven op het niveau van 2025. Aanvullend stelde hij dat invoertarieven en vergeldingsmaatregelen een negatieve impact hebben op de economische activiteit. U doet dat trouwens ook in uw begroting. Ook het Monitoringcomité zal wellicht in dezelfde richting geen rekening hebben gehouden met deze nieuwe gegevens.

Bent u het eens met de hoofdeconoom van het IMF wat betreft de impact van die invoertarieven en vergeldingsmaatregelen? Beschikt de regering over indicaties dat België niet gespaard zou blijven van die Groenlandtarieven door de Verenigde Staten? Beschikt u over cijfers die de economische impact van de eerste tarievenslag met de Verenigde Staten op dit land meten? Welke impact kunnen de nieuwe handelstarieven en vergeldingsmaatregelen hebben op het ontwerpbegrotingsplan en op de cijfers uit de initiële begrotingstabel die wij ondertussen hebben ontvangen?

Mijnheer de minister, onze vaststelling is dat uw begroting, de begroting van de regering-De Wever, alleen klopt als de wereld perfect draait. Dat is echter niet de realiteit. Het is ook geen robuuste begroting, maar een kaartenhuisje. Dit land zit al op het financiële randje. Dat moeten wij durven te benoemen, zeker hier in de commissie, waarin wij met kennis van zaken en met de juiste cijfers in debat gaan. Dit land kan zich dus geen nieuwe schokken permitteren. Dat heeft de gouverneur van de Nationale Bank van België, de heer Wunsch, al heel vaak benadrukt op allerlei fora en bij verschillende mogelijkheden die hij heeft om die boodschap te brengen. Als invoertarieven en vergeldingsmaatregelen de groei afremmen, wat de verwachting is, raakt dat automatisch aan de ontvangsten, aan het tekort en uiteindelijk aan de dramatische schuld van dit land. Dat is geen ideologische vaststelling, maar boekhoudkundige realiteit. Wij maken ons dus ernstige zorgen, omdat dit land geen enkele buffer meer heeft. Wij weten ook dat, als er een stresstest komt voor dit land, duidelijk is wie de rekening zal betalen. U antwoordt dat u de cijfers en risico’s vandaag niet kunt becijferen, maar wij roepen u wel op om de zaken op de voet te volgen, zeker gezien de precaire financiële toestand van dit land. Daarom roepen wij u op om snel berekeningen te maken en de impact heel snel te kunnen inschatten, zodat wij kunnen bijsturen wanneer dat nodig is.

Mevrouw de minister, ik verwijs naar mijn schriftelijke vraag.

Mevrouw de minister,

Recent werd in Antwerpen een bakkerij tijdelijk gesloten na ernstige aanwijzingen van mensenhandel. Tijdens een onaangekondigde controle werden vijf werknemers aangetroffen zonder contract, zonder duidelijk werkschema en in bijzonder slechte woon- en werkomstandigheden. De combinatie van extreem lange werkdagen, onofficiële verloning, ontoereikende huisvesting, het ontwijken van sociale bijdragen en een onzeker verblijfsstatuut wijst volgens de lokale diensten op economische uitbuiting en mensenhandel.

Deze casus staat niet op zichzelf. Ze toont opnieuw hoe kwetsbare mensen, vaak met een tijdelijk verblijfsdocument, bijzonder vatbaar blijven voor misbruik, én hoe uitdagend het is voor inspectiediensten om dergelijke situaties tijdig op te sporen.

In dat licht heb ik vijf vragen:

Hoe beoordeelt u deze casus en de vaststellingen die door de stedelijke en federale inspectiediensten zijn gedaan? Ziet u hierin signalen of patronen die structurele aandacht vergen?

Hoe verloopt de samenwerking tussen de verschillende inspectie- en politiediensten bij de opsporing van economische uitbuiting? Zijn er knelpunten die volgens u aangepakt moeten worden?

Een groot deel van de slachtoffers lijkt mensen met een precair verblijfsstatuut te betreffen. Hoe garandeert de regering dat slachtoffers gepast worden beschermd en niet ontmoedigd worden om misstanden te melden?

Ziet u nood aan bijkomende maatregelen, preventief of repressief om economische uitbuiting sneller te detecteren, bijvoorbeeld in sectoren waar veel kwetsbare arbeidskrachten werken?

Tot slot: steden spelen een cruciale rol in de eerste detectie van mensenhandel Hoe zal u steden en gemeenten ondersteunen voor zowel financieel, organisatorisch als via informatie-uitwisseling zodat zij sterker staan in de aanpak van economische uitbuiting en effectieve nazorg voor slachtoffers?

Mevrouw de minister, ik ben blij dat u bevestigt hoe ernstig de feiten zijn, maar zolang de slachtoffers bang zijn om te spreken, blijven de daders vaak buiten schot. Ik ben blijer dan ik verwachtte door uw antwoord. Ik stel mijn vraag bewust in verschillende commissies, omdat in het regeerakkoord staat dat mensenhandel onder Asiel en Migratie hoort. Oké, daar zijn argumenten voor, al meen ik dat het niet alleen onder Asiel en Migratie hoort, maar ook onder Justitie. Ik stoor me wel aan het vingerwijzen. De minister van Justitie zegt dat ik daarvoor bij de minister van Asiel en Migratie moet zijn en de minister van Economie zegt dat ik daarvoor bij de minister van Justitie moet zijn. Ik vind dat heel lastig. Het is daarom dat ik mijn vraag bewust in de drie commissies stel en op jullie antwoorden wacht. Wat voor mij eigenlijk cruciaal is, is dat wie het slachtoffer is van mensenhandel zich beschermd moet voelen. Die mag geen angst voor sancties of voor verblijfsonzekerheid voelen. Anders blijft alles onder de radar. Tegelijk wil ik onderstrepen hoe belangrijk het is dat we de steden ondersteunen. Zij zien wat fout loopt. Zij zien hoe men de dingen ernstig moet aanpakken. We moeten ze dan ook ernstig ondersteunen. Mensenhandel bestrijdt men niet alleen met wetten, maar ook met aanwezigheid op het terrein. Dank u wel voor uw antwoord, mevrouw de minister.

Mijnheer de minister, ik had een eerste vraag ingediend op 10 oktober om een actualisering te krijgen van de effecten van de verlaging en verhoging van de percentages van de btw-stelsels.

Tien jaar geleden heb ik daarrond gewerkt en kende ik dat uit het hoofd. Ik vroeg mij namelijk af wat het geraamde effect zou zijn op de inkomsten van de overheid, indien op alle producten die momenteel onder het tarief van 6 % en 12 % vallen, het tarief van 9 % van toepassing wordt, terwijl het tarief van 21 % op bepaalde producten naar 22 % wordt verhoogd. Daarnaast vroeg ik wat het geraamde effect zou zijn van een harmonisering van de btw-tarieven van 6 en 12 % op de koopkracht. Intussen heb ik geleerd dat dat zeer punctuele vragen zijn. Mijnheer de minister, tenzij u hierover nieuwe informatie hebt, zou ik die vragen dan ook willen omzetten in een schriftelijke vraag. Dat hebt u mij gisteren meegedeeld, waarna ik die zo meteen zal afhalen.

Mijn tweede vraag, die dateert van 14 november 2025, kwam er naar aanleiding van een door ITA, de beroepsfederatie van accountants en bedrijfsrevisoren georganiseerde debat met enkele collega’s op de Heizel in Brussel over de invoering van de elektronische facturatie. Daarin leerden we dat de Belgische schatkist bijna 4,5 miljard euro door onvoldoende naleving van de btw-regels misloopt en daarmee is de kloof wat de naleving van btw-regels betreft, hier een van de diepste van de Europese Unie, zeker wanneer men het bedrag procentueel afzet tegenover de totale btw-inkomsten. We laten daar dus bijzonder veel middelen liggen. Als de btw volledig correct werd geïnd, zou dat meteen een bijkomende opbrengst van 4,5 miljard euro betekenen. Aangezien de regering volgens de geruchtenmolen begin november zou mikken op 3,5 à 4 miljard euro aan nieuwe btw-inkomsten via een verhoging van de tarieven, rijst vanzelfsprekend de vraag of er in plaats daarvan niet aangewezen is om sterker in te zetten op een betere inning. Vandaar volgende vragen.

Mijnheer de minister, ten eerste, welke maatregelen neemt de regering om de btw-kloof te dichten?

Ten tweede, tot welk niveau en binnen welke termijn wil de regering de kloof verkleinen? Dat is een typische vraag vanuit het perspectief van reguleringsimpactanalyse, aangezien het, net zoals bij verkeersongevallen, niet realistisch is om te streven naar een absoluut nulpunt. Dat zou immers zeer drastische maatregelen vergen. Het doel moet zijn om alle vermijdbare gevallen te voorkomen.

Ten derde – dit is mijn kernvraag –, wat is volgens de regering de impact van de elektronische facturatie, dus van Peppol op de btw-kloof?

Mijn vierde vraag luidde welke bijkomende maatregelen de regering neemt in het kader van de btw-verhoging of -hervorming. Mijn vijfde vraag, die punctueel is, zal ik schriftelijk stellen.

Ondertussen is er uiteraard veel gebeurd. Er hebben begrotingsbesprekingen plaatsgevonden en er zijn beslissingen bekendgemaakt. De begrotingsnotificaties en de begrotingstabel die ons na afloop van de bespreking in de plenaire vergadering werden bezorgd, zijn evenwel niet heel erg duidelijk; daar zit als het ware wat ruis op.

Mijn oorspronkelijke vraag, die intussen grotendeels is uitgeklaard, betrof de budgettaire impact van de btw-hervorming met de verschillende btw-aanpassingen. Meer specifiek, gelet op de tijdskloof tussen het begrotingsakkoord en de begrotingsnotificaties, rijst de vraag hoe realistisch de raming is van 158 miljoen euro die in 2026 wordt verwacht uit de btw-verhoging op hotels en campings. Hoe schat de regering die opbrengsten vandaag in?

Hetzelfde geldt voor de 253 miljoen euro die in 2026 wordt verwacht uit de btw-verhoging op sport en ontspanning. Blijft die raming overeind en op welke manier is die berekend?

Ten slotte is er de wellicht belangrijkste vraag, namelijk die over de budgettaire impact ten belope van 222 miljoen euro die in 2026 wordt verwacht door de btw-verhoging op takeaway, gecombineerd met de btw-verlaging op niet-alcoholhoudende dranken. Intussen is daarover veel onduidelijkheid weggenomen. We weten nu dat de verhoging enkel geldt voor bereide voeding met een houdbaarheidsdatum van meer dan twee dagen. De vraag blijft echter of die raming van 222 miljoen euro overeind blijft. Daarnaast wens ik verduidelijking over een concreet geval: wanneer een diepvriespizza in een pizzeria wordt opgewarmd, valt die dan onder het lagere btw-tarief?

Monsieur le ministre, le gouvernement envisage d'augmenter les accises sur le gaz. Il indique dans son tableau budgétaire vouloir récupérer 365 millions d'euros pour le budget fédéral. Le premier ministre a déclaré au Parlement que cette hausse d'accises correspondait à une croissance équivalant à 12 % de TVA d'ici 2030. Aujourd'hui, plusieurs chiffres circulent concernant l'impact pour un ménage belge qui se chauffe principalement au gaz.

Monsieur le ministre, confirmez-vous que ces 365 millions d'euros correspondent à 12 % de TVA sur le gaz? Quel sera le coût additionnel de cette hausse d'accises sur la facture de gaz pour un ménage moyen? Par ailleurs, j'ai introduit une question écrite sur le surcoût pour les différents types d'entreprises. J'attends vos réponses avec impatience.

Mijnheer de minister, ik wil beginnen met een open brief die ik gekregen heb. Ik meen dat u die ook gekregen hebt. Hij was afkomstig van een zekere Eric Vandenabeele, ondervoorzitter van fitness.be. Ik hoop dat u die brief goed gelezen hebt. Ik zal er toch een stukje uit citeren.

Hij schrijft het volgende: “Elk nieuw jaar wensen politici ons hetzelfde toe: een goede gezondheid. Dat klinkt warm, menselijk en geruststellend, maar de woorden alleen volstaan niet. Wie gezondheid echt belangrijk vindt, moet dat ook durven tonen in het beleid. Voor wie vandaag wil investeren in zijn fysiek en mentaal welzijn maakt u dat concreet duurder. U verwijst vaak naar gezondheid als argument om keuzes te maken. Preventie wordt bejubeld in speeches, maar ontmoedigd in de praktijk. Onze samenleving besteedt jaarlijks miljarden aan zorg, behandeling en ziekte. Dat is noodzakelijk. Maar het is niet logisch dat preventie, nochtans bewezen effectief, systematisch achteraan in de rij staat. Bewegen, fitness en sporten zorgen voor een grote sociaaleconomische return. Fittere mensen zijn gezonder, gelukkiger, productiever en langer zelfstandig.” Maar wat doet uw regering met deze btw-verhoging? U verdubbelt de belasting op sport en fitness, misschien wel de belangrijkste preventiefactor voor de volksgezondheid.

Mijn eerste vraag is, hoe rechtvaardigt u dat?

Een tweede aspect van uw btw-verhoging betreft de jongeren. In al uw asociale maatregelen gebruiken u en uw meerderheid telkens het argument dat u het doet voor de jongeren. U breekt de pensioenen af zodat jongeren in de toekomst een fatsoenlijk pensioen kunnen hebben.

Maar wat doet u, opnieuw, met deze btw-verhoging en voor de jongeren nu? U verdubbelt de belasting op sport, op fitness, op films, op festivals, op concerten. Eigenlijk op alles wat de jeugd doet om zichzelf beter te voelen en om plezier te maken. Daar heb ik eigenlijk dezelfde vraag. Hoe rechtvaardigt u deze verdubbeling van de belasting op de dingen die de jeugd elke dag gebruikt?

Monsieur le ministre, puisque cette commission organise un débat d'actualité – et j'en suis heureux – je reviendrai sur l'ensemble des augmentations de TVA prévues dans votre accord budgétaire 2026.

Vous avez annoncé une augmentation des taxes sur la consommation à hauteur de 1,6 milliard. Vous avez délibérément décidé d'augmenter la facture de toute une série de produits et de services en allant chercher dans la poche des travailleurs et de la classe moyenne: augmentation de la facture de gaz, du prix du mazout, du prix du plein d'essence et de diesel, etc. Vous vous attaquez également aux secteurs du tourisme, de l'horeca, du sport, de la culture et du loisir. L'augmentation de la TVA sur ces secteurs pèsera à la fois sur le pouvoir d'achat des citoyens et sur les secteurs concernés. En outre, ce relèvement de la TVA, qui s'ajoute à l'austérité imposée dans les régions et communautés, aura des répercussions en cascade sur bon nombre d'activités économiques et sur l'ensemble de la société.

Monsieur le ministre, avez-vous une idée de l'impact que l'augmentation de ces taxes pourrait avoir sur les activités économiques dans les secteurs touchés? Pourriez-vous me communiquer une analyse d'impact secteur par secteur? Avez-vous également chiffré l'impact de toutes ces augmentations de taxes sur les différents budgets des ménages? De plus, pourriez-vous me préciser à quel moment ces augmentations de TVA seront effectives? J'entends parler du mois de mars, mais pourriez-vous confirmer cet élément afin de ne pas laisser tous ces secteurs et consommateurs dans l'incertitude?

De manière plus spécifique, j'aimerais revenir sur les plats à emporter. Monsieur le ministre, la manière dont vous avez décidé de gérer l'augmentation de la TVA sur les plats à emporter relève de l'absurde. Je pense que je ne suis pas le seul à le penser. Si un plat a une date de conservation de 48 heures ou moins, ce sera 12 %. Si ce plat a une date de conservation supérieure, cela reste 6 %. Vous pénalisez le frais et vous favorisez les produits ultra-transformés. Non seulement c'est incompréhensible, mais cela semble n'avoir aucune logique, ni en termes de santé publique, ni en termes de soutien à l'économie locale.

Mais ce n'est pas tout. Vous avez confirmé en plénière que le doublement de la TVA toucherait des services de restauration collective de prise en charge de publics vulnérables. Vous taxez les cantines scolaires, mais aussi les repas livrés dans les homes ou à domicile.

Concernant ce point, j'ai une question très précise. On sait que le curseur est la date de conservation du plat à emporter. Un plat livré par un CPAS – par la Centrale de services à domicile (CSD) pour parler d'un fournisseur local à Liège – peut se conserver en moyenne pendant cinq jours. Le consommateur peut dès lors décider de le mettre au frigo et de le consommer trois jours après la livraison. Quel taux est alors applicable?

Même raisonnement pour ce qui est des écoles. Toujours selon le critère du nombre de jours de conservation du plat et non de la date de consommation, si je livre un plat fraîchement préparé, il se garde plusieurs jours. Quand bien même les enfants le mangeraient le jour-même, la TVA applicable ne devrait-elle pas être de 6 %, puisqu'il peut se conserver plusieurs jours?

J'en viens à présent à la culture, le sport et les loisirs. Dans votre tableau budgétaire, on peut lire que l'augmentation de la TVA sur les sports et loisirs rapporterait 253 millions d'euros à partir de 2026. Vous taxez donc la culture, les établissements sportifs et de loisir: l'abonnement à la salle de sports, l'entrée au jardin des plantes, au parc d'aventure, au bowling… Tout cela sera plus cher. Le moins que l'on puisse dire, c'est que votre gouvernement n'aime ni la culture ni les artistes. J'en veux pour preuve la multiplication des attaques contre les travailleurs des arts et de la culture, notamment lorsque vous avez tenté de détruire leur statut en le limitant dans le temps, ou quand vous attaquez leurs pensions en voulant leur faire perdre des centaines d'euros par mois, en ne valorisant pas plus de neuf années de statut. Ici, vous décidez d'augmenter le prix d'une représentation de théâtre, d'une place de cinéma, de concert, de festival. Pour revenir quelques instants sur le cas particulier des festivals, ceux-ci subiront de plein fouet vos augmentations de taxes sur les billets d'entrée mais aussi sur les food trucks , sur les hôtels avoisinants… Bref, vous décidez de plomber tout un pan de l'activité économique.

Dans les notifications budgétaires, je lis que "pourraient être exclues les 15 premières représentations théâtrales, musicales (hors festival), lyriques, chorégraphiques ou de cirque" ou que, deuxième piste, "une exonération pourrait être prévue pour les chorégraphies, les spectacles et le théâtre". Monsieur le ministre, avez-vous reçu ces avis juridiques?

Augmenter le prix des places de concert, de festival, de cinéma, mais aussi des matchs de basket, de foot, crée un casse-tête immédiat chez les opérateurs. Quid de la répercussion sur les prix? Doivent-ils augmenter les prix de 1 ou 2 euros par ticket? Quid de l'absorption des pertes sur les billets prévendus? Quid du risque que les spectacles soient plutôt organisés à Lille, au Luxembourg?

Monsieur le ministre, les secteurs culturels et touristiques, fragilisés à la suite de la pandémie du covid, dont la fréquentation est en hausse, mais incertaine, anticipent une baisse de public, des marges rognées et des délocalisations. Quel sera l'impact économique de vos augmentations de taxes sur l'ensemble de ces secteurs?

Concernant le sport, j'aimerais connaître précisément le champ d'application de la hausse de TVA à 12 % sur les activités sportives gérées par les régies communales autonomes. Cette augmentation englobe-t-elle la totalité des prestations relatives aux infrastructures sportives municipales telles que la location d'installations, l'organisation d'activités et de courses sportives, ainsi que les services accessoires?

Des exemptions ou taux réduits restent-ils applicables, notamment dans le cas d'activités exercées par des ASBL poursuivant des buts non lucratifs et proposant exclusivement des prestations pour favoriser l'exercice du sport chez les résidents?

Comment le gouvernement justifie-t-il l'augmentation du prix de la pratique du sport à la lumière de l'enjeu de santé publique que représente la pratique du sport?

Voilà, monsieur le ministre, les nouvelles questions que je voulais vous poser concernant les augmentations de la TVA. Le moins que l'on puisse dire, c'est que le flou règne toujours, ce qui accroît encore l'injustice de vos mesures!

Mijnheer de voorzitter, mijnheer de minister, ik focus op de nieuwe btw-tarieven voor sport en cultuur. Om budgettaire zuurstof te geven, hebt u een post 'sport en ontspanning' gevonden. Op die post verhoogt u de btw van 6 % naar 12 %. Dat is een maatregel die goed is voor maar liefst 253 miljoen euro extra belastingen.

Het probleem dat ik vooral heb, is dat de grens die u trekt tussen wat volgens u cultuur is en dus op 6 % blijft en wat ontspanning zou zijn en dus naar 12 % gaat, van fiscale willekeur getuigt. Ik durf zelfs te opperen dat die lijn aan elitarisme grenst. U stelt dat cultuur gevrijwaard blijft van de btw-verhoging, maar dat sport en ontspanning duurder worden. Dat klinkt mooi in theorie, maar ik begrijp nog steeds niet waar u in de praktijk de grens legt.

De pers meldde dat bioscoopvoorstellingen naar 12 % gaan. Betekent dat concreet dat een avondje opera of theater, de zogenoemde hoge cultuur, wel op 6 % blijft? Indien het antwoord 'ja' is, kunt u mij dan uitleggen waarom opera cultuur is en een kwaliteitsfilm plots louter ontspanning zou zijn? Waarom wordt het gezinsuitje in de cinema fiscaal gestraft terwijl de gesubsidieerde cultuur de dans ontspringt? Is dat de definitie van fiscale rechtvaardigheid?

Nog zorgwekkender is de mogelijke impact op onze lokale sportclubs. Voor een match in eerste klasse is de btw-verhoging misschien nog verteerbaar. Geldt dat echter ook voor de kleine lokale club die toegangsgeld vraagt voor een jeugdtoernooi om de kas te spijzen of voor de kantine van de tennisclub? Zult u de duizenden vrijwilligers die Vlaanderen draaiende houden, opzadelen met een complexe btw-administratie en een verplichte prijsverhoging of zult u een expliciete uitzondering maken voor de amateursporter? Indien ja, waar legt u dan precies de grens?

Mijn laatste vraag gaat opnieuw over contractbreuk, die stilaan een gewoonte lijkt te worden van Arizona. U houdt de lopende contracten immers waarschijnlijk niet buiten scope . Als dat anders is, weet ik dat heel graag van u. Waarom geef ik dat aan? Als iemand een abonnement tekent voor twaalf maanden, bijvoorbeeld eind 2025, maar maandelijks betaalt via domiciliëring, dan zullen alle sportclubs of sportactoren in 2026 meer btw betalen voor een bestaand contract. Er ontstaat dus een verschil tussen mensen die voor twaalf maanden hebben getekend, maar maandelijks betalen en mensen die alles vooraf betalen en dus wel buiten scope zouden vallen. Hebt u daarover iets concreets beslist of gaat het opnieuw om een contractbreuk voor de lopende contracten en voor de mensen die aan sport doen? De impact zou ter zake niet zozeer bij de abonnees of leden liggen, maar bij de sportclubs die hun contracten ondertussen hebben verkocht tegen een lager btw-tarief.

Ik dank u voor uw antwoorden.

Ik heb twee vragen met betrekking tot de btw. Eerst wil ik het hebben over de maaltijden in scholen, woon-zorgcentra en crèches. U hebt daarover vorige week in de plenaire vergadering, na die zes interpellaties, gezegd dat het btw-tarief op die maaltijden van 6 % naar 12 % gaat. Dat was voor heel veel scholen en woon-zorgcentra een koude douche.

Stel dat u drie kinderen hebt. Er zijn 150 schoolmaaltijden per jaar per kind, samen goed voor 450 maaltijden. De btw-verhoging op een maaltijd van 4 euro, van 6 % naar 12 %, is een verhoging van 0,24 euro. Ik weet dat dat voor een minister misschien weinig betekent, maar voor gewone mensen betekent dat een verhoging van de schoolfactuur met meer dan 100 euro. Meer dan 100 euro, voor gewone mensen.

Intussen is er een partij die in uw regering zit, Vooruit, die allerlei beloftes doet over gratis maaltijden en gezonde maaltijden, maar daar komt niets van terecht. We hebben het voortdurend over lege brooddozen en over kinderen die met een zak chips naar school worden gestuurd. Wat u doet, is de belangrijkste maaltijd voor kinderen en ouders, de middagmaaltijd, de belangrijkste maaltijd, gewoon duurder maken.

Ik dacht dat de minister tot inzicht zou komen. Wat lees ik echter opnieuw? Uw kabinet, dus u, reageert enkele dagen geleden in De Standaard met het volgende citaat: "Er zijn daar eindeloze discussies over gevoerd. Als er dan een uitzondering wordt toegestaan, wat is dan de volgende? Het gaat maar over beperkte bedragen, we gaan daar niets aan veranderen." Einde citaat. Ik heb maar één vraag. Blijft u bij dat standpunt, of bent u vandaag bereid hier, in deze commissie, in dit Parlement, te zeggen dat u dat toch gaat veranderen en dat u dat tarief toch niet zult aanpassen? Dat is mijn eerste vraag.

Mijn tweede vraag gaat over iets totaal anders, namelijk over de btw op koffie. In uw koninklijk besluit staat dat aan het btw-tarief van 12 % zijn onderworpen: geserveerde koffies – warm of koud van het type frappuccino –, thee en warme chocolademelk die warm worden geserveerd, smoothies en verse sappen, bereid en klaar voor consumptie. Kunt u bevestigen dat alle frappuccino’s effectief onder het btw-tarief van 12 % vallen, ongeacht de samenstelling, de temperatuur en de presentatie? Hoe zit het met cappuccino’s en americano’s? Vallen die ook onder 12 % of onder 6 %? Vervolgens een vraag die veel Vlamingen en Belgen zich stellen. Hoe zit het met gewone koffie? Bedraagt het btw-tarief daarvoor 6 % of 12 %?

Ik drink gemberthee. De eerste minister heeft onlangs gezegd dat er meer gemberthee moet worden gedronken in de regering omdat ze nog voor budgettaire uitdagingen staat. Geldt die 12 % voor alle soorten thee of enkel voor bepaalde soorten? Indien ja, welke precies? Ik heb deze vragen ingediend en reken op een duidelijk antwoord. Mijn Julia's koffie- en theebar heeft dat ook gevraagd.

Ten slotte, wat betreft chocolademelk, in uw tekst staat dat chocolademelk die warm wordt geserveerd onder 12 % valt. Wat doet u met chocolademelk die koud wordt geserveerd? Wordt dat ook 12 % of blijft dat 6 %?

Dit zijn heel duidelijke vragen over koffie, thee en chocolademelk en wij rekenen, zoals altijd, op een heel duidelijk antwoord. Waar zijn ze toch mee bezig?

Monsieur le ministre, je pense que beaucoup de questions ont déjà été posées. Il est vrai que la séquence en devient terriblement gênante pour le gouvernement, non seulement dans le dossier de la TVA mais aussi de manière générale. À chaque fois, vous dites qu’un accord existe et, dès que l’on pose la moindre question, tout semble ficelé n’importe comment. C’est le cas pour l’indexation des salaires, dont on parlera dans d’autres commissions, mais aussi ici.

Votre volonté d’aller chercher l’argent chez les gens et non chez les riches vous amène à une créativité sans nom. Même ChatGPT en est incapable, j’ai fait le test. Ce que l’on constate également, c’est un véritable danger pour la santé publique, notamment en lien avec les dates de péremption. De nombreuses questions sont posées à ce sujet, parce que c’est la solution que vous avez trouvée à toutes les questions relatives aux plats à emporter. Mais il existe effectivement un risque réel.

Ma question va dans le même sens que celle de M. Van Quickenborne. Nous avons constaté que non seulement la mesure est absurde et dangereuse pour la santé publique mais qu’elle est aussi asociale. En effet, les cantines scolaires, les cantines en maison de repos et les crèches vont être touchées. Cela a été confirmé lors du débat de la semaine passée et Mme Glatigny a déclaré dans La Libre de ce week-end qu’elle vous avait envoyé – ou qu’elle allait vous envoyer – un courrier afin de demander une exemption.

C’est tout de même le comble! Alors que l’on parle de nourriture saine pour les enfants, que l’on sait qu’il existe un grand problème de pauvreté infantile et qu’un projet avait été mis en place pour offrir à certains enfants des repas gratuits, le gouvernement Arizona réduit déjà ce projet. Ici, tous les parents risquent d’être touchés par une hausse de la facture des cantines scolaires, mais aussi en maison de repos et en crèche.

Monsieur le ministre, avez-vous reçu le courrier de Mme Glatigny? Allez-vous prévoir une exemption pour les cantines scolaires?

Merci, monsieur le président, pour la souplesse, étant donné qu'il y a eu un petit couac avec certaines de mes questions. Tout est bien qui finit bien, du moins nous l'espérons.

Monsieur le ministre, après plusieurs kerns infructueux, la réunion du Conseil des ministres restreint du 23 décembre a enfin pu affiner sa réforme et prendre plusieurs décisions sur la façon dont l'application du changement du taux de TVA allait se décliner.

Nous avons pu constater dans la foulée que de nombreuses incohérences en découlaient, suscitant des interrogations légitimes de la part des différents acteurs qui vont être concernés par ces changements qui entrent en vigueur le 1 er mars 2026. Le temps presse pour éclaircir les différents aspects de cette réforme et permettre aux acteurs de se projeter dans le futur, étant donné que ce sont quand même leurs recettes qui vont être directement concernées.

Ma première question concerne le secteur de la culture, où la TVA passe de 6 à 12 % pour ce qui est considéré comme du divertissement et de la culture lucrative. Les festivals, les musées, les matchs de sport, les concerts, et j'en passe, subiront donc une augmentation de TVA. Cette décision va avoir un impact direct sur l'accessibilité des loisirs pour la population. Certains acteurs culturels ont déjà annoncé une hausse des prix, comme le Spirou de Charleroi ou encore le Forum de Liège.

Les festivals se trouvent vraiment au cœur de la réforme, puisque en plus de la hausse de la TVA sur leurs billets, le prix des nuits de camping va augmenter, la nourriture vendue dans les food trucks va également être soumise à une augmentation de la TVA. Bref, il ne manquerait plus qu'une augmentation de la TVA sur les boules Quies pour que le tableau soit complet.

Monsieur le ministre, je n'ai pas besoin de vous expliquer que le taux de TVA, qu'on le veuille ou non, est un outil de transformation sociétale puissant. Je ne peux que constater que vous avez joué à l'apprenti sorcier. Il y a des conséquences que vous n'aviez visiblement pas prévues – c'est quand même très inquiétant – et qui aujourd'hui vont avoir des impacts sur les comportements des consommateurs et sur la capacité même de survie de certains acteurs.

Pouvez-vous m'expliquer quelles logiques ont sous-tendu ces augmentations? Avez-vous eu des contacts avec les festivals et autres acteurs culturels qui sont soumis à un prix fixé par une autorité? Comment ces acteurs vont-ils absorber cette hausse de la TVA?

Pouvez-vous nous confirmer que lorsque l'organisateur a déjà vendu des billets en 2025 pour un spectacle qui aura lieu en 2026, le taux de TVA à 6 % sera bien maintenu et qu'il n'y aura pas une répercussion ultérieure?

Comment allez-vous vous assurer que cette hausse de la TVA, qui est bien plus grande en Belgique qu'en France, au Luxembourg ou en Allemagne, ne fera pas fuir les organisateurs de festivals, de concerts ou autres acteurs culturels?

Ensuite, en ce qui concerne les plats à emporter, les produits frais mis en vente rapide avec une date limite de consommation de deux jours verront leur taux augmenté à 12 %, tandis que les produits avec une date limite de consommation de trois jours, conserveront un taux à 6 %. À cet égard, une série de questions spécifiques se posent quant à la façon dont cela pourra s'appliquer.

Comment déterminer le taux de TVA? À quel moment de la mise en vente du produit la TVA est-elle fixée? Ce prix est-il évolutif? Par exemple, si une gaufre est mise en vente le lundi avec une date limite de consommation au mercredi, le vendeur va-t-il devoir changer l'étiquette 48 heures avant la date limite de consommation? Confirmez-vous qu'un même produit, selon qu'il soit vendu dans un emballage classique ou sous vide, se verra appliquer un taux de TVA de 6 ou 12 %? Ou encore, y a-t-il une période de transition pour permettre aux grandes surfaces et aux commerçants de s'adapter à ces nouveaux taux de TVA? Si oui, de combien de temps? Je pense notamment aux bouchers et boulangers qui vont devoir jongler entre différents taux de TVA.

Enfin, votre réforme va engendrer une augmentation de la TVA sur les repas scolaires. Comptez-vous prévoir une exception pour ce secteur? On a vu la ministre MR concernée en Fédération Wallonie-Bruxelles se lamenter de cette répercussion. On est quand même un peu désolé pour elle, mais ce sont ses partenaires du même parti qui ont négocié cela au sein du gouvernement fédéral. On rit jaune en ce qui nous concerne. Comptez-vous revenir sur cette décision? Ou ne s'agit-il en fait que d'une posture, de manière à ce que la ministre en question puisse dire qu'elle aura essayé? Ensuite, cela passera comme ça et les écoles, les crèches, les maisons de repos seront finalement impactées par cette augmentation de la TVA.

Mijnheer de minister, ik heb hen nog niet gehoord en lees daarover niets in de pers.

Ik haal bij de Panos een broodje.

(…)

Mijnheer de minister, niemand begrijpt wat u voorleest. Waar bent u mee bezig? Niemand verstaat dat!

Dank u wel, mijnheer de minister. Ik denk dat we in deze commissie goed samenwerken en ik hoop dat we dat kunnen blijven doen. Ik was blij met de tussenkomst van collega Van Quickenborne, want ik begon echt te twijfelen aan mijn eigen intellectuele capaciteiten. Ik dacht: ben ik hier nu de enige die dit niet begrijpt? Ik was niet aan het volgen. Het was misschien in het verleden complex, mijnheer de minister, maar het is nog complexer geworden. Ik blijf dus toch met een aantal vragen zitten en ik maak die meteen concreet.

U zegt dat de duur van de houdbaarheid loopt tot het einde van de tweede dag. Dat betekent dus in concreto drie dagen, namelijk van maandag 0 uur 01 tot woensdag 23 uur 59. Ik hoop dat u zich dat realiseert.

Het croissantje blijft aan 6 %, maar niet, als ik het goed heb begrepen, omdat het onderdeel is van het ontbijt, maar om een andere reden. Ik neem de trein vaak in de buurt van een station waar ook een broodjeszaak is en die hebben ook heel kleine pizzaatjes. Als ik dat pizzaatje om acht uur eet, is dat dan ook aan 6 %? En wat als die mensen een diepgevroren pizza – dus 12 % – plots in hun oven steken? Zakt dat dan van 12 % naar 6 %?

Hetzelfde geldt voor de wafels. U hebt dat voorbeeld gegeven. Als ik een diepgevroren wafel opwarm, is dat dan ook 6 %? Ik geef toch nog even mee dat een broodje dat in papier wordt ingepakt aan 12 % is en in een bakje aan 6 %. Ik geef u op een blaadje dat die in een bakje na twee dagen verser zijn.

In de supermarkt is de drank aan 6 %. Gaat u dan de suikertaks afschaffen? U geeft daarmee een gemengd signaal. U verlaagt aan de ene kant van 21 % naar 12 %, dus zegt u: consumeer meer cola. Tegelijk blijft die suikertaks bestaan.

Ik hoop ook, mijnheer de minister, dat u mij enkele fouten te goeder trouw kunt vergeven. Voor de rest zullen we die vrijstelling van de btw van 25.000 naar 30.000 euro natuurlijk steunen. Het was het allereerste voorstel dat ik in deze commissie heb gedaan. Toen was het nog te duur, want het kostte 40 miljoen euro. Ik ben blij dat dat ondertussen wel financierbaar is.

Monsieur le ministre, je vous ai écouté attentivement, plus de 20 minutes. Ma question portait sur l'évaluation du coût de la hausse des accises sur la facture de gaz, mais vous ne m'avez pas répondu. J'ai posé plusieurs fois cette même question au ministre MR de l'Énergie, M. Bihet, mais celui-ci me renvoie systématiquement vers vous. Il ne veut pas répondre, ce que je comprends parce que, pendant la campagne électorale, le MR se vantait qu'il n'y aurait pas de nouvelles taxes.

Or, que constate-t-on aujourd'hui? Que la facture de gaz augmente vachement! Alors que l'énergie reste un produit de base et est très chère aujourd'hui, on augmente encore les accises sur le gaz.

Pour vous avoir écouté, c'est 1,3 milliard d'euros que vous allez chercher chez les travailleurs et non pas dans les poches des millionnaires. Et c'est bien ce qu'on vous reproche. C'est la classe travailleuse qui va passer à la caisse.

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw uiteenzetting. Uw antwoord heeft een half uur geduurd. Ik weet eigenlijk niet goed wat ik moet repliceren want de zaak is in mijn hoofd nog complexer dan daarvoor.

U stelt dat de btw-regeling al complex was. In de horeca is het 12 % voor wie ter plaatse eet. Wie afhaalt of elders eten koopt, betaalt 6 %. Volgens u is dat complex. Wat nu wordt voorgesteld, zou minder complex zijn. Het huidige systeem is nochtans in één zin uit te leggen. U hebt nu een half uur nodig gehad om het verschil uit te leggen.

Neem bijvoorbeeld die croissants. U noemt ons populistisch, omdat wij opmerken dat een croissant ’s ochtends aan 6 % wordt belast en ’s middags aan 12 %. Wij zouden dat volgens u populistisch voorstellen maar dat is uw maatregel. Ik snap er nog altijd niets van. Is een croissant nu 6 % of is het 12 % omdat het om ontbijt gaat? De verantwoording is dat aan een ontbijt niets meer moet worden gedaan en het onmiddellijk kan worden geconsumeerd. Dus is het 12 %. Een croissant is toch hetzelfde geval? Dat is ontbijt maar is wel 6 %. Dat is een uitzondering.

Mijnheer de minister, ik snap dat u gefrustreerd geraakt en dat u wordt uitgelachen. Dat hoeft u niet persoonlijk te nemen. Dat is niet naar u gericht. Het is met de arizonaregering dat wij lachen. Wat is dat immers voor een maatregel?

Ik ontbijt bijvoorbeeld bijna nooit. Ik eet altijd ’s middags en ik eet een croissant of een worstenbroodje. Wat is daar de logica van? Wat gaan ze bij Panos denken? Hoe gaan zij die maatregel toepassen? Ik snap er echt niets van.

U werpt op dat een en ander nu al complex is en dat wij ons dus geen zorgen hoeven te maken. Dat is een complete leugen. U maakt de zaak een miljoen keer complexer.

Ik kom nu bij uw laatste leugen. U eindigde met de stelling dat de regering een taxshift doet van inkomen naar consumptie en dat dat het meest sociale is wat kan worden gedaan. Dat hebt u beweerd.

Waar haalt u dat vandaan? Taksen op consumptie zijn het meest asociale wat een overheid kan doen. Die 6 % btw die ik betaal op een croissant, betekent 10 cent en voor een miljonair is dat niks. Voor iemand die moet leven van een werkloosheidsuitkering van 1.000 euro, weegt diezelfde 10 cent echter veel zwaarder door. Daarom is een belasting op consumptie, dus een vlaktaks, altijd asocialer.

Ik kijk alleszins heel hard uit naar uw frequently asked questions . Dat zal bijna een encyclopedie moeten zijn om eruit te geraken. Als u het echt simpel wilt maken, schaf de maatregel dan gewoon af. Doe dat niet. Haal het geld waar het zit.

Monsieur le ministre, merci pour tous vos éléments de réponse. Pour être sincère avec vous, comme d'autres ici dans la salle, j'ai le sentiment de comprendre de moins en moins. Mais je me dis que cela viendra un jour, et que j'arriverai à comprendre.

Au-delà de cela, je regrette qu'il n'y ait aucune ouverture, aucune compréhension de nos arguments. Je n'ai rien entendu sur les cantines scolaires auxquelles je suis fort attaché. Peut-être n’ai-je pas tout bien entendu, parce que vos éléments de réponse étaient nombreux.

J'ai vraiment le sentiment, en vous écoutant, que vous banalisez l'impact, en disant que ce sont des mesures techniques, des mesures budgétaires et que finalement, cela va presque rapporter aux gens. Le cumul des augmentations de TVA et des accises combiné à l'austérité des régions et des communautés – là, vous n'en pouvez rien – impactera lourdement les ménages, les travailleurs et les secteurs évoqués. Cela me fait peur.

Je suis certain que nous aurons l'occasion d'en discuter encore. J'espère que les interprétations iront dans notre sens.

Mijnheer de minister, ik heb toch nog een vraag over sport en cultuur. U hebt gezegd dat de verhoging niet van toepassing is voor theater, circus, klassieke muziek, de opera, maar wel voor een museum, karting, Kinepolis, een tentoonstelling, behalve als het van een vzw is, of – dat verneem ik nu – als de overheid het organiseert, wat niet in de notificatie staat. Wat is de logica? Valt jazz bijvoorbeeld onder klassieke muziek? Wat geldt er voor een concert met een beetje jazz en een beetje klassieke muziek?

Maakt Matthias De Jaeger klassieke muziek? U kent hem wel. Hij maakt hedendaagse, klassieke muziek, neoklassieke pianomuziek. Valt dat eronder of niet? Geldt de regeling bijvoorbeeld ook voor het Cirque du Soleil? Dat kent u wellicht ook. Dat is meer een voorstelling dan een circus. Wat gebeurt er als een theatergebouw voor een improvisatiewedstrijd wordt verhuurd? Is dat theater of is dat improvisatie en een ander systeem?

U zegt dat klassieke muziek niet door de btw-verhoging wordt getroffen, maar in de notificatie staat dat muzikale voorstellingen onder het nieuwe regime vallen, zonder uitzondering voor klassieke muziek. Voor wie dat leest, is het wel verwarrend.

Wat we hier vandaag horen, staat niet letterlijk in uw tekst. Mijn vraag is eenvoudig. Is klassieke muziek echt uitgesloten of alleen in de praktijk, omdat het vaak onder een ander btw-regime valt? Geldt dat altijd of alleen in bepaalde gevallen?

Ik snap niks van uw onderscheid tussen ontspanning en cultuur. Circus is cultuur, maar een tentoonstelling niet. Ik begrijp ook dat kleine sportclubs veelal onder de nieuwe btw-verhoging zullen vallen.

Mijnheer de minister, ik zou toch graag een duidelijk antwoord krijgen voor degenen die vorig jaar een abonnement voor een fitnessclub hebben gekocht, maar dat maandelijks betalen. U heeft dat wel duidelijk geschetst voor de hotels, voor degenen die vorig jaar of voor de maand maart een reservatie hebben gedaan, maar u hebt niks gezegd over de sportclubs. Zullen de fitnesszalen en de sportclubs meer moeten betalen? Ja of neen? Ik denk dat u daar vandaag toch een duidelijk antwoord op kunt geven.

Mijnheer de minister, ik ben daarnet tussengekomen omdat ik het echt niet begreep. Ik denk overigens dat niemand in de zaal het begrepen heeft. U hebt uw antwoord voorgelezen en dat is uw goed recht. De kunst van de politiek bestaat er echter in op een bepaald moment de zaken eenvoudig uit te leggen. Als u 17 minuten nodig hebt om iets uit te leggen, zult u dan uw administratie naar elke winkel sturen om dat daar in 17 minuten tijd uit te leggen? Mijnheer de minister, dit is onuitlegbaar. U verliest zichzelf. Het is een btw-moeras en uw antwoord is daar de perfecte illustratie van. Dit is het meest complexe wat we ooit hebben gehoord, terwijl er nochtans één eenvoudige vraag was: hoe zit het met de scholen? Hoe zit het met de woon-zorgcentra? Hoe zit het met de crèches? Hoe zit het met de ouders? Hoe zit het met de kinderen? Alle fracties hebben die vragen nu gesteld, zelfs de meerderheidsfracties. De N-VA vraagt dat, cd&v vraagt dat. Ik hoop dat Vooruit dat ook vraagt.

Er is maar één vraag, namelijk ervoor zorgen dat de factuur voor die kinderen en voor hun ouders niet stijgt. Collega Tas van Vooruit heeft ze gehoord. U bent 17 minuten aan het woord geweest en toch hebt u die vraag niet beantwoord. U kunt zich nog bedenken en alsnog antwoorden. Ik mag er dus van uitgaan dat u foert zegt tegen al die ouders, tegen al die scholen en tegen al die woon-zorgcentra. De btw-verhoging komt er en zij zullen die extra factuur moeten betalen. Collega's van Vooruit, goed gewerkt, goed bezig! Mijnheer Tas, in het debat spreekt u altijd over koopkracht. Waar is de regering mee bezig? Waar is Vooruit mee bezig? Ze verhogen de schoolfactuur, terwijl ze op sociale media net het tegenovergestelde beweren. Waar zijn de socialisten mee bezig?

Voor de rest is er toch één positief geluid, mijnheer de minister. De verpakkingsindustrie mag zeer creatief zijn. Zij zullen de grote winnaars zijn. Iedereen die creatief is met verpakking zal de komende maanden echt een boost meemaken. Dat wordt de creatiefste verpakkingsindustrie ooit. Dat is toch een positief punt, dat moet ik eerlijk toegeven. Maar voor de rest: waar zijn ze mee bezig?

Je crois que beaucoup de choses ont déjà été dites. Le seul élément sur lequel vous avez été clair est le fait que le taux qui concerne Pairi Daiza passe à 12 %. C’est la seule chose que j’ai plus ou moins retenue. J’adore aller là-bas, pour information, donc cela va être plus cher pour les familles.

Nous avons posé des questions précises, surtout en ce qui concerne les cantines scolaires. C’est un sujet essentiel qui concerne de nombreux enfants et qui devrait nous préoccuper tous. À cela, vous n’avez même pas pris la peine de répondre.

Madame Glatigny vous a-t-elle écrit? Une exception sera-t-elle prévue ou pas? Apparemment, nous ne méritons pas de réponse là-dessus et cela alors que vous venez de parler pendant 30 minutes. Soit vous n’assumez pas, soit vous êtes gêné, soit c’est encore en discussion mais, normalement, vous devriez répondre. Cela reste très absurde. Vous persistez avec vos 48 heures, mais vous faites n'importe quoi, selon moi.

Comme l'a souligné Mme Bertrand, l’opéra est à 6 %, mais les concerts de rock sont à 12 %, le cirque est à 6 %, mais le cinéma à 12 %. Franchement, si l'on peut dire une chose, c’est que cette idée de la TVA que vous avez inventée est vraiment un cirque. Vous prétendez qu'il s'agit d'une mesure sociale, mais ce que vous faites aujourd'hui est asocial, et je pense que la cantine scolaire en est l’exemple. Un supplément de 25 centimes pour un repas, cela fait une différence pour une famille qui a un petit salaire. Pour un gros salaire, bien sûr, que ce soit 25 centimes en plus ou pas ne change rien du tout. Mais pour ces enfants issus de familles moins aisées, cela fera une différence. Cela, monsieur le ministre, c’est grave, et vous devriez au moins faire une exception sur ce point.

Merci pour vos réponses, monsieur le ministre, même si je n'ai pas obtenu de réponses à toutes mes questions. Comme je le disais tout à l'heure, toute cette discussion rappelle à quel point la neutralité de la TVA n'existe pas. Aujourd'hui, même si vous vouliez avoir une réforme qui ne soit pas orientante, sans impact sociétal, en fait, c'est impossible. Nous voyons aujourd'hui à quel point cette réflexion sociétale a été absente des discussions. Elle a, du coup, des impacts aléatoires, et donc complètement incalculés et non prévisibles, sur de nombreux secteurs en cascade. Des effets étaient-ils souhaités et non avouables? Peut-être. Des effets n'ont-ils pas été anticipés? Très certainement. D'ailleurs, nous n’avons pas obtenu de réponses sur nos questions par rapport aux plats en crèche, dans les cantines scolaires, dans les maisons de repos, qui sont livrés, donc quand il ne s'agit pas de cantines intramuros , dans ces établissements. Aujourd'hui, nous allons donc continuer de comprendre, comme ces acteurs, qu'il y a bel et bien une TVA de 12 % qui s'appliquera, avec une augmentation qui a été calculée, par personne, par enfant, de 5 euros par mois. Nous constatons par conséquent qu'il y a un choix politique, ou en tout cas un impact politique – on ne sait pas si c'est vraiment un choix ou un dérapage – de taxer tout ce qui concerne également les loisirs. Tout ce qui n'est pas travail est sanctionné. Tout ce qui donne du plaisir à côté du boulot sera demain plus cher. Le sport, faire du camping, sont aujourd'hui frappés d'une augmentation. C'est aussi pour cela que nous, en tant que parti, avons toujours proposé, par exemple, une diminution de la TVA sur certains produits locaux, de saison, des produits sains. Ce serait à la fois un cercle vertueux pour les consommateurs, dont on améliore la santé, mais également pour les petits producteurs locaux, qui vont avoir un commerce davantage florissant, et des commerçants locaux qui font vivre les quartiers et nos cœurs de village. Concernant l'accès à la culture et au divertissement, il est incompréhensible qu'il y ait une culture élitiste, qui soit exonérée de la TVA, comme l'opéra, la musique savante – personnellement, je n'aime pas l'opéra –, et qu'en revanche, un concert de Rosalía passe à 12 %! Pourtant, de nombreux critiques estiment qu'il s'agit d'une création musicale qui s'approche de l'opéra. Où est la limite? Le ciblage me paraît vraiment surprenant, et nous nous demandons à nouveau quel en est l'objectif politique. Vous l'avez confirmé, une pizza surgelée, par exemple de la marque Dr. Oetker, aura une TVA inférieure à celle de la pizza de la pizzeria du coin. Quel est le sens de cette mesure? C'est moins bon pour la santé, pour la planète, cela alimente des multinationales qui se battent par ailleurs pour payer le moins d'impôts possibles et écraser leurs travailleurs. Malgré cela, vous les soutenez contre les autres, qui vont passer à la caisse pour boucher le trou du budget fédéral. Nous sommes face à une gouvernance chaotique et alambiquée. Avec l'Arizona, cela n'arrête pas! Quand vous revenez sur des législations qui avaient été comprises et déjà mises en œuvre par certains acteurs des secteurs, comme le Federal Learning Account, le report du phasing out des voitures de société hybrides; ici, de nouveau, la puissance publique passe pour ridicule. On dirait presque que c'est fait exprès, monsieur le ministre. Je sais que ce gouvernement n'aime pas beaucoup les services publics, mais, là, vous donnez toute une série d'arguments à ceux qui voudraient affaiblir l'État et en particulier le fédéral. Vous leur donnez raison. J'en viens aux produits de petit-déjeuner. On nous dit que ce n'est pas l'heure qui change, mais la nature du produit. Tout d'abord, ce n'est pas bon de manger des croissants tous les matins. Aucun nutritionniste ne soutient cette alimentation. En revanche, manger du riz le matin est une bonne habitude, mais ce n'est pas considéré comme un produit de petit-déjeuner. Cette immixtion dans les habitudes alimentaires des citoyens est très spéciale, et par ailleurs absolument pas guidée par la santé publique. Je termine en réitérant une demande de réponse sur les cantines scolaires et ce qui va arriver par la suite. De behandeling van de vragen eindigt om 15.40 uur. Le développement des questions se termine à 15 h 40.

Monsieur le ministre, une nouvelle étude d'Unia met en évidence une réalité particulièrement préoccupante: la discrimination fondée sur l'âge. Elle reste profondément enracinée sur notre marché du travail. Elle frappe tant les jeunes que les travailleurs plus âgés.

Un jeune sur trois dit avoir été recalé parce que jugé trop jeune, pas assez fiable ou insuffisamment expérimenté, alors même que leurs emplois étudiants, souvent indispensables, ne sont pas reconnus comme une expérience pertinente.

À l’autre extrémité de la vie active, on retrouve les travailleurs plus âgés. Plus d’un travailleur sur cinq entre 51 et 60 ans se dit aussi discriminé en raison d’un coût salarial supposé trop élevé, d’un prétendu retard numérique ou encore d’une capacité d’intégration mise en doute. Ces témoignages montrent que des coaches emploi déconseillent parfois de poursuivre les démarches, tant les refus fondés sur l’âge se multiplient. Nous nous trouvons dans un contexte où notre majorité entend renforcer la participation au marché du travail, notamment via la limitation des allocations de chômage. Ces discriminations constituent un obstacle structurel majeur. Lorsqu’une personne licenciée à 50 ou 58 ans se retrouve d’emblée considérée comme trop âgée, la réforme risque de se transformer en trappe à pauvreté, ce qui n’est évidemment pas l’objectif poursuivi.

Nous avons le même cas de figure pour les jeunes.

Monsieur le ministre, au regard de ces constats, j’ai deux questions. Premièrement, quelles mesures concrètes comptez-vous prendre pour lutter contre l’âgisme à l’embauche, qu’il s’agisse d’offres d’emploi illégales, de biais dans les recrutements ou encore de la non-valorisation de certaines expériences jugées non pertinentes?

Cette problématique étant interministérielle, travaillez-vous de concert avec votre homologue, le ministre Beenders, afin d’assurer une approche cohérente entre l’emploi, l’égalité des chances et la lutte contre les discriminations liées à l’âge?

Mijnheer de minister, uit een rapport van Unia leren we dat ruim een op vijf bevraagden in de leeftijdscategorie 51 tot 60 jaar in het afgelopen jaar geconfronteerd werd met discriminatie op basis van leeftijd. Dat stelt niet alleen Unia vast, maar ook de Universiteit Gent in een eerder onderzoek. Ook Acerta moest concluderen dat die groep enorm vaak gediscrimineerd wordt.

Als een bedrijf werknemers ontslaat wegens herstructurering, zijn dat vaak de werknemers die het meest kosten en dat zijn meestal degenen met de meeste anciënniteit. Bovendien geraken zij moeilijker weer aan de slag door de vele vooroordelen ten opzichte van oudere werknemers. Men noemt die leeftijdscategorie – ik behoor daar ook toe, want ik ben ook al een 55-plusser – niet flexibel en te duur en meent dat ze niet meer mee met de tijd kunnen. Dat betekent een verlies voor henzelf, want ze zijn niet aan de slag en worden aan de kant gezet, ook al schuilt daar veel talent. Het betekent ook een verlies voor de maatschappij, want hun talent wordt niet ten volle benut. Bovendien brengt het extra kosten met zich mee, want men betaalt hen een werkloosheidsuitkering, terwijl ze eigenlijk winst zouden kunnen opbrengen en bijdragen betalen als ze kansen op tewerkstelling kregen. Leeftijdsdiscriminatie is niet nieuw en wij moeten dat probleem echt aanpakken.

Ten eerste, in het regeerakkoord is de aanpak van leeftijdsdiscriminatie een belangrijk punt, maar wat zult u concreet doen om discriminatie op basis van leeftijd aan te pakken en 55-plussers eerlijkere kansen te geven op de arbeidsmarkt?

Ten tweede, hebt u als minister van Werk daarover ook overleg met uw collega bevoegd voor gelijke kansen, minister Rob Beenders? Zo ja, wat is daaruit gekomen?

Hebt u eventueel ook al overleg gepleegd met werkgeversorganisaties over een plan van aanpak? Heeft de NAR daarover al adviezen geformuleerd? Hoe staat u daartegenover? Welke daarover wilt u realiseren?

Tot slot, we moeten ook werk maken van een mentaliteitswijziging bij de werkgevers. Misschien kunnen daarrond good practices worden gedeeld? Ziet u mogelijkheden om via positieve voorbeelden mee te werken aan de sensibilisering van werkgevers?

Monsieur le ministre, je vous remercie de votre réponse.

Lutter contre l'âgisme à l'embauche revient à faire respecter la loi, comme vous l'avez bien rappelé, puisque la discrimination est interdite. Toutefois, nous savons que cette interdiction n'empêche pas les employeurs d'éviter les "trop jeunes" ou les "trop âgés".

Nous nous réjouissons de la tripartite constituée avec vos deux collègues Beenders et Verlinden pour essayer de réduire ces discriminations. Nous serons attentifs aux suites réservées à cet enjeu qui est plus essentiel que jamais à la suite de la réforme du chômage.

Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Ondanks dat discriminatie op basis van leeftijd wettelijk verboden is, blijft dat een probleem. Het wordt zelfs prangender, omdat de groep alleen maar groter wordt, zeker in het licht van onze hervorming van de werkloosheidsuitkering. We weten dat een vijfde van degenen die hun werkloosheidsuitkering tussen nu en eind juni 2026 zullen verliezen, 55-plusser is. Aangezien die groep nu al zo hard geconfronteerd wordt met discriminatie, moeten we ons zeker zorgen over leeftijdsdiscriminatie maken. We moeten daarom tijdig bijsturen en ervoor zorgen dat er niet meer gediscrimineerd wordt. Cd&v is ervan overtuigd dat we vooral moeten vermijden dat er gediscrimineerd wordt. Sancties, zoals gerechtelijke maatregelen of praktijktesten, zoals we er in het verleden mogelijk hebben gemaakt, dienen een stok achter de deur te zijn. Die stok moeten we ook gebruiken als dat nodig is, maar we moeten eerst en vooral inzetten op preventie. Daarom ben ik blij dat u de zaak verder zult bespreken en nagaan er extra sectorconvenanten kunnen worden gesloten. Er moet nog meer ingezet worden op bewustmakingscampagnes en positieve actieplannen. Die maatregelen kunnen ook samen met de werkgeversorganisaties nader worden uitgewerkt. Wie niet horen wil, moet voelen en daarom blijven praktijktesten door de Sociale Inspectie belangrijk. U moet ervoor zorgen dat die daadwerkelijk plaats kunnen vinden. Vandaag zien we dat dat instrument nauwelijks wordt gebruikt en dat er problemen zijn bij het inzetten van derden. Behalve de Sociale Inspectie mogen volgens de wet namelijk ook derden praktijktesten uitvoeren, maar daarvoor is nog steeds een koninklijk besluit nodig, dat momenteel ontbreekt. Ik roep u daarom op, mijnheer de minister, om werk te maken van de wettelijke mogelijkheid om derden in te schakelen wanneer de Sociale Inspectie niet kan ingrijpen. Voor ons blijft het belangrijk om op twee pijlers te werken: preventie en zo nodig sancties als laatste redmiddel. Wij willen uiteindelijk vooral dat er niet gediscrimineerd wordt.

Monsieur le Ministre,

Le Parlement européen et le Conseil viennent de conclure un accord sur la création du "Réservoir européen de talents", une plateforme numérique destinée à faciliter le recrutement international de travailleurs qualifiés provenant de pays tiers, exclusivement dans les secteurs en pénurie identifiés par les États membres. Cette initiative répond aux tensions croissantes du marché du travail européen, en particulier dans la santé, l’ingénierie, le numérique ou encore la construction.

Dans ce dispositif, les États membres peuvent participer volontairement et encadrer eux-mêmes les conditions d’accès, la procédure de sélection, ainsi que les garanties offertes aux travailleurs et aux employeurs. Or, en Belgique, les conditions d’accès au marché du travail, les permis de travail et de séjour, les règles applicables au recrutement international, la protection contre l’exploitation ainsi que la compétence générale en matière de politique fédérale de l’emploi relèvent de votre autorité ou de celle du gouvernement fédéral dans son ensemble.

La plateforme devra garantir une transparence totale des offres, la conformité stricte au droit social national, et pourra exclure immédiatement les employeurs qui ne respecteraient pas les règles. Il s’agit donc d’un outil qui ne peut fonctionner qu’avec un pilotage clair au niveau fédéral.

Dans ce contexte, Monsieur le Ministre, j’aimerais vous interroger sur la manière dont le gouvernement fédéral envisage de positionner la Belgique face à ce nouvel instrument européen:

comment votre administration analyse-t-elle l’opportunité de participer au Réservoir européen de talents, notamment en termes de besoins prioritaires, de cohérence avec notre politique d’immigration économique et de capacité administrative pour gérer les procédures accélérées que l’UE encourage?

Quelles adaptations ou clarifications législatives ou réglementaires pourraient être nécessaires pour garantir une participation belge conforme, sécurisée et compatible avec les règles actuellement en vigueur pour les permis de travail et de séjour?

Je vous remercie pour vos réponses, Monsieur le Ministre.

Monsieur le Ministre,

Le Réservoir européen de talents impose une transparence totale des offres d’emploi publiées : coordonnées complètes de l’employeur, description précise du poste, lieu de travail, conditions, et le cas échéant, rémunération. L’objectif affiché par l’Union européenne est d’éviter les situations d’opacité qui peuvent favoriser les abus, la désinformation ou des formes d’exploitation de travailleurs étrangers. Les candidats devront également créer un profil complet, validé dans certains cas par des partenariats de l’UE pour les talents.

Dans un contexte où la Belgique défend le principe "à travail égal, salaire égal" et où les risques de discrimination ou de différentiel salarial existent toujours dans certains secteurs, la question de l’égalité de traitement des travailleurs recrutés via ce mécanisme est centrale.

J’aimerais donc vous interroger sur plusieurs points importants:

Quelles garanties concrètes le gouvernement fédéral entend-il apporter pour s’assurer que les travailleurs recrutés via cette plateforme bénéficieront pleinement des mêmes conditions de travail que les travailleurs belges, notamment en matière de salaire, horaires, protection sociale, logement éventuel ou accompagnement administratif?

Est-il envisagé d’imposer aux employeurs belges utilisant cette plateforme un engagement préalable à l’égalité de traitement, contrôlable et sanctionnable?

Le gouvernement prévoit-il une collaboration renforcée avec la Commission afin de vérifier que les offres belges publiées sur la plateforme respectent pleinement notre législation sociale et nos règles en matière de transparence?

Je vous remercie pour vos réponses, Monsieur le Ministre.

Merci monsieur le ministre.

Monsieur le ministre, lorsqu’une femme est victime de violences conjugales, les obstacles à son départ et à sa reconstruction sont souvent multiples et profondément imbriqués. Outre la violence elle ‑ m ê me, la d é pendance financi è re, l ’ emprise exerc é e par le conjoint ou encore les entraves directes ou indirectes à l ’ acc è s à un emploi constituent des freins majeurs à l ’ autonomie et à la s é curit é de ces femmes.

Aujourd’hui, le "pack nouveau départ" a précisément été conçu pour lever ces différents freins. Ce dispositif public vise à offrir un soutien global aux victimes: aide financière d’urgence, accompagnement socio ‑ juridique gratuit, vingt s é ances psychologiques, dispositifs d ’ adresses prot é g é es, ainsi que des mesures de protection sp é cifiques sur le lieu de travail ou dans la recherche d ’ emploi.

Un accord avait été conclu en avril 2024 au sein de la Conférence interministérielle (CIM) Droits des femmes et avait reçu l’appui public de plusieurs partis et membres des différents gouvernements de l’époque. Pourtant, ce dispositif n’a toujours pas été opérationnalisé.

Monsieur le ministre, au regard de l’urgence de la situation et des engagements pris, pouvez ‑ vous pr é ciser quelles mesures votre gouvernement entend mettre en œ uvre afin de soutenir concr è tement les femmes victimes de violences conjugales dans leur d é marche d ’é mancipation é conomique? Par ailleurs, pouvez ‑ vous indiquer selon quel calendrier et quelles modalit é s le pack nouveau départ sera rendu pleinement op é rationnel, afin que les engagements politiques se traduisent enfin en mesures effectives pour protéger les victimes et leur offrir une autonomie financière? Je vous remercie pour vos réponses.

Merci pour votre réponse. Ce qui est intéressant dans la démarche des associations ayant soumis aux différents gouvernements le projet de pack nouveau départ, c'est qu'il part de situations concrètes vécues sur le terrain, notamment observées dans les refuges pour femmes victimes de violences ou auprès des associations qui les soutiennent. Il s'agit d'un outil clé sur porte, peu coûteux, mais susceptible de produire des résultats très concrets et de dénouer des situations de violences parfois inextricables. Aujourd'hui, ce qui m'inquiète fortement, c'est que la limitation des allocations de chômage dans le temps va également pénaliser des cohabitantes qui ne percevront plus d'allocation et qui n'auront pas droit à un revenu au niveau du CPAS. Nous savons qu'elles ne rempliront pas les conditions pour accéder à un revenu et qu'elles se retrouveront dès lors dans une situation de dépendance encore plus forte vis-à-vis d'un conjoint. Or nous savons à quel point l'accès, ou non, à des ressources économiques détermine l'ampleur et le développement des violences au sein du couple, ainsi que l'incapacité de la victime à pouvoir s'en extirper. J'attire donc réellement votre attention sur ces situations spécifiques. Aujourd'hui, ces personnes ont besoin que l'on leur tende la main. Elles n'ont pas besoin de sanctions.

Mijnheer de minister, mijn vraag dateert van voor het kerstreces en toen was men nog volop aan het onderhandelen over het Mercosur-akkoord. Ondertussen heeft men een aantal aanpassingen gedaan, waardoor het akkoord op 17 januari in Paraguay door Europees Commissievoorzitter Von der Leyen zal kunnen worden ondertekend en het grootste handelsblok ter wereld van start kan gaan.

Het Mercosur-akkoord is een heel belangrijk handelsakkoord waardoor heel wat invoertaksen vermeden zullen kunnen worden. Er is rekening gehouden met een aantal bezorgdheden van de landbouwsector, die op straat gekomen is en die gisteren bijvoorbeeld in Catalonië na overleg en na kennisname van het akkoord, zelfs gestopt is met de blokkering. Er zijn dus echt wel stappen vooruit gedaan. Het akkoord creëert ook openingen voor onze Vlaamse industrie. Zo worden de invoertaksen tot nu gereduceerd. Kortom, het akkoord is significant voor onze economie, innovatie en vooruitgang.

Mijnheer de minister, ook al zijn mijn vragen al wat achterhaald, ik verneem graag van u wat de stand van zaken is. Hoe evalueert u het akkoord? In hoeverre is er tegemoetgekomen aan alle bezorgdheden?

Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, collega’s, mijn vraag was oorspronkelijk gericht aan de premier en dat was niet toevallig. Het was niet toevallige dat ik die vraag aan de premier richtte, omdat Mercosur een strategische keuze is voor onze welvaart en voor de economische koers van ons land.

Dat deze vraag nu aan u is doorgeschoven, kan twee zaken betekenen. Het kan betekenen dat onze premier niet wil spreken over een beslissing die onze jobs en economie raakt. Het kan ook zijn dat de regering met betrekking tot dit dossier zo verdeeld is dat men er liever niet over spreekt en de hete aardappel graag naar u doorschuift.

België leeft van handel. En toch heeft ons land ervoor gekozen om niet te kiezen voor Mercosur. Dat is wat ons betreft onbegrijpelijk. België is groot in export, in industrie, logistiek en ondernemerschap. U weet beter dan wie ook, zeker wanneer u naar het buitenland gaat en onderhandelt, onze welvaart draait op open markten. Daarvan zijn wij ongelooflijk afhankelijk. Onze welvaart draait op kmo’s die exportcontracten binnenhalen, op havens die de motor van Europa zijn en op industriële clusters die moeten concurreren met de Verenigde Staten en China.

Net daarom was het zo ongelooflijk om te moeten vaststellen dat België zich vorige week heeft onthouden bij de goedkeuring van dat handelsakkoord. België stemde niet tegen, België stemde niet voor, maar onthield zich. Een meerderheid van de lidstaten ging voluit voor Mercosur, maar België onthield zich.

Mijnheer de minister, een land dat leeft van handel, maar zich onthoudt als het over handel gaat, toont pure onmacht. Het is pure onmacht van ons land en van deze regering. U weet dat beter dan wie ook, Mercosur is cruciaal voor onze welvaart. Het vrijhandelsakkoord bouwt immers 91 % van de invoertarieven af en opent deuren voor sectoren die vandaag onder enorme internationale druk staan

Ik ga er even op in. Voor de chemische producten gaat het om tarieven tot 35 % die verdwijnen, voor farmaceutische producten om tarieven tot 14 % en voor machinebouw en hightech om tarieven tot 20 %. Mercosur is bovendien een akkoord dat de markt opent voor 265 miljoen consumenten. Meer dan 1.600 Belgische bedrijven zijn er actief. Volgens de Europese Commissie ondersteunt onze export richting Mercosur bijna 800.000 jobs in ons land. Mijnheer de minister, daarover gaat het. Het gaat over de kern van onze welvaart.

Die onthouding is dramatisch, en de timing is dat ook. U weet het – u hebt het er al over gehad, ook hier in deze commissie – onder andere de Verenigde Staten worden steeds protectionistischer. De handelstarieven gaan de lucht in. Het is dus net vandaag dat wij als Europese Unie die kans hadden moeten grijpen. We doen dat wel, maar België had een voortrekker moeten zijn om dat grote handelsblok te willen vormen, zodat we ons geopolitiek kunnen positioneren ten opzichte van die landen die als het ware tariefcorridors optrekken.

Dit legt duidelijk bloot dat het niet gaat over het economisch belang. Het legt de paradox binnen de regering bloot, waar u deel van uitmaakt. Ik heb de premier uiteraard ook daarover bevraagd en ik hoorde hem in de commissie voor Binnenlandse Zaken een pleidooi houden voor het Mercosur-akkoord. Hij erkende de voordelen, maar stelde tegelijk dat zijn ambt de goedkeuring niet kon geven.

Dan stel ik de fundamentele vraag aan u, mijnheer de minister, hoe rijmt zijn overtuiging met het feit dat België zich uiteindelijk aan de zijlijn zet? Hoe kan hij als premier van dit land – ik mag hopen dat u als vicepremier zijn standpunt zult vertolken – dat rijmen met het feit dat België zich onthoudt? De conclusie is toch onvermijdelijk dat de premier de economische noodzaak ziet, maar zijn regering niet mee krijgt. Dat is helaas geen beleid, dat is vaststellen dat er niet beslist kan worden.

Die onthouding komt trouwens niet alleen van het federale niveau, er is een bredere politieke blokkering. Het is niet alleen de federale regering die aarzelt en niet mee wil, ook op regionaal niveau is men verlamd. De Vlaamse regering van Matthias Diependaele besliste om geen standpunt in te nemen. Geen standpunt, alstublieft. Dat is onaanvaardbaar. Vlaanderen roept graag dat het ondernemersvriendelijk is, maar op het moment dat het telt, neemt men geen verantwoordelijkheid.

We moeten ook naar de andere kant van het land kijken. Ook de Waalse Gewestregering draagt haar verantwoordelijkheid. Wallonië profileert zich immers graag als investeringsregio en als exportgebied en heeft bedrijven die baat hebben bij marktoegang, bij de afbouw van tarieven en bij duidelijkheid. Toch heeft Wallonië beslist om nog een stap verder te gaan en het Mercosur-akkoord te verwerpen. Dat bewijst dat er interne politieke verdeeldheid is, niet alleen binnen de federale regering, maar ook bij de deelstaten. Ik heb de eerste minister gezegd dat het jammer is dat, nu de politieke formaties in Wallonië en Vlaanderen dezelfde samenstelling hebben, geen leiderschap wordt opgenomen en geen eensgezindheid kan worden gevonden.

Het Mercosur-akkoord betreft ook de landbouw, want het biedt bescherming en kansen voor de landbouw. We weten dat landbouw het heikele punt is. Er is 25 jaar onderhandeld en landbouw was daarbij zeker meer dan een aandachtspunt. Het akkoord bevat gerichte, juridisch bindende en meteen afdwingbare maatregelen om onze landbouwers te beschermen, maar dat wordt vaak genegeerd in het debat. Politieke partijen en organisaties zoals de Boerenbond lijken dat vaak te negeren.

Er is in strikte quota voorzien voor gevoelige agrovoedingsproducten waarvoor lage invoertarieven gelden. Ik geef één voorbeeld. Er mag 99.000 ton rundsvlees worden ingevoerd. De hoeveelheid is geplafonneerd en komt overeen met slechts 1,5 % van de totale EU-productie. Er zijn dus duidelijke plafonds, ook voor varkensvlees en gevogelte. Er is duidelijk geen ongelimiteerde of onbeperkte instroom.

Ten tweede bevat het akkoord ook een beschermingsclausule die Europa toelaat om onmiddellijk in te grijpen bij marktschade of bij een plotse toename van de invoer. Dat zijn elementen die aantonen dat bij de onderhandelingen in belangrijke mate rekening is gehouden met de bescherming van die sectoren.

Tegelijk is het belangrijk te benadrukken dat dit akkoord ook opportuniteiten biedt. Voor verwerkte landbouwproducten is de impact bijzonder tastbaar. Voor chocolade bijvoorbeeld verdwijnt een invoertarief van 20 % volledig. Voor kaas en melkpoeder daalt het invoertarief van 28 % naar 0 %, wat onze zuivelproducten meteen competitiever maakt. Het is dus geen eenzijdig verhaal. Er zijn wel degelijk ook veel opportuniteiten voor onze landbouw. Sectoren die bescherming nodig hebben, waaronder suiker, vallen onder strikte quota die overeenkomen met ongeveer 1,2 % van de jaarlijkse EU-productie. Dat is de limiet, dus ook daar is geen sprake van een ongecontroleerde stroom.

Vandaag heb ik echter een nieuw potentieel obstakel gezien. Op X las ik immers dat Les Engagés blijkbaar naar het Europees Hof van Justitie zou willen stappen. Mijnheer de minister, u bent tot nader order nog steeds lid van Les Engagés, dat het akkoord niet alleen politiek betwist, maar zelfs juridisch wil laten ondermijnen. Dat is een fundamenteel signaal van wantrouwen in een akkoord dat de eerste minister mee heeft verdedigd.

Steunt u de stap van Les Engagés naar het Europees Hof van Justitie, ja of nee? Daar wil ik graag duidelijkheid over. Hoe kan de eerste minister in Europa pleiten voor Mercosur, terwijl uw partij een juridische blokkering ervan ambieert? Wat houdt dit in voor onze ondernemers? België onthoudt zich, Vlaanderen neemt geen standpunt in, Wallonië werkt tegen en de partij van de minister van Buitenlandse Zaken kondigt aan dat zij naar het Hof van Justitie zou willen stappen om het akkoord juridisch te laten onderzoeken. Is dat het signaal dat we aan onze bedrijven willen geven?

Waarom werd deze vraag van de eerste minister naar u doorgeschoven? Wie neemt finaal de politieke verantwoordelijkheid in deze regering? Zullen de Vlaamse regering en de Waalse regering worden aangesproken op hun houding? Het belangrijkste punt is echter of u bereid bent om in het verdere Europese traject kleur te bekennen en België actief te positioneren bij de implementatie van het akkoord, zodat uw overtuiging ook effectief beleid wordt. Ik hoop dat dit uw overtuiging is en die van deze regering.

Mijnheer de minister, zoals u weet zijn we het over dit punt niet helemaal eens. Ik vind dat er wel goed onderhandeld is met de landbouwers. Er zijn extra schotten inzake de quota ingevoerd. Er zijn budgetten naar voren geschoven. Er zijn bijkomende garanties inzake voedselveiligheid afgesproken. In Europa zie ik dat een aantal landbouwers de blokkades daadwerkelijk heeft opgegeven. Ze erkennen dat er goede stappen vooruit zijn gezet.

We moeten onder ogen zien dat de geopolitieke situatie een impact heeft op onze economie. We hebben het daarnet uitgebreid gehad over economische strategische autonomie en over het sterke Europa dat we willen zijn, ook op economisch vlak. Daartoe hebben we partners en afzetmarkten nodig. U erkent dat zelf ook. Economisch gezien zal dat akkoord een stap vooruit betekenen voor onze bedrijven, die echt wel een beetje zuurstof nodig hebben.

Ik ben dus verheugd dat er een akkoord is gesloten op 9 januari. Ik heb er vertrouwen in dat de rechtsgeldigheid zal worden onderzocht en op een correcte manier zal worden beoordeeld, zodat we vooruit kunnen met de discussie, een debat dat al twintig tot vijfentwintig jaar worden gevoerd.

Gaan we effectief naar dat grote handelsblok dat we zo broodnodig hebben? Ik herhaal het nog eens: voor de farma-industrie gaat het van 18 % naar 0 %, en dat op een moment waarop we voor grote uitdagingen staan wegens de heffingen die de Verenigde Staten hebben opgelegd. We kunnen daar dus erg sterk uit komen.

Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord. Ik kan me inhoudelijk uiteraard in belangrijke mate aansluiten bij de opmerkingen van de collega van N-VA. Ik was in het begin hoopvol, want het viel me op dat u redelijk uitvoerig de garanties voor de landbouw hebt opgesomd die ingebouwd zijn in het akkoord, zowel wat de toegang tot onze markten als wat de kwaliteitscontroles betreft. Ik meende dat u, minstens op persoonlijke titel, aan het shiften was ten opzichte van uw eigen partij. Op het einde hebt u letterlijk gesteld dat u de garanties voor de landbouw eigenlijk onvoldoende vindt, wat toch een ander standpunt is dan dat van onze premier en van een aantal andere partners binnen uw regering. Ik ben op zich niet de grootste tafelspringer of wil niet met zware aanvallen aan politique politicienne doen, maar ik moet zeggen dat ik het ongelooflijk betreur dat de arizonaregering, die zichzelf in de markt heeft gezet als pro hervormingen, pro ondernemen, en pro bedrijfsleven, er niet in slaagt om eensgezindheid te vinden en elkaar ervan te overtuigen dat de garanties afdoende zijn. Ik betreur dat zeer erg, temeer omdat u als minister van Buitenlandse Zaken ons in het buitenland als exportland in de markt moet zetten. U moet verdedigen dat we staan voor een open economie en voor sterke handelsakkoorden. Ik vind het ongelooflijk jammer, een doodzonde, dat u en uw partij dat niet mee kunnen verdedigen, net zoals ik dat een doodzonde vind op Vlaams niveau, waar één partij, met name cd&v, ervoor gezorgd heeft dat zelfs Vlaanderen er niet in slaagt om voorstander te zijn, terwijl dat een no-brainer zou moeten zijn. Waar in het verleden andere eerste ministers wellicht de volle laag gekregen zouden hebben omdat het goedkeuren van een zo gunstig akkoord voor onze regio niet lukt, blijkt dat nu niet het geval te zijn. Maar goed, passons . We stellen vast dat er geen eensgezindheid is en we gaan over tot het volgende dossier. Het feit dat de eerste minister de interpellatie morgen niet zal beantwoorden maar ze naar u doorschuift in deze commissievergadering, en dat hij niet wil assumeren dat hij als leider van de ploeg er niet in slaagt om duidelijk voor onze welvaart te kiezen, zegt mij meer dan genoeg. U hebt ook geantwoord – op persoonlijke titel, neem ik aan, want het is duidelijk geen standpunt van de regering – dat er winnaars en verliezers zijn bij akkoorden. U gaf aan dat er in dit akkoord voldoende grendels zijn ingebouwd. In zo’n debat bestaat steeds het risico, zoals ik al ben tegengekomen, dat wie voor het akkoord pleit, ongenuanceerd wordt weggezet als tegenstander van de landbouw. Natuurlijk is niets minder waar. U hebt zelf ook aangestipt dat veel sectoren van het akkoord zullen profiteren en naar die landen zullen kunnen exporteren, niet het minst onze fruittelers, die geen toegang meer hebben tot de Russische markt, maar die nu wel naar de Mercosur-landen kunnen exporteren. Als het feit dat er potentieel enkele verliezers zouden kunnen zijn, men weet het nooit, als een aantal bedrijven in moeilijkheden zou komen, wat ik betwijfel, als dat een reden is om geen handelsakkoorden af te sluiten, dan wordt het mijns inziens zeer moeilijk. Immers, zoals ik eerder al in de commissie voor Buitenlandse Zaken zei, mochten wij vandaag van nul moeten beginnen en een nieuwe Europese Unie moeten vormen, dan zouden we met de reflexen die nu naar voren worden geschoven en met de verklaringen dat de inhoud van zo’n akkoord onvoldoende is, geen Europese Unie kunnen vormen. Ook in het verleden, bij de uitbreiding van de Unie met landen zoals Polen en bij de vorming van de Unie, is de macht steeds enigszins verschoven en moest opgevolgd worden hoe dat zich voltrok, zodat er geen drama’s gebeurden. Als wij niets doen, niet bewegen en geen akkoorden sluiten, uit vrees dat bepaalde sectoren meer onder druk zouden kunnen komen, dan kan iedereen beter op zijn eiland blijven, binnen zijn eigen land, en moet er niet meer samengewerkt worden. Ik ben het daar persoonlijk niet mee eens en ik ben er ook grondig tegen. Ik betreur in die zin dat er geen eensgezindheid is. Laten wij echter op Europees vlak niet verder blokkeren, maar laten wij het akkoord gebruiken en goed uitvoeren, zodat er van die quota en van die kwaliteitscontroles effectief werk wordt gemaakt, zodat onze landbouwers die het wel nodig hebben, goed worden beschermd. Moties Motions De voorzitster : Tot besluit van deze bespreking werden volgende moties ingediend. En conclusion de cette discussion, les motions suivantes ont été déposées. Een motie van aanbeveling werd ingediend door de heer Sandro Di Nunzio en luidt als volgt: "De Kamer, gehoord de interpellatie van de heer Sandro Di Nunzio en het antwoord van de minister van Buitenlandse Zaken, Europese Zaken en Ontwikkelingssamenwerking, vraagt de regering - om zich actief te positioneren bij de implementatie van dit akkoord, zodat het wegvallen van tarieven en openstellen van de Mercosur-markt meteen impact heeft voor onze bedrijven en havens; - om bij de Vlaamse regering de gevolgen van het ontbreken van een duidelijk standpunt over Mercosur aan te kaarten; - om, gezien de blamage voor België dat zich als enige land heeft onthouden bij de stemming, in de toekomst voor jobs en investeringen te kiezen en onvoorwaardelijk volgende vrijhandelsakkoorden tussen de EU en derde landen goed te keuren (cf. de lopende onderhandelingen met lndia). " Une motion de recommandation a été déposée par M. Sandro Di Nunzio et est libellée comme suit: " La Chambre, ayant entendu l'interpellation de M. Sandro Di Nunzio et la réponse du ministre des Affaires étrangères, des Affaires européennes et de la Coopération au développement, demande au gouvernement - de se positionner activement lors de la mise en œuvre de cet accord pour que l'abandon des droits de douane et l'ouverture du marché du Mercosur aient un effet immédiat pour nos entreprises et nos ports; - d'évoquer les conséquences de l'absence de position claire sur le Mercosur avec le gouvernement flamand; - compte tenu de la honte subie par la Belgique, qui a été le seul pays à s'abstenir lors du vote, d'opter à l'avenir pour l'emploi et les investissements et d'approuver inconditionnellement les prochains accords de libre-échange entre l'UE et des pays tiers (cf. les négociations en cours avec l'Inde). " Een eenvoudige motie werd ingediend door de heer Michel De Maegd. Une motion pure et simple a été déposée par M. Michel De Maegd . Over de moties zal later worden gestemd. De bespreking is gesloten. Le vote sur les motions aura lieu ultérieurement. La discussion est close.

Madame la Ministre,

En 2024, les services de police belges ont détecté 346 infractions liées à la traite des êtres humains. Près des deux tiers de ces dossiers, soit 213 affaires, concernaient la prostitution forcée, principalement dans les grandes villes du pays.

Derrière ces chiffres, il y a des victimes. Pour ne citer qu’un exemple parmi tant d’autres, une récente affaire fait état d’une jeune femme venue du Nigéria, recrutée avec la promesse d’un emploi de vendeuse en Europe, qui a finalement atterri à Anvers, où elle a été contrainte à la prostitution dans un bar, dans des hôtels et en rue.

Myria rappelle par ailleurs que les chiffres disponibles ne reflètent en aucun cas l’ampleur réelle du phénomène, puisqu’ils ne concernent que les faits et les victimes identifiés par les autorités.

Dans son rapport annuel 2025, le Centre fédéral Migration attire l’attention sur les attentes parfois excessives qui pèsent sur les victimes de traite dans le cadre des procédures judiciaires. Il souligne le risque que, parfois malgré lui, le système judiciaire repose trop fortement sur la capacité des victimes à témoigner rapidement et à porter une partie du poids des enquêtes et des poursuites, alors même que ces personnes ont subi des violences graves et se trouvent dans une situation de grande vulnérabilité. Myria insiste dès lors sur la nécessité d’adapter les procédures judiciaires à la réalité des victimes de traite, afin que la justice constitue avant tout un appui et une protection, et non une source de pression supplémentaire susceptible de conduire à une forme de double victimisation. Le Centre fédéral formule à cet égard plusieurs recommandations visant à renforcer leur protection et leur accompagnement.

Madame la Ministre,

Comment le gouvernement entend-il tenir compte de l’ensemble des constats et recommandations formulés par Myria afin d’améliorer la protection des victimes de traite des êtres humains et d’adapter le cadre actuel à leur réalité, tant dans le déroulement des procédures que dans l’accompagnement qui leur est proposé ?

Par ailleurs, au-delà de la prise en charge après les faits, qu’en est-il des mesures de prévention et de lutte en amont contre la traite des êtres humains ? L’accord de gouvernement fédéral fait de cette lutte une priorité, notamment en matière de démantèlement des réseaux, de protection renforcée des mineurs et de coopération entre la justice, la police et les services d’inspection. Pouvez-vous faire le point sur l’état d’avancement de ces engagements et sur les actions concrètes mises en œuvre ?

Je vous remercie. ​

Je vous remercie pour vos réponses et j'espère évidemment que toutes ces évolutions permettront une meilleure protection des victimes.

Mevrouw de minister, op 1 januari van dit jaar opende de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg te Brussel een zesde onderzoekskabinet. Deze beslissing werd genomen ten gevolge van de uitzonderlijke verhoging van de werklast op strafrechtelijk vlak sinds de aantreding van de heer Julien Moinil aan het hoofd van het parket van Brussel in januari 2025.

Het strenge strafbeleid dat sindsdien gevoerd wordt, heeft geleid tot meer dan een verdubbeling van het aantal dossiers waarin het parket de tussenkomst van een onderzoeksrechter vordert. De druk op het onderzoek brengt het welzijn van magistraten, griffiers en medewerkers en de goede werking van het onderzoek dermate in gevaar dat een versterking van het onderzoek, dat gepaard gaat met andere structurele maatregelen, zoals verbetering van communicatie, werkprocessen en leiding, onontbeerlijk is. Deze noodzakelijke versterking gebeurde binnen het bestaande wettelijk kader van 41 magistraten en heeft de rechtbank gedwongen beleidskeuzes te maken.

Deze keuze heeft echter een negatieve impact op andere secties van de rechtbank. De correctionele sectie, die evenzeer onder zware druk staat door het – terechte - vervolgingsbeleid van het parket van Brussel en ook door het parket van Halle-Vilvoorde en het federaal parket, kan niet versterkt worden zoals het zou moeten.

De vaststellingstermijnen in de correctionele kamer die de zaken van het parket van Brussel behandelt worden langer, met een toevloed aan verzoeken tot voorwaardelijke invrijheidstelling tot gevolg. Zaken zonder gedetineerde, waaronder financiële zaken, worden minder snel behandeld. De burgerlijke sectie probeert de tijd die nodig is om een zaak te behandelen te beperken tot één jaar en slaagt daar vandaag meestal in. Met de interne verschuivingen zal dat niet meer mogelijk zijn. Heel concreet zullen er in bouwzaken en fiscale zaken doorlooptijden van twee jaar komen. De burger zal dus langer moeten wachten op een vonnis. Het onderzoek krijgt een rechter meer, maar dat is onvoldoende gelet op de verdubbeling van de werklast.

Ook op de jeugdrechtbank is de druk vanuit het parket van Brussel stevig toegenomen sinds januari vorig jaar. In januari 2024 werd een vierde jeugdkabinet geopend, waardoor de verhoogde werkdruk momenteel enigszins onder controle is, maar de vraag is tot wanneer.

Mevrouw de minister, deze boodschap op de website van de rechtbank zelf is bijzonder duidelijk maar tegelijkertijd zeer verontrustend wat de goede en snelle rechtsbedeling in het belang van de burger betreft.

De rechtbank juicht toe dat het parket een visie heeft voor de veiligheid van de samenleving in Brussel en de Rand, maar zonder versterking van de volledige strafketen, waaronder de rechtbank, blijft deze visie echter zonder effect.

Het wettelijk kader van de rechtbank is niet aangepast aan de zeer hoge werklast. Dat is al jaren het geval. Volgens de werklastmeting die in 2024 werd uitgevoerd door het College van de hoven en rechtbanken heeft de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel 14 bijkomende rechters en het bijhorende griffiepersoneel nodig. Dat was dus nog vóór het nieuwe beleid van het parket van Brussel. Vandaag liggen die noden met andere woorden nog hoger.

Welke initiatieven gaat u nemen om eindelijk het wettelijk kader uit te breiden en daarvoor de nodige middelen vrij te maken, alles in het kader van een goede en tijdige rechtsbedeling?

Ten tweede leiden de interne verschuivingen, waarbij de strafketen binnen zeer beperkte mogelijkheden een beetje wordt versterkt, ertoe dat andere rechtszaken op de lange baan worden geschoven. Dat is vandaag al het geval in correctionele en burgerlijke zaken, morgen misschien ook, mevrouw de minister, zo wordt gewaarschuwd, in familiezaken.

Zonder een uitbreiding van het kader, zowel wat magistraten als griffiers en medewerkers betreft, kan de rechtbank de goede dienstverlening die zij hoog in het vaandel draagt niet langer waarborgen en zal de burger nog langer moeten wachten op de behandeling van zijn zaak. Dat moet absoluut worden vermeden.

Wat gaat u doen om onmiddellijk een antwoord te bieden op de ontwrichtende flessenhals die zich in de strafketen voordoet op het niveau van de rechtbank van eerste aanleg te Brussel, dat uiteraard opnieuw gekoppeld aan de nodige budgetten, in het belang van een goede en snelle rechtsbedeling?

Dank u, mevrouw de minister, voor uw antwoord. Ik heb eerst een vraag om verduidelijking. U hebt gezegd dat er middelen zullen worden vrijgemaakt voor drie extra onderzoekskabinetten. Komen die boven op de zes bestaande onderzoekskabinetten? Sinds 1 januari is er immers een zesde bijgekomen.

In het kader van het hefboomplan hebt u 12 miljoen euro vrijgemaakt voor alle rechtbanken. Volgens u is het wettelijk kader voor de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel volledig ingevuld. Uit de werklastmeting van het College van hoven en rechtbanken uit 2024 blijkt echter duidelijk dat 14 extra magistraten, met daaraan gekoppeld griffiers en medewerkers, absoluut noodzakelijk zijn voor een goede werking van de Nederlandstalige rechtbank in Brussel.

De vraag blijft dan ook hoe het bedrag van 12 miljoen euro zal worden verdeeld. Niet alleen in Brussel zijn er problemen, maar ook in verschillende andere gerechtelijke arrondissementen.

De aanpak van de nieuwe procureur in Brussel kunnen we alleen toejuichen. Het is hoog tijd dat de criminaliteit, die in Brussel helaas zeer groot is, kordaat wordt aangepakt. Wij kunnen de aanpak van procureur Moinil dan ook alleen steunen. Er moet echter voor worden gezorgd, mevrouw de minister - en dat is niet uitsluitend maar wel mede uw verantwoordelijkheid - dat daardoor andere dossiers niet op de lange baan worden geschoven. Ik heb u daarnet een aantal voorbeelden gegeven. Deze boodschap komt niet uit mijn mond, ze komt letterlijk van de website van de rechtbank van Brussel.

Daar worden een aantal voorbeelden gegeven van secties die dreigen dossiers op lange termijn te moeten uitstellen. Dat moet worden vermeden in het algemeen en zeker in de familierechtbank. Mevrouw de minister, ik hoop daarvoor in u een bondgenoot te vinden. In de familierechtbank probeert men het binnen een jaar op te lossen. Het gaat daar over kinderen en vaak over bijzonder schrijnende situaties. Daar moet absoluut worden gegarandeerd dat dossiers niet op de lange baan worden geschoven.

Tot slot, mijnheer de voorzitter, heb ik een motie ingediend.

[NL]Moties

[FR]Motions

Mijnheer de minister, u versoepelde met respect voor de uitspraak van het Grondwettelijk Hof.eind juli vorig jaar via een omzendbrief het tijdelijke fiscale gunstregime voor ploegenarbeid, wat een korting op de bedrijfsvoorheffing is. De korting geldt alleen als ploegen dezelfde omvang hebben, met een tolerantie van 10 %. Als het verschil zelfs maar één dag in de maand meer dan 10 % bedraagt, verliezen bedrijven een deel van de korting, tenzij er sprake is van overmacht.

U begrijpt natuurlijk dat dat in geval van een ploegensysteem met heel veel werknemers niet zo eenvoudig te managen is. Bovendien is de administratie om de bezetting van de ploegen te documenteren, tijdsintensief en complex. Daarom haken heel wat bedrijven af. Zij vallen liever terug op het alternatieve stelsel met verminderde korting dat er kwam na het arrest van het Grondwettelijk Hof.

Mijnheer de minister, hoe evalueert u de nieuwe regeling? Welke signalen hebt u al ontvangen uit bedrijven die met ploegenstelsels werken? Mijn vraag is immers gebaseerd op anekdotische informatie. Ik heb daar geen totaalbeeld op, maar misschien hebt u wel een aantal signalen gekregen en beschikt u wel over die totaalvisie.

Ten tweede, bent u bereid de nieuwe regeling bij te sturen, als blijkt dat slechts heel weinig bedrijven nog gebruik kunnen maken van de volledige korting op de ploegenarbeid, hetzij omdat de administratieve rompslomp te groot is, hetzij omdat de tolerantiegrens van 10 % misschien toch net iets te strikt is?

Wanneer wordt een nieuwe, definitieve regeling verwacht?

Mijnheer de minister, u legt de regeling nog eens uit en dat is natuurlijk goed, maar mijn vraag luidde toch enigszins anders. Ondanks de rondzendbrief krijgen wij immers signalen dat het al bij al wat te complex is en dat men massaal afhaakt. Mijn vraag was of u een wat ruimer en vooral een vollediger zicht hebt op wat zich op dit moment in het bedrijfsleven met betrekking tot de ploegenarbeid afspeelt. Ik heb daarop niet direct een antwoord gekregen, maar ik zal hierover misschien nog eens een schriftelijke vraag indienen.

Ik heb mijn vraag voor de kerstvakantie ingediend, maar ze blijft zeer actueel. De Standaard kopte deze week nog dat de regering-De Wever het Gaza-akkoord vergeet. Op 2 september vorig jaar heeft de regering een akkoord bereikt over een aantal belangrijke maatregelen met betrekking tot de oorlog in Gaza, waarvan men weet dat er in de door Israël bezette gebieden nog steeds wordt gesloopt. Volgens een van die maatregelen kregen de federale ministers van Economie en van Financiën de opdracht om samen met de minister van Buitenlandse Zaken een koninklijk besluit op te stellen dat voorziet in een nationale importban voor goederen die geproduceerd, ontgonnen of verwerkt zijn in de door Israël bezette gebieden door de bezettende macht. Tevens diende de nodige controle van de naleving van de importban te worden voorzien.

Er werden al enkele vragen over gesteld, ook aan u, mijnheer de minister, en u verwees inderdaad naar de complexiteit van de materie. Belangrijk is te weten dat ook andere landen, zoals Spanje, Ierland en Slovenië, met soortgelijke maatregelen bezig zijn. Minister Prévot zal morgen van mij ook een vraag krijgen, evenals minister Clarinval. Het is duidelijk dat de minister van Buitenlandse Zaken volgens het artikel in De Standaard zijn werk reeds heeft uitgevoerd.

Mijn vraag aan u is of u de nodige elementen hebt aangeleverd opdat minister Clarinval verder zou kunnen werken aan het koninklijk besluit? Kunt u een stand van zaken geven over de voorbereiding van de maatregel? Minister Prévot vermeldt dat de toepassing ervan niet eenvoudig is. Welke deelaspecten behoren daartoe? Is er voldoende wettelijke basis om de situatie te regelen? Staat u in contact met uw collega’s uit Ierland, Slovenië en Spanje, die eveneens een gelijkaardig voorstel uitwerken?

Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw antwoord. Het is duidelijk dat u uw werkzaamheden ter zake hebt afgerond, zoals ook de minister van Buitenlandse Zaken heeft meegedeeld. We vragen dan ook aan de minister van Economie om snel werk te maken van het koninklijk besluit. We zullen hem daarover opnieuw bevragen, zodat er geen enkele twijfel bestaat dat het akkoord van 2 september zal worden uitgevoerd door de Belgische regering.

De reden daarvoor is duidelijk: het geweld van de Israëlische kolonisten blijft aanhouden. De situatie is nog nooit zo ernstig geweest als sinds 7 oktober en ook sinds het staakt-het-vuren. Het is belangrijk te onderstrepen dat er zelfs economisch meer gebeurt dan voorheen. Er zijn 120 nieuwe boerderijen opgericht waarvan de producten effectief op onze markt terechtkomen.

Wie de documentaire No Other Land heeft gezien – naast andere interessante documentaires die op de VRT worden uitgezonden – kan vaststellen dat de werkelijkheid de verbeelding tart. Ze toont hoe men daar te werk gaat en hoe woningen met bulldozers worden vernield: men komt zich eenvoudigweg aanmelden met zwaar materieel en maakt de huizen met de grond gelijk.

Het is dan ook goed dat hier snel werk van wordt gemaakt. Ik zal de regering en ook uw collega’s hierover blijven bevragen, aangezien mijn wetsvoorstel nog steeds hangende is. Ik zal het evenwel niet agenderen, aangezien u bezig bent met het koninklijk besluit, waarvoor dank.

Oorspronkelijk wou ik naar aanleiding van het bericht van begin november dat de Europese Unie, net zoals de Belgische regering, een importtaks op alle pakjes van buiten de Europese Unie, ook op de kleine pakjes onder de 150 euro, wou heffen, vernemen of de Europese en de Belgische pakjestaks naast elkaar konden bestaan, dan wel of ze mekaar zouden uitsluiten volgens het principe van non bis in idem . De situatie is ondertussen gewijzigd. De Belgische regering heeft haar pakjestaks van 2 euro ingetrokken en er komt nu een Europese taks van 3 euro.

Heeft de Europese Unie eigenlijk wel de bevoegdheid om die bijkomende belasting zomaar te kunnen invoeren? Gaat die opbrengst ook volledig naar de schatkist van de Europese Unie?

Ik zag in de begrotingsnotificatie ook dat er een handling fee komt. Is dat hetzelfde als de pakjestaks? Of is dat nog iets anders? Is dat dan een dubbele belasting? Komt er op pakjes uit het buitenland dan een handling fee en een Europese pakjestaks? Dient de handling fee dan eigenlijk om uw verlies aan inkomsten, dat u voorzien had met uw Belgische pakjestaks, te compenseren? Kunt u dat eens toelichten?

Het nadeel van relatief laat een antwoord te krijgen, is dat intussen de zaken veranderen. U zult begrijpen dat ik mijn vragen dan ook wat verander, want van de zeven vragen die ik indiende, zijn er inmiddels zes achterhaald. Ik heb begrepen dat u de Belgische pakjestaks niet zal invoeren. Die komt er niet. Wel zal de Europese pakjestaks van 3 euro vanaf 1 juli 2026 van kracht zijn.

Mijnheer de minister, hoe zit het dan met uw budgettaire opbrengsten? U had voor 2026 140 miljoen ingeschreven, voor 2027 200 miljoen, voor 2028 250 miljoen en voor 2029 300 miljoen. Als ik goed ben geïnformeerd, zal de opbrengst van de 3 euro Europese pakjestaks niet volledig België toekomen, maar slechts een deel, terwijl het andere deel aan Europa wordt gegeven. Hoe worden de opbrengsten verdeeld?

U was ook van plan bijkomende investeringen te doen omwille van meer controleurs en controlemechanismen. Hoeveel bedragen die investeringen?

Wat is uiteindelijk het budgettaire effect? Wat zal er nog overblijven van de geraamde opbrengsten?

Zal dat gebeuren via een Europese richtlijn, een Europees reglement, een verordening of moet de Belgische wetgeving worden aangepast in die zin?

Monsieur le ministre, fin novembre, dans le cadre de l’accord budgétaire, vous avez décidé d’introduire une taxe de deux euros sur les colis provenant de pays hors Europe. Cette mesure vise à répondre à l’afflux massif de produits bon marché.

Le 11 décembre, les ministres des Finances de l’Union européenne ont décidé, eux aussi, d’introduire, au niveau européen, une taxe de trois euros par colis à partir de juillet 2026.

Selon la presse du 24 décembre dernier, vous avez donc décidé de ne pas introduire de taxe belge distincte et il ne sera donc pas nécessaire d’élaborer une loi belge pour quelques mois, pour ensuite passer au système européen en juillet.

Pourtant, dans les notifications budgétaires, les montants ont déjà été inscrits: 223 millions d’euros en 2026, 283 millions d’euros en 2027, 333 millions d’euros en 2028 et 383 millions d’euros en 2029.

Monsieur le ministre, quel sera l’impact budgétaire de cette modification? Les notifications budgétaires actuelles intègrent-elles déjà ces derniers éléments? Comme dans le cas de la TVA, une partie de ces recettes sera-t-elle reversée à l’Union européenne?

Mijnheer de minister, ik zou de uitwerking van de budgettaire raming wel eens willen zien. Als de 75 cent die we krijgen van de Europese pakjestaks en die niet tot een verschuiving van de handelsstromen leidt, meer opbrengt dan de 2 euro fee waarbij er wel een verschuiving is, dan kan men niet anders dan concluderen dat door de fee van 2 euro de distributie van pakjes meer dan gehalveerd moest zijn. Ik kan me voorstellen dat ze dan in Luik wel eventjes in hun haar krabben.

Dat zijn toch wel interessante cijfers. Ik dank u voor de uitleg. De impact is dus niet te onderschatten. De hele handel stuikt in elkaar, tot minder dan de helft. Het is dus een goede zaak dat u dat voorlopig niet unilateraal, met vier, invoert.

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord.

Wat ik onthoud, is dat er ofwel een Belgische handling fee komt, gecoördineerd met een aantal landen, waaronder Duitsland, ofwel komt er een Europese handling fee vanaf 1 november.

Samengevat, er kan eerst nog een handling fee komen met vier of vijf landen afhankelijk van het resultaat van de onderhandelingen. Dat is één zaak.

Een tweede zaak zijn de invoerrechten. Europa heeft beslist om vanaf 1 juli dit jaar een invoertaks van 3 euro in te voeren, ook voor pakjes onder de 150 euro. U zegt dat van de opbrengst 75 % naar Europa en 25 % naar België gaat. Dat is juist, maar ik heb mij laten vertellen dat Europa in haar meerjarig financieel kader (MFK), de nieuwe meerjarenbegroting, vraagt om de opbrengst van 75 % naar 90 % op te trekken. De opbrengst voor België is dus maar 10 %. U zegt dat de budgettaire tabel beter zal zijn dan we verwacht hadden, maar ik denk dat u met die 10 % niet zult behalen wat u hebt vooropgesteld.

Dank u voor de volledigheid en het actuele antwoord dat u hebt gegeven, mijnheer de minister.

Ik heb nog één laatste vraag. Eigenlijk heeft de pers het niet juist omschreven. Dat kan gebeuren. Het is duidelijk dat de invoerrechten worden verdeeld, maar gaat de opbrengst van de handling fee naar de lidstaten of is dat voor Europa?

Is dat een netto-opbrengst? Of moet men dat gebruiken om personeel aan te stellen, om te handlen?

Ik dank u, mijnheer de minister, want het is inderdaad een bijzonder complexe situatie. Er lijkt sprake van een race om de pakjes zo snel mogelijk te taxeren.

Ik vind ook de cijfers die u aanhaalde over de opbrengst opmerkelijk. U gaf aan dat het transferverkeer in Luik zou halveren en dat een aanzienlijk deel van de pakjes via Duitsland zou verlopen indien we die handling fee in België en drie andere landen zouden invoeren. Dat zijn bijzonder opvallende cijfers. Het lijkt mij dan ook aangewezen om dat op Europees niveau aan te pakken en niet alleen op het niveau van België, waardoor alles via Duitsland zou passeren.

Tegelijk merk ik op dat dit betekent dat we na het einde van het jaar 5 euro per pakje zouden moeten betalen, terwijl dat nu nul euro is, als ik het goed begrijp. Dat komt neer op een aanzienlijke belastingverhoging. Het gaat hier om een vorm van consumptietaks, aangezien het een heffing is op consumptiegoederen. Zoals bij andere consumptietaksen, zoals de btw, veranderen mensen hun gedrag doorgaans niet meteen. Mogelijk gebeurt dat wel bij een bedrag van 5 euro. Bij een bedrag van 2 of 3 euro blijven niet-Europese producten echter meestal goedkoper dan Europese. In dat geval zal het consumentengedrag niet wezenlijk veranderen en wordt het beoogde doel niet bereikt.

Bovendien gaat het om een vlaktaks: iedereen betaalt hetzelfde bedrag. Dat maakt die belasting per definitie regressief. Mensen met een lager inkomen betalen proportioneel meer van hun inkomen aan dergelijke belastingen. We moeten daar eerlijk over zijn: het zijn niet de sterkste schouders die hun aankopen via AliExpress doen, maar veeleer gewone mensen met een beperkt inkomen.

We stellen dus vast, zowel in Europa als met uw beslissing, dat er opnieuw voor wordt gekozen om het geld niet te halen bij de superrijken of via het afbouwen van bedrijfssubsidies, maar wel via een platte consumptietaks die de werkende mensen treft. Dat betreuren wij ten zeerste.

Madame la ministre, il y a quelques semaines, la presse a rapporté une décision judiciaire particulièrement préoccupante. À Bruges, un prévenu poursuivi pour trafic d'êtres humains a été acquitté après trois absences consécutives à son procès, faute d'avoir pu être transféré depuis la prison de Haren.

En approfondissant mes recherches, j'ai constaté que cette situation n'était pas isolée. Parmi d'autres cas documentés, on peut citer celui du 31 octobre 2024, où le tribunal de première instance francophone de Bruxelles a déclaré des poursuites irrecevables à l'encontre d'un détenu, jamais extrait malgré les demandes répétées du ministère public; son avocat ayant plaidé l'atteinte au procès équitable. Un avocat pénaliste consulté m'a également confirmé que ces situations se produisent régulièrement: absence de traducteur, extraction manquée, documents arrivant trop tard, autant de défaillances logistiques qui sont souvent liées à un manque de moyens, qui créent des failles exploitables par la défense et qui peuvent mener à des acquittements purement procéduraux et techniques.

Ces cas montrent qu'il ne s'agit plus d'exceptions, mais de problèmes récurrents dans la chaîne pénale. Même si les transferts relèvent formellement de la Direction de sécurisation de la police fédérale, ce sont bien les juridictions, et donc votre département, qui en subissent les conséquences: audiences impossibles à tenir, procès reportés, décisions annulées, voire acquittements dans des dossiers graves.

Au-delà du prévenu, ce sont évidemment des victimes qui voient leurs droits bafoués également. Un procès qui ne peut se tenir porte atteinte à leur droit à la vérité et à une justice effective, mais c'est également une atteinte au droit fondamental du prévenu à un procès équitable.

Madame la ministre, quelle évaluation avez-vous menée quant à l'impact de ces manquements répétés sur le fonctionnement de la justice ainsi que sur le respect du droit des victimes et du droit au procès équitable des prévenus? Quelles mesures concrètes et structurelles seront prises pour garantir durablement la comparution effective des détenus et éviter que d'autres dossiers pénaux ne s'effondrent pour des raisons logistiques et organisationnelles? Je vous remercie d'avance pour votre réponse, que je n'aurai peut-être pas la chance de suivre en direct, mais que je regarderai par la suite.

Mevrouw de minister, enkele weken geleden hebben we de problematiek inderdaad al besproken naar aanleiding van de vrijlating van een verdachte, omdat hij tot drie keer toe vanuit de gevangenis niet werd overgebracht naar de rechtbank om zijn rechtszaak bij te wonen. De inkt van het commissieverslag was nog niet droog of er verscheen opnieuw een persbericht, dit keer van de rechtbank in Gent. Een man die van diefstal werd verdacht, moest worden vrijgelaten omdat hij vijf keer niet kon worden overgebracht van de gevangenis naar de rechtbank.

De rechtbank spreekt van een structureel probleem dat voor veel vertragingen zorgt en waarvoor geen oplossing in het vooruitzicht is. Er moet snel een oplossing worden gezocht, want dit draagt bij tot een groot aantal mensen in voorhechtenis in onze overvolle gevangenissen. Bovendien zorgt dit voor vertragingen bij de rechtbanken, waar de achterstand ook al oploopt. Ook het recht op een eerlijk proces komt in het gedrang. Met andere woorden, heel wat problemen gaan gepaard met deze problematiek.

Ik heb een aantal zeer concrete vragen. Ten eerste, hoe verklaart u dat verdachten tot wel vijf keer toe niet naar de rechtbank worden overgebracht? Is er een structureel personeelstekort bij de Directie beveiliging (DAB)?

Ten tweede, hoeveel rechtszaken werden het afgelopen jaar verstoord, verlaat of uitgesteld door het niet uitvoeren van gevangenistransporten? Kunt u cijfers bezorgen per maand en per arrondissement en hoe groot is het probleem in cijfers?

Ten derde, welke concrete maatregelen zijn in voorbereiding of al genomen om de structurele personeelstekorten bij de DAB aan te pakken? In welke budgetten en rekruteringsinspanningen is daarvoor voorzien?

Ten vierde, welke noodmaatregelen kunnen vandaag worden genomen om deze problematiek te stoppen?

Ten vijfde, tegen wanneer verwacht u dat er geen rechtszaken meer worden uitgesteld omwille van het niet overbrengen van een verdachte uit de gevangenis?

Mevrouw de minister, een maand geleden bespraken we in deze commissie inderdaad al een soortgelijk geval. Er is opnieuw een strafzaak onontvankelijk verklaard omdat een beklaagde maar liefst vijf keer werd opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen, maar dat telkens niet lukte doordat hij niet vanuit de gevangenis kon worden overgebracht.

De eerste keer dat die beklaagde voor de correctionele rechtbank in Gent had moeten verschijnen, kreeg de rechtbank te horen dat hij niet kon worden overgebracht vanuit de gevangenis van Haren wegens een capaciteitstekort. De tweede keer werd zelfs helemaal geen reden opgegeven. De derde, vierde en vijfde keer werd opnieuw verwezen naar een capaciteitstekort. Vervolgens verklaarde de Gentse rechtbank de zaak onontvankelijk, omdat het niet lukte de overbrenging ordentelijk te laten verlopen.

Het is de tweede keer in zeer korte tijd dat dit zich voordoet. Eind november werd een verdachte van mensensmokkel vrijgesproken, omdat hij tot drie keer toe niet kon worden overgebracht van de gevangenis naar de rechtbank. Dit keer kon de beklaagde vijf keer niet worden overgebracht. Ook in dit geval gaat het om een beklaagde die in voorhechtenis zat in de gevangenis van Haren.

Daarom heb ik de hiernavolgende vragen.

Ten eerste, heeft het parket ondertussen beroep aangetekend tegen het vonnis?

Ten tweede, in de Commissie voor Justitie van 2 december 2025 gaf u aan dat u in overleg met de minister van Binnenlandse Zaken gerichte initiatieven zou nemen, zodat de DAB haar opdrachten inzake transfers kan blijven vervullen. Kunt u een overzicht geven van de concrete initiatieven die reeds werden getroffen en van de initiatieven die nog zijn gepland?

Ten derde, u verklaarde ook dat u regelmatig overlegt met de bevoegde autoriteiten van de DAB. Hebt u naar aanleiding van de voorvallen in Brugge en Gent samengezeten met de DAB? Indien ja, wat was de reactie van de DAB zelf? Welke concrete problemen schuift zij zelf naar voren? Welke oplossingen kunt u haar aanreiken?

Ten vierde, het gaat in twee gevallen om een overbrenging vanuit de gevangenis van Haren. Doen die problemen zich specifiek voor bij transporten vanuit de gevangenis van Haren of rijst het probleem ook in andere gevangenissen?

Ten slotte, beschikt u over cijfers over het aantal keer dat een overbrenging vanuit een gevangenis in 2025 niet heeft kunnen plaatsvinden?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord.

U geeft een overzicht van de initiatieven die de laatste weken zijn genomen. Ik kan begrijpen dat de personeelsproblemen niet van vandaag op morgen opgelost zullen zijn, maar als een gedetineerde tot vijf keer toe niet kan verschijnen op een rechtbank, dan is dat een groot probleem. Als de rechtbank het dan nog uitdrukkelijk vraagt en men geraakt niet hoger op de prioriteitenlijst, dan krijgt men zo'n uitspraken. Ik betreur dat. Dat toont aan dat er heel grote problemen zijn.

Ik begrijp dat de problemen zich misschien eerder voordoen bij overbrengingen vanuit Haren. Dat was ook de vorige keer het geval. Dat moet dan toch bekeken worden. U verwijst naar het feit dat gedetineerden zich gemakkelijker kunnen verplaatsen op het grote domein, dat we destijds hebben bezocht. Dat valt toch ook te regelen? Men haalt gedetineerden meestal heel vroeg 's ochtends op en niet op een moment dat deze gaan wandelen zijn. Er moet toch eens samen met de directie van Haren worden bekeken hoe dat beter kan worden georganiseerd.

Zoals ik de vorige keer al suggereerde, waarom kan de overbrenging van een gedetineerde vanuit Haren naar een zitting in Brugge of Gent niet op een ander tijdstip gebeuren, bijvoorbeeld de ochtend ervoor? De overbevolking is heel groot, ook in Gent, Brugge en andere gevangenissen, maar als dat maar voor een nacht is, dan kan dat misschien een oplossing zijn, zodat de rechtszaak kan doorgaan. Dat zal waarschijnlijk ook wel voor andere problemen zorgen, maar zo kan het in elk geval niet verder.

Op korte tijd werd twee keer een crimineel vrijgesproken omdat hij niet van zijn cel naar de rechtbank kan worden gebracht om zijn eigen rechtszaak bij te wonen. Dat zou absolute prioriteit moeten krijgen. Ik begrijp dat u niet alles op vijf minuten kunt oplossen. De zaken waarnaar u verwijst, zijn echter alleen zaken op de lange termijn. Er is overleg gepleegd, er zullen 240 nieuwe agenten worden aangeworven en er komen nieuwe stelwagens. Dit is echter een probleem dat onmiddellijk in de kiem gesmoord moet worden. Dit zou nooit mogen gebeuren, ongeacht de omstandigheden. Als het probleem zich inderdaad voordoet in de gevangenis van Haren en voornamelijk daar – de twee gevallen hadden immers allebei betrekking op een overbrenging vanuit die gevangenis – dan lijkt het me belangrijk dat u naar daar gaat om te horen wat de problemen zijn om daarna op korte termijn in te grijpen, opdat dit absoluut nooit meer gebeurt. U hebt op een aantal vragen niet geantwoord. Kunt u bevestigen dat het parket wel degelijk in beroep is gegaan tegen die beslissing? Het kan zijn dat ik dat gemist heb, maar volgens mij hebt u niet op mijn vraag daarover geantwoord. Mijn vraag met betrekking tot de incidentie van het aantal mislukte overbrengingen hebt u volgens mij ook niet beantwoord. Die cijfers zal ik dan nog schriftelijk opvragen.

Mevrouw de minister, ik wil u eerst en vooral een gelukkig nieuwjaar wensen. Mijn allerbeste wensen ook aan de andere collega’s in de zaal, want dat had ik nog niet gedaan.

Ik wil het vandaag hebben over Ahed, een Palestijns meisje uit Gaza. Ze was 17 jaar oud toen haar leven werd verwoest. Ze verloor haar tante door Israëlische bombardementen. Ze verloor haar huis en op 19 december 2023 verloor ze ook haar been. Die ochtend ging ze, zoals elke dag, naar het dak van haar woning om te bellen met haar vader. Haar vader was zeven jaar eerder naar België gevlucht, nadat zijn restaurant in Gaza al drie keer was gebombardeerd. Tijdens dat telefoongesprek vuurde een Israëlische tank op het huis. Het been van Ahed werd volledig verbrijzeld. Haar voet hing nog amper vast. Haar oom, een arts, heeft haar leven kunnen redden door haar been te amputeren, op de keukentafel en zonder verdoving.

Na twee maanden werd Ahed geëvacueerd naar de Verenigde Staten. Daar onderging ze vier operaties. Ze kreeg een prothese en een op maat gemaakte antibioticabehandeling voor een zware botinfectie, die ondertussen ook al haar been aan het aantasten was. Ahed en haar zus konden echter niet in de Verenigde Staten blijven. Ze besloten daarom naar hun vader in België te komen. In juni 2024 zijn ze hier aangekomen. Ze hebben asiel aangevraagd. Aan de grens werd hun gevraagd waarom ze naar België kwamen en waarom ze niet in de Verenigde Staten bleven, want daar zou het veilig zijn. Ze werden opgesloten in het gesloten centrum Caricole.

Twee zwaar getraumatiseerde meisjes, van wie er één dringende medische zorg nodig had, werden vastgehouden zonder contact met hun vader en zonder aangepaste medische begeleiding. De levensnoodzakelijke antibiotica van Ahed werden afgenomen. Daardoor kreeg ze hoge koorts, die twee weken heeft aangehouden. Ze kreeg daarvoor enkel ibuprofen toegediend.

Mevrouw de minister, hoe is het mogelijk dat slachtoffers van genocide zo worden behandeld in ons land? Hoe is het überhaupt mogelijk dat iemand zo wordt behandeld? Waarom werd er niet gekeken naar andere opties? Hun vader woont legaal in België. Ze hadden toch ook gewoon bij hem kunnen verblijven? Tot slot, waarom zaten Ahed en haar zus opgesloten in Caricole?

Dank u voor uw antwoord, mevrouw de minister. Het blijft uw taak om vluchtelingen te beschermen. Ik vind dat de detentie van die twee meisjes onnodig en enorm pijnlijk was. Ik denk dat u dat ook zou moeten kunnen toegeven. Ahed en haar zus hebben de hel doorstaan. Daar bestaat geen ander woord voor. Trauma boven op trauma boven op trauma. Tegen die twee meisjes werd gezegd dat ze in de Verenigde Staten hadden moeten blijven. Dat is een land waarvan de president al meermaals heeft getoond hoe onwelkom vluchtelingen daar zijn. Er moet iets veranderen aan de manier waarop de Staat omgaat met slachtoffers van genocide. Ze hebben nood aan begeleiding, aan steun en aan familie, en zeker niet aan kilheid, opsluiting en het afpakken van hun medicatie.

Mevrouw de minister, het aspect van deze vraag heb ik bij mijn vorige vraag opzettelijk nog niet vermeld. Gunstige handelstarieven dienen gekoppeld te worden aan de terugname van illegalen. Dat is voornamelijk ook weer een Europees gegeven.

Om de commissievergadering wat sneller te laten verlopen, verwijs ik naar de tekst van mijn vraag zoals ingediend.

Als we de berichtgeving mogen geloven, zal “nieuwe wetgeving de Europese Commissie meer slagkracht geven om lande te dwingen uitgewezen migranten terug te nemen" en zouden “voordelige handelstarieven waarvan heel wat landen genieten vanaf 2027 ingetrokken kunnen worden."

Meer dan vier jaar geleden was er al eens een poging om die gunstige handelstarieven te koppelen aan de bereidheid van derde landen om hun onderdanen terug te nemen: in het toenmalige voorstel van de Commissie om de gunstige voordelen voor een nieuwe periode van tien jaar te verlengen, was destijds ook een hefboom opgenomen om deze landen aan te zetten tot samenwerking op het vlak van terugkeer van hun onderdanen, wat zou (kunnen) betekenen voornoemde handelsvoordelen zouden kunnen worden opgeschort als een land zijn terugnameverplichting niet nakomt. Zoals eerder bleek uit het antwoord van uw voorganger, konden de onderhandelingen met de Raad en het Europees Parlement niet tijdig worden afgerond, waardoor de van kracht zijnde voorwaarden dan maar gewoon werden verlengd…

Graag een antwoord op volgende vragen:

Gelet op voorgaande ervaring(en): welke garanties heeft u dat de strengere regels vanaf 2027 effectief van kracht zullen zijn?

Welke garanties zijn er dat ze ook effectief zullen toegepast worden?

Werden op dat vlak lessen getrokken uit (gebrekkige) werking van het Europese visumsanctiemechanisme?

De strengere regels zouden vanaf 2027 gelden voor een groot deel van de landen, maar voor de minst ontwikkelde landen zouden ze twee jaar worden uitgesteld. Wat is daarvan de bedoeling? Over welke landen gaat het concreet?

Mevrouw de minister, u hebt bijna een derde van de landen in de wereld opgesomd, maar ik wil het nogmaals eenvoudig stellen. Als ik het juist heb begrepen, kunnen die handelssancties enkel worden genomen tegen landen waartegen visumsancties zijn ingesteld. Van de landen op uw lijst gaat het dus eigenlijk om Gambia en Ethiopië, en dat zal pas in 2029 zijn. Als er geen akkoord over de visumsancties wordt bereikt om de lijst uit te breiden, kunnen in 2029 enkel handelssancties worden uitgevaardigd tegen Gambia en Ethiopië. Dat is dus eigenlijk opnieuw een maat voor niets. Het is natuurlijk aantrekkelijk om in de krantenkoppen te stellen dat Europa gunstige handelstarieven koppelt aan de terugname van illegale onderdanen, maar bij nadere bestudering blijkt dat in feite niemand onder die regeling valt. Het is eigenlijk weer huilen met de pet op.

Mijnheer de minister, 1 januari is voorbij en bijgevolg is CBAM operationeel. De import van elektriciteit uit het Verenigd Koninkrijk valt onder die EU-CBAM-regeling, wat betekent dat importeurs certificaten moeten kopen voor de ingebedde CO 2 -emissies. Voor elektriciteit geldt er geen vrijstelling onder de nieuwe EU-CBAM-drempel van 50 ton per jaar. U weet dat het CBAM is aangepast. De administratieve lasten blijven voor die sector bestaan. Dat is echter niet het belangrijkste punt. Het Verenigd Koninkrijk heeft een eigen CO 2 -prijs, die niet is gekoppeld aan het ETS-systeem van de EU. Dat leidt tot mogelijke dubbele kosten voor EU-importeurs, tenzij de EU een manier vindt om de Britse CO 2 -prijs effectief te verrekenen. In elk geval wordt Britse stroom duurder en dat kan de import beïnvloeden.

Aangezien dat gegeven al langer bekend is, werd in de voorbije jaren erop gewezen dat die situatie de ontwikkeling van offshore netwerken en grensoverschrijdende infrastructuur die nodig is voor de energietransitie kan beïnvloeden. We weten dat het Verenigd Koninkrijk een netto-exporteur van elektriciteit wil worden, vaak ook hernieuwbaar opgewekte elektriciteit.

De toezichthouders hebben beslist om de CBAM-aanpassingen te baseren op de gemiddelde historische CO 2 -intensiteit in het Verenigd Koninkrijk. De keuze om slechts éé n enkele co ë ffici ë nt te gebruiken, in combinatie met de snelle decarbonisatie van de Britse energieproductie in de voorbije jaren, betekent dat de berekening van de CBAM-aanpassing mogelijk geen nauwkeurig beeld geeft van de huidige, lagere koolstofintensiteit van Groot-Brittanni ë . Een mogelijk negatief gevolg van de invoering van het CBAM is dus dat de elektriciteitsstromen van het Verenigd Koninkrijk naar de EU zouden kunnen afnemen.

Werd op Europees niveau nog aan een oplossing gewerkt? Werd België daarbij betrokken, gelet op het bestaan van Nemo Link? Nautilus is misschien een droom en wordt misschien nooit werkelijkheid; in de volgende tien jaar zullen we dat zien. Nemo Link bestaat reeds.

Meent u dat dit ook een negatieve impact kan hebben op de toekomstige offshore ontwikkelingen in de Prinses Elisabethzone, met name op de plannen voor de onderzeese, hybride interconnectie Nautilus, en dus eigenlijk op de toekomstige versterking van de verbinding tussen het Belgisch en het Brits elektriciteitsnet?

We mogen immers niet vergeten, u volgt die cijfers ook, evenals minister Bihet, dat wij een importland van elektriciteit zijn geworden. De recentste cijfers, door Elia eind december gepubliceerd, spreken boekdelen. Die interconnectie wordt dus steeds belangrijker. Wij hebben steeds minder eigen productie. Onze hernieuwbare energie stijgt, bijvoorbeeld met zonnepanelen, maar onze nucleaire energie daalt. We gaan nu geen discussie over de bevoorradingszekerheid voeren, maar op de offshore energie uit de nieuwe zone zit ook al vertraging. Denkt u dat dat ook een negatieve rol in het toekomstige Nautilusverhaal kan spelen?

Dank u wel, mijnheer de minister, voor uw enigszins geruststellend antwoord dat er een oplossing in het verschiet ligt, zoals men zegt in goed Nederlands, voor de import vanuit het Verenigd Koninkrijk. Ik stel vast dat u zich ook meer in het algemeen bewust bent van het feit dat CBAM en elektriciteit enkele uitdagingen stellen en dat u daaromtrent ook de nodige initiatieven hebt genomen en nog zult nemen ten aanzien van de Europese Commissie. We volgen dat verder op.

Monsieur le ministre,

Nous avons récemment interrogé le ministre des Affaires étrangères sur la mise en œuvre de l'interdiction d'importation de biens produits, extraits ou transformés dans les territoires occupés par Israël, telle que décidée par le gouvernement fédéral dans son accord du 2 septembre sur Gaza. Celui-ci nous a renvoyés vers vous et votre collègue des Finances pour les aspects liés à la mise en œuvre concrète de cette mesure.

Cette interdiction, conforme à l'avis consultatif de la Cour internationale de Justice et inspirée par des initiatives similaires en Irlande ou en Slovénie, doit se traduire par un arrêté royal. Or, depuis cette annonce, aucune avancée concrète n'a été communiquée.

Dans ce cadre, nous souhaitons obtenir des éclaircissements sur les points suivants:

Quelle base juridique envisagez-vous pour fonder cet arrêté royal? Quel est le calendrier prévu pour sa finalisation? Peut-on espérer une adoption avant la fin de l'année? L'arrêté devra-t-il repasser en Conseil des ministres?

Comment votre administration définit-elle les produits «extraits, produits ou transformés par la puissance occupante»? Cela inclut-il les entreprises privées israéliennes installées dans les colonies?

Comment comptez-vous traiter les produits qui entrent en Belgique via d'autres États membres de l'Union européenne?

Pourquoi limiter l'interdiction aux biens matériels, et non aux services qui participent également à la colonisation?

Quel mécanisme de contrôle sera mis en place? Les importateurs devront-ils prouver que l'origine des produits n'est pas liée aux territoires occupés?

Monsieur le président, ma question était très brève, la réponse du ministre l'est tout autant. Je vais me permettre de la commenter.

Monsieur le ministre, j'ai bien compris que vous mettiez en œuvre la décision du gouvernement, puisque c'était l'une des rares sanctions que nous adoptions à l'égard d'Israël, à savoir l'interdiction d'importation de produits issus de colonies israéliennes, occupées illégalement selon le droit international et selon l'ONU. J'avais beau dire que le gouvernement avait été un peu léger concernant la reconnaissance de l'État palestinien, force est de constater que des sanctions ont été décidées, dont celle-là qui est très importante.

J'entends bien qu'il faut réfléchir au mécanisme pour qu'il soit correctement établi sur le plan légal, sur le plan fonctionnel et que les marchandises produites dans les colonies israéliennes ne traversent pas les mailles du filet. Mais si vous pouviez être de ceux et de celles qui dynamisent le processus de décision, je vous remercierai parce qu'on en parle un peu moins aujourd'hui, et on se focalise sur l'Ukraine. En politique internationale, on passe souvent d'un sujet de préoccupation à un autre, mais ces sujets sont de plus en plus abominables.

À Gaza et en Cisjordanie, ce qui se passe reste abominable. À Gaza, le génocide continue, plusieurs centaines de personnes ont été tuées par l'armée israélienne. On voit à nouveau les incursions d'Israël dans le Sud du Liban, et on voit que les colons sont de plus en plus violents, parfois – ou même très souvent – avec la complicité de l'armée israélienne. Tout cela ne concourt pas à l'émergence d'une solution à deux États, une solution de paix durable. La guerre continue, il faut bien le savoir. Il est vraiment important que le souffle de l'Europe et le souffle de la Belgique soient présents sur la nuque de Benyamin Netanyahou et de son gouvernement d'extrême droite, car je pense que seul le rapport de forces pourra faire changer les choses là-bas.

Madame la ministre, dans le cadre de votre mission économique en Californie, Amazon a annoncé vouloir investir plus d'un milliard d'euros en Belgique entre 2025 et 2027. Avec cette somme colossale, Amazon, qui est l'un des acteurs clés de l'oligopole des GAFAM, entend également soutenir les PME.

Si j'ai bien lu, l'idée sous-jacente est que cette aide envers les PME se ferait à travers le développement de leur activité sur Amazon.be. Le géant californien offrirait donc aux petites et moyennes entreprises une visibilité par leur présence sur le site de l'entreprise, un site sur lequel un produit est vendu toutes les trois secondes rien que dans notre pays.

Madame la ministre, au sortir d'une réunion, vous avez dit que vous vous réjouissiez de cet investissement qui permettra, selon vous, "aux entrepreneurs locaux de consolider leur présence sur le marché belge et de s'étendre au-delà de nos frontières". J'ai compris votre enthousiasme. Cependant, je pense qu'il faut un peu relativiser cette euphorie, puisque cette main tendue envers nos PME soulève certaines interrogations, que je me permets de vous soumettre.

Si Amazon respecte bien son engagement de faire profiter les PME de son site, les autorités auront-elles un droit de regard sur les risques potentiels de discrimination, de concurrence déloyale ou d'effet de monopole?

La concentration des activités des PME serait transférée de l'espace physique à l'espace numérique, ce qui n'est pas sans avoir des dommages collatéraux pour le reste de l'économie, ainsi que sur le monopole que détiendrait Amazon. Il faut anticiper tous les scénarios. Une clause claire et nette sera-t-elle inscrite pour qu'Amazon ne vienne en aucun cas faire pression sur le législateur en brandissant la possibilité d'un arrêt de son aide envers les PME de notre pays? On sait que ce genre de choses est arrivé par le passé.

Lorsque Amazon sera bel et bien implantée en Belgique, les consommateurs pourront recevoir leurs colis le jour même de la commande. Les PME qui auront du mal avec cette implantation sont les librairies indépendantes – je pense notamment à Molière à Charleroi – pour lesquelles je suis déjà intervenu à de nombreuses reprises. Il y aura une concurrence entre le géant et les PME. Comment protéger également nos librairies indépendantes qui sont inquiètes depuis cette annonce de l'arrivée d'Amazon sur notre territoire?

Je vous remercie, madame la ministre, pour vos réponses. Lorsque Amazon affirme vouloir donner de la visibilité aux PME, il s’agit évidemment d’une campagne de séduction. Je ne doute pas que vous en êtes consciente et que vous n'êtes pas dupe de ces avances, en tout cas pas aveuglément. J’ai entendu que vous souhaitiez garantir des conditions de concurrence équitable entre tous les acteurs. Ce serait, bien sûr, le minimum syndical. Mais il est vrai que, même si je ne sais pas si je suis davantage ingénieur que poète, j’aime la littérature, j’aime les livres, j’aime les lettres, j’aime aussi le papier, et je suis très inquiet pour le secteur des librairies. Vous avez raison, des plateformes étrangères permettent déjà une livraison dans les 24 heures, et celles-ci exercent une pression très forte sur nos librairies et nos petits commerçants. J’ai donc l’impression qu’en faisant entrer le loup dans la bergerie – qui prétend donner une visibilité aux PME –, nous renforcerons cette concurrence avec un géant ayant désormais pignon sur rue. Comme je l'ai dit, il réalise des ventes toutes les trois secondes rien que dans notre pays, et impose une pression disproportionnée sur nos petites librairies. C’est à elles que je pense aujourd’hui en posant ma question. Je ne manquerai pas de rester très attentif au respect des règles, même si je sais que vous êtes une légaliste et je n’ai aucun doute à ce sujet. C’est surtout cette soi-disant visibilité offerte aux PME qui me laisse très dubitatif. Nous jugerons sur pièces, et nous verrons ce qu’il adviendra de nos petits libraires, car j’ai malheureusement l’impression que ce sera, une nouvelle fois, un coup dur pour eux.

Aziatische media berichten dat India, ondanks waarschuwingen vanuit Washington, opnieuw overweegt om S-400-batterijen aan te kopen bij Rusland. Dat illustreert hoe sommige landen zich blijven wenden tot Russische defensieleveranciers, ook wanneer dat ingaat tegen de huidige westerse sanctiekaders. Gelet op de oorlog in Oekraïne, de sancties tegen Rusland en de geopolitieke spanningen wil ik uw visie daarover vragen, mijnheer de minister. Hoe beoordeelt u de vaststelling dat landen als India, ondanks druk en sanctiedreiging van de Verenigde Staten, blijven kiezen voor Russische defensieleveranciers en bijvoorbeeld het S-400-systeem?

Wat is volgens u de impact van dergelijke aankopen op de geloofwaardigheid en de samenhang van de westerse sanctie-inspanningen tegen Rusland? Zou België binnen het kader van de EU en de NAVO een duidelijk signaal moeten geven inzake de levering van wapensystemen door Rusland? Hoe zou dat signaal eruit kunnen zien? In hoeverre houdt u er rekening mee dat zulke wapenleveringen aan landen buiten het conflictgebied de spanningen in andere regio’s, zoals de Indo-Pacific, kunnen doen escaleren en indirect onze strategische belangen beïnvloeden?

Dat is duidelijk. Landen als India zijn als derde landen niet gebonden door onze sancties, maar ze worden toch ook, mede door de Verenigde Staten, onder druk gezet om mee de sancties te ondersteunen. Ik begrijp dat India een belangrijke partner is voor België en dat we die relatie ook zo moeten behouden. In ieder geval dank ik u voor uw verduidelijking, mijnheer de minister.

Mevrouw de minister, ik ga u hiermee blijven achtervolgen tot dat jihadistische tuig niet alleen België maar ook Europa uit is en terug is waar hij thuishoort, namelijk in Gaza.

Mohanad al-Khatib is een Hamasvriend die betrokken was bij de genocidale jihadistische massaslachting van 7 oktober 2023 in Israël. Hij verheerlijkt dodelijke, jihadistische terreur en juicht nu allicht ook voor de twee moslimterroristen die op een Chanoekaviering in Sydney minstens 15 mensen hebben vermoord, waaronder een kind en een holocaustoverlever.

Dat moordzuchtige, jihadistische tuig heeft geen plaats in onze samenleving. Toch werd hij recent gespot op de kerstmarkt in Antwerpen, waar ik woon. Steeds meer mensen vinden het, terecht, totaal onbegrijpelijk dat zo iemand hier vrij rondloopt en vrolijk Instagramfilmpjes op onze kerstmarkt maakt.

Voor joden is dat natuurlijk extra pijnlijk en angstwekkend. Ik hoop dat u dat zeer goed begrijpt.

Mevrouw de minister, wat is de stand van zaken van zijn uitzetting naar Griekenland? Dat geldt uiteraard voor zover dat iets waard is, want zodra hij in Griekenland is, kan hij natuurlijk gewoon terug naar hier reizen.

Ik heb ook de minister van Binnenlandse Zaken Quintin hierover ondervraagd. Hij antwoordde mij dat er een onderzoek naar al-Khatib loopt. Wordt u daarvan op de hoogte gehouden? Wat is de stand van zaken? Wanneer wordt het resultaat van dat onderzoek verwacht? Wat onderneemt u om ervoor te zorgen dat al-Khatib nadien nooit nog een voet op ons grondgebied kan zetten?

Mevrouw de minister, ik ben die hypocrisie zo moe. In Antwerpen stonden de N-VA, de burgemeester, de schepenen en ook de premier, eergisteren op de eerste rij voor Chanoeka om te benadrukken hoe ernstig het incident in Sydney is. Tegelijkertijd laten ze nauwelijks 100 meter verderop een radicale moskee toe, waar joden en andere niet-moslims worden gebrandmerkt. Eveneens laten ze toe dat 800 meter verderop pro-Palestijnse demonstranten oproepen tot een intifada. Bovendien laten ze toe dat twee kilometer verder jihadist Mohanad al-Khatib vrolijk filmpjes maakt op de kerstmarkt. Als het straks misloopt – daar zijn we zeker van –, zullen ze opnieuw op de eerste rij staan om krokodillentranen te wenen. Dat vind ik werkelijk om te kotsen.

Monsieur le ministre, l'utilisation des données (data) par les supermarchés peut avoir de nombreux avantages pour les consommateurs. En effet, depuis quelques temps, les magasins Colruyt, Delhaize, Lidl tendent à axer leurs avantages clients autour de nouveaux programmes de fidélité. L'enseigne Colruyt offre désormais le choix entre plusieurs profils pour les utilisateurs de la carte X-TRA.

Les profils "minimal, basic, connected ou advanced", selon le niveau choisi, l'entreprise partagera certaines données avec des partenaires pour mieux cibler les besoins spécifiques du client et faire des promotions personnalisées en conséquence. Les autres firmes suivent un process assez similaire, l'objectif concurrentiel étant l'offre ciblée sur base des habitudes de consommation. Le risque de créer un écosystème piégeant (ou incitant grandement) le consommateur à rester fidèle à la firme est présent.

Certes, l'utilisateur doit accepter que ses données soient utilisées, le RGPD est donc respecté. Néanmoins, la crainte de voir les données personnelles monnayées auprès des géants de l'agroalimentaires reste présent. De plus, quid de la sécurité informatique des data en cas de piratage? Enfin, la question de la concurrence doit aussi être posée.

Monsieur le ministre, qu'est-il prévu en termes de protection des données, du consommateur, par les entreprises ayant recours à ce type de promotion? Comment peut-on s'assurer que les données liées aux habitudes de consommation ne soient pas revendues à des entreprises de l'agroalimentaires? Est-ce que la mise en place de promotions ciblées, pour chaque consommateur en fonction de ses habitudes, peut être considérée comme une discrimination commerciale, en particulier pour ceux ne pouvant s'offrir certains produits donnant accès auxdites réductions? Ne craignez-vous pas une concurrence déloyale envers les producteurs locaux / petits magasins ne pouvant se permettre de telles réductions? Certaines réductions ne seront plus accessibles pour ceux n'ayant pas recours aux cartes de fidélité, considérez-vous cela comme une discrimination commerciale?

Monsieur le ministre, je vous remercie. Je visais ici principalement la question des données personnelles des utilisateurs. Certes, les offres existent mais elles ne doivent pas être conditionnées à la commercialisation des données des consommateurs. Je vous remercie de prendre contact avec Unia et je compte sur vous et votre administration pour veiller au respect de la législation.

Monsieur le ministre, les dernières nouvelles du marché du travail n'annoncent rien d'autre que l'incertitude et la précarité pour de nombreux demandeurs d'emploi. Les créations d'emplois salariés stagnent, à peine + 0,1 % sur un an, selon l'Office national de sécurité sociale (ONSS), et les offres accessibles aux travailleurs peu qualifiés s'effondrent. Dans le même temps, les flexi-jobs et le travail étudiant explosent: 44 millions d'heures prestées en 2024, soit 2,4 % du volume total de travail salarié en Wallonie. C'est donc cela votre politique de l'emploi! Des emplois fragmentés, mal rémunérés, sans protection, où la flexibilité prime sur la dignité du travail.

Ces dispositifs censés compléter un revenu deviennent aujourd'hui un modèle économique parallèle au détriment de l'emploi stable. Les entreprises y gagnent en souplesse, mais les travailleurs et travailleuses y perdent leurs droits. Ce sont surtout les moins qualifiés, les femmes et les jeunes qui subissent cette précarisation généralisée dans des secteurs comme l'horeca ou encore la logistique où les contrats à durée déterminée se font de plus en plus rares.

Pendant ce temps, votre gouvernement s'apprête à exclure des milliers de personnes du chômage sans leur offrir la moindre perspective concrète. Ce choix ne créera rien de durable. Il ne fera qu'alimenter la précarité en poussant des personnes déjà fragilisées vers des statuts flexibles, mal payés et sans sécurité.

Monsieur le ministre, quand comptez-vous enfin mettre un coup d'arrêt à cette fuite en avant vers la flexibilité à tout prix au détriment des droits, de la stabilité et du respect des travailleurs? Comment comptez-vous garantir que les politiques d'emploi favorisent la création d'emplois durables et de qualité plutôt que d'alimenter un modèle économique fondé sur le sous-emploi et une précarité déguisée? Une évaluation d'impact est-elle prévue pour mesurer concrètement les effets de la généralisation de ces flexi-jobs et du travail d'étudiants sur l'accès à l'emploi des personnes peu qualifiées, en particulier en Wallonie?

Président: Denis Ducarme.

Voorzitter: Denis Ducarme.

Monsieur le ministre, je vous remercie. En Wallonie, on compte 265 000 demandeurs d'emploi, soit 12,3 % de plus en un an. Nous savons que les offres d'emploi ne sont pas suffisantes: environ 37 690, dont la moitié vient de l'intérim. Autrement dit, il y une offre d'emploi pour sept personnes. Pendant que 85 000 personnes seront exclues du chômage, vous présentez les flexi-jobs comme une solution. Or je pense que c'est de la contrainte plutôt qu'une solution. Tous ces flexi-jobs vont créer de la concurrence avec les chômeurs qui seront exclus en janvier 2026, notamment les moins qualifiés d'entre eux. Or le nombre d'emplois peu qualifiés est insuffisant sur le marché du travail. Dans ces conditions, ce ne sont pas des opportunités, mais plutôt le symptôme d'un marché du travail à deux vitesses qui va enfermer les femmes, les jeunes et, encore une fois, les moins qualifiés dans des statuts précaires. C'est ce que vous appelez, par ailleurs, la flexibilité. Surtout, cela témoigne de la disparition progressive d'emplois stables et de l'affaiblissement des droits collectifs. Je ne pense pas qu'on résoudra le problème du chômage en généralisant la précarité. Vous parlez des étudiants. Est-il normal qu'ils doivent travailler pour payer leurs études? D'autres solutions existent. Oui, vous avez augmenté leurs heures. Oui, il est normal qu'un étudiant travaille durant les vacances scolaires. En revanche, il est anormal qu'il travaille autant d'heures représentant trois ans de travail. Pour l'employeur, ces heures sont défiscalisées. De plus, il est connu que, dans le milieu de la grande distribution, où les femmes sont encore pénalisées, elles n'ont pas de temps plein (3/5 ou 4/5, parfois). Ce secteur recrute les étudiants pour remplir les heures qui leur coûtent le plus cher, qu'il s'agisse du week-end ou de la soirée. C'est certainement encore plus vrai à présent avec vos ouvertures le dimanche qui, je le rappelle, entrent directement en concurrence avec nos petits indépendants.

Monsieur le ministre, une étude récente de l'Institut pour l'égalité des femmes et des hommes (IEFH) met en lumière une réalité qui est inquiétante mais qui ne m'étonne absolument pas. Seule une femme d'origine non-européenne sur deux travaille en Belgique contre trois sur quatre chez les femmes dites d'origine belge. Ce constat place notre pays parmi les moins performants d'Europe en matière d'inclusion sur le marché du travail.

Plus de deux tiers de cet écart s'expliquent par des obstacles structurels et systémiques comme des barrières linguistiques, le fait que les formations en langue sont devenues payantes, trop rares ou organisées à des horaires incompatibles avec la vie familiale. La non-reconnaissance des diplômes étrangers constitue en outre un énorme frein à la valorisation des compétences dont nous avons pourtant besoin, mais cela relève des entités fédérées. Des procédures administratives kafkaïennes complexifient l'accès à l'emploi et aux dispositifs d'aide à l'emploi. Par ailleurs, un manque criant de solutions de garde d'enfants empêche de nombreuses femmes de suivre une formation ou d'accepter un emploi; cela ne s'arrangera évidemment pas avec les mesures qui viennent d'être prises en Fédération Wallonie-Bruxelles où de nouvelles économies seront réalisées dans le secteur de la petite enfance avec pour conséquence la fermeture de toute une série de structures d'accueil.

À cela s'ajoute un autre constat préoccupant, à savoir que 35 % des femmes d'origine non européenne sont surqualifiées pour le poste qu'elles occupent, notamment dans le secteur du nettoyage ou des aides ménagères. Cette double discrimination de genre et d'origine traduit un échec collectif de nos politiques d'inclusion sur le marché du travail.

Dans un contexte où on envisage de réformer en profondeur les règles d'accès et de maintien des allocations de chômage, il apparaît d'autant plus important de garantir à chaque chercheuse et chercheur d'emploi une réelle égalité des chances car on ne peut exiger l'emploi sans offrir l'accès.

Monsieur le ministre, quelles mesures concrètes allez-vous mettre en œuvre pour lever ces obstacles identifiés? Dans le cas de la réforme du chômage, quelles dispositions prévoyez-vous de mettre en œuvre pour faire en sorte que ces femmes aient réellement accès aux opportunités qu'elles méritent à la hauteur des diplômes qu'elles ont empochés en se formant et en travaillant pour les obtenir?

Monsieur le ministre, à toutes les questions que nous vous posons, vous répondez toujours par le même blabla. Nous connaissons bien vos slogans, "tant les femmes que les hommes", "plus avantageux de travailler que de ne pas travailler", "équilibre entre solidarité et responsabilité", mais où sont les mesures concrètes? Les chiffres sont sur la table! Vous le saviez dès le premier jour de la mise en place de cette réforme: aujourd'hui, des publics sont éloignés du marché de l'emploi, non pas parce qu'ils s'en sont éloignés, mais parce que le marché de l'emploi ne les inclut pas! Et qu'avez-vous fait? Vous avez poursuivi votre réforme, sans proposer de mesures d'accompagnement ou de lutte contre les discriminations. La situation est la même pour les travailleurs âgés et les plus de 55 ans, qui vont se retrouver exclus du chômage, sans aucune mesure d'accompagnement et de lutte contre les discriminations de ces publics extrêmement discriminés. Mais vous n'en avez rien à faire! Là, vous venez de me sortir tout un laïus mais vous ne prévoyez aucune mesure concrète, aucune solution, alors que les éléments sont là, les chiffres sont là, les données sont là, et qu'on sait quelles solutions il faut mettre en place, mais cela requiert un peu de courage politique. Il faut confronter les entreprises qui discriminent, il faut identifier ceux qui ne font pas le job. Il faut l'équivalence des diplômes, parce qu'aujourd'hui, ce sont des infirmières qui travaillent comme femmes de ménage, alors qu'on a besoin d'infirmières dans nos hôpitaux pour soigner les gens. Votre politique revient à cracher sur des possibilités pour la société, mais aussi à bousiller des compétences et des parcours pour ces personnes et pour la société tout entière. Aujourd'hui, il faut que vous mettiez en place le deuxième volet de cette réforme, c'est-à-dire faire en sorte que personne ne soit oublié. Aujourd'hui, vous êtes en train d'abandonner des publics, et qu'allez-vous faire? Vous allez les contraindre à exercer des métiers pour lesquels ils sont surdiplômés, c'est cela que vous voulez faire! Nous connaissons l'envers de votre réforme, et nous allons continuer à la dénoncer. Président: Denis Ducarme. Voorzitter: Denis Ducarme.

Monsieur le ministre, chaque année, des milliers de jeunes quittent l'université ou la haute école avec l'espoir de trouver rapidement un emploi. Pourtant, pour beaucoup, la désillusion est totale. En Wallonie, près de 25 000 jeunes entre 18 et 24 ans sont actuellement en stage d'insertion professionnelle, et plus de 11 500 à Bruxelles cherchent encore un premier emploi.

Ces chiffres traduisent une réalité préoccupante: l'entrée sur le marché du travail n'a jamais été aussi difficile. Manque d'opportunités, exigence d'expérience dès le premier emploi, stages non rémunérés ou mal encadrés, ou encore des contrats précaires. Tout cela alimente le découragement d'une génération pourtant qualifiée, motivée et souvent surdiplômée.

Prenons l'exemple de Théo, 25 ans, diplômé en relations internationales. Après six années d'études et un stage ministériel, il pensait avoir mis toutes les chances de son côté. Un an plus tard, il en est à plus de 300 candidatures envoyées, 20 réponses et aucune offre. Derrière les statistiques, il y a des visages comme le sien: des jeunes qui croyaient à l'effort et à la valeur du diplôme et qui se heurtent à un mur d'indifférence et de précarité. Résultat: leurs ambitions se réduisent et beaucoup finissent par accepter n'importe quel emploi, parfois sans rapport avec leur formation et n'ayant pas le salaire correspondant à leur diplôme.

Monsieur le ministre, il est temps de regarder cette réalité en face. Le chômage des jeunes est le symptôme d'un marché du travail à bout de souffle, où les politiques d'austérité et de flexibilité ont remplacé la solidarité et l'investissement dans la jeunesse.

Dans ce contexte, quelles mesures concrètes comptez-vous prendre pour faciliter la transition entre études et emploi, notamment via des stages de qualité, rémunérés et encadrés?

Plus largement, votre gouvernement prévoit-il, en concertation avec les régions, un plan ambitieux d'insertion des jeunes, fondé sur l'accompagnement, la formation et la création d'emplois durables, plutôt que sur la multiplication des statuts précaires?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse.

Comme vous l'avez dit, il est vrai que les jeunes diplômés, ceux qui ont suivi des études supérieures ou universitaires, se retrouvent face à un marché de l’emploi qui, finalement, refuse de les engager. Alors que ce marché se contracte, ces jeunes enchaînent des stages non rémunérés, des CDD et de l’intérim. Ce n’est pas un tremplin qui leur permet de voir l’avenir d’un bon œil. Vous allez me dire que, lorsqu’une personne commence à travailler, elle n’a pas toujours directement un contrat à durée indéterminée, mais je peux vous assurer que cela arrive, lorsque des entreprises ou des acteurs, parfois publics, décident d’engager.

Je prendrai l’exemple de mon fils. Il a vécu une expérience extraordinaire. Après un master en sciences sociales, il a eu la chance d’être recruté par un organisme auprès duquel il avait postulé pendant ses études. Je lui ai dit: "Mais gamin, tu vas savoir ce que c’est. Tu vas essayer de passer des examens pour savoir demain, quand tu entreras sur le marché du travail, ce que ça donne." Il a passé les examens. Plusieurs candidats étaient sur le liste et il a réussi. À l’issue de la dernière étape, l’oral, il a été engagé.

Il m’a dit: "Maman, j’ai mon mémoire, je ne veux pas y aller". Je lui a dit d'y aller. Ce qui a été très positif, c'est que la société en question l’a engagé comme étudiant pendant les jours où il n’était pas à l’école. La personne qui partait à la pension a ainsi pu le former. Au 1 er juillet, il a eu cette chance inouïe de pouvoir être engagé. Il disposait déjà d’une petite expérience, puisqu’il avait eu l’opportunité d’être formé quelques mois au sein de l’entreprise. Il a d’abord bénéficié d’un contrat à durée déterminée de six mois et le voilà aujourd’hui en contrat à durée indéterminée, directement en sortant de l’école.

Le message que je souhaite faire passer est qu’il faut encourager les entreprises à donner leur chance à ces jeunes, plutôt que d'être systématiquement réfractaires en évoquant le manque d’expérience. Ayant discuté avec plusieurs amis de mes enfants, je peux témoigner que c’est vraiment un frein et une difficulté.

Lorsque vous dites que vous allez voir avec les entités régionales, je pense qu’il faut rappeler que la région ne va pas sans le fédéral. Il y a là un véritable moyen de motiver les entreprises à agir comme dans le cas que je viens de citer. Cela a permis à mon fils de s’épanouir personnellement en ayant été formé en amont, dès le dernier trimestre de ses études.

Oui, parce qu'il y avait un recrutement. Il a réussi l'examen écrit, puis il s'est présenté à l'oral. On l'a recontacté. Je lui ai dit qu'ils savaient bien qu'il poursuivait ses études, comme l'indiquait son CV et que, si cela l'intéressait, des profils tels que le sien étaient recherchés, parce qu'on en avait besoin. J'ai précisé: "On veut bien t'engager. Réfléchis. Il faut voir si c'est compatible." Il a la chance d'avoir des parents qui le poussent en lui disant: "Tu passes tes examens et tu termines ton mémoire. Nous serons derrière toi, nous allons t'aider." Tout le monde n'a pas le chance d'avoir un encadrement familial. En tout cas, le message est passé. Cela signifie que c'est possible.

Ensuite, des jeunes peuvent retourner sur le marché de l'emploi, au lieu d'être pénalisés en trouvant un intérim sans rapport avec leurs cinq ans d'étude en se disant: "Je vais devoir cumuler des petits boulots dans l'horeca, à gauche et à droite". C'est connu: des gens qui ont entrepris des études supérieures restent ensuite un certain temps dans de tels métiers, alors que ce n'est pas là qu'on peut atteindre l'expérience suffisante pour postuler dans ces matières.

Mijnheer de eerste minister, ik ben blij dat ik u deze vraag, die al in september werd ingediend, eindelijk kan stellen. Bedankt om daar tijd voor vrij te maken.

De vraag gaat over de Mercosur-handelsovereenkomst. Dit onderwerp is nog steeds actueel, want die handelsovereenkomst zou binnenkort wel eens door uw regering moeten worden ondertekend. Daarover gaan natuurlijk mijn vragen. Hoe rijmt u deze handelsovereenkomst met het regeerakkoord? Daarin belooft u immers heel specifiek de landbouwsector te zullen aanduiden als een strategische sector die voedselzekerheid moet waarborgen. Wordt die voedselzekerheid volgens u voldoende gewaarborgd in dit Mercosur-handelsovereenkomst?

Kunt u toelichten welke beschermingsmaatregelen in werking zullen treden als de invoer van sommige landbouwproducten bepaalde drempels overschrijdt? Op welke compensatie zullen onze boeren kunnen rekenen? In elke handelsovereenkomst zijn er winnaars en verliezers. Mogelijke winnaars van deze handelsovereenkomst zijn de agro-industrie, die meer zal kunnen exporteren, en de producenten van pesticiden, die meer zullen kunnen exporteren naar de Mercosurlanden. Er zijn echter ook potentiële verliezers in dit handelsakkoord en dat zijn volgens ons de Vlaamse landbouwers. Zij zijn heel sterk gespecialiseerd in rund- en pluimveehouderij en in suikerbieten en dat zijn net de sectoren waar een zware negatieve impact wordt verwacht.

Ten slotte, de Vlaamse landbouw heeft geweldig te lijden onder regeldrift, ze heeft geen toekomst en die toekomst wordt ook sterk in twijfel getrokken door de koolstofmaatregelen. Door al deze zwaarden van Damocles die hen boven het hoofd hangen zijn zij heel gevoelig voor prijsdruk en prijsschommelingen. Deelt u de mening dat de Vlaamse boeren wel eens de verliezers kunnen worden van dit handelsakkoord?

Monsieur le premier ministre, début septembre, la Commission européenne a donné son feu vert au projet d'accord de libre-échange entre l'Union européenne et les pays du Mercosur. Cet accord doit encore obtenir l'aval des 27 É tats membres, mais de nombreuses réserves ont déjà été émises par plusieurs pays européens, dont la Belgique.

Il y a quelques jours, votre gouvernement a confirmé l'abstention de la Belgique lors du vote dans les différentes instances européennes. Cette abstention est, je ne vous le cache pas, assez décevante à nos yeux, compte tenu de la gronde sociale et environnementale sur le sujet. En effet, de nombreux acteurs – qu'il s'agisse de syndicats, d'associations environnementales ou encore de représentants du monde agricole – nous ont alertés sur les répercussions potentielles de ce traité sur l'environnement. Nous avons eu à de multiples reprises l'occasion de débattre de la santé publique, des normes sociales, des normes environnementales ainsi que de l'avenir de l'agriculture locale.

Monsieur le premier ministre, quelles sont les raisons de l'abstention de la Belgique lors du vote de cet accord?

Envisagez-vous de solliciter, sur la base de l'article 212, § 11 du traité sur le fonctionnement de l'Union européenne, un avis de la Cour de justice de l'Union européenne sur la compatibilité de la scission de cet accord en deux volets – un partenaire global et un accord commercial intérimaire – avec les traités et la jurisprudence européenne?

Mijnheer de eerste minister, ik was enkele weken geleden bijzonder onaangenaam verrast toen ik in de commissie voor Buitenlandse Zaken van minister Prévot te horen kreeg dat ons land zich zal onthouden bij de stemming over het Mercosur-handelsakkoord. Daarmee isoleert uw regering ons land opnieuw in Europa, op een moment waarop meer dan 1.600 Belgische bedrijven actief handel drijven met Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Wij vinden het ongelooflijk dat België dat als land blijkbaar niet kan steunen.

Collega’s, volgens de Europese Commissie ondersteunt onze export naar Mercosur-landen net geen 800.000 jobs in ons land. Net geen 800.000, dat is 1 op de 6 jobs in België. Vergis u niet, voor een open economie als België is Mercosur een levenslijn. Het handelsverdrag zal namelijk 91 % van alle tarieven schrappen en onze bedrijven ook toegang geven tot nieuwe overheidsopdrachten.

Mijnheer de premier, dit is een moment van de waarheid, een moment waarop ons land een keuze moet maken. Wat doet u? Wat doet deze regering? U zult niet kiezen, u zult zich moeten onthouden. Een onthouding, mijnheer de eerste minister, is een capitulatie. Dat is onaanvaardbaar! Met deze onthouding maakt u duidelijk dat uw regering niet opkomt voor de bedrijven en voor onze jobs.

Laat er geen twijfel over bestaan, collega's, dit akkoord geeft zuurstof aan sectoren die vandaag onder enorme druk staan. De chemiecluster in de haven van Antwerpen bijvoorbeeld, met onder meer BASF, waar veel ontslagen zijn gevallen. Tarieven tot 35 % op chemische producten verdwijnen met Mercosur: van 35 % naar 0 %. Voor farmaceutische producten verdwijnen tarieven tot 14 %: van 14 % naar 0 %. Daarnaast dalen voor onze machinebouw- en hightechbedrijven de tarieven, die tot 20 % bedragen, tot 0 %.

Voor producten zoals chocolade, bier of de Gentse azalea voorziet het Mercosur-akkoord bovendien bescherming tegen imitatie, op een markt van 265 miljoen consumenten. Ik kan nog uitgebreid doorgaan met het opsommen van de voordelen van dat akkoord. Dat zal ik niet doen, maar één zaak is duidelijk: dit akkoord is essentieel voor onze economie en onze welvaart.

Daarom, mijnheer de eerste minister, stel ik u graag enkele vragen.

Ten eerste, hoe rechtvaardigt uw regering een onthouding over dat akkoord? Hoe legt u uit aan de werknemers in onze havens, aan VOKA en aan het VBO dat België zich afkeert van een akkoord dat jobs ondersteunt en exportkosten verlaagt?

Ten tweede, waarom staat België opnieuw op de rem in plaats van te kiezen voor onze welvaart?

Monsieur le premier ministre, en septembre, la Commission européenne a approuvé le projet d'accord de libre-échange entre l'Union européenne et les pays du Mercosur. Il nous semble que le manque de contreparties contraignantes ainsi que d'autres éléments de flou concernant les détails dans de nombreux domaines rendent cet accord particulièrement problématique.

Nous avons appris que la position de la Belgique serait une abstention sur cet accord. Cette position a-t-elle éventuellement évolué? Les réserves des nombreux acteurs, dont les syndicats et la société civile, ont-elles été entendues dans les domaines de la santé, de l'agriculture ou encore des standards environnementaux?

Ik dank u voor het antwoord, premier. Die bepalingen die de pijn zouden moeten verzachten zijn onduidelijk. De spiegelclausules zijn met name onduidelijk uitgewerkt, net als de voorwaarden waaronder het compensatiefonds moet tussenkomen om onze kwetsbare sectoren te vergoeden. Er bestaan zeer veel onduidelijkheden. Dat zeggen niet alleen wij, dat zeggen ook de Vlaamse en de Waalse boerenorganisaties. U hebt hen niet kunnen overtuigen.

De grote Europese naties, denk aan Frankrijk en Italië, zijn erin geslaagd om uitzonderingen te bekomen voor sectoren die voor hen van groot belang zijn. Welke uitzonderingen heeft België kunnen bekomen aan deze internationale tafel? Geen, bij mijn weten.

Het begint intussen een gewoonte te worden dat België zich op het internationale toneel onthoudt. Onlangs hadden we nog de discussie over Chat Control, opnieuw met een onthouding. Blijkbaar is het voor België niet belangrijk - of we mogen het niet weten - om daarover een duidelijk standpunt te nemen. Nochtans gaat het over de vrijheid van onze burgers en een ontspoord Europees project.

In dit Mercosur-dossier zal België zich opnieuw onthouden. Een onthouding beschermt niemand. Een onthouding betekent wegkijken, terwijl Vlaamse landbouwers kapot worden geconcurreerd. Wij vragen u om te kiezen voor de Vlaamse landbouwers, zonder excuses, zonder onthouding, maar met een duidelijk neen.

Monsieur le premier ministre, je vous remercie pour vos réponses.

Je ne vous cache pas qu'elles ne nous surprennent pas tant que cela mais qu'elles nous déçoivent quand même. On aurait pu se ranger du côté des agriculteurs et agricultrices. Du reste, c'est ce que le MR n'a pas arrêté de claironner pendant toute la campagne avec Les Engagés. Or on tourne le dos aux agriculteurs et agricultrices et à pas moins de 400 organisations belges qui dénoncent ce traité. On tourne le dos aussi à nos travailleurs et travailleuses. Et, ce faisant, on instaure une espèce de concurrence déloyale avec nos produits ici en Europe.

Pour le coup, si nous nous positionnons contre le traité, c'est surtout parce que les clauses rajoutées – et on entend votre prudence – ne sont pas suffisantes. Elles ne sont pas bonnes et ne vont pas aider nos agriculteurs et nos agricultrices. Par ailleurs, la scission du traité en deux est dangereuse. On est face à un problème démocratique puisque les parlements nationaux ne pourront pas se prononcer, ce qui est vraisemblablement contraire aux règles. Sur ce point précis, on se retrouve face à un problème de démocratie important et de contrôle parlementaire. C'est pourquoi nous demandons la saisine de la Cour de justice de l'Union européenne.

Mon groupe a déposé une proposition de résolution qui est débattue au niveau de la commission des Affaires étrangères et qui s'inspire en partie de celle déposée en France qui a été ratifiée et votée à l'unanimité par l'Assemblée nationale. Or, en France, ce n'est à mon avis pas une assemblée de gauchistes. Il est dès lors important aussi de souligner ici les problèmes, non pas par un positionnement idéologique, mais parce qu'on se retrouve face à de vrais soucis de concurrence déloyale, de normes environnementales, de normes sociales, et face à des problèmes démocratiques.

Mijnheer de eerste minister, u bepleit de inhoud van het akkoord dat gesloten zou moeten worden. Dat is op zich goed. In die zin wil ik mij ook richten tot de collega’s die, al dan niet elders, meevolgen en benadrukken dat we een realitycheck moeten doen. We leven in een wereld waarin de Verenigde Staten zich steeds meer op zichzelf terugplooien en handelsbarrières opwerpen, door het invoeren van tarieven. De Amerikaanse president beschuldigt Europa van besluiteloosheid en zwak leiderschap. Dat is de context waarin we vandaag leven.

Wij dreigen een historische kans te missen. Met een Mercosur-akkoord kunnen wij het grootste handelsblok ter wereld vormen en tonen dat Europa er staat. Zo laten wij zien dat we niet bij de pakken blijven zitten en doen wat noodzakelijk is voor onze welvaart. De realiteit is echter dat we zelfs nog niet zeker zijn of het goedgekeurd zal worden. In een aantal landen bestaat daarover nog geen zekerheid. De onthouding van ons land kan dus cruciaal zijn voor de goedkeuring van het akkoord.

Mijnheer de eerste minister, dit heeft ook een belangrijke politieke dimensie. U hebt op zich de touwtjes in handen. U hebt een federale regering gevormd met een afspiegeling zowel in Wallonië als in Vlaanderen, zoals u wenste. U hebt dus alle partners binnen de meerderheden aan uw zijde om ervoor te zorgen, als leider van dit land, dat iedereen op één lijn komt en dit belangrijke akkoord, dat u ook bepleit, gesteund wordt.

Zowel u, als leider van deze regering, als Vlaams minister-president Diependaele komt machteloos over. Uw partij is de grootste Vlaamse partij en geeft leiding aan de federale en de Vlaamse regering, maar slaagt er niet in dit belangrijke akkoord te sluiten. U hebt hierin een belangrijke verantwoordelijkheid. Als dit mislukt, is dat een verantwoordelijkheid die u meedraagt, samen met de Vlaamse regering. Als dit handelsakkoord er niet komt, door het feit dat ons land dit niet steunt, laten u en uw partij onze bedrijven in de steek en zegt u neen tegen onze welvaart, ook tegen de Vlaamse welvaart.

Merci, monsieur le premier ministre. Nous comprenons bien que vous approuvez cet accord, et que vous regrettez l'abstention. Pourtant, il n'est pas question de refuser de commercer ou de conclure des accords avec d'autres pays ni de s'opposer au multilatéralisme. La question qui se pose est celle du contenu de ces accords. Plusieurs associations qui défendent l'environnement, ainsi que le droit des travailleurs et des travailleuses ont exprimé énormément de craintes. Y a-t-on répondu? Non, parce que, jusqu'à présent, le processus des négociations – auxquelles ces associations d'agriculteurs, de travailleurs ou qui ont une visée environnementale ne participent pas – reste quand même fort opaque. Vous avez annoncé l'application de quotas, mais seront-ils contraignants et contrôlés? En tout cas, pour l'instant, je constate que les associations d'agriculteurs ne sont pas du tout rassurées, contrairement à vous. Dans ces conditions, nous estimons que la Belgique ne doit pas approuver cet accord.

Monsieur le ministre, comme vous le savez, tout voyageur qui souhaite se rendre en train à l'aéroport national doit s'acquitter d'une surtaxe de 6,90 euros, soit près de trois euros de plus qu'il y a dix ans. Ce coût découle du contrat de financement conclu entre l'État fédéral et la société privée Northern Diabolo qui avait investi à l'époque près de 290 millions d'euros dans la construction du tunnel. Ce contrat court jusqu'en 2047, les voyageurs devront donc encore attendre 22 ans avant de pouvoir se rendre à l'aéroport de façon durable et sans contribuer davantage à l'engorgement du ring de Bruxelles.

Vous avez récemment annoncé vouloir renégocier ce contrat. Quels contacts avez-vous déjà pris avec la société concernée? Quels aspects précis souhaitez-vous renégocier?

Selon la presse, le contenu du contrat Diabolo reste très opaque, protégé par des clauses de confidentialité strictes. Votre prédécesseur, M. Gilkinet, avait d'ailleurs indiqué ne pas y avoir accès. Disposez-vous, pour votre part, d'un accès complet à ce document? Comment justifiez-vous une telle opacité?

Plus de dix ans après sa mise en service, estimez-vous qu'un partenariat public-privé pour la construction de cette liaison était un choix judicieux? Selon vous, qui sont les gagnants? Qui sont les perdants de cette formule? Quelles leçons tirez-vous pour l'avenir de votre législature?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je vous soutiens évidemment dans votre volonté de revoir les termes du contrat Diabolo. Toutefois, pour nous, ce contrat est l'exemple parfait de ce qui ne va pas dans les partenariats public-privé. On privatise les profits, on socialise les pertes et, au bout du compte, ce sont toujours les mêmes qui paient, les citoyens. Dans ce contrat, ce n'est pas l'opérateur privé qui assume le risque qu'il n'y ait pas assez de voyageurs, puisque le ticket de train augmente. Et, alors que l'opérateur privé voit ses profits garantis, ce sont, à chaque fois, les usagers, les voyageurs qui doivent payer. Les travailleurs de l'aéroport aussi doivent payer une surtaxe pour aller travailler, ce que je trouve assez indécent car personne ne devrait payer pour se rendre au travail. Nous vous demandons donc, monsieur le ministre, d'agir assez rapidement et de renégocier ce contrat qui met le public à genoux, en mettant fin à cette surtaxe injuste.

Monsieur le ministre, un récent article de presse souligne une inégalité de traitement entre voyageurs de la SNCB lors du remboursement de titres de transport en cas de retard, d'annulation ou de correspondance manquée.

Confirmez-vous que les règles d'indemnisation diffèrent selon le type de billet? Quelles mesures la SNCB met-elle en place pour garantir une égalité de traitement entre les voyageurs, quelle que soit la modalité d'achat ou bien la nature de leurs titres de transport?

Un mécanisme de contrôle ou de recours uniforme existe-t-il pour les usagers estimant avoir été discriminés dans le traitement de leur demande de remboursement?

Comment la Belgique veille-t-elle à ce que le règlement européen sur les droits et obligations des voyageurs ferroviaires soit pleinement d'application?

Enfin, dans une perspective d'égalité des chances, envisagez-vous d'harmoniser les conditions d'indemnisation afin de renforcer la confiance dans le service public ferroviaire, notamment pour les usagers dépendants quotidiennement du train pour se rendre au travail?

Merci, monsieur le ministre.

Si je comprends bien, actuellement, l'égalité des Belges devant la SNCB est un peu comme l'égalité des Belges devant la loi: tout le monde l'affirme comme un principe inviolable mais dans les faits, chacun sait que c'est, au mieux, un vœu pieux, au pire, un mensonge ou souvent un leurre.

Les exemples d'inégalité des Belges devant le rail sont hélas légion. Ils constituent une sorte de florilège des discriminations de la mobilité embarquée. Je n'en citerai pas ici par peur d'être injuste ou d'en oublier. Mais dire à un Aubangeois qu'il est l'égal d'un Anversois, ou à un Bastognard qu'il est l'égal d'un Gantois, ou à un Couvinois qu'il est l'égal d'un Liégeois devant le rail... je pense qu'ils me et vous riront au nez.

J'en profite d'être à la tribune pour rappeler que l'égalité de service et d'accès pour de nombreux Belges, en particulier pour de très nombreux Belges ruraux, sont un peu comme le paradis céleste aux mille délices promis aux croyants soumis pour qu'ils acceptent en silence, et sans broncher, leurs souffrances et sacrifices dans l'enfer sur terre. Mais si à l'inégalité d'accès et de service, on ajoute la discrimination financière, on perfectionne. C'est là que je voulais en venir aujourd'hui: on confine à du raffinement. Non bis in idem dit aussi la loi; ne pas payer deux fois pour la même chose. Il est hélas des Belges à qui la facture de l'inégalité devant le rail est présentée deux fois, si pas trois.

Je vous remercie toutefois sincèrement pour votre réponse, et j'espère que le problème sera rapidement résolu. Merci de m'avoir permis de profiter de cette tribune pour, encore une fois, prouver qu'il y a de grandes inégalités devant le rail. Je sais que le conseil d'administration de la SNCB a grand pouvoir.

Ik verwijs naar de schriftelijke voorbereiding van mijn vraag.

In en rond het station van Luik-Guillemins blijken treinreizigers steeds meer een gevoel van onveiligheid te ervaren. Men kan er de aanwezigheid van illegalen en druggebruikers vaststellen waarbij crimineel geweld en drughandel welig tiert.

Welke maatregelen gaat de minister nemen om de veiligheid in het station van Luik-Guillemins te garanderen?

Zal de minister aandringen op een verhoogde aanwezigheid van het Securail veiligheidspersoneel in het station van Luik?

Zal hij in overleg treden met zijn collega-minister van Binnenlandse Zaken en het lokaal stadsbestuur inzake een verhoogde aanwezigheid van politiediensten in het station?

Mijnheer de minister, ik dank u voor het antwoord. We spreken vaak over veiligheidsproblemen in stations en Luik-Guillemins is in dat opzicht niet anders, net zoals ook kleine stations en stations in centrumsteden, ook al is Brussel Zuid wat dat betreft haast een symboolstation, waar onveiligheid troef is.

Mijnheer de minister, onlangs kreeg de fraude door een thuisverpleegkundige ruime aandacht in de media. Daarna bleek dat er ook grootschalige fraude bij een arts en een tandarts zou zijn vastgesteld. Die dossiers zouden ook door de pers zijn ingekeken.

Ik zou graag meer informatie ontvangen over het dossier van de betrokken tandarts. Over welke soort fraude gaat het precies? Kunt u toelichten om welke handelingen of behandelingen het ging? Kunt u meer vertellen over het verloop van dat fraudedossier? Op welke manier werd die fraude opgespoord? Wanneer werden er vaststellingen gedaan en welke waren dat? Welke sancties zijn opgelegd?

In het artikel wordt een bedrag van 627.000 euro vermeld. In het laatste jaarverslag van de DGEC worden eveneens fraudegevallen bij tandartsen gemeld, maar daar gaat het op het eerste gezicht om lagere bedragen per tandarts. Zijn er eerder ook al dergelijke grote fraudedossiers bij tandartsen geweest? Kunt u daar meer toelichting over geven?

Hoeveel andere fraudedossiers met betrekking tot tandartsen zijn bekend en over welke bedragen gaat het? Welke stappen worden er momenteel in verband met die dossiers ondernomen?

In welke mate hangt het gebruik van de derde-betalersregeling samen met de kans op fraude? Wordt er dan vaker fraude vastgesteld? Is het mogelijk om de dossiers die door de pers werden ingekeken ook aan het Parlement te bezorgen?

Opsporen en bestraffen is één zaak, maar fraude voorkomen lijkt mij nog belangrijker. Op welke manier kan daarop volgens u verder worden ingezet? Het lijkt mij zinvol dat de DGEC dergelijke fraudezaken jaarlijks in het Parlement komt toelichten, zodat ze zowel de return als een plan van aanpak voor het daaropvolgende jaar kunnen presenteren. Bent u dat idee genegen?

Mijn volgende vraag gaat over de controle van ons zorgfacturatiesysteem, naar aanleiding van de fraude door de thuisverpleegkundige. Enerzijds is er de controle door de DGEC van het RIZIV. Anderzijds spelen ook de ziekenfondsen hierin een rol.

Via de pers verneem ik dat het RIZIV blijkbaar geen informatie van ziekenfondsen over mogelijke fraudegevallen of misstanden bij zorgverstrekkers ontvangt. Dat roept toch wel vragen op.

Wat is de rol van de ziekenfondsen bij de controle van de juistheid van zorgfacturaties? Wie voert die controles uit en op welke manier gebeurt dat precies? Welke rol spelen de adviserende artsen? Bestaan er rapporten van die controles en wat gebeurt daarmee? Kunt u aangeven welke en hoeveel meldingen over mogelijke foute facturatie of fraude door ziekenfondsen zijn doorgegeven, opgesplitst per verzekeringsinstelling en per provincie?

Voorlopig is het RIZIV blijkbaar nog afhankelijk van gegevens die door de ziekenfondsen worden aangeleverd, maar er zou wel worden gewerkt aan een rechtstreeks toegang door het RIZIV via het Data Flow 2.0-systeem. Wanneer is dat systeem operationeel?

Waar wordt de informatie over zorgverstrekkers verzameld, over verzekeringsinstellingen heen? Klopt het dat dit in het Nationaal college van adviserend artsen is, dat ressorteert onder de Dienst voor uitkeringen van het RIZIV? Klopt het dat zij over gegevens beschikken waarover de DGEC niet beschikt?

Monsieur le ministre, l’auditorat du travail de Gand a confirmé une nouvelle perquisition dans le dossier très médiatisé d’une infirmière indépendante – également élue d'extrême droite –, soupçonnée d’avoir facturé jusqu’à 90 visites par jour aux mutuelles, alors qu’un soignant à domicile particulièrement actif atteint en moyenne une vingtaine de visites quotidiennes. Les premières constatations laissent penser à une fraude massive, avec notamment la saisie de plusieurs véhicules de luxe.

Au-delà de ce cas individuel, cette affaire révèle des failles structurelles dans le modèle de facturation et les contrôles des prestations infirmières. Vous avez annoncé qu’à partir de l’an prochain, un plafond serait instauré sur le nombre de patients qu’un infirmier peut comptabiliser par jour. Cette mesure suscite un large intérêt, tant pour prévenir les abus que pour protéger les soignants honnêtes, qui travaillent souvent dans des conditions difficiles.

Dans ce contexte, monsieur le ministre, quelle forme exacte prendra ce plafond: un nombre maximum de visites, un plafond horaire ou un modèle tenant compte du type de soins et des déplacements?

Ce plafond sera-t-il intégré dans un système automatisé de contrôle via les mutuelles, afin de détecter immédiatement les anomalies plutôt que d’intervenir a posteriori ? Ê tes-vous en communication étroite avec votre collègue le ministre Beenders?

Quelles garanties seront-elles prévues pour éviter d’alourdir la charge administrative ou d’entraver l’activité des infirmières et infirmiers respectueux des règles, notamment en zones rurales et lors de soins complexes?

Ces derniers jours, plusieurs affaires de fraude sociale dans les soins infirmiers à domicile ont été révélées, mettant en lumière des pratiques manifestement incompatibles avec la réalité du terrain.

J'en viens à ma seconde série de questions.

Les cas de fraude sociale se sont multipliés dans le secteur des soins à domicile. Ces dossiers, bien que distincts, révèlent une même réalité: certains acteurs isolés parviennent encore à contourner les mécanismes de contrôle au détriment de la sécurité sociale et de la grande majorité des soignants honnêtes. Ils montrent aussi la nécessité d’un renforcement de la détection automatique, d’une meilleure coopération entre inspections, mutuelles, INAMI et auditorats du travail, ainsi que d’un traitement plus rapide des signaux faibles.

Dans ce contexte, monsieur le ministre, quelles mesures spécifiques entendez-vous prendre pour détecter plus rapidement les schémas manifestement irréalistes, comme un nombre de visites quotidiennes impossible, avant que les dossiers ne prennent une plus grande ampleur?

La coopération entre les acteurs chargés de la lutte contre la fraude – mutuelles, INAMI, auditorats du travail, inspections sociales – sera-t-elle renforcée grâce à un échange automatisé de données ou à des mécanismes d’alerte précoce?

Enfin, envisagez-vous un plan d’action sectoriel ciblé sur les soins de santé à domicile, afin d’éviter que quelques fraudeurs isolés ne nuisent à la crédibilité d’un secteur, où la très grande majorité des infirmières et infirmiers travaillent de manière honnête et professionnelle?

Mijnheer de minister, ik denk dat we de context voldoende hebben geschetst. Het is uiteraard niet aanvaardbaar wanneer er voor dergelijke bedragen wordt gefraudeerd. Dit is een falen in de opvolging door het RIZIV. Daardoor dreigt nu het beeld te ontstaan dat zelfstandige zorgverleners massaal frauderen. Ik ben ervan overtuigd, mijnheer de minister, dat dat niet het beeld is dat u wenst te schetsen.

Dergelijke excessen zijn volgens het veld de absolute uitzondering. Ik denk bovendien dat deze perceptie het beroep kan schaden en het is net een beroep waar we in deze maatschappij bijzonder veel nood aan hebben. Die perceptie kan de aantrekkelijkheid van deze cruciale sector schaden, terwijl we in de toekomst net veel meer zorgverleners nodig zullen hebben.

Daarom heb ik enkele vragen, mijnheer de minister.

Hoe kan het dat deze verpleegkundige, nadat zij reeds in 2017 en opnieuw in 2020 werd gesignaleerd, toch niet strenger werd opgevolgd door het RIZIV? Monitort het RIZIV systematisch de overschrijdingen van het plafond aan prestaties? Hoe kan dan worden verklaard dat deze fraude jarenlang onder de radar bleef? Worden er binnen uw inspectiediensten ook prioriteiten gesteld, zodat zorgverleners die extreem veel prestaties factureren sneller en prioritair worden gecontroleerd? Hoe wilt u vermijden dat individuele fraudedossiers een volledige beroepsgroep in een slecht daglicht plaatsen? Hoe wilt u de aantrekkelijkheid van het beroep vrijwaren?

Mijnheer de minister, we hebben het al gehad over de thuisverpleegkundige die gedurende jaren het RIZIV oplichtte, een dossier dat pas na jaren krachtdadig wordt aangepakt en doorgestuurd naar het arbeidsauditoraat. Het kan niet dat een aantal nestbevuilers een hele sector met zich meeslepen, een sector die bestaat uit zorgverstrekkers die dag en nacht ter beschikking staan van hun patiënten, dat correct doen en dat ook correct tariferen.

De vraag die we ons dan ook onmiddellijk moeten stellen, is of de procedures voldoende gevolgd zijn. Zijn ze op tijd gevolgd? Is er gecontroleerd of ze gevolgd zijn? Zijn de definities fijn genoeg gedefinieerd? Wanneer gaat men over tot een doorverwijzing naar het arbeidsauditoraat? Is daarvoor een procedure voorzien, wordt die gehanteerd en wordt ze ook geëvalueerd? Dat is ook wat we in het regeerakkoord hebben opgenomen, namelijk de evaluatie van de werking en de procedures van de DGEC.

Veel belangrijker dan snel tot actie over te gaan, is het uitvoeren van die evaluatie en na te gaan waar de fouten liggen. Waar schort het aan in de procedure, in de aanpak? Hoe is dit kunnen gebeuren? Hetzelfde geldt voor de apotheker, waarvan gezegd wordt dat er via een achterpoortje gewerkt kan worden.

Ik zie u al het hoofd schudden. Ik ben het volledig met u eens: die uitknop bestaat niet. De unieke barcodes vormen de regel die we hanteren en dat is ook wat de DGEC controleert. Ik heb het in een jaarverslag gelezen, maar wat is daar dan fout gelopen? Is die persoon door de mazen van het net geglipt en zijn de controlemechanismen niet tijdig in gang geschoten? Dat zijn de vragen die we ons sowieso moeten stellen.

Daarnaast heb ik een aantal concrete, vrij technische vragen voor u. Artikel 174 van de wet van 14 juli 1994 vermeldt de notie bedrieglijke handeling . Genoemd artikel is bepalend voor de terugvordering van ten onrechte uitbetaalde prestaties.

Kunt u toelichten wie binnen de DGEC uiteindelijk de beslissing neemt of een bepaalde casus beschouwd moet worden als bedrieglijk in de zin van artikel 174 van de wet? Kunt u ook toelichten wie binnen de DAC de uiteindelijke beslissing neemt of een bepaalde casus beschouwd moet worden als bedrieglijk in de zin van artikel 174 van de wet?

Hetzelfde artikel 174 van de wet van 14 juli 1994 vermeldt de notie bedrieglijke handelingen . Dat is bepaald voor de terugvordering van uitbetaalde prestaties.

Kunt u toelichten of de verzekeringsinstellingen bij de vaststelling van ten onrechte gedane betalingen zelf de afweging maken of een bepaalde casus moet worden beschouwd als bedrieglijk in de zin van artikel 174 van die wet? Indien dat zo is, wie maakt die afweging dan en wie is daarvoor bevoegd? Bestaan er richtlijnen voor de verzekeringsinstellingen over de toepassing van de notie bedrieglijke handelingen ? Wordt bovendien nagegaan of de verzekeringsinstellingen deze regel inzake verjaring, en meer bepaald de toepassing van bedrieglijke handelingen, op een gelijkvormige wijze benaderen?

Wanneer de inspectiediensten van het RIZIV een onderzoek voeren waaruit mogelijks een terugvordering van ten onrechte betaalde prestaties volgt, wordt als bewarende maatregel systematisch de verjaring gestuit ten aanzien van de potentiële debiteur. Kunt u voor zowel de DGEC als de DAC bevestigen of er instructies in die zin bestaan en of die worden nageleefd?

De verzekeringsinstellingen worden in toenemende mate geresponsabiliseerd voor een beter beheer van de middelen van de ziekteverzekering. Dat is een goede zaak en dat hebben we in het regeerakkoord ingeschreven. Zijn er instructies voor de ziektefondsen over het stuiten van de verjaring met het oog op een potentiële - dus al dan niet vastgestelde - terugvordering?

Wat betreft de casus van de apotheker, mijnheer de minister, die op 6 december in de pers kwam, blijkt dat een verjaringstermijn van drie jaar werd toegepast voor de frauderende apotheker, die zelf in de krant getuigde.

Graag verneem ik van u waarom, hoewel artikel 174 van de wet van 14 juli 1994 een termijn van vijf jaar voorziet om terug te vorderen in geval van bedrieglijke handelingen, in dit dossier slechts een verjaringstermijn van drie jaar is gehanteerd. Dank u.

Mijnheer de minister, ik heb heel veel respect voor alle zorgverleners, ook voor de thuisverpleegkundigen. Iedereen hier heeft dat, meen ik. Het zijn zij die elke dag klaarstaan om mensen na een operatie weer op de been te krijgen of om ervoor te zorgen dat oudere mensen langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen.

Het is heel jammer te zien hoe de schandalige wanpraktijken van enkelen nu een slecht licht werpen op al die zorgverleners die dag in, dag uit het beste van zichzelf geven in vaak moeilijke omstandigheden. Er is nu een terecht debat over hoe de fraude bestreden moet worden. Ik meen dat dit nieuws ons toch aan het denken moet zetten over de prestatiegeneeskunde in het algemeen. Zorgverleners worden nu voornamelijk gefinancierd op basis van het aantal prestaties dat ze aanrekenen. Wij vinden dat we weg van dat systeem moeten gaan.

Mensen kiezen voor de zorg omdat de zorg betekenisvol mensenwerk is. Het prestatiesysteem dwingt zorgverleners voortdurend hun centen te tellen en het biedt openingen voor dergelijke wanpraktijken. In die zin kijken wij nu uit naar de resultaten van het pilootproject om thuisverpleegkundigen via een uurloon te verlonen

Ik heb ter zake wel enkele vragen.

Is er nu eigenlijk zicht op hoeveel van de actieve thuisverpleegkundigen op het terrein binnen zo’n systeem werken? Is dat er nog niet? Hoe evalueren andere organisaties en stakeholders als de mutualiteiten de sector thuisverpleging? Heeft zo’n project vroeger al op de plank gelegen? Is er is vraag naar vanuit de sector? Is het een geheel nieuw initiatief dat van u uitgaat? Wie komt specifiek in aanmerking om deel te nemen aan het project?

Monsieur le ministre, on se retrouve avec des révélations qui se succèdent sur des fraudes majeures au sein de notre système de soins, qu'il s'agisse de l'affaire bien connue de l'infirmière à domicile ou de ce pharmacien ayant facturé pendant des décennies des médicaments jamais délivrés, ce qui soulève de vraies interrogations quant à l'efficacité et la réactivité des mécanismes de contrôle de l'INAMI.

Ce qui est frappant dans ces deux affaires, c'est que les pratiques frauduleuses ont perduré pendant des années, malgré des signaux, des analyses de données et même des procédures déjà engagées. Ces dossiers révèlent donc des failles structurelles, juridiques et opérationnelles qui doivent être pleinement examinées, parce qu'elles mettent en danger non seulement les finances publiques mais aussi la confiance des citoyens dans la solidarité qui fonde notre système de santé.

Concernant ce fameux pharmacien condamné, celui-ci aurait exploité pendant près de 30 ans une faille technique liée à l'encodage manuel en cas de panne informatique, un système censé assurer la continuité du service mais manifestement vulnérable à des détournements massifs. L'INAMI rappelle être juridiquement contraint par des procédures strictes et ne pas disposer des moyens nécessaires pour suspendre un numéro INAMI, même en cas de récidive avérée. Les sanctions appliquées (amendes, récupérations, etc.) se sont révélées insuffisantes pour mettre fin aux fraudes.

Monsieur le ministre, comment expliquer que, malgré des signaux répétés, des anomalies manifestes et des enquêtes en cours, ces pratiques aient pu perdurer durant de si longues périodes? Confirmez-vous que les services de contrôle ne disposent toujours pas, à ce jour, de la possibilité d'empêcher un prestataire récidiviste de continuer à exercer?

Enfin, vous avez annoncé une réforme permettant aux juridictions administratives de suspendre le numéro INAMI d'un dispensateur en cas de prestations non effectuées. Ce sera un outil effectivement attendu depuis longtemps par les services de contrôle. Quand cette réforme sera-t-elle concrètement mise en œuvre?

Monsieur le ministre, à mon tour, je souhaite revenir sur ces problèmes de fraude sociale qui impactent la société, et singulièrement le cas particulier qui a déjà été évoqué par certains collègues et qui a beaucoup fait parler la semaine dernière. Il s'agit de cette infirmière, conseillère communale Vlaams Belang, qui aurait transmis à l'INAMI de fausses prestations. On apprend en effet qu'elle pouvait déclarer jusqu'à 90 visites par jour, quand des professionnels du secteur nous disent qu'on tourne plutôt autour de 20 visites par jour pour une soignante ou un soignant qui réalise son travail de manière digne et humaine. Ces fausses déclarations dans le chef de cette infirmière lui permettaient visiblement d'avoir un rythme de vie plus que confortable, puisque plusieurs voitures de luxe notamment ont été saisies à son domicile.

Par ailleurs, voici deux jours, comme évoqué par mon collègue de DéFI, on découvrait dans la presse qu'un pharmacien avait détourné 250 000 euros grâce à une faille du système de l'INAMI. Ces cas particuliers illustrent en tout cas une problématique réelle qui mérite une réponse appropriée.

Avant tout, et j'aurais dû commencer par là, il faut évidemment préciser qu'une écrasante majorité d'infirmières et d'infirmiers réalisent un travail remarquable avec probité, tout comme les pharmaciennes et les pharmaciens. Malheureusement, ces tristes épisodes jettent un peu l'opprobre sur ces professions éminemment essentielles.

Il y a quelques jours, monsieur le ministre, à la suite du cas particulier de l'infirmière, vous avez annoncé un plafonnement du nombre de visites par jour. Compte tenu de cette récente déclaration, pourriez-vous nous expliquer les contours de la réforme que vous comptez mener? Pouvez-vous nous confirmer que cette réforme, certainement salutaire, n'alourdira pas les démarches administratives du personnel soignant?

Mijnheer de minister, ik wil graag iets rechtzetten. U zei dat wij nooit hebben gereageerd op eerdere fraudegevallen, maar ik heb al verschillende parlementaire vragen over fraudegevallen gesteld. Ik heb ook al regelmatig vragen over DGEC-krapporten gesteld. Het klopt dus niet dat wij alleen door de pers zijn gealarmeerd.

Ik wil op een aantal zaken repliceren of meer verduidelijking vragen. U zegt dat er 108 meldingen vanuit de verzekeringsinstellingen zijn geweest, maar dat geldt alleen voor de thuisverpleegkundigen. U had het over de Katz-controles. Ik zal een schriftelijke vraag indienen voor de andere zorgberoepen.

Ik verwacht nog de schriftelijke antwoorden, die ik zeker zal nakijken.

Het is me niet helemaal duidelijk of de meldingen vanuit de verzekeringsinstellingen ook daadwerkelijk bij de Dienst Geneeskundige Evaluatie en Controle terechtkomen. In de pers stond dat zij daar geen meldingen van ontvangen en geen toegang toe hebben. Dat moet wellicht ook worden verduidelijkt.

U zei: naast de derde-betaler zijn er ook fraudegevallen. Dat geloof ik zeker, maar ik vraag mij af wat de verhouding is. Zijn er al dan niet meer fraudegevallen wanneer de derde-betalerrichtlijn wordt gebruikt dan wanneer die niet wordt toegepast?

In het algemeen denk ik dat er op een aantal vlakken echt moet worden gewerkt. Er is aandacht nodig voor een betere nomenclatuur. Ik zeg niet dat dat een excuus is voor misbruik, maar niet alleen de gedeconventioneerde zorgverstrekkers frauderen, vaak zijn degenen die misbruik maken van de nomenclatuur de fraudeurs. Gelukkig is dat een heel kleine minderheid, zoals verschillende collega's al hebben aangegeven, maar wel moet de nomenclatuur eerst goed op punt staan. Vervolgens moet fraude opgespoord en streng bestraft worden. Iedereen moet daarin zijn rol spelen, ook de ziekenfondsen. Of zij dat ten volle doen, is mij niet helemaal duidelijk. Daarop zullen we later verder ingaan.

Daarnaast is het ook belangrijk dat de patiënten duidelijkere facturen krijgen, zodat zij in begrijpelijke taal kunnen lezen wat er is aangerekend.

Tot slot moeten we ook snel werk maken van een beter klachtrecht, zodat patiënten weten waar ze terechtkunnen om meldingen te doen. In dit dossier, in soortgelijke dossiers, is dat nog een manco. Niet iedereen weet waar men terechtkan als men een vermoeden heeft dat er iets niet correct is.

Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses.

Quelle que soit la mani è re dont ces affaires ont été révélées, elles mettent en évidence un syst è me qui réagit trop tard. Quand une infirmi è re peut facturer 80 ou 90 prestations quotidiennes sans que cela déclenche la moindre alerte, cela signifie que le problème n'est pas individuel mais structurel.

Dans ce contexte, nous saluons votre volonté et vos éclaircissements par rapport au renforcement des contrôles. Cependant, une chose est sûre: nous ne pouvons plus nous contenter d'intervenir a posteriori , il faut détecter l'anomalie d è s qu'elle apparaît. C'est pour cela que le futur plafond d'activité ne pourra être efficace qu' à la condition expresse d'être intelligent. J'ai compris qu'on parlait de montants, d'un plafond de montants et pas du nombre de patients.

Quand on élabore un système de plafond, il importe que ce système soit intelligent, c'est-à-dire qu'il prenne en considération un certain nombre de critères (le type de soins, la charge réelle de travail, le temps de déplacement) davantage qu'un chiffre brut; en effet, il ne faudrait pas pénaliser ceux qui travaillent honnêtement, en particulier dans les zones rurales et en soins complexes. Il faudrait aussi un système intégré dans un contrôle automatisé via les mutuelles et l'INAMI, permettant de détecter immédiatement ce qui est matériellement impossible, plutôt que de laisser prospérer des dérives massives.

Au-delà du plafond, nous insistons également sur l'urgence d'un véritable échange de données en temps réel entre mutuelles, INAMI, Inspection sociale et auditorat du travail. Chacun doit jouer son rôle. Sans ce volet, nous continuerons à découvrir trop tard des schémas frauduleux qui auraient pu être repérés dès les premiers signaux faibles.

Je veux le redire avec force, 99 % des infirmiers et des infirmières travaillent avec intégrité. Ils ne doivent pas subir des lourdeurs administratives supplémentaires parce que quelques fraudeurs isolés détournent le système et ternissent l'image d'un secteur qui est profondément dévoué. C'est en distinguant clairement les abus manifestes du travail honnête et en modernisant nos mécanismes de détection que nous protégerons à la fois nos finances publiques et le professionnalisme des soignants.

Mijnheer de minister, dank u voor uw uitgebreid antwoord.

Ondanks uw uitgebreid antwoord heb ik het gevoel dat we weinig echt concrete antwoorden hebben gekregen waarmee we verder aan de slag kunnen. U hebt een paar keer gezegd dat u die flow al voldoende heeft toegelicht, maar het zou misschien wel handig zijn dat we eens op een A4'tje kunnen zien wat exact de flow is binnen het RIZIV.

Goed, dan heeft mij dat niet bereikt. Mijn verontschuldigingen daarvoor. Ik zal daarnaar kijken.

In ieder geval, uit uw antwoord blijkt die flow niet volledig duidelijk te zijn. Ik wil graag herhalen, en dat hebt u gelukkig in uw antwoord ook benadrukt, dat het totaal geen zin heeft een volledige beroepsgroep door de mangel te halen omdat er een of meerdere fraudegevallen zijn. Dat is altijd te veroordelen. Als er fraude is moet dat altijd worden aangepakt. Maar de manier waarop wij daarop reageren, en ook u als bevoegd minister, is daarin heel relevant.

Ik vind dat u de eerste uren en dagen na dat voorval het vuurtje niet hebt geblust maar eerder aangewakkerd, door te zeggen dat u bijkomende wetgeving nodig hebt om dit soort fraudegevallen te kunnen aanpakken. Quod non. Het is duidelijk dat er heel wat regelgeving bestaat binnen het RIZIV, maar die wordt blijkbaar niet altijd even accuraat toegepast.

In antwoord op een vraag van ander parlementslid zei u dat u het goed vindt dat er duidelijke facturatie zou komen naar de patiënten. Inderdaad, ik denk dat het niet slecht zou zijn dat mensen inzage krijgen in wat de werkelijke factuur is, ook wanneer er sprake is van een derde-betalerssysteem. Niet alleen omdat op die manier fraude sneller zou kunnen worden aangepakt, maar ook en vooral omdat mensen zouden zien wat de eigenlijke kostprijs is van de zorgverlening die ze ontvangen.

Tot slot denken wij niet, maar we zullen die discussie voeren op het moment dat het voorstel voorligt in de Kamer, dat het schorsen of afnemen van een RIZIV-nummer per se de beste en enige maatregel is die we kunnen nemen om fraude te bestrijden. Dat zou absoluut een eindpunt moeten zijn en geen beginpunt.

Mijnheer de minister, op vandaag loopt er een actie van de thuisverpleegkundigen. Ze dragen drie lintjes: een wit, een groen en een zwart. Dat zijn toevallig de kleuren die ik aan heb. Wit voor hoop op een beleid met goede dialoog, groen als teken van trots op een beroep van zorgverstrekker en zwart voor de verontwaardiging over de fraude. Deze drie lintjes zijn echt een teken van het gevoel dat in de sector leeft en dat u deelt, namelijk dat wat er gebeurt, niet kan.

Het kan niet dat de verpleegkundigen, die vol goede wil werken, door die carrousel van fraude in een verkeerd daglicht worden geplaatst. Ik ben het met u eens dat men ook bij het lezen van de berichtgeving in de pers enige voorzichtigheid aan de dag moet leggen, want het is niet altijd een correcte weergave van de feiten. Ik ben het niet eens met u dat de wapens sterker moeten of onvoldoende gebruikt zijn. Als men een geweer of een pistool gebruikt, moet de loop ervan gekuist zijn en misschien gebeurt dat nog niet altijd.

U hebt inderdaad alarm geslagen, net zoals ook het RIZIV dat deed, in verschillende gremia. Dat is nu net de reden waarom wij in de discussies rond het nieuwe regeerakkoord het zinnetje rond de evaluatie van de procedures binnen de DGEC hebben ingeschreven. We hebben er samen over gediscussieerd en u bent ermee akkoord gegaan. We zijn daar overeengekomen dat die procedures moeten gecontroleerd worden, want men neigt soms wat in de richting van willekeur. Dat is althans het gevoel dat sommige zorgverstrekkers krijgen.

Als ik zeg dat niet alle wapens zijn gebruikt, dan bedoel ik vooral het feit dat er niet meteen werd doorgeschakeld naar het Arbeidsauditoraat. We hebben die discussie al gevoerd en u zegt dat er wel voldoende en snel genoeg is gehandeld. Ik verwijs opnieuw naar het vonnis van 19 oktober 2020 van de kamer van eerste aanleg, waarin de interpretatie rond artikel 77secties van de GVU-wet wordt gehanteerd. Men had mijns inziens dus al eerder kunnen handelen.

Ook vandaag nog lopen er procedures waarbij we ons vragen kunnen stellen, zoals de procedure van november 2023 over een klacht die in diezelfde maand aan de DGEC werd gemeld met betrekking tot twee partners die werken onder eenzelfde RIZIV-nummer, waarvan één niet-verpleegkundige. Het is gekend bij de DGEC en er werden klachten ingediend, maar toch werkt men verder en verzorgt men zonder diploma patiënten. Dat zou moeten leiden tot een schorsing van de derde betaler. Er zijn er in 2023 maar negen geweest, vier personen en vijf verenigingen. Men kan hier krachtdadiger ingrijpen.

Wanneer er echt sprake is van fraude moeten we kunnen ingrijpen.

Risicoanalyses, daar ben ik het volledig mee eens, moeten worden uitgevoerd en dat is in het geval van die apotheker ook noodzakelijk gebleken. Wanneer een apotheker afwijkt qua unieke barcodes, kan men zeker het risico bepalen en controleren hoe men hiermee omgaat.

Wat moet er nu echter echt gebeuren in die sector van de thuisverpleegkundigen, mijnheer de minister? De controle van die procedures moet inderdaad absoluut gebeuren. Die subsidies en forfaits die worden toegekend, moeten ook eens gecontroleerd worden, want ook daar komen veel klachten uit. Sinds het publiceren van het KB is dat namelijk nog niet gebeurd. De middelen die daardoor vrijkomen, zouden we kunnen gebruiken om de nomenclatuur te herzien. Die controle is echter nog niet uitgevoerd, mijnheer de minister.

De vertegenwoordiging van de zelfstandige thuisverpleegkundigen in de overeenkomstencommissie is ook iets waarover we het echt nog eens moeten hebben. Die vertegenwoordiging is essentieel voor de nomenclatuur en het beleid.

Tot slot, mijnheer de minister, wil ik het hebben over de zorgnoden. Wat betreft die Katzschalen, misschien is het ook eens tijd om daarnaar te kijken. BelRAI is erg moeilijk en wordt internationaal niet gebruikt. De BelRAI Screener zou mogelijk een antwoord kunnen zijn om samen met de Katzschalen te gebruiken.

Waarop u niet hebt geantwoord, is op de vraag wie de beslissing neemt wanneer het om fraude gaat of niet, om door te verwijzen of niet, binnen de DGEC en binnen de DAC. Ik zal die vraag opnieuw schriftelijk indienen. Dank u wel.

Dan zou ik kort iets willen zeggen, namens de Vooruitfractie. Ik denk dat er drie belangrijke zaken zijn. Ten eerste, en daar zijn we het allemaal over eens, de overgrote meerderheid van de zorgverstrekkers – en ik noem ze bewust zorgverstrekkers – doet haar beroep met passie en correct en biedt goede zorg aan haar patiënt. Ten tweede, de rotte appels moeten eruit en daar zijn we het ook allemaal over eens. De verschillende actoren hebben dus mechanismen nodig om die rotte appels te verwijderen. We kijken, mijnheer de minister, allemaal uit naar uw actieplan 'handhaving', want een aantal zaken – en daarover zullen we een discussie moeten voeren – moeten worden versterkt. Het gaat daarbij over verschillende maatregelen. Er zijn ook verschillende zaken die al lopen en die moeten worden versterkt. Ten derde, en daar zijn we het ook allemaal over eens, geldt dat zowel preventieve acties als, waar nodig, repressieve acties moeten worden genomen om fraude te bestrijden. We zijn het er ook over eens dat dat alle actoren betreft, gaande van de VI’s, DG Evaluatie en Controle, DG Administratie en Controle, tot het auditoraat en zelfs de rechtbanken. Mijnheer de minister, u moet al die actoren betrekken bij uw actieplan houdende handhaving. Dan kunnen we hopelijk snel een stap vooruit zetten, ter bescherming van de overgrote meerderheid van de zorgverstrekkers die hun beroep met passie en correct uitoefenen.

Monsieur le ministre, le dernier rapport Sciensano sur le VIH en Belgique révèle que, si le nombre total de nouveaux diagnostics est resté stable en 2024 avec 662 cas, on voit une augmentation significative chez les hommes belges, notamment une hausse de 33 % parmi les hétérosexuels et de 15 % parmi les hommes ayant des relations sexuelles avec des hommes. On voit également que la Région de Bruxelles-Capitale est disproportionnellement touchée, avec un taux de diagnostic presque trois fois supérieur à la moyenne nationale.

Monsieur le ministre, dans ce contexte et en concertation avec vos collègues des entités fédérées, quelles mesures comptez-vous mettre en place en matière de prévention et de dépistage?

Selon l’Institut de médecine tropicale, les principaux freins à l’utilisation de la PrEP (prophylaxie pré-exposition) sont un manque de connaissance, la stigmatisation et les inégalités. Quelles initiatives envisagez-vous pour améliorer l’accessibilité à la PrEP et à la PEP (prophylaxie post-exposition) ? Des mesures sont-elles envisagées en matière de formation et de sensibilisation de la première ligne? Des discussions sont-elles toujours en cours pour permettre la prescription et le suivi de la PrEP par les généralistes?

Merci, monsieur le ministre.

Mijnheer de minister, ik weet niet goed hoe ik in het Carrefour-rijtje terecht ben gekomen, al zal ik mijn best doen creatief te zijn en eveneens een vraag over Carrefour te stellen. Mijn vraag gaat echter over vogelpik.

Vogelpik is een zeer populair spel. Het is altijd goed dat politici voeling houden met de samenleving. Nu hebben we echter vernomen, mijnheer de minister, dat u ook in het kernkabinet vogelpik speelt.

Gaat de meerwaardebelasting in op 1 januari of niet? Jan Jambon gooit een pijltje. Gaat het ticket van Pairi Daiza van 6 naar 12 %? De heer Clarinval gooit een pijltje. Blijft het ticket van de Zoo van Antwerpen op 0 %? De heer De Wever mag gooien. Naar een alternatieve film tegen 6 %, naar een Disneyfilm met de kinderen tegen 12 %: het dartsbord zal beslissen.

Mijnheer de minister, terwijl u vogelpik speelt, gaan er jobs verloren. Mensen verliezen hun inkomen. Vandaag werden bij Agfa-Gevaert 145 ontslagen aangekondigd. Bedrijven gaan dicht en andere hebben het moeilijk, terwijl u over mekaar rolt over de prijs van filmtickets. Shame on you .

Mijnheer de minister, wanneer zult u actie ondernemen om de jobs van mensen te beschermen? Wanneer gaat de energiefactuur voor bedrijven eindelijk omlaag? Wanneer zult u zich daadwerkelijk bekommeren om de economie?

Mijnheer de minister, er zijn in dit Parlement mensen die alles wat jullie doen ongelooflijk fantastisch vinden en zichzelf heel graag bezig horen. Dat kenmerkt de Wetstraat. Politiek personeel dat de voeling met de buitenwereld volledig kwijt is en van zichzelf vindt dat het ongelooflijk goed bezig is.

Maar niets is minder waar, minister. Kijk hoe het gesteld is met de ondernemingen in ons land. Soms gaat het over geruchten, zoals in het geval van Carrefour. In andere gevallen spreken we over concreet jobverlies of nog erger.

Het gaat trouwens allang niet meer over de kroonjuwelen die hun activiteiten afbouwen of die verdwijnen, het gaat ook over kmo’s die elke dag opnieuw getroffen worden. Dat wordt vertaald in recordaantallen faillissementen. Ik heb u daar al over ondervraagd, maar u blijft altijd naast de kwestie antwoorden.

Het aantal faillissementen is in de jongste tien jaar nog nooit zo hoog geweest als nu. Los daarvan daalt de industriële activiteit in ons land jaar na jaar. U en uw premier blijven zich echter scharen achter de Europese Unie, die met haar regeldrift en waanzinnigheid onze bedrijven kapotmaakt. Denk aan de verwoede pogingen van de Europese Unie onze bedrijven op te zadelen met allerhande rapporteringsverplichtingen, waarvoor ze een leger medewerkers in dienst moeten nemen. Denk maar aan Peppol, dat u door de strot van al die bedrijven wil blijven duwen om na Money Control straks ook aan invoice control te doen. De afleveringen over het leven in het Big Brotherhuis zijn er haast niks tegen.

Mijnheer de minister, mijn vraag is heel duidelijk. Wat zult u doen om het tij van deze leegloop en deze golf van faillissementen te keren?

Monsieur le vice-premier ministre, on commence déjà à voir les publicités des grandes enseignes avec les guirlandes de Noël, les cageots d'huîtres, les bouteilles de mousseux. En face, il y a les annonces inquiétantes de Carrefour: les boules de Noël, mais surtout la boule au ventre. C'est la dixième saison d'une série noire: Makro, Delhaize, Cora, maintenant Carrefour. À chaque fois, c'est le même scénario. Des patrons qui engrangent des bénéfices d'un côté et des milliers de travailleurs plongés dans l'angoisse de l'autre côté.

À la veille de Saint-Nicolas et de Noël et au milieu de vos réformes sociales violentes – augmentation de la TVA, saut d'index –, toutes ces familles se demandent si elles vont devoir encore être plus flexibles, si elles vont devoir perdre leur job, si elles retrouveront du boulot, mais surtout assez vite pour échapper au couperet. Tout cela dans un secteur où les licenciements collectifs, les restructurations, les franchises mettent de plus en plus de travailleurs dans d'énormes difficultés. Tout cela dans un secteur qui veut généraliser les ouvertures le dimanche et tard le soir, D'ailleurs, je voulais vous remercier parce que je trouve cela super sympa pour les femmes. Encore une fois, que vont-elles faire de leurs enfants le dimanche? Tout cela dans un secteur où on engage de plus en plus d'étudiants, de personnes en intérim ou avec des contrats précaires. La grande distribution traite les travailleurs comme de la lessive en promotion, et cela me met en colère.

Les travailleurs ce ne sont pas des produits qu'on brade ou qu'on jette quand ils sont gênants. Et vous, que faites-vous? Vous faites des réformes qui encouragent toujours plus ces grandes enseignes à mépriser celles et ceux grâce à qui elles s'enrichissent.

Monsieur le ministre, vous voulez valoriser le travail. Dès lors, quelles mesures prenez-vous pour corriger le tir et protéger les travailleurs?

Monsieur le ministre, on dit toujours qu'une information en chasse une autre. Hier, on apprenait la faillite de Leen Bakker, avec la perte de 250 emplois. Je ne vais pas dire que cette mauvaise nouvelle est passée inaperçue, mais c'est vrai que l'annonce d'une vente possible des activités de Carrefour en Belgique a vite pris le dessus sur l'actualité. Ce n'est pas une simple rumeur, c'est vraiment un séisme potentiel dans un secteur qui a déjà été ébranlé par les restructurations successives: Delhaize avant-hier, Mestdagh hier, Cora en début d'année et maintenant Carrefour.

Hier, en quelques heures, en quelques minutes même, des milliers de familles ont été plongées dans l'incertitude alors qu'elles sortent de plusieurs années de tensions sociales. Il faut se rendre à l'évidence, la grande distribution est en train de changer de visage: effritement du modèle des hypermarchés, concurrence salariale exacerbée depuis les franchisations, automatisation accélérée, pression logistique et marges en chute libre. Ces transformations interrogent la capacité de notre marché du travail à absorber ces chocs et ces changements.

Dans ce contexte, Les Engagés veulent rappeler une chose simple, à savoir que la concertation sociale n'est pas un décor, c'est un garde-fou, un amortisseur, un pilier. Sans ce dialogue, ce secteur court à la casse sociale et c'est inacceptable, monsieur le ministre. Ce pays a besoin de clarté, de prévisibilité et de fermeté.

Monsieur le ministre, quelles actions structurantes le gouvernement entend-il mener pour accompagner la transformation du marché de l'emploi dans la grande distribution? Surtout, des contacts ont-ils déjà été pris avec les partenaires sociaux et avec la direction de Carrefour Belgique pour garantir transparence, stabilité et dialogue?

Mijnheer de minister, ik dank u voor de eervolle vermelding in uw antwoord, maar ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag.

Wat is er nu aan van dat zogenaamd akkoord? U zegt dat het wat tijd in beslag neemt, maar wij hebben er vorige week heel wat tijd aan besteed. We hebben twee dagen lang gediscussieerd over uw akkoord!

Vandaag werd het duidelijk. ceci n’est pas un accord . Het is een vals akkoord! Gezien het tempo waarmee uw regering zaken verduidelijkt, valt aan te nemen dat we pas tegen het carnavalsakkoord zullen weten wat u nu eigenlijk beslist hebt.

Ondertussen verliezen we tijd. Ondertussen verliezen mensen hun job en hun inkomen. U zegt dat u een studie zult laten uitvoeren, maar dat zal niet genoeg zijn.

Wij verwachten concrete maatregelen. Concrete maatregelen die zuurstof geven aan onze industrie, onze bedrijven, onze kmo’s en de zelfstandigen, maak daar alstublieft werk van.

Mijnheer de minister, u hebt vandaag opnieuw geen krachtig signaal de wereld ingestuurd. Uw regering zit ondertussen bijna een jaar in het zadel. Wat hebt u concreet gerealiseerd om echt iets te doen aan de toestroom van faillissementen of om de de-industrialisering van Vlaanderen aan te pakken? U overlegt wel met de gewesten, maar resultaten zien we niet. Waar blijft uw fameuze kmo-plan, waar we al bijna een jaar op wachten en dat werd beloofd? We hebben er niets van gezien.

Mijnheer de minister, uw geloofwaardigheid begint een probleem te worden. U blijft de Vlamingen behandelen als uitgeperste citroenen die u vervolgens op de grond gooit om het laatste sap uit de zeste te stampen. Het begrotingscircus van vorige week toonde nogmaals aan dat deze regering een aanslag pleegt op iedereen die in dit land werkt, spaart en onderneemt. Dat is wat Arizona kenmerkt.

Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie.

Permettez-moi de douter fortement des propos de Carrefour puisque, depuis la franchisation des magasins Delhaize, excusez-moi, mais tout est possible en Belgique. En réfléchissant un tout petit peu, je me dis qu'il n'y a jamais de fumée sans feu.

Si vous avez lu la presse, vous aurez vu que Brico comptait franchiser 10 magasins pour alléger ses finances. Là encore, cela se soldera par des pertes d'emplois. Dans la grande distribution, on voit bien que la franchise devient la norme.

Monsieur le ministre, je vous invite plutôt à dire à Carrefour et à toutes les grandes multinationales qu'elles doivent arrêter de jouer au Monopoly avec la vie de leurs salariés. Elles ne peuvent ériger leur recherche de profit en modèle de société. Le monde ne leur appartient pas, monsieur le ministre. Votre rôle consiste à valoriser le travail. Or, en l'occurrence, vous valorisez l'exploitation.

Monsieur le vice-premier ministre, je vous remercie de vos réponses. Vous vous êtes montré rassurant au sujet de la position de Carrefour. Pour ma part, je suis un peu moins rassurée au regard de l'histoire et de la situation générale de la grande distribution. Nous nous permettons d'insister sur la nécessité d'anticiper les mutations du secteur: l'automatisation, la concurrence salariale, etc. Les Engagés apprécient grandement votre engagement en faveur de la concertation sociale. Donc, nous ne pouvons que vous encourager à poursuivre le contact régulier avec les partenaires sociaux pour garantir que la voix des travailleurs soit pleinement entendue. À la mi-2026, nous serons attentifs aux solutions qui devraient être exposées. Pour nous, c'est bien à présent que se joue la capacité de notre marché du travail à absorber ces chocs sans produire de nouvelle casse sociale. Merci encore, monsieur le ministre.

Monsieur le ministre, notre gouvernement est aujourd’hui en pleine réforme des pensions; une réforme certes nécessaire et courageuse. Les Engagés soutiennent pleinement cette réforme car elle vise à garantir la finançabilité de notre système et la solidarité entre générations.

Nous savons que, pour préserver la soutenabilité de notre modèle, il faut aussi encourager celles et ceux qui souhaitent poursuivre une activité professionnelle après la retraite, tout en ayant des règles claires et équitables. Or une inégalité de traitement persiste entre les pensionnés selon le statut sous lequel ils poursuivent une activité.

D'une part, un pensionné qui choisit de travailler comme indépendant reste soumis aux cotisations sociales d’indépendant et à l’impôt sur le revenu et, d'autre part, un pensionné qui exerce une activité via un flexi-job n’est soumis ni à l’un ni à l’autre.

En d’autres termes, un pensionné actif dans un flexi-job peut cumuler intégralement ses revenus sans prélèvements, là où un pensionné indépendant, pourtant lui aussi actif, se voit imposer une contribution significative. Cette situation interroge d’autant plus que les deux profils participent activement à la dynamique économique et au financement de la sécurité sociale, simplement sous des formes différentes.

Monsieur le ministre, le gouvernement envisage-t-il de revoir cette asymétrie de traitement entre les pensionnés actifs selon leur statut, afin d’assurer peut-être une plus grande équité fiscale et sociale? Des ajustements spécifiques sont-ils à l’étude pour alléger les charges sociales des pensionnés indépendants, au moins dans une certaine limite de revenus, comme c’est déjà le cas pour les flexi-jobs?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je pense que vous faites preuve d’une ouverture pour poursuivre la réflexion. Vous rappelez certaines principes de comparaison entre salariés et indépendants. Du côté des Engagés, nous continuerons à soutenir une approche qui vise une stimulation positive de l’activité après la pension, une cohérence entre statuts, et surtout une reconnaissance juste de ceux qui souhaitent rester actifs, quel que soit le cadre dans lequel ils le font.

Mijnheer de voorzitter, ik heb de indruk dat het kerstreces voor sommigen al is begonnen, terwijl wij, ook al is de kerstmarkt te Brussel – of moet ik het veeleer over winterpret hebben, want dat is de politiek correctere term – al gestart.

Mijnheer de minister, de start van het evenement Winterpret of de kerstmarkt, als ik dat woord nog mag gebruiken, gaf aanleiding tot een zeer agressieve en extremistische betoging, zo getuigen de filmpjes, die daarover circuleren. Een betoging beoogt meestal om constructief dingen te veranderen, maar dat hoort volgens mij niet bij een kerstmarkt. Hier wou men bezoekers die van de kerstsfeer in Brussel willen genieten, intimideren en we mogen zo'n zeer kwalijk initiatief niet accepteren.

Waar was de lokale politie? Die valt inderdaad niet direct onder uw bevoegdheid, maar onder die van de burgemeester, en ik snap dat u misschien geen contact had tijdens het incident. Hoe dan ook, hebt u achteraf gehoord hoe het zat, of die betoging was aangevraagd, of men de toestemming had gekregen van de burgemeester om bij de kerstmarkt te betogen, en of er links zijn tussen de organisatoren van de betoging en Samidoun of andere extremistische, terreurverheerlijkende verenigingen, waarover we al vaak gesproken hebben? De gebeurtenissen waren – dit standpunt delen we – niet normaal en we mogen zoiets in onze samenleving niet tolereren.

Dank u wel voor uw beschikbaarheid hier en uw antwoord, mijnheer de minister. Kunt u punctueel nog de vraag beantwoorden of het om een link met Samidoun of met andere organisaties gaat?

Dat weet ik. U weet dat u daarvoor op onze steun kunt rekenen.

Mijnheer de minister, de defensieministers van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties hadden in Maleisië een bijeenkomst met de Amerikaanse minister van Defensie, Pete Hegseth. Hij sprak daar de Chinese minister van Defensie Dong, onder meer over de kwestie Taiwan. Minister Dong stelde tijdens die ontmoeting met minister Hegseth dat de hereniging van Taiwan en China een niet te stoppen evolutie van de geschiedenis is. Voorts zei hij ook dat de Amerikanen zich tegen de onafhankelijkheid van Taiwan moeten verzetten. Hegseth noemde het een constructieve bijeenkomst, maar benadrukte dat de VS geen conflict zoeken en dat zij hun eigen belangen krachtig zullen blijven verdedigen.

Bijna gelijktijdig leidde een opmerking van de nieuwe Japanse premier Sanae Takaichi in het parlement tot een ernstige diplomatieke rel tussen China en Japan. Zij zei immers dat een Chinese aanval op Taiwan, een maritieme blokkade of een aanval op Amerikaanse bases in Japan tot een levensbedreigende situatie zou kunnen leiden. Volgens de Japanse wetten mag Tokio dan zijn strijdkrachten inzetten, ook al wordt Japan niet direct zelf aangevallen. Waar vorige premiers zorgvuldig vaag bleven over Taiwan, trok Takaichi duidelijke rode lijnen.

Uiteraard liet de Chinese reactie niet lang op zich wachten. De Chinese staatsmedia voerden sindsdien een ongewoon harde campagne tegen de Japanse premier. Het decennialang diplomatiek evenwicht lijkt nu verbroken. Zowel Japan als de VS hanteerden tot op heden altijd een beleid van strategische vaagheid over Taiwan, maar dat lijkt nu verdwenen.

Mijnheer de minister, wat denkt u over de escalatie tussen China, Japan en de VS? Wat is het Belgisch standpunt over Taiwan?

Zult u die veranderde houding ten opzichte van Taiwan ter sprake brengen bij uw Europese collega's?

Merci à ma collègue, qui a dit l'essentiel au travers de différents constats: l'augmentation des tensions autour de Taïwan ces derniers jours et les propos tenus par des diplomates chinois à l'égard de la première ministre japonaise.

Je voudrais simplement savoir, pour aller directement à l'essentiel, monsieur le ministre, quels sont les contacts que vous avez pu avoir à ce sujet?

N'est-il pas temps également pour la Belgique et l'Union européenne de réaffirmer fortement leur refus de toute utilisation de la force pour résoudre ce conflit entre Taïwan et la Chine?

Ne devons-nous pas réaffirmer par ailleurs notre solidarité pleine et entière avec le Japon et avec d'autres pays de la région qui subissent ces menaces chinoises?

Mijnheer de minister, uw antwoord was heel duidelijk. Het is bijzonder goed dat u als minister steeds de dialoog vooropstelt in tijden waarin voortdurend wordt gesproken over defensie, wapens en oorlog. Die benadering is uitermate belangrijk en ik stel het op prijs dat u dat telkens benadrukt.

U hebt bovendien nog eens duidelijk aangegeven wat het standpunt van België is. Dat is duidelijk. Wij kunnen daarmee verder.

Je tiens seulement à remercier M. le ministre pour sa réponse claire et complète, comme c'est souvent le cas. Je ne dirai pas "toujours", afin de ne pas toucher à son humilité.

Monsieur le ministre, ces dernières semaines, la Belgique s'est distinguée par une initiative pour le moins audacieuse sur la scène européenne, celle d'encourager un dialogue avec les autorités de fait en Afghanistan, c'est-à-dire le régime taliban, afin de permettre le retour, volontaire ou forcé, de ressortissants afghans déboutés du droit d'asile. Une vingtaine d' É tats membres de l'Union européenne aurait, selon la presse, soutenu ces démarches qui supposeraient des contacts directs ou indirects avec les talibans. La Commission européenne elle-même reconnaît avoir entamé des échanges exploratoires au niveau technique.

Je précise d'emblée avoir déjà posé la question à la ministre de l'Asile et de la Migration. Sa réponse ne me satisfaisant pas, je me permets de vous interroger, vous qui représentez dans ce gouvernement une certaine conscience. Vous réaffirmez régulièrement votre attachement aux droits humains, à l' É tat de droit, à l'égalité entre hommes et femmes. Vous représentez un gouvernement qui, si j'en crois la ministre de l'Asile et de la Migration, est désormais disposé à négocier avec un régime dont la nature terroriste, théocratique et profondément répressive ne fait aucun doute.

Monsieur le ministre, le gouvernement belge négocie-t-il actuellement directement ou indirectement par le biais de partenaires européens avec les talibans? Si oui, quelle est la nature précise de ces contacts (techniques, diplomatiques, politiques)? Qui en assure la conduite? Trouvez-vous normal, moralement et politiquement, qu'un gouvernement démocratique négocie avec un régime qui exécute, persécute et réduit au silence ses opposants et nie les droits les plus élémentaires des femmes et des filles? Ce sujet a-t-il été concerté au sein du gouvernement fédéral? Comment peut-on concilier cette initiative avec les engagements internationaux de notre pays, notamment l'article 3 de la Convention européenne des droits de l'homme et le principe de non-refoulement? Ces négociations ne risquent-elles pas d'offrir une certaine légitimité politique internationale au régime taliban, en contradiction totale avec la position que la Belgique défend au Conseil de sécurité des Nations Unies depuis 2021?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour votre réponse qui a le mérite d'exister, qui ferme quelques portes, qui en ouvre d'autres et qui a même un petit parfum jésuite sur certains aspects. Je relèverai deux choses. Vous parlez de détenus. Dans sa première communication presse, qui était aussi la communication de la ministre de l'Asile en commission, celle-ci a quand même très clairement laissé entendre qu'il ne s'agissait pas juste de renvoyer des personnes détenues en prison. On parle aussi de personnes, hommes comme femmes d'ailleurs. On sait tous que la situation des femmes est encore plus critique en Afghanistan que celle des hommes, même s'il ne fait pas nécessairement bon d'être un homme persécuté pour ses opinions politiques. Donc, la position d'une partie du gouvernement semble concerner les Afghans en fin de droit de procédure d'asile et pas simplement des criminels qui seraient renvoyés au pays. Quand bien même, l'article 3 et le principe de non-refoulement s'appliqueraient, même pour les personnes qui ont commis des crimes et des délits. Mais, au-delà de cela, il s'agit bien du renvoi de personnes déboutées du droit d'asile. Ce serait vraiment une ligne rouge, si jamais le sujet est encore un sujet de flottement au sein du gouvernement, que je vous encourage à ne pas franchir dans l'intérêt des personnes concernées et parce que la normalisation du régime taliban ne doit pas, à mon sens, être un chemin que nous devons suivre.

Mijnheer de eerste minister, u bent gestart als nieuwkomer, als nieuwe premier met veel ambitie. U zou het rotten stoppen en de stilstand doorbreken. U hebt daarmee de lat heel hoog gelegd. Ik kan dat waarderen, want de ambitie voor ons land móet hoog liggen.

Ik ben zelf ook een nieuwkomer in het Parlement en als nieuw parlementslid heb ik ook veel ambitie, maar wat ik vandaag zie, is een complete stilstand. Dat kunt u helaas niet ontkennen. U vroeg de Koning om 50 dagen en ik dacht, net als iedereen, dat we meteen het grote werk zouden zien. Maar wat zien we op vandaag? Geen piloot in de cockpit, alleen kapers op uw vliegtuig. Geen kapitein, maar enkel een schaduwpremier die in uw nek staat te hijgen.

U zegt dat u in stilte werkt, maar over de begroting horen we niets. Er is zelfs nog geen kernkabinet bijeengeroepen. Uw regering spreekt over historische beslissingen die in de maak zijn en over historische oefeningen, maar we zien geen resultaten. U legt de lat hoog, maar u kijkt ernaar en gaat er zelfs niet onder. U blijft stilstaan. En dan heb ik het nog niet over uw eigen ploeg: partijvoorzitters die u moeten komen redden, schoonvaders waarvan u niet weet of ze zullen meehelpen en collega’s van wie ik mij afvraag of ze nog wel met u meewillen.

Mijnheer de premier, u bent anderhalf jaar aan zet en we zitten aan dag 15 van de 50 dagen. Doorbreek de stilstand. Ik heb een heel simpele vraag voor u. Waar staat u nu en wat hebt u tot nog toe concreet gedaan?

Monsieur le premier ministre, vous avez du mal. Vous cherchez 10 milliards et vous ne trouvez pas. Vous ne trouvez pas pour une raison simple, c’est que vous ne regardez pas au bon endroit.

Vous ne regardez que dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Mais il n’y a plus rien dans les poches des travailleurs et des pensionnés. Vous avez déjà tout pris. Trois Belges sur quatre nous disent que depuis que vous êtes premier ministre, leur pouvoir d'achat a diminué.

Il y a d'autres possibilités, monsieur le premier ministre. Nous vous avons fait des propositions. Demandez une contribution aux grandes fortunes; cela rapporte 6 milliards. Luttez efficacement contre la fraude fiscale; cela rapporte 3 milliards. Augmentez les salaires; cela rapporte 4 milliards. Demandez qu'on regarde un peu dans les aides aux entreprises. Nous dépensons 10 milliards de plus que les pays voisins. On trouvera bien 1,5 milliard. Demandez une contribution aux banques et au secteur de l’énergie, qui font des grands bénéfices; cela rapportera aussi 1,5 milliard.

Vous voyez, en quelques secondes, je vous ai trouvé 16 milliards. C'est donc possible.

Comme je veux vraiment vous aider, je vais encore vous donner une autre piste. Il y a en ce moment une discussion au niveau européen sur une directive portant sur les avantages fiscaux dont profitent le transport aérien et le transport maritime. Ces secteurs ne payent aucune taxe sur le carburant. C'est une perte de plus de 4 milliards pour la Belgique. Vous avez le pouvoir de dire non, monsieur le premier ministre. Vous connaissez ces compagnies de transport maritime. Pour la plupart, elles sont basées à Anvers.

Eh bien, dites non au Conseil européen. Dites qu'il n'est pas normal que quand le Belge fait son plein, la moitié de ce qu'il paie va dans les caisses de l'État; mais quand ces compagnies maritimes ou aériennes prennent du kérosène, elles ne paient absolument rien. Cela rapportera 4 milliards et vous serez tout près de votre objectif.

Monsieur le premier ministre, à part de votre chat Maximus, qui est très actif sur les réseaux sociaux et très sympathique, on n'a pas beaucoup de nouvelles de ce qui se passe au gouvernement.

Nous avons récemment appris que vous invitiez les présidents de partis, ce qui veut dire que vous renégociez tout. Ce sera ma première question. Renégociez-vous aussi, par exemple, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail?

Pendant que le gouvernement patauge et n'a pas l'air d'avancer, les gens, eux, ne restent pas les bras croisés. Après la grande manifestation où on était 140 000 dans les rues, quatre jours d'action se préparent. On commence le dimanche, consacré aux droits des femmes; après, les services publics et les enseignants enchaînent; le mercredi, il y aura une grève générale.

Une grève générale, cela vous embête, mais les gens, quand ils sont en grève, ils veulent vous envoyer deux messages. Le premier message, monsieur le premier ministre, c'est que sans eux, sans tous les gens qui, tous les jours, travaillent dans nos hôpitaux, qui vont sur les chantiers, qui travaillent dans nos services publics, qui vont dans les usines, ce pays ne fonctionne pas. Ce sont eux qui créent la richesse. Et le deuxième message, c'est qu'ils ne sont pas d'accord avec que tout ce que vous avez proposé jusqu'ici, les nouveaux plans, augmenter la TVA, chipoter à l'indexation des salaires, la réforme des pensions et la réforme du marché du travail avec les primes de nuit. Ils ne sont pas d'accord avec ça.

Monsieur le premier ministre, au lieu de rester entre vous, de discuter entre vous au 16 rue de la Loi, avec votre chat, peut-être devriez-vous sortir. Allez-vous enfin écouter les gens qui se mobilisent dans la rue?

Mijnheer de premier, uit de jongste vooruitzichten van de Europese Commissie blijkt dat België volgend jaar het grootste tekort van de ganse Eurozone zal kennen. In 2027 zal het tekort op dat van Polen na zelfs het grootste van gans Europa worden. De cijfers worden dus nog slechter dan de eerdere ramingen van het Monitoringcomité of de Nationale Bank.

Bovendien kunnen we vaststellen dat de regering-De Wever ondanks de aanhoudende verslechtering van die cijfers geen vooruitgang boekt in de onderhandelingen. De aangekondigde zoektocht naar 10 miljard euro lijkt muurvast te zitten, besprekingen stokken, deadlines werden overschreden en van de eerder gevraagde 50 dagen blijven nog slechts 35 dagen over.

Aan de voordeur van de Wetstraat 16 gebeurt dus niets, maar aan de achterdeur is er meer activiteit. Vrijdag, collega’s, verscheen op de aftandse website van deze Kamer in alle stilte een aanpassing van de uitgavenbegroting. Uw ministers willen nog snel wat budgetten aanpassen voor de komst van de voorlopige twaalfden.

Hoewel uw regering het strengste asielbeleid ooit zou voeren, blijkt uit de aangepaste begroting dat het asielbudget nogmaals wordt verhoogd. Zo stijgt de dotatie aan Fedasil nog verder, terwijl we al aan een recordbedrag zaten. Ook in de provisies zien we extra uitgaven voor asielzoekers, minder geld voor politie en justitie en, hoe kan het ook anders, opnieuw meer geld voor de Europese Unie.

Mijnheer de premier, hoe zit het nu met die onderhandelingen? Twee weken geleden zei u hier: "Onze situatie verdraagt geen uitstel meer. We mogen ons niet laten verlammen. We moeten doorpakken, zo niet dreigen we in een spiraal terecht te komen van oplopende rente en stijgende rente." Het is echter net dat wat nu gebeurt. Hoe ziet u uw verpletterende verantwoordelijkheid?

Mijnheer de premier, op 6 november, nota bene op dezelfde dag waarop u 50 dagen uitstel vroeg aan de Koning, zei u in dit halfrond: "De budgettaire situatie is zeer ernstig. We kunnen ons geen uitstelgedrag veroorloven." Vorige week voegde u daar het volgende aan toe: "Het is vaak wanneer u niets ziet dat het meeste gebeurt. Als u iets ziet, is het meestal iets wat we liever niet laten zien. Veel kan ik daarover niet zeggen, want elk woord is er een te veel."

Welnu, mijnheer de premier, uw coalitiepartners zijn het daar niet mee eens. Vorige week werd de helft van de Villa Politica -uitzending gekaapt door de voorzitter van de MR. Uw andere coalitiepartners schuimen eveneens de studio’s af. Op die manier geven zij eigenlijk toe dat er weinig gebeurt. We naderen eind november en van uw 50 dagen zijn er 14 verstreken. Er blijven er nog 36 over, vandaag inbegrepen. Ondertussen horen we geen enkel idee van uw meerderheid dat richting een oplossing gaat. Wat we wel horen van uw meerderheid, is hoe het probleem groter wordt gemaakt. De fractieleider van uw eigen partij heeft hier vorige week gezegd dat de vertraging van de begroting een kost heeft van minstens 1 miljard euro, boven op de oefening die u reeds aan het maken bent.

Mijnheer de premier, u gaat het rotten van de begroting stoppen. Om dat te doen, laat u de zaken nog meer rotten. Ik moet zeggen dat ik blij ben dat u mijn huisarts niet bent, want uw behandelingen zijn een beetje speciaal.

Kunt u bevestigen dat het uitstel van de begroting minstens 1 miljard euro zal kosten? Draagt u de politieke verantwoordelijkheid voor dit oplopend begrotingstekort?

Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de eerste minister, maar net als vorige week krijgen we geen antwoorden. We zien zogezegd niets, omdat u in stilte zou werken, maar volgens mij is het, omdat er niets gebeurt. Er gebeurt niets. Er is stilstand. Het dramatische is – en we hebben dit ook gehoord van collega Vanbesien – dat, zelfs als u een akkoord bewerkstelligt, er meer dan 1 miljard euro verloren is gegaan. Dat is doodzonde.

Onze fractie – ik herhaal het – reikt u de hand, als u goede voorstellen hebt waarover u geen akkoord kunt bereiken in uw regering. Kom ermee naar het Parlement. We zijn bereid u te helpen en die voorstellen te steunen.

We hebben zelf ook voorstellen ingediend, onder andere inzake de energiekorting voor de bedrijven, flexibele nachtarbeid, flexibele overuren, flexi-jobs in alle sectoren. We doen dat ten behoeve van onze economie en voor de mensen in ons land. Doorbreek de stilstand en maak er werk van.

Monsieur le premier ministre, je pense que vous vous êtes trompé de réponse. Vous avez lu celle de la semaine dernière, ou bien celle de la semaine d'avant, ou de la semaine encore avant. Chaque semaine, c'est le même cinéma. Vous ne répondez à aucune question et vous faites des petites blagues, des petites blagues comme vous en faites sur les réseaux sociaux. Mais, vos petites blagues, monsieur le premier ministre, elles ne font plus rire personne. Et elles ne font pas rire les Belges, parce qu'on voit bien quel jeu il y a derrière.

La semaine dernière, votre ministre des Finances est venu ici en disant "On va augmenter la TVA sur le gaz, parce que c'est une mesure pour le climat." Mais le climat, il a bon dos. Quand c'est pour faire payer les familles et augmenter les factures de gaz, c'est la faute du climat. Mais, quand on vous dit ici "Faites payer les grands pollueurs, faites payer les transporteurs maritimes basés à Anvers", là non, tout d'un coup on ne les fait plus payer.

Monsieur le premier ministre, votre cirque, tout le monde l'a compris et personne n'est dupe.

Monsieur le premier ministre, c'est vraiment incroyable! Je vous ai demandé si vous alliez tenir compte des quatre jours d'action et de grève qui s'annoncent ainsi que des travailleurs et travailleuses de ce pays qui vous disent qu'ils ne sont pas d'accord. Et vous ne pipez pas un mot là-dessus, c'est juste scandaleux!

Mais bon, on savait déjà, les gens le savaient, que ce gouvernement est contre les travailleurs et les travailleuses, et pas du tout pour les travailleurs et les travailleuses. Or des solutions par rapport à ce que vous proposez, il en existe effectivement: arrêtez de donner des cadeaux aux entreprises sans compter, allez chercher l'argent chez les plus riches et arrêtez l'armement!

De toute façon, monsieur le premier ministre, même si vous ne voulez pas les écouter, les gens seront dans la rue la semaine prochaine et ils se feront entendre. Sachez-le!

Mijnheer de premier, begin november vroeg u 50 dagen aan uw goede vriend, de Koning van België. Ondertussen zijn we twee weken later en u hebt opnieuw tijd verloren zonder enige vooruitgang, zonder akkoord. Het wordt alleen maar erger. Afgelopen week werd duidelijk dat Brussel afstevent op een shutdown en België op het grootste tekort van de hele eurozone, zelfs van heel Europa. U hebt het vaak over een col buiten categorie, maar onder u en uw regering zitten we in de afdaling. We rijden zonder remmen de afgrond in.

Wat zien we? Uw regering vraagt via begrotingsaanpassingen dit jaar nog meer geld voor asielzoekers en met haar voorstellen voor nieuwe belastingen, btw-verhoging en indexsprongen ondergraaft zij verder de koopkracht van de Vlamingen. U doet exact hetzelfde als de regering-De Croo. Het Vlaams Belang wil net het omgekeerde: minder migratie, zodat er meer geld is voor meer koopkracht.

Premier, ik zou mezelf niet zijn, als ik niet met constructieve oplossingen kwam. Ik heb ze al eerder voorgesteld, maar u hebt het belang van herhaling zonet aangegeven. Ik zal daarom mijn oplossingen herhalen, zodat u ze niet vergeet. Misschien bent u er in alle luwte reeds mee aan de slag gegaan, wie weet. Laat uw klavertjevier los. Laat de btw-verhoging, de indexsprong, de besparingen in de gezondheidszorg en de harde aanpak van langdurig zieken los. Die mayonaise pakt niet. Onderzoek daarentegen alternatieven. Sluit de achterpoortjes waarlangs de inkomsten wegvloeien. Bouw de fossiele subsidies af. Houd de bedrijfssubsidies tegen het licht en zorg er voor dat ook de hoogste inkomens op eenzelfde manier bijdragen als de middenklasse. Ziedaar mijn constructieve bijdrage aan de moeilijke opdracht. Gratis en voor niets.

Monsieur le premier ministre, pendant que votre coalition, de manière assez irresponsable, se déchire sur le budget, le reste du monde continue à tourner, et n'attend pas l'Arizona. Ces derniers, jours, des attaques russes d'une ampleur sans précédent ont frappé l'ouest du pays, faisant vingt-six morts, dont trois enfants. On apprend aussi que des négociations de moins en moins secrètes sont en cours entre les États-Unis et la Russie. Elles comporteraient des concessions majeures de la part de l'Ukraine. Tout cela se fait évidemment, comme d'habitude, dans le dos des Européens. Nous vivons donc peut-être un momentum important de ce conflit, et nous devons soutenir l'Ukraine plus que jamais.

On le sait, les Européens, voudraient bien faire un prêt de 140 milliards à l'Ukraine. La garantie de ce prêt serait constituée par les quelque 210 milliards d'avoirs russes gelés qui se trouvent sur notre territoire. Mais le mécanisme qui pourrait nous permettre de le faire est pour l'instant bloqué, car la Belgique, c'est-à-dire vous – c'est bizarre, mais c'est comme ça –, bloque le dossier, parce que vous n'avez pas de garanties juridiques suffisantes.

Je pense, monsieur le premier ministre, que vous êtes un partisan assez fervent du soutien à l'Ukraine. Je crois aussi que vos réserves sur les garanties juridiques, et vos doutes, sont légitimes et fondés. Mais je pense qu'il faut pouvoir atterrir, vu la manière dont les événements s'accélèrent.

Vous avez rencontré récemment la présidente de la Commission européenne. Elle aurait, paraît-il, apporté à votre attention des garanties des États membres. Qu'en est-il? Pouvez-vous nous en parler? Quelles solutions voyez-vous pour que demain, l'Europe et la Belgique puissent aider davantage l'Ukraine? Que ce soit sur le terrain ou autour de la table des négociations, ce pays va avoir besoin de notre soutien plus que jamais. Il faut donc absolument lever les doutes et obtenir les garanties nécessaires. Que pouvez-vous nous apprendre à ce sujet?

Mijnheer de eerste minister, België bevindt zich in een uitzonderlijke positie. Via Euroclear ligt een enorm deel van de bevroren Russische staatsmiddelen bij ons, meer dan 140 miljard euro. Geen enkel ander Europees land draagt een dergelijke verantwoordelijkheid. Die situatie brengt een enorme druk met zich mee, maar ook enorme risico's.

Europa wil terecht Oekraïne blijven steunen; dat is duidelijk. De rente op die middelen wordt daar vandaag voor gebruikt.

De voorbije weken zien we op Europees vlak voorstellen opduiken om nog verder te gaan, zoals het gebruik van die tegoeden zelf als een garantie voor leningen. Dat zou kunnen leiden tot rechtszaken en immense schadeclaims tegen ons land. Ons land staat dus in het midden van een financieel en geopolitiek spanningsveld.

De vraag is niet of we Oekraïne moeten blijven steunen, want daarover bestaat een brede eensgezindheid, maar wel hoe we dat doen zonder België in juridische of financiële avonturen te storten en zonder de stabiliteit van onze financiële instellingen te ondergraven.

Mijnheer de eerste minister, ik heb maar één cruciale vraag. Welke concrete garanties heeft de Europese Commissie aan België gegeven om ons land te beschermen tegen mogelijke claims en rechtszaken of grote financiële gevolgen die kunnen voortvloeien uit het gebruik van die bevroren Russische tegoeden?

Merci, monsieur le premier ministre, pour votre réponse complète.

Je crois que nous savons tous que, quand la présidente de la Commission européenne présente ces trois options, elle sait que les deux premières – vous l'avez vous-même énoncé – ne sont pas praticables. On tourne donc sur la troisième et sur les garanties que vous essayez d'obtenir. Je crois que vous avez raison: sans partage des risques, il est impossible de s'avancer plus loin.

J'espère donc que la raison, parmi les États membres qui décideront, l'emportera, si possible même avant le prochain Conseil européen qui se déroulera en décembre. Vu l'évolution de la situation, on ne peut pas attendre.

Deuxièmement, c'est le genre de dossiers qui doit nous ramener sur terre. Vous avez parlé, en réponse à une autre question, du théâtre politique. Quand on voit l'état du monde qui s'invite chez nous, que nous sommes survolés par des drones hostiles capables de faire fermer des aéroports civils pendant plusieurs heures, ou tous les soirs de la semaine si cela leur chante; quand on voit que nous sommes attaqués par le narcotrafic, et les difficultés que nous avons, il est plus que temps que l'Arizona se retrouve une cohérence, un budget pour l'intérieur, mais aussi pour notre stature internationale.

Mijnheer de premier, bedankt voor uw antwoord. Ik wil het hier nog een keer herhalen zodat het zeker duidelijk is: we moeten Oekraïne blijven steunen. Ik ben er echt van overtuigd dat elke euro steun die we nu aan Oekraïne geven de beste investering is in defensie die we ons kunnen inbeelden.

De manier waarop we dat doen, is echter heel belangrijk. Uw antwoord stelt mij dan ook gerust. Het stelt mij gerust dat de regering volhardt in de boosheid en spijkerharde garanties blijft eisen. Premier, u hebt zelf al de metafoor van de gouden kip gebruikt. Als we vandaag echter de kip met de gouden eieren zouden slachten, dan zou het wel eens kunnen dat wij daarna een bijzonder zure vol-au-vent voorgeschoteld krijgen.

(…)

Mevrouw de voorzitster, de premier verklaarde eerder in de Kamer dat de lopende begrotingsonderhandelingen “cruciaal zijn om België uit het vizier van de internationale markten te houden”. Die ratings houden daar trouwens verband mee. Hij wees op een mogelijk rentesneeuwbaleffect en benadrukte dat geen actie gelijkstaat aan schuldig verzuim. Dat waren zijn woorden.

Tegelijk worden de inhoud en de voortgang van de onderhandelingen zorgvuldig afgeschermd. Toch lekken via de pers concrete pistes uit: een indexsprong die vooral de uitkeringen en de hogere lonen zou treffen, een verstrenging van het beleid tegenover langdurig zieken, een verlaging van de groeinorm in de gezondheidszorg en een forse btw-verhoging. Aangezien een volledig uitgewerkt saneringsplan tegen 14 oktober niet haalbaar bleek te zijn - de deadlines zijn ondertussen al verplaatst - circuleert in de Wetstraat het idee om voorlopig te werken met een hoofdlijnenakkoord.

Intussen stijgt de federale rentevoet en blijft de begrotingssituatie zorgwekkend. Moody’s heeft zijn rapport gepubliceerd en de financiële markten lijken België steeds meer met Frankrijk te vergelijken, terwijl landen als Spanje en Portugal intussen goedkoper lenen.

De premier stelde dat zijn hervormingen structureel effect zullen hebben, maar volgens het Monitoringcomité, de Nationale Bank en diverse onafhankelijke instellingen blijven de tekorten ontsporen, tot bijna 40 miljard euro in 2029.

Mijnheer de minister van Begroting, hoe beoordeelt u de houdbaarheid van de pistes die momenteel binnen de regering circuleren, in het bijzonder met betrekking tot hun impact op de koopkracht van de werkende middenklasse, denk bijvoorbeeld maar aan die btw-verhoging?

Waarom lijkt de regering opnieuw te kiezen voor maatregelen die voornamelijk werkenden en gepensioneerden treffen, in plaats van te besparen op het politieke apparaat en inefficiënties binnen de federale overheid?

Hoe verklaart u dat landen die wel grondig hebben gesaneerd, zoals Ierland en Portugal, vandaag aanzienlijk goedkoper kunnen lenen dan België, ondanks hun vergelijkbare uitgangsposities enkele jaren geleden?

Dan ga ik naadloos over naar mijn tweede vraag, mevrouw de voorzitster. Op 15 oktober 2025 diende de regering haar ontwerpbegrotingsplan of draft budgetary plan voor 2026 over te maken aan de Europese Commissie. Dat is uiteraard niet gebeurd.

Dat plan moest dienen als basis voor de verdere beoordeling van het zevenjarig traject dat België aan de Europese Commissie had voorgelegd om de netto-uitgavennorm te behalen en de buitensporigtekortprocedure te vermijden. Voor die laatste doelstelling moet tegen het einde van het traject de overheidsschuld een aannemelijke neerwaartse trend volgen en moet het vorderingensaldo, zoals beloofd in het regeerakkoord, onder 3 % van het bbp worden gebracht en gehouden.

Wanneer beoogt de regering het ontwerpbegrotingsplan voor 2026 aan de Europese Commissie te bezorgen? Zal dat na Kerstmis gebeuren?

Heeft de regering met de Europese Commissie gecommuniceerd over die laattijdige indiening en wat was de reactie van de Commissie? Welke sancties kan de regering oplopen voor het laattijdig indienen van het ontwerp van begrotingsplan?

Zal de regering een aanpassing van het Belgisch budgettair structureel plan voor de middellange termijn voorstellen, om dat af te stemmen op een eventueel aangepaste federale meerjarenbegroting?

Wanneer zullen er begrotingsmaatregelen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in het budgettair structureel plan worden opgenomen?

Dat brengt mij bij mijn laatste vraag, over de actualisering van het meerjarenplan. In dat plan, het budgettair structureel plan voor de middellange termijn, werd een zevenjarig kader geschetst waarbinnen de verschillende overheden zouden werken om de netto-uitgavengroei, het vorderingensaldo en de schuldgraad op middellange termijn onder controle te houden. Zo werd onder meer vooropgesteld, zoals ik al vermeldde, dat het vorderingensaldo tegen 2029 zou dalen tot 3 %, om vervolgens zelfs verder te dalen tot 2,5 % in 2030 en tot 2 % in 2031.

Daarbij heb ik enkele vragen, mijnheer de minister. Acht u de veronderstellingen en de doelstellingen in dat meerjarenplan op dit moment nog realistisch en geloofwaardig? Ons lijkt dat alvast niet het geval.

In hoeverre acht u het noodzakelijk om dat meerjarenplan bij te werken? Verwacht de Europese Commissie een actualisering? Indien dat zo is, wat is dan de uiterste datum om die te realiseren?

Op welke wijze zullen de ontbrekende engagementen voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden ingevuld of aangevuld? Hebt u daarover al contact gehad met de bevoegde minister van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest? Heeft de Europese Commissie de federale regering daarover al aangesproken?

Was er sinds 15 oktober enig contact tussen de federale regering en de Europese Commissie over dat meerjarenplan, dan wel over het ontwerp van begrotingsplan? Klopt het dat er uitstel werd verkregen voor de indiening van het ontwerp van begrotingsplan, maar dat de deadline toch werd gemist?

Hoe beoogt de regering dit te verhelpen?

Tot slot, werden er met betrekking tot de budgettaire cyclus en de eerder genoemde documenten concrete afspraken gemaakt met de Europese Commissie?

Mijnheer de minister, in principe moest u tegen 15 oktober 2025 de federale begroting aan de Europese Commissie bezorgen. U hebt ons laten weten dat u een uitstel van enkele weken had aangevraagd. Intussen weten we allemaal dat deze regering zal werken met voorlopige twaalfden vanaf begin januari.

Ik heb twee korte vragen voor u. Kunt u toelichten wat de reactie van de Europese Commissie was op deze aankondiging, met name op het uitstel en het werken met twaalfden? Hebt u een meer nauwkeurige tijdlijn gegeven aan de Commissie?

Kunt u daarnaast de documenten en de schriftelijke uitwisseling tussen u en de Commissie over het uitstel en de toepassing van de twaalfden aan het Parlement bezorgen?

Mijnheer de minister, u had in De Zevende Dag aangekondigd geen stand-upcomedy meer te doen, maar dit is toch een sterk staaltje.

We hollen van uitstel naar uitstel en mogelijk zelfs naar een totaal afstel van die plannen met Europa. U blijft zeer vaag en zegt dat zodra de regering een akkoord heeft, ze alles zal indienen. Uiteraard zal dat zo zijn, zo ver waren we ook al, maar er is geen akkoord. Uw antwoorden blijven vaag, ontwijkend en vooral totaal niet in verhouding met de budgettaire ravage die op ons afkomt en die u en uw regering momenteel aanrichten. De Europese Commissie vraagt duidelijkheid, de burgers vragen duidelijkheid en het Parlement vraagt duidelijkheid, maar deze regering levert vandaag opnieuw alleen maar uitvluchten.

U zegt dat u zich zult houden aan het meerjarenplan dat aan Europa werd bezorgd. Weet u wat daarin staat? Er staat dat de gezamenlijke overheid – dus niet enkel entiteit I zoals in uw regeerakkoord, maar alle entiteiten samen – het tekort in 2029 zal doen dalen tot 3 %, zelfs verder tot 2,5 % in 2030 en 2 % in 2031. Dat zijn de cijfers die daarin staan, waarde collega’s. U zegt hier dat België zich zal engageren om zich daaraan te houden. Mijnheer de minister, dat is echt stand-upcomedy. U kent de cijfers, u weet hoe dramatisch die zijn en toch blijft u hier het zonlicht ontkennen.

Op Brussel gaat u zelfs niet meer in, dus dat meerjarenplan was al een luchtkasteel bij de indiening. Vandaag, als we de nieuwe rapporten bekijken, is dat luchtkasteel een ingestort kaartenhuis geworden. De Brusselse gaten, waar ik het net over had, zullen opnieuw moeten worden gedicht met Vlaams geld. En u kijkt gewoon weg. U beantwoordt zelfs de vragen daarover niet in het Parlement. Dat is, mijnheer de minister, schuldig verzuim.

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. U hebt het over politieke profilering, maar ik weet niet waarover u het hebt. U zou misschien best zelf wat aan politieke profilering doen. U hoopt een ambitieus meerjarenplan te kunnen indienen. Het gaat echter niet over wat u zult indienen, want dat hebt u al gedaan, het gaat over wat u zult uitvoeren. Tot nog toe hebt u nog niets uitgevoerd. Alle deadlines hebt u gemist, uw paasakkoord, uw zomerakkoord, uw herfstakkoord. Nu hopen wij op een kerstakkoord en misschien komt er volgend jaar een nieuw paasakkoord met de begroting. We gaan naar voorlopige twaalfden. Voor hoe lang, dat weet niemand. Dat weten wij niet en dat weet de Europese Commissie blijkbaar ook niet. Ik kan alleen vaststellen dat er absoluut geen respect is voor de Europese regels. Zelfs voor de deadlines is er geen respect. Dat is jammer, want u had die Europese regels zelf onderhandeld. Het is le flou total . We weten niets, we zijn geen stap verder. Ik ga ervan uit dat de Europese Commissie in dezelfde situatie verkeert als wij. Het is gewoon afwachten en intussen stevent België af op het grootste begrotingstekort van alle EU-landen. Zelfs Frankrijk doet het beter dan wij, wat echt ongezien is.

Mijnheer de voorzitter, ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.

Geachte minister Van Peteghem,

Uit de laatste macro-economische forecast van de Europese commissie blijkt dat ons begrotingstekort oploopt tot 5,9% van het BBP in 2027. De Commissie stelt vast dat hervormingen inzake de sociale zekerheid teniet gedaan worden door hogere defensie-uitgaven:

- Impact toenemende defensie-uitgaven op het begrotingstekort in 2026: +0,3% van het BBP

- Impact toenemende defensie-uitgaven op het begrotingstekort in 2027: +0,2% van het BBP

Daarnaast maakt de forecast ook gewag van een daling van inkomsten in 2027 (-0,3% van het BBP). Deze verwachte daling van inkomsten werd ook eerder door het Monitoringcomité aangehaald.

Deze cijfers bevestigen dat deze regering de begrotingsputten van morgen graaft via ongefinancierde defensie-uitgaven.

Ik heb de volgende vragen:

- Bent u het eens met de forecast van de Europese Commissie?

- Hoe gaat u, als minister van begroting, erop toezien dat deze ontsporing van de begroting omwille van defensie-uitgaven een halt wordt toegeroepen?

- Wat zal u ondernemen om de daling van de inkomsten vanaf 2027 tegen te gaan?

Monsieur le ministre, la Commission européenne distribue en ce moment les bulletins et le résultat de votre gouvernement est très mauvais. La Belgique recevra en effet le bonnet d'âne dans la matière "déficit budgétaire", puisque notre pays affiche désormais le plus gros déficit de la zone euro: 5,3 % en 2025, 5,5 % en 2026, 5,9 % en 2029. Pas vraiment de surprise ici puisque ces chiffres sont dans la droite ligne de ce qui a été annoncé il y a quelques mois par le Bureau du Plan et le Comité de monitoring.

Cette situation peu enviable s'ajoute à la procédure pour déficit excessif déjà ouverte contre notre pays. Pendant ce temps, que fait votre gouvernement? Rien, ou en tout cas beaucoup trop peu! Vous auriez pourtant dû demander la confiance de cette Chambre et y déposer un budget voici plus d'un mois maintenant.

Alors que l'horloge tourne vers la deadline de Noël – qui, on l'aura compris, n'est en réalité pas vraiment une deadline, même si on ne sait pas comment cela va tourner –, le premier ministre fait plutôt parler de lui pour ses performances artistiques sur les réseaux sociaux.

Monsieur le ministre du Budget, comment justifiez-vous l'inaction ou plutôt l'incapacité de votre gouvernement à adopter un plan budgétaire cohérent, ambitieux et faisant réellement contribuer les épaules les plus larges? Vous avez évoqué les fuites budgétaires énormes provoquées par les sociétés de management et la presse a fait état de la possibilité de limiter les distributions de dividendes exonérés de cotisations sociales et faiblement taxés à 200 000 euros. Ces pistes vous semblent-elles cohérentes? Combien pourraient-elles rapporter?

Collega’s, uit de jongste vooruitzichten van de Europese Commissie blijkt dat België volgend jaar het grootste begrotingstekort van de volledige eurozone zal kennen. In 2027 zou het tekort, op dat van Polen na, zelfs het grootste van de hele Europese Unie worden. Het tekort zou dit jaar al oplopen tot 5,3 % van het bbp, goed voor ongeveer 35 miljard euro, en richting 5,9 % evolueren tegen 2027. Dat laatste is aanzienlijk slechter dan eerdere ramingen van het Monitoringcomité of de Nationale Bank.

Bovendien kunnen we vaststellen dat deze federale regering, de regering-De Wever, ondanks de aanhoudende verslechtering van de cijfers, geen vooruitgang boekt in de begrotingsonderhandelingen. De aangekondigde zoektocht naar 10 miljard euro om een eerste kentering te realiseren lijkt muurvast te zitten. De besprekingen liggen stil, deadlines worden overschreden en van de eerder gevraagde 50 dagen blijven slechts 35 dagen over, zonder dat er een concreet ontwerpakkoord op tafel ligt. Tegelijkertijd worden bijkomende uitgaven, onder andere extra middelen voor Justitie, vooruitgeschoven, terwijl er binnen de coalitie grote onenigheid bestaat over de mogelijke inkomstenmaatregelen, zoals de koopkracht, beperkende maatregelen als btw-verhogingen of nieuwe belastingen.

Mijnheer de minister, hoe reageert u op de cijfers van de Europese Commissie? Kunt u bevestigen dat de cijfers van de Europese Commissie, 5,3 % dit jaar en 5,9 % tegen 2027, momenteel als uitgangspunt worden genomen in de begrotingsvoorbereiding? Hoe verhouden die cijfers zich tot de interne ramingen van uw administratie? Eigenlijk betekenen ze immers dat uw 10 miljard al zeker niet zal volstaan, maar net iets hoger moet zijn.

Hoe beoordeelt u de huidige stilstand in de begrotingsonderhandelingen?

Welke tijdlijn hanteert u als minister met betrekking tot het afronden van die begrotingsonderhandelingen, gelet op de herhaaldelijke overschrijding van eerdere deadlines? Welke tijdlijn acht u realistisch voor het verder verloop van de begrotingsopmaak en de begrotingscyclus van 2026?

Mijnheer de minister, de vragen lijken allemaal op elkaar en uw antwoorden lijken ook heel sterk op elkaar vanmiddag. Mijn vraag betrof de defensie-uitgaven. Het blijkt duidelijk dat deze voor een deel verantwoordelijk zijn voor het begrotingstekort. Dan is er ook het probleem dat deze defensie-uitgaven niet gefinancierd zijn. U herhaalt dat dit bij elke begroting bekeken wordt, maar er is geen begroting voor dit jaar, waardoor het probleem alleen maar groter wordt.

Ik wil ook herinneren dat de NAVO-norm, waarin België zich blindelings heeft ingeschreven, helemaal geen verplichting is. België is een soevereine staat. Andere staten, zoals Spanje, hebben andere keuzes gemaakt. Dit is dan ook een van de zaken die wij nodig achten. Stop met die blinde bewapeningswedloop, die het gat in de begroting alleen vergroot.

Op mijn laatste vraag kreeg ik ook geen antwoord. Wij zijn hier nochtans om antwoord te krijgen op vragen. Hoe komt het dat er een daling is van de inkomsten? Daarop bent u ook niet ingegaan. Ik blijf daar op mijn honger.

Monsieur le ministre, vous nous avez à nouveau apporté des réponses vagues quant au déroulement des négociations budgétaires. Bien évidemment, vous n'êtes pas le seul responsable de l'échec dans lequel votre gouvernement s'enlise. Néanmoins, je reste abasourdie par le fait que les membres de ce gouvernement ne se tournent pas vers les solutions qui sont pourtant à portée de main afin d'atteindre les objectifs qu'ils se sont assignés, à savoir trouver 10 milliards d'ici 2029. La lutte contre la fraude fiscale représente un enjeu qui peut vous permettre d'atteindre cet objectif. On peut aller chercher jusqu'à 30 milliards par an en luttant efficacement contre ce phénomène.

Votre parti a également mis sur la table la question d'une véritable réforme fiscale visant les sociétés de management en vue de réduire les niches fiscales et l'ingénierie fiscale, qui plombent le budget de l' É tat. Nous en avons besoin pour boucler le budget, mais également au nom d'une question de justice sociale et fiscale. Aujourd'hui, les gens ne sont plus d'accord de toujours fournir des efforts, tandis que d'autres qui ont véritablement les moyens ne veulent jamais contribuer à la hauteur des efforts qui sont demandés.

Monsieur le ministre, votre budget ne sera pas soutenu par la population et les grèves continueront de se multiplier si vous n'allez pas chercher l'argent là où il se trouve.

Mijnheer de minister, u bent er werkelijk in geslaagd om geen enkele van mijn vragen te beantwoorden. Ik heb u gevraagd of de Europese cijfers als basis worden genomen bij de onderhandelingen. Die vraag werd niet beantwoord. Ik heb u gevraagd hoe u de huidige stilstand evalueert en beoordeelt. Die vraag werd evenmin beantwoord. Ik heb u ten derde gevraagd wat de tijdlijn is voor de begroting voor 2026. Ook die vraag werd helemaal niet beantwoord. Geen enkele van mijn vragen werd beantwoord. Ik betreur dat, mijnheer de minister. De begroting ontspoort volledig. De onderhandelingen binnen uw regering zitten muurvast. Ondertussen ruziet uw coalitie verder over nieuwe belastingen, veeleer dan keuzes te maken en te snijden in de veel te grote uitgaven van dit land. Uw regering en uw premier, de heer De Wever, vroegen 50 dagen om 10 miljard euro te vinden. U verloor ondertussen al 15 dagen zonder één concrete lijn op papier te zetten. De regering-De Wever beloofde een budgettaire kentering. De enige kentering die we momenteel zien, is een kentering in de min: het verdere aftakelen van de begroting en de financiën van dit land, met steeds meer nieuwe uitgaven. Er zijn discussies over btw-verhogingen en nieuwe belastingen, maar geen enkel plan om de Belgische staat uiteindelijk zelf slanker en efficiënter te maken. Mijnheer de minister, dit land is kampioen in belastingen betalen. Het is ondertussen ook kampioen in het creëren van begrotingstekorten en schulden. Dat is geen pro-Vlaams beleid; dat is Belgisch wanbeheer.

Monsieur le ministre, à de très nombreuses reprises, je vous ai interrogés, vous et votre prédécesseuse, face à un mal qui ronge tout notre pays: le narcotrafic et ses conséquences sur notre État de droit et notre société. Je vous ai notamment interpellés sur les besoins de renforts urgents à la police judiciaire de Charleroi et, plus globalement, à la police fédérale, où l'on compte par milliers le manque d'enquêteurs.

"Nous sommes confrontés à une menace organisée qui sape nos institutions" a dernièrement écrit une juge d'instruction anversoise, dans une lettre publiée, anonymement, sur le site des cours et tribunaux de Belgique. Elle dénonce la montée en puissance des narcotrafiquants, en particulier à Anvers. La magistrate a, elle-même, déjà dû vivre quatre mois sous surveillance après avoir reçu des menaces de trafiquants de drogue. Pour cette juge d'instruction anversoise, les caractéristiques d'un narco-État sont désormais présentes chez nous: économie illégale, corruption et violence.

À l'heure où certains aimeraient pointer uniquement la capitale du doigt, l'État doit s'attaquer à cette évolution inquiétante de la criminalité organisée à l'échelle nationale, en renforçant réellement la police fédérale et la justice, mais aussi la santé publique. Le budget de l'Arizona ne le permet cependant pas. Pas encore, en tout cas.

Monsieur le ministre, avec votre collègue chargée de la Justice, comment réagissez-vous à cette lettre ouverte? Quelles actions concrètes comptez-vous prendre pour renforcer les appareils policiers et judiciaires dans notre pays? Que prévoyez-vous face aux risques liés à la corruption?

Le budget 2026 de l'Arizona patine. Qu'avez-vous demandé comme budget pour renforcer votre SPF dans ce cadre? Qu'en est-il d'un fonds "CrimOrg", proposé via une proposition de loi par mon groupe depuis des années?

Mijnheer de minister, wij moeten niet enkel in Brussel, maar ook op andere plaatsen strijd tegen drugs voeren. Vandaar mijn drie vragen.

Ten eerste, drugsbendes zijn de baas op het Alphonse Lemmensplein in Anderlecht, een plein dat u wellicht niet onbekend is, met straatgeweld tot gevolg. Controles door bijvoorbeeld Parking.Brussels blijven achterwege wegens intimidatie en agressie. Er is sprake van structurele drugshandel, vernieling van infrastructuur en gerichte sabotage van de verlichting. Kortom, het is een place not to be . Daarom moeten wij daar iets tegenover durven te stellen. Het mag geen zone worden zonder wetten of regels. Dat wordt ook bevestigd door uw partijgenote en schepen in Anderlecht. Hebt u kennis kunnen nemen van de schrijnende onveiligheidsproblematiek?

Welke bijkomende maatregelen kunt u nemen om het Alphonse Lemmensplein en de rest van de gemeente te stabiliseren? Kan een hotspotplan worden opgelegd in samenwerking met andere diensten en overheden? Werden er reeds afspraken gemaakt met de politie en het parket met het oog op een lik-op-stukbeleid?

Er zou sprake zijn van een structurele onderbezetting bij interventie en recherche ter plaatse. Kan ter zake soelaas worden geboden door detacheringen of bijkomende budgetten? Hoelang duurt het nog – dit is een politieke vraag – vooraleer er een eengemaakte politiezone in Brussel komt? Ik weet dat u daarmee bezig bent, maar het is mij niet altijd duidelijk hoe snel we die eengemaakte zone mogen verwachten.

Ten tweede – deze vragen sluiten daarop aan –, magistraten worden alsmaar vaker door georganiseerde criminelen bedreigd; zij moeten onderduiken, krijgen politiebescherming en moeten soms vanuit safehouses hun werk doen. De Antwerpse magistratuur trok reeds in een open brief aan de alarmbel en vroeg om snel uitvoerbare maatregelen.

Het kan uiteraard niet de bedoeling zijn dat magistraten in angst hun werk moeten doen of daar zelfs niet toe komen. Kunt u een vast operationeel aanspreekpunt bij de FOD Binnenlandse Zaken of de federale politie voor bedreigingen van magistraten oprichten?

Hoe verloopt een en ander, indien een magistraat zich bedreigd voelt? Bij wie moet hij aankloppen? Kan hij daar op een adequate en snelle manier geholpen worden?

Het is wellicht ook nuttig om te weten of het een wijdverbreid fenomeen is. Met andere woorden, waren de voorbije jaren wel meer magistraten het slachtoffer dan wel of het een recent verschijnsel is? Mijn buikgevoel zegt dat de bedreigingen alleen maar toenemen, maar ik beschik niet over concrete cijfers.

Hoe wordt informatie bij het OCAD, de politie en het parket gedeeld om de georganiseerde drugscriminaliteit en het narcoterrorisme gezamenlijk aan te pakken?

Ik heb, ten slotte, nog een politiek geïnspireerde vraag. Hoe staat het nu met het plan om het leger in te zetten in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit? Minister Francken kondigde aan dat hij tegen april 2026 een wettelijke regeling zou uitwerken om militairen in de straten van Brussel en op andere hotspots in ons land in te zetten. Volgens de heer Vandemaele zou minister Francken naar eigen zeggen vandaag dat al voor het einde van het jaar in orde willen brengen. Hoe moeten we die inzet van militairen zien? Worden er gemengde patrouilles ingezet? Of blijft het bij afzonderlijke bevoegdheden waarbij de militairen statische bewakingsopdrachten krijgen, zodat er meer capaciteit vrijkomt voor politieagenten? Voor mij is dat allemaal niet meer duidelijk.

Als het politiek voor de parlementsleden al niet duidelijk is, hoe kan het dan duidelijk zijn op het terrein, voor onze politieagenten en onze burgers? Het is van het grootste belang dat wij als beleidsmakers, mijnheer de minister, duidelijkheid scheppen. Ik verwacht dan ook een helder antwoord daarop vandaag.

Monsieur le ministre, depuis quelques mois, nous sommes plusieurs à vous interroger sur la question du trafic de drogue, ce cancer qui se propage dans nos quartiers, dans les grandes villes de Belgique. Depuis des mois, nous vous posons des questions quant aux moyens nécessaires à allouer aux services de police pour démanteler les réseaux. Si je vous interroge aujourd'hui, c'est parce que, jour après jour, les étapes sont franchies. On va encore un peu plus loin.

J'ai rédigé ma question lorsque j'ai vu – comme moi, vous l'avez vu –ce qui s'est passé à Anderlecht et lorsque j'ai vu, ce qui fait froid dans le dos, un enfant de 11 ans blessé par des tirs. Imaginons un seul instant que cet enfant ait été le nôtre! Je sais que, comme à moi, cette problématique vous tient à cœur, mais je sais aussi que, pour pouvoir résoudre le problème et trouver une solution, il faut des moyens. Il faut donner des capacités à nos services de police pour qu'ils puissent réagir.

Vous savez, comme moi, ce qui se passe aujourd'hui en Europe et en France car vous suivez l'actualité, et notamment à Marseille, où ces trafiquants et criminels sont maintenant arrivés à des méthodes d'intimidation où ils tuent les proches de militants qui combattent le trafic de drogue dans les quartiers. Vous avez suivi, comme moi, la mort de Mehdi, un innocent, dont le frère était un militant contre les trafiquants de drogue et qui cherchait une solution. Eh bien pour l'intimider, on a tué son frère.

Monsieur le ministre, en février dernier, j'avais interpellé le premier ministre avec deux questions: premièrement, qu'en est-il d'une task force pour réunir l'ensemble des forces vives de notre pays et trouver une solution pour éradiquer ce problème? Et deuxièmement, quand un Conseil des ministres européens se réunira-t-il sur la question pour s'exprimer d'une seule voix contre ces criminels et ne plus leur laisser de place dans nos quartiers?

Ik verwijs naar de schriftelijke versie van mijn vraag.

Op 12/11/2025 verscheen opnieuw een opmerkelijk artikel in de krant met getuigenissen van de agenten van de federale reserve die nu ingezet worden rond Brussel Zuid om mee te helpen met de bestrijding van de drugscriminaliteit. De kritieken die zij uiten zijn bijzonder stevig. Daarom volgende vragen:

Net zoals de kritiek die er is gekomen vanuit de agenten die het waterkanon bedienen nemen ook deze agenten hun toevlucht tot de pers. We horen dat deze agenten hun grieven altijd eerst herhaaldelijk intern hebben geuit maar niet gehoord worden. De vraag is dan ook: wat loopt er mank in de interne organisaties dat de betrokken agenten niet gehoord worden en geen andere uitweg zien dan verklaringen afleggen in de pers?

Klopt het dat er binnen de federale reserve zeer veel afwezigheid door ziekte is en dat er bij momenten tot 40 agenten in deze groep ziek zijn door afwezigheid? Wat is er gebeurd met deze vaststellingen?

De agenten geven aan dat ze de opdracht krijgen maar dat ze geen controles mogen/moeten uitvoeren, enkel patrouilleren. Ze worden uitgelachen door de dealers ter plekke, geven ze aan. Welke orders hebben deze agenten gekregen? Klopt het dat ze gevraagd werden om geen actie te nemen want dat men nu al niet meer kan volgen met PV's en verdere afhandeling?

De betrokken agenten geven ook aan dat de lokale politie sinds hun aanwezigheid verdwenen is en 'rustig zit te wachten op hun bureau tot er een incident is'. Klopt dat? Zijn er nu meer agenten of zijn de lokale agenten gewoon elders aan het werk?

De agenten verklaren dat ze zonder duidelijke briefing de straat worden opgestuurd en dat ze vanuit de zone Brussel Zuid ook geen toegang krijgen tot FOCUS, waar ze alle relevante informatie zouden kunnen vinden. Kloppen deze beweringen? En als de agenten geen toegang hebben tot FOCUS, waar halen ze de zelfde informatie dan wel?

De agenten van de Federale reserve stellen voor om met gemengde teams te werken. De agenten van de Federale reserve kunnen dan de lokale agenten beschermen tijdens hun interventies. Hoe kijkt u naar dat idee?

Monsieur le ministre, en ce qui concerne le narcotrafic, je ne vous cache pas que je suis, comme certains de mes collègues, de plus en plus inquiet. En effet, pendant que les fusillades se succèdent, que notre procureur du Roi est menacé de mort, ou que la France a, en plus de son parquet national financier, décidé de se doter prochainement d'un parquet national anticriminalité organisée pour faire face à cette menace, j'ai parfois l'impression qu'une partie de nos politiques sous-estiment cette menace et tentent de cantonner cette question à des quartiers – tels que le Peterbos, Clemenceau, ou ailleurs – ou à des sujets comme la fusion des zones de police, et qu'ils ne perçoivent pas toujours la gravité de la menace.

J'avais envie de vous interroger sur un aspect précis, que je voulais vous soumettre déjà la semaine dernière, et auquel votre collègue Clarinval a répondu en séance plénière, à savoir cette déclaration du procureur général Frédéric Van Leeuw: "Lutter contre la criminalité organisée, c'est aussi toucher à la liberté d'entreprendre, parce qu'on va devoir faire plus de contrôles. Voyez le port d'Anvers, il n'y a que 0,5 % des conteneurs qui sont contrôlés, et on nous dit clairement que si on contrôle 15 % des conteneurs, Anvers va perdre des parts de marché. Si on veut vraiment lutter contre la criminalité organisée, il faudra aussi accepter de perdre des points de PIB".

J'avais pourtant espéré que le ministre Clarinval m'apporte une réponse liée à ses compétences en É conomie, mais il s'est contenté d'une réponse assez classique sur ce qui est déjà fait. Toutefois, je voudrais bien de votre part des engagements et des chiffres sur le scanning que nous pouvons attendre au port d'Anvers et le scanning réel aujourd'hui. Je voudrais dire et répéter que tant que la drogue passera dans les ports, nous aurons des tirs de kalachnikov à Bruxelles et ailleurs, avec, le cas échéant, des vies d'enfants qui seront menacées.

Quels sont les détails du Plan Grandes Villes? Où en est la task force ? Allez-vous vous concerter avec le ministre des Finances sur l'historique de scanning des conteneurs?

Enfin, ne pourrions-nous pas nous inspirer de la France, qui investit dans un nouveau parquet consacré à la lutte contre la grande criminalité? Je vous remercie.

Monsieur le ministre, je ne vais pas refaire l'inventaire des nombreux faits de violence qu'on a connus cet été, depuis plusieurs mois maintenant, à Bruxelles et ailleurs également. Les risques se multiplient, les incidents se multiplient encore. Mon collègue a évoqué un cas malheureux. Récemment, une école a été touchée par un impact de balle.

Monsieur le ministre, étant donné la situation, pourriez-vous faire un état des lieux de l'ensemble des mesures que vous avez déjà évoquées et annoncées à de nombreuses reprises lorsqu'on vous a interpellé, notamment en séance plénière également.

Et, de manière plus précise, mes questions portent sur la task force que vous avez décidé de mettre en place avec les compétences Justice, Finance, Santé et Intérieur, bien entendu. Quelle est la fréquence des réunions de cette task force ? Quels sont les objectifs, les moyens? Et surtout, quelles sont les actions concrètes qui en ressortent?

Quant au fonds drogue, des travaux budgétaires sont en cours. D'ici 35 jours au plus tard, nous aurons un budget pour notre pays et j'espère que, dans ce budget, il y aura les réponses à nos questions concernant le fonds drogue. Quelles seront les recettes qui y seront affectées? Comment seront-elles utilisées? Il est temps de pouvoir répondre à ces questions précises. Monsieur le ministre, que pouvez-vous nous dire actuellement des travaux budgétaires concernant ce fonds de manière spécifique?

Enfin, comme mes collègues l'ont évoqué, il faut clarifier la question des équipes mixtes avec l'armée. Cette idée se mettra-t-elle en œuvre? À partir de quand?

Monsieur le ministre, la presse a récemment relayé les témoignages de policiers fédéraux de la FERES, réserve fédérale d'intervention, envoyés en renfort depuis plus d’un an dans la zone Bruxelles Midi. Ils décrivent une situation alarmante et révélatrice d’un grave dysfonctionnement. Ces policiers expliquent qu’ils patrouillent la nuit à Anderlecht, Saint-Gilles et Forest sans briefing, sans consignes opérationnelles, sans accès à l’application FOCUS, pourtant indispensable pour évaluer la dangerosité des situations, et pratiquement sans communication avec les équipes locales, qui n’interviendraient qu’en cas d’incident majeur.

Ils affirment que leur présence est devenue "de la figuration", que la zone locale leur demande de limiter les contrôles faute de capacité de suivi, et que les trafiquants le savent parfaitement.

Aussi, la FERES est trop souvent en sous-effectif pour des shifts de nuit, car un peloton entier serait en maladie. Ils expliquent ne pas comprendre pourquoi aucune patrouille mixte locale-fédérale n’est mise en place.

Enfin, la FERES formule deux propositions : Interdire l’usage des trottinettes dans certains quartiers et à certaines heures, car elles seraient utilisées par les trafiquants pour fuir, ce qui empêche toute poursuite sécurisée ; et investir dans des caméras de surveillance réellement performantes, alors que la dernière fusillade sur la place Bethléem, avec 28 coups de feu tirés, n’a fourni que des images floues.

Monsieur le ministre, au regard de l’ensemble de ces éléments rapportés par les policiers de terrain, comment justifiez-vous que des renforts fédéraux soient maintenus dans un dispositif qui semble dépourvu d’efficacité et de coordination? Avez-vous connaissance du refus de la zone Bruxelles Midi d’organiser des patrouilles mixtes avec la FERES? Quelles mesures comptez-vous prendre pour garantir que les policiers fédéraux disposent d’un cadre de travail coordonné avec les équipes locales? Comment expliquez-vous que la police fédérale ne dispose pas d’un accès à l’application FOCUS alors qu’elle est engagée dans des missions de terrain critiques? Envisagez-vous d’examiner les propositions formulées par la FERES? Le gouvernement pourrait-il envisager de conditionner les renforts fédéraux à une obligation pour la zone locale de mener une action cohérente et transparente, afin d’éviter que l’État fédéral ne serve de façade alors que le travail opérationnel ne suit pas? Le gouvernement a-t-il évalué l’impact de cette situation sur la sécurité des citoyens?

Merci monsieur le ministre pour ces réponses très détaillées. Je me réjouis de l'annonce de la création d'un fonds drogue, que nous portions aussi depuis un certain temps. J'espère qu'il sera alimenté par les prises que l'on fait grâce aux résultats des enquêtes depuis des années, prises qui constituent des millions d'euros d'après ce que les magistrats nous avaient expliqué lors des auditions en commission Justice-Intérieur il y a quelques années.

Pour le reste, il est nécessaire d'avoir davantage de moyens pour faire face à cette crise et à ce risque de narco-État, dénoncé par une série de magistrats.

Mijnheer de minister, dank voor uw omstandig antwoord. De strijd tegen drugs moet op alle fronten worden gevoerd. Ik zal uw antwoord nog eens nalezen.

Laat ik er wel enkele elementen uithalen, die mij zorgen baren. U stelt terecht dat de veiligheidsdiensten zichtbaarder moeten zijn in het straatbeeld en ik sta daar volledig achter. Tegelijkertijd verwijst u ook naar een cameranetwerk dat men over het hele land wil uitrollen. Daar ben ik dan weer een koele minnaar van. Ik pleit veel meer voor een doortastende, maar menselijke aanpak van onze veiligheidsdiensten en dat ontbreekt momenteel. Ik hoor u graag zeggen dat veiligheidsdiensten zichtbaar moeten zijn. Waarom worden die inspanningen niet volgehouden? Ik verwijs naar de razzia's van afgelopen zomer. Dergelijke acties moeten consistent worden uitgevoerd, anders is het slechts een doekje tegen het bloeden. De problematiek verschuift dan naar andere hotspots in onze hoofdstad. Het is nodig om wekelijks dergelijke razzia's te houden.

U sprak ook over de oprichting van een drugsfonds, waar ik volledig achter sta. Ook de nationale drugscommissaris vraagt daar al sinds de vorige legislatuur om en het duurt te lang, voor daar schot in de zaak komt. We hadden allang werk moeten maken van zo'n drugsfonds om het systeem van follow the money in de praktijk te brengen.

Op mijn vraag over de bedreiging van magistraten hebt u niet uitgebreid geantwoord. Dat hangt waarschijnlijk samen met de beveiligingstoestand en de opgelegde vertrouwelijkheid van politie- en beveiligingsdiensten daaromtrent. Uit uw antwoord leid ik wel af dat de beschermingsmaatregelen zullen worden aangescherpt, omdat het fenomeen aan kracht wint. Ik hoop vooral dat er geen slachtoffers vallen, vooraleer men hier de urgentie van inziet. Niet alleen magistraten verdienen bescherming, maar ook personen die andere openbare functies vervullen, zoals journalisten en advocaten.

Wat de inzet van het leger betreft, u maakt zich sterk dat het gaat om gemengde patrouilles. Heb ik dat correct begrepen, mijnheer de minister? Ik betwijfel, samen met heel wat politiemensen, of dat in de praktijk wel goed zal werken. Militairen genieten een andere opleiding dan onze politiemensen. Politiemensen staan in voor de openbare orde. Ik vind het wel een goede zaak, onze partij heeft dat ook altijd gesteund, dat militairen in het straatbeeld aanwezig zijn. Wij moeten inderdaad dat politiek signaal geven, om aan te geven dat het ons menens is. Naar aanleiding van de terrorismeaanslagen, jaren geleden, hebben we ook militairen door de straten laten patrouilleren. Dat had inderdaad een effect, want de criminaliteitscijfers zakten zienderogen. Ik hoop dat dat ook nu het effect zal zijn.

Om nu onmiddellijk dezelfde bevoegdheden van politieagenten ook aan militairen te geven, of omgekeerd, lijkt mij echter een moeilijke, praktische zaak, zeker om zo'n strategie op het terrein uit te rollen. Ik hoor nogal wat vragen rijzen over de coördinatie. Wie stuurt aan? Wie is leidinggevend? Is er een commandocentrum? Is het de lokale korpschef, die bepaalt hoe de gemengde patrouilles worden ingezet? Zo ja, waar worden die ingezet? Wat zijn de opdrachten van die gemengde patrouilles?

Terwijl we nog aan het wachten zijn op de eengemaakte politiezone in Brussel, zijn we precies al aan het lopen met de gemengde patrouilles. Ik heb daar misschien niet zoveel vertrouwen in als u. Ik hoor ook op het terrein, zeker in politiekringen, nog veel vragen daarrond. Ik hoop dat u daarin alleszins duidelijkheid kunt brengen.

Tot slot, ik hoor het u graag zeggen dat de taskforce duidelijk zijn, dat iedereen de mouwen moet opstropen en dat de strijd tegen drugs er eens is van iedereen. Dat is allemaal waar, mijnheer de minister, maar ik zie de taskforce in de praktijk niet. Ik zie geen concrete maatregelen. Het blijft wachten op resultaten. De drugsstrijd is terug van nooit weg geweest. Het wordt alleen maar erger in onze straten. Ik had gehoopt op een sense of urgency bij de taskforce. Ik had gehoopt dat de premier en u en andere ministers daar wel concretere maatregelen tegenover zouden zetten. Ik zie dat momenteel niet gebeuren. Ik hoop dat daarin alleszins verbetering komt.

Monsieur le ministre, merci pour vos réponses. Elles sont beaucoup plus précises et concrètes que ce que j'ai pu avoir jeudi dernier en séance plénière. Je vous en remercie.

Je tiens aussi à saluer les réponses en matière de renforts pour la police judiciaire fédérale, et ce qui va arriver. On sent bien que vous êtes bien impliqué dans votre fonction et que ce combat vous tient à cœur tout comme à nous.

Puisque j'ai enfin la réponse sur la task force – sur la mise en place de laquelle je n'avais pas encore reçu d'éléments nouveaux – j'ose espérer que l'ensemble du gouvernement est maintenant sur la même longueur d'onde que vous, et que vos collègues vous appuieront dans vos demandes budgétaires pour ce combat, qui doit être le nôtre.

Comme j'ai déjà pu le dire dans cette commission, je pense vraiment que dans le combat contre les trafiquants de drogues, contre le narcotrafic, il n'y a pas de majorité ni d'opposition. C'est un combat commun que nous devons mener, quel que soit le niveau de pouvoir ou la place qu'on occupe, pour défendre notre démocratie, défendre la place de l'État en Belgique; un État fort, face à ces voyous qui sont avant tout là pour tuer nos enfants, point à la ligne. Il ne faut pas chercher midi à 14 heures. Je pense vraiment qu'il faut y mettre les moyens.

Je vous remercie pour les réponses apportées. Nous continuerons évidemment à suivre avec un grand intérêt l'évolution de la mise en œuvre des différentes mesures qui seront prises. J’espère des moyens importants dans le budget 2026. Merci.

Merci, monsieur le ministre. Nous ne doutons pas de vos engagements, et je vous sais sincère. Merci pour vos réponses sur le renforcement des effectifs sur le terrain. Je n'ai pas d'inquiétudes avec ce gouvernement sur l'aspect "rue". Je sens votre ambition.

Je reste inquiet sur la recherche de l'argent. Vous avez décrit ce qui a été fait. Nous allons voir. Je suivrai cela avec attention.

Tout de même, vous avez parfois un certain discours de relativisation sur le port d'Anvers. Vous m'avez repris en disant: "Attention, toute la cocaïne n'entre pas à Anvers." Je voudrais relever juste un chiffre: en 2023, la douane belge a saisi 121 tonnes de cocaïne dans l'ensemble du pays. Sur ces 121 tonnes, 116 ont été saisies au port d'Anvers. Ce n'est "que" 96 %. C’est quand même… Je ne fais pas de fixette sur Anvers par plaisir, mais il n'y a pas photo, entre cette voie d'entrée – malheureusement – et le reste.

Alors, oui, on saisit de la drogue ailleurs. Par exemple, en 2024, on a saisi 120 kilos de drogue à l'aéroport de Zaventem dans des colis postaux.

On saisit quelques kilos d'un côté, des tonnes de l'autre. Voilà pourquoi j'interrogerai également M. Jambon, jusqu'à ce qu'un membre du gouvernement veuille bien me répondre sur le scan actuel, le pourcentage, le résultat que vous voulez atteindre et avec quels moyens. Néanmoins, je crains quelque peu que ce renvoi de balles ne soit pas toujours à la hauteur du combat, pour lequel nous avons en effet besoin d'une union non seulement de la majorité et de l'opposition, mais surtout de tous les départements régaliens en même temps.

Je vous le répète, et ce n'est pas moi qui avais pointé le problème mais bien le procureur général, Frédéric Van Leeuw: tant que le taux de détection restera aussi faible dans cette principale voie d'entrée, nous n'arrêterons pas les tirs et les fusillades à Bruxelles. Là est le nœud du problème.

Merci, monsieur le ministre, pour cette réponse très détaillée. J'entends que beaucoup de choses bougent, et c'est une bonne chose, même s'il reste énormément de travail à réaliser. Pour répondre à l'interpellation du collègue De Smet concernant la nécessité de garantir une coordination et une implication de tous les membres, je citerai cet objectif de task force , et je pense qu'il est vraiment primordial que tous les départements concernés s'inscrivent dans cette dynamique. J'entends ici que la méthodologie a été définie et finalisée, de sorte qu'il faut à présent se mettre au travail et garantir cette vision, cette coordination sur l'ensemble des thématiques concernées.

Sur le fonds Drogues, je me réjouis qu'un cadre légal ait été préparé. Il me semble assez urgent de le rendre opérationnel le plus rapidement possible, d'abord en raison des besoins, mais aussi en raison des enjeux budgétaires actuels. Je pense que le moment est idéal pour proposer ce texte dès que possible, afin que nous sachions quelles sont les recettes affectées, comment seront utilisés ces moyens et comment ils seront répartis. Fixer des règles peut paraître simple, mais en l'occurrence, il s'agit de règles complexes, qui doivent faire en sorte que le département soit le mieux alimenté possible.

Concernant les patrouilles mixtes avec la Défense, j'entends votre objectif de disposer d'une première patrouille d'ici la fin de l'année, et je m'en réjouis. Cela dit, que pourra-t-elle faire? C'est une autre question. Quelles seront ses compétences? Il y aura bien entendu des effets en matière de visibilité des uniformes dans la rue, c'est une chose, mais au-delà de cela, que feront ces patrouilles?

Enfin, j'ai une suggestion à vous faire, pour éviter que la même question soit posée à de multiples reprises. Il serait peut-être intéressant de disposer d'une sorte de tableau de bord de l'ensemble des actions et projets qui figurent dans l'accord du gouvernement, et que ce tableau puisse nous être transmis régulièrement. Cela nous permettrait d'assurer un suivi régulier et concret de l'ensemble des actions.

Pour le reste, je vous remercie et je vous souhaite une excellente soirée à Saint-Gilles.

Merci pour vos réponses, monsieur le ministre. Comme vous l'avez dit, le rôle de la police fédérale n'est pas de se substituer aux communes, mais justement de répondre aux lacunes qui sont parfois structurelles, et d'apporter un renforcement là où c'est nécessaire.

Malheureusement, on voit souvent l'inverse aujourd'hui. On voit que l'on déploie des forces fédérales pour combler des manques sans cadre stratégique réellement réfléchi, sans stratégie commune, sans cohérence opérationnelle et sans que cela ne change réellement la situation sur le terrain. C'est ce que nous rapportent les acteurs de terrain, les habitants et habitantes, ainsi que les associations présentes sur le terrain. C'est une approche qui a un impact direct sur la sécurité des citoyens.

Je crains que l'on n'entretienne l'illusion d'une action tout en laissant les habitants continuer à en subir les conséquences. Ce que veulent les habitants et habitantes – et c'est légitime – c'est être en sécurité chez eux.

On voit aussi que des dysfonctionnements de cette nature minent la crédibilité de l'action publique. J'attends des forces de l'ordre qu'elles soient exemplaires mais il faut aussi que les autorités le soient. Il faut une action coordonnée et réfléchie, sous peine d'accumuler les frustrations tant chez les habitants que chez les policiers, ce dont rien de bon ne pourrait ressortir.

J'insiste vraiment sur le fait que, pour nous en tant qu'écologistes c'est précisément cela le plus important: garantir la sécurité des habitants et des citoyens et citoyennes et garantir aussi l'efficacité et la cohérence de l'action publique. C'est là une condition indispensable à nos yeux: restaurer la confiance entre les citoyens et les forces de l'ordre, agir dans le respect des droits et protéger la population à ce niveau-là.

Monsieur le ministre, je vais brièvement répondre à votre clin d'œil. Vous n'allez quand même pas reprocher à mon ancien collègue Michel Claise, puisque c'est à lui que vous faites allusion, de ne pas avoir créé tout seul, de ses blanches mains, lorsqu'il était juge d'instruction, un parquet national financier alors qu'à l'évidence, il incombait à l'exécutif ou au législateur de le faire. Si nous l'avons proposé avec lui, c'est par le fruit de son expérience. Encore une fois, il ne s'agit pas d'installer un nouveau bidule; mais de rassembler des compétences que l'on trouve dans les parquets Ecofin et dans d'autres instances et qui mériteraient simplement d'être réunis et de jouir d'une indépendance qui n'est pas toujours présente au sein des structures qui, pour l'instant, poursuivent le crime organisé. Voilà la simple précision que je tenais à apporter.

Monsieur le ministre, la drépanocytose est une maladie dont on ne parle pas souvent, alors que plus de 50 000 personnes en sont atteintes dans notre pays. Elle est toujours perçue comme une maladie honteuse mais je crois que c'est la maladie génétique la plus courante dans notre pays.

La Fédération Wallonie-Bruxelles a systématisé en 2023 le dépistage de la drépanocytose à tous les nouveau-nés grâce au test de Guthrie, ce qui constitue un grand progrès – même si cela ne relève pas de vos compétences.

Bien qu'il s'agisse de la première maladie génétique en Belgique, la drépanocytose demeure largement méconnue de nombreux professionnels de la santé, ce qui a des conséquences lourdes sur la prise en charge des patients qui se heurtent trop souvent à des diagnostics tardifs, des traitements inadaptés et un manque de considération de leur souffrance.

En juin 2024, l'hôpital Erasme a inauguré une unité d'hospitalisation dédiée exclusivement aux adolescents et aux adultes atteints de drépanocytose, qui demeure à ma connaissance le seul centre de référence en Belgique.

Le 22 décembre 2023, le Sénat a adopté une résolution pour que le gouvernement fédéral mène des politiques cohérentes et intégrées en vue de mettre en place des mesures visant à contrer les difficultés de prise en charge, de faciliter l'accès aux soins et aux compensations sociales pour les drépanocytaires, de réfléchir avec les mutualités à la façon d'automatiser l'octroi d'avantages tels que le tiers payant et de développer également des centres médicaux.

Monsieur le ministre, des mesures d'amélioration de la prise en charge financière de certains traitements de la drépanocytose sont-elles envisagées par l'INAMI ou par vous-même en dépit du contexte budgétaire difficile que nous connaissons? La Conférence interministérielle Santé publique entend-elle par ailleurs mettre prochainement ce dossier à son agenda en vue d'une collaboration plus étroite?

Je remercie le ministre pour sa réponse. La présidente : La question n° 56009362C de Mme Muylle est reportée. Les questions jointes n° 56009363C de Mme Muylle et n° 56010499C de M. Piedboeuf sont reportées. La question n° 56009386C de M. Van Lommel est transformée en question écrite. M. Dufrane n'étant plus là, ses questions n° 56009402C et n° 56009405C sont transformées en questions écrites. La question n° 56009417C de Mme Depoorter est transformée en question écrite. La question n° 56009594C de Mme Maouane est transformée en question écrite. La question n° 56009600C de M. Gatelier est reportée. La question n° 56009698C de Mme De Knop est transformée en question écrite. La question n° 56009713C de Mme Depoorter est transformée en question écrite. Les questions jointes n° 56009714C de Mme Depoorter et n° 56010574C de Mme Van Hoof sont transformées en questions écrites.

Madame le présidente, ma question date également du mois de mai. Depuis lors, si je peux me permettre, pas mal d'eau a coulé sous les ponts.

Monsieur le ministre, le 20 mai dernier, une commission d’enquête du Sénat français a rendu un rapport accablant concernant les pratiques de Nestlé Waters dans la production et la commercialisation de certaines eaux minérales, en particulier la marque Perrier. Selon ce rapport, la multinationale aurait utilisé pendant plusieurs années des systèmes de traitement interdits, tels que la microfiltration à 0,2 micron et le rayonnement, pour masquer la présence de contaminants chimiques, dont des pesticides interdits, des nitrates et des PFAS.

La commission dénonce une dissimulation systématique de ces infractions par plusieurs échelons de l’État français, jusqu’à l’Élysée. Des rapports de l’Agence régionale de santé ont été modifiés, sur demande explicite de Nestlé, pour supprimer toute référence aux contaminations. Le préfet du Gard, en lien avec le cabinet ministériel de la Santé, a lui-même été impliqué dans cette manœuvre. Bref, je vous parle ici d'un scandale d'État.

Malgré ces révélations, aucune mesure de retrait ni de suspension de la commercialisation de l’eau Perrier n’a été prise à ce jour, y compris dans d’autres pays européens, dont la Belgique.

La législation belge, alignée sur les normes européennes, interdit les traitements chimiques ou par rayonnement pour les eaux minérales naturelles. Seuls certains traitements physiques, tels que l'élimination du fer ou du gaz, sont autorisés sous conditions strictes. L’AFSCA réalise des échantillonnages annuels pour détecter d'éventuels contaminants.

Monsieur le ministre, au vu de ce scandale des traitements interdits tels que le rayonnement et la microfiltration qui ont été utilisés en France, comment allez-vous nous assurer que ceux-ci n’ont pas été utilisés en Belgique?

L’AFSCA, le SPF Santé publique ou le SPF Économie ont-ils été informés, par les autorités françaises ou par la Commission européenne des résultats de cette enquête ou des mesures sanitaires prises en France? Sinon, avez-vous initié un contact officiel pour demander des explications ou des analyses complémentaires?

Enfin, Nestlé possède également une usine à Étalle, en province de Luxembourg, qui a fait l’objet d’une perquisition judiciaire en mars 2025. Pouvez-vous nous informer du motif précis de cette perquisition, de l’état de la procédure en cours et des suites que votre administration a données aux éléments éventuellement relevés à cette occasion?

Monsieur le ministre, c'est un véritable scandale qui a été révélé après le travail d'une commission d'enquête sénatoriale en France. Plusieurs minéraliers, dont Nestlé Waters, ont utilisé des systèmes de purification interdits pour décontaminer leur eau de source.

La commission d'enquête va même jusqu'à blâmer l'État qui aurait délibérément dissimulé ces fraudes à grande échelle face au lobbying du géant de l'agroalimentaire. Au total, au moins 30 % des marques françaises auraient eu recours à des traitements non conformes, dont le point de départ vient d'un lanceur d'alerte. Des bouteilles de Vittel, Contrex, Hépar ou encore Perrier ont été vendues comme naturelles, alors que l'eau était passée par des processus de désinfection chimique.

Selon Nestlé Waters, il n'y a aucun risque pour les consommateurs, sans en apporter toutefois la preuve.

Dans les supermarchés, notamment proches de la frontière, les Français reconnaissent souvent les Belges à leurs caddies remplis de packs d'eau. Je lis d'ailleurs que cet Eldorado reste d'actualité pour les Belges. Bien que la France ait récemment augmenté la TVA de 5,5 % à 20 %, le pack de six bouteilles coûte 1,30 euro, soit 50 centimes de moins qu'en Belgique où le prix moyen d'un tel pack est de 1,80 euro.

Cette fraude attestée des minéraliers en France réclame, selon moi, une attention particulière, notamment par rapport au nombre de Belges qui traversent la frontière pour aller faire leurs courses en France.

Monsieur le ministre, quel est votre retour sur cette fraude attestée des minéraliers en France? Quel impact a-t-elle pu entraîner sur la sécurité alimentaire et la santé des consommateurs belges? Y a-t-il eu des risques? Nestlé Waters a-t-elle apporté des preuves concrètes à ce sujet? Enfin, quel suivi allez-vous ou avez-vous donné à ce scandale?

Merci pour ces réponses, monsieur le ministre. Nous analyserons tout cela au regard des législations actuelles.

Je m'étonne néanmoins du peu d'émoi suscité par ces infractions conscientes de Nestlé. Nous connaissons tous les méthodes utilisées par ce type de multinationales, notamment dans les pays du Sud. Il s'agit aujourd'hui d'un scandale sanitaire ici et en France.

Je pense donc qu'aujourd'hui, un véritable rappel à la règle doit être fait vis-à-vis de ces multinationales et que les contrôles doivent être multipliés sur l'ensemble des entreprises qui seraient susceptibles d'effectuer le même type d'actes totalement illégaux et dangereux pour la santé de nos consommateurs. Je compte sur votre vigilance, monsieur le ministre.

Merci monsieur le ministre de nous avoir livré un instantané de la situation.

J'habite Soignies, non loin de la frontière, et je connais de nombreuses personnes qui, malheureusement, vont faire leurs courses à Louvroil, du côté de Valenciennes. Quand un scandale sanitaire éclate en France et qu'il affecte la grande distribution, nous devons avoir le réflexe de nous dire que certaine Belges pourraient être directement concernés parce qu'ils vont faire leurs courses en France, étant donné que plusieurs produits – dont l'eau – sont moins chers là-bas. C'est, du reste, le sujet qui nous occupe ce matin.

J'ai bien écouté vos réponses. Manifestement, tout est sous contrôle. En tout cas, restons vigilants. Lorsqu'un scandale sanitaire éclate en France et qu'il touche la grande distribution, nous devons rester attentifs puisque les Belges frontaliers traversent facilement la frontière pour faire leurs courses dans les supermarchés français.

Monsieur le ministre, dans le cadre du débat d'actualité, j'ai souhaité aborder un sujet autre que celui initialement prévu, car l'actualité est dominée quotidiennement par un nouvel évènement. Le contexte dans cette partie du monde nous confronte à une actualité mouvante qui nous demande d'être flexibles. En Israël, l'actualité s'est concentrée récemment sur les conditions de la fuite dans les médias d'une vidéo figurant cinq soldats israéliens violant un détenu. Or les débats ont étrangement omis de dénoncer le fait lui-même, alors qu'il est symptomatique d'un phénomène dénoncé par les ONG ainsi que par les témoignages des détenus.

Plusieurs rapports témoignent en effet des conditions épouvantables dans lesquelles les Palestiniens vivent dans ces prisons: simulations de noyade, brûlures de cigarettes, privation d'eau et de nourriture, électrocutions, attaques de chiens, viols etc. La liste est bien trop longue. Les prisons israéliennes sont de plus en plus des zones de non-droit. L'usage de la torture et de traitements dégradants à l'encontre des Palestiniens y sont régulièrement décrits comme systématiques. Plus de 11 000 Palestiniens sont détenus et plus de la moitié d'entre eux sans aucune charge. Plus d'un millier d'enfants en font partie, sans aucun respect pour leurs droits, tandis que 500 femmes sont actuellement détenues, subissant quotidiennement tortures, humiliations, violences et viols, spécifiquement conçus pour humilier les femmes.

Une chose est sûre: le traitement inhumain des détenus palestiniens est symptomatique de la politique d'apartheid israélienne. Cette dernière s'applique à détruire la dignité palestinienne et est largement restée impunie. L'ONG israélienne B'Tselem parle d'une politique institutionnelle axée sur la maltraitance et la torture.

Quel dialogue entretenez-vous avec Israël sur ces rapports témoignant de traitements dégradants et inhumains infligés aux détenus palestiniens? La Belgique soutient-elle l'envoi d'observateurs internationaux pour examiner les conditions de détention dans les prisons? Pourriez-vous nous communiquer une évaluation du suivi des mesures prises par le kern ce 2 septembre notamment sur les sanctions et la reconnaissance conditionnelle de la Palestine, au vu de l'accord de paix de Trump et de la résolution du Conseil de sécurité?

Mijnheer de minister, ik start met mijn vraag over het importverbod. Verschillende Europese landen hebben de afgelopen maanden maatregelen genomen om de import van goederen uit Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied te verbieden. Slovenië heeft al een importverbod opgelegd en Ierland werkt aan een wet om een ban te implementeren. As we speak, worden Israëlische nederzettingen agressief uitgebreid ten koste van het Palestijnse landbezit en van Palestijnse levens, met voortdurende mensenrechtenschendingen. Het Internationaal Hof van Justitie bevestigde op 19 juli 2024 dat die nederzettingen illegaal zijn en dat landen passende maatregelen moeten nemen om daar niet aan mee te werken.

Het kernkabinet heeft op 2 september na een woelige zomer beslist om het voorbeeld van Ierland en Slovenië te volgen. De ministers van Economie, Financiën en Buitenlandse Zaken werden gelast een koninklijk besluit op stellen met het oog op een nationale importban van goederen die worden geproduceerd, ontgonnen of verwerkt in de door Israël bezette gebieden, inclusief de nodige controle op de naleving.

Kunt u een stand van zaken van dat beoogd koninklijk besluit geven? Wanneer zal het worden uitgewerkt en wanneer zal het van kracht worden? Heeft België contact opgenomen met Ierland en Slovenië om ervaringen uit te wisselen over de implementatie van de maatregelen? Indien ja, welke inzichten kwamen daaruit voort? Acht de regering het niet dringend dat KB zo snel mogelijk uit te vaardigen, gelet op de ernst van de situatie in de bezette gebieden?

Ik kom tot mijn vraag over het staakt-het-vuren. Een maand geleden werd het staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas van kracht, na uitwisseling van gevangenen en gijzelaars en het na het opnieuw toelaten van humanitaire hulp.

Er zijn nu gesprekken opgestart voor fase 2 van het Amerikaanse staakt-het-vurenplan, die voor duurzame vrede moeten zorgen.

Na de initiële blijdschap van de Palestijnen en Israëli blijven nu heel veel belangrijke vragen open, ondanks Trumps grote woorden, niet het minst over de vredesmacht en het Palestijns bestuur. Terwijl Israël zich volledig moet terugtrekken langs de yellow line , vinden er bombardementen plaats. Bovendien weigert Israël elke betrokkenheid van de Palestijnse Autoriteit. Het legt de vinger op de wonde: dit is een plan gemaakt door Amerikanen, met minimale participatie van de Palestijnen en bovendien is het eerder een ultimatum dan een onderhandeld vredesakkoord. Het zwijgt ook volledig over de steeds sneller groeiende en voortdurende illegale kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever door Israël.

Mijnheer de minister, ik heb de volgende vragen. Gelet op de grote obstakels, zoals de Israëlische afwijzing van de Palestijnse Autoriteit en de Israëlische bombardementen langs de ye llow line , deelt u de analyse dat de tweede fase, bij gebrek aan duidelijke mechanismen en druk op de partijen, een zeer hoge kans op mislukken heeft?

Er bestaat diepe twijfel over de haalbaarheid van de multinationale veiligheidsmacht. Welke informatie hebt u daarover ontvangen van onze partners? Wat is de Belgische analyse van de levensvatbaarheid van dat VS-plan? Werd België of de EU reeds benaderd om hierin een rol te spelen? Er wordt gewaarschuwd voor een de facto opdeling van Gaza, waarbij Israël 53 % van het gebied controleert en Hamas de rest. Hoe evalueert u dat risico op een permanente versnippering? Welke concrete druk zet België, bilateraal en binnen de EU, op de Israëlische regering om de uitbreiding van de kolonisatie op de Westelijke Jordaanoever, die ook tijdens het staakt-het-vuren doorgaat, onmiddellijk te stoppen, en de afspraken van het staakt-het-vurenakkoord na te leven?

Mijnheer de minister, ik heb ook nog een vraag over de kolonistenaanvallen in oktober. Hoe beoordeelt u die nieuwe escalatie, met name de aanval op de moskee en het recordaantal geregistreerde kolonistenaanvallen in oktober?

Welke dringende stappen onderneemt België, zowel bilateraal als binnen de EU, om druk uit te oefenen op Israël om het geweld en de straffeloosheid op de Westelijke Jordaanoever daadwerkelijk aan te pakken?

Hoe ziet u nog perspectief voor een politiek proces richting vrede, zolang de Westelijke Jordaanoever geteisterd wordt door steeds intensiever kolonistengeweld en een verdere versnippering door illegale nederzettingen, die een Palestijnse Staat fysiek onmogelijk maken?

Mijnheer de minister, ik verwijs naar mijn schriftelijk ingediende vragen. Ik heb er heel veel ingediend. Ik hoor graag uw antwoorden, en ik ben ervan overtuigd dat u de huidige inzichten inzake het VN-plan dat is goed gekeurd, ook zult meegeven.

Op 3 oktober verklaarde de Amerikaanse president Trump dat hij de terreurorganisatie Hamas tot zondag middernacht geeft om een antwoord te geven op het plan dat hij eerder die week lanceerde. Zoniet voorziet de Amerikaanse president in een aanzienlijke escalatie. In dit 20-puntenplan wordt voorzien in de ontwapening van de organisatie en dat deze geen rol meer kan spelen in het verdere proces. Er zou ook een regering van technocraten aangesteld worden die de heropbouw van Gaza moet overzien.

Alle gijzelaars moeten volgens het plan vrijgelaten worden. De gehele Gazastrook zou niet geannexeerd worden door Israël – net zoals de Westelijke Jordaanoever – maar wel militair geneutraliseerd worden.

Enkele kleinere Palestijnse gewapende groeperingen wezen het voorstel af. Hamas zegt dat het de clausules aangaande de ontwapening van de terreurgroep wil heronderhandelen en vraagt ook “internationale garanties” betreffende het statuut van Gaza. Ondertussen spraken meerdere landen hun steun uit voor het plan.

Mijn vragen voor de minister:

1. Welke conclusies trekt u uit de reactie van Hamas die Hamas uitstuurde nog voor de deadline van 3 oktober?

2. Welke conclusies trekt u uit de reactie van Hamas na de deadline van 3 oktober – als die er is?

3. Hoe ziet u de vervolgstappen?

In de nacht van 1 op 2 oktober werd de Global Sumud Flotilla dat bestond uit een groep van een kleine veertig schepen door de Israëlische marine aangehouden. Israëlische regering benadrukt dat alle van de ongeveer 200 arrestanten van de vloot in goede gezondheid verkeren en heeft naar eigen zeggen de uitzettingsprocedure opgestart.

U verklaarde dat de rechten van de aangehouden Belgen gevrijwaard moeten worden en dat er zo snel mogelijk werk wordt gemaakt van een repatriëring. Daarnaast verklaarde u dat u uw diensten mobiliseert om consulaire bijstand te verlenen. De Zweedse regering verklaarde bij een eerdere poging dat zij die willen afvaren naar het gebied ten volle de risico’s kennen en dus niet op consulaire bijstand moesten rekenen.

Daarnaast riep Thunberg in juli op om de Zweedse regering onder druk te zetten door de nooddiensten te bellen en te berichten. Dit leidde tot de overbelasting van de nooddiensten waardoor andere Zweedse burgers geen toegang konden krijgen tot urgente consulaire bijstand.

1. Hoeveel personen werden uiteindelijk naar België gerepatrieerd? Over hoeveel personen met de Belgische nationaliteit gaat het? Zijn er personen met een andere nationaliteit die ook naar België zijn teruggestuurd?

2. Hoeveel bedragen de totale kosten die werden gemaakt bij het repatriëren en de ondersteuning van Belgen die deel uitmaakten van de Global Sumud Flotilla?

3. Door wie worden deze kosten gedragen? Worden deze kosten nadien verhaald?

4. Speelt het feit dat deelnemers zich redelijkerwijs bewust hadden moeten zijn van de risico’s mee in het verhalen van gemaakte kosten?

5. Speelt het feit dat voor het afreizen naar de betrokken conflictzone een negatief advies geldt mee in het verhalen van gemaakte kosten?

6. Spelen bovenstaande elementen mee bij terugbetalingen vanuit een verzekering?

7. Werd de werking van de consulaire diensten en/of de noodnummers door dit incident geïmpacteerd?

8. Hebt een indicatie wat er zal gebeuren met de noodhulp die de Global Sumud Flotilla mee had? Over hoeveel ton gaat het en over welke hulpmiddelen ging het?

Na twee jaar van conflict werd er recent een eerste akkoord bereikt tussen Israël en Hamas. Onder bemiddeling van de Verenigde Staten, Turkije, Egypte en Qatar werd een staakt-het-vurenplan overeengekomen dat voorziet in de vrijlating van de laatste gijzelaars, de terugtrekking van Israëlische troepen tot een afgesproken punt, en de vrijlating van Palestijnse gevangenen. Dit akkoord wekt voorzichtige hoop op een doorbraak in een lang aanslepend conflict. Tegelijk wijzen experts erop dat grote uitdagingen blijven bestaan: de ontwapening van Hamas, de humanitaire situatie in Gaza, en de vraag naar toekomstig bestuur en veiligheid in de regio.

Graag verneem ik het volgende van u

1. Welke recente informatie heeft de minister over de uitvoering van dit akkoord, in het bijzonder over de tijdslijn voor de vrijlatingen en de Israëlische terugtrekking?

2. Hoe zal België, binnen het Europese kader, bijdragen aan de humanitaire hulpverlening die nu mogelijk weer op gang kan komen in Gaza?

3. En hoe beoordeelt de minister de internationale samenwerking rond dit akkoord? Welke rol kan de Europese Unie opnemen om bij te dragen aan stabiliteit, naleving van afspraken en het vooruitzicht op een duurzame politieke oplossing?

Op 10 oktober verklaarde u dat 6 van 8 deelnemers aan de Thousand Madleens flotilla onderweg zouden zijn naar België. Op 7 oktober werd ook deze vloot door de Israëlische marine onderschept. Vijf dagen eerder de gebeurde dat ook met de Global Sumud Flotilla.

Net zoals dat het geval was bij de Global Sumud Flotilla dienden de rechten van de aangehouden Belgen gevrijwaard te worden. Nog andere twee Belgen zouden op een later tijdstip terugkeren maar ook hier zou ik willen ingaan op de kosten die gemaakt werden om de ondersteuning te verlenen.

Mijn vragen voor de minister:

1. Hoeveel personen die deel uitmaakten van de Thousand Madleens flotilla werden uiteindelijk naar België gerepatrieerd? Over hoeveel personen met de Belgische nationaliteit gaat het? Zijn er personen met een andere nationaliteit die ook naar België zijn teruggestuurd?

2. Hoeveel bedragen de totale kosten die werden gemaakt bij het repatriëren en de ondersteuning van Belgen die deel uitmaakten van de Thousand Madleens flotilla?

3. Door wie worden deze kosten gedragen? Worden deze kosten nadien verhaald?

4. Speelt het feit dat deelnemers zich redelijkerwijs bewust hadden moeten zijn van de risico’s – alsook het gegeven dat de Global Sumud Flotilla werd aangehouden en redelijkerwijs ook dit het scenario was voor de Thousand Madleens flotilla - mee in het verhalen van gemaakte kosten?

5. Speelt het feit dat voor het afreizen naar de betrokken conflictzone een negatief advies geldt mee in het verhalen van gemaakte kosten?

6. Spelen bovenstaande elementen mee bij terugbetalingen vanuit een (persoonlijke) verzekering?

7. Werd de werking van de consulaire diensten en/of de noodnummers door dit incident geïmpacteerd?

8. Hebt u een indicatie wat er zal gebeuren met de noodhulp die de Thousand Madleens flotilla mee had? Over hoeveel ton gaat het en over welke hulpmiddelen ging het?

Na meer dan twee jaar is er in Gaza sprake van een staakt-het-vuren tussen de Israëlische regering, diens strijdkrachten en Hamas na het initiatief van de Amerikaanse president Trump. Dit geeft de kans om humanitaire hulp te sturen en medische zorgen te bieden aan wie dat nodig heeft. Ondertussen is er een werkgroep opgestart om de heropbouw van Gaza te faciliteren. Er werd internationaal veel druk gezet om dit staakt-het-vuren te bekomen en we stellen vast dat Hamas – dat eigenlijk geen rol meer kan spelen in de toekomst van Gaza – nu met bijzonder harde methodes de eigen bevolking terroriseert en andere politieke facties uitschakelt. In Gaza-stad werden deze week breed uitgesmeerd op socale media net na het staakt-het-vuren, acht mannen geëxecuteerd die werden beschuldigd van samenwerking met Israël. Ze kregen een blinddoek om, moesten knielen en werden van dichtbij neergeschoten, de omstaanders konden hun goedkeuring niet wegsteken.

Mijn vragen voor de minister:

1. Wat is uw inschatting van de huidige situatie in Gaza? Welke conclusies trekt u op basis van de berichten over executies door Hamas over de politieke ontwikkelingen aan Palestijnse zijde?

2. Kan u verklaren hoe het kan dat een bijna 7000-tellende macht van Hamas-strijders na de confrontatie met het IDF in staat is om dergelijke acties uit te voeren?

3. Wat berichten de hulporganisaties ter plaatse over de situatie? Welke inschatting maken zij van de “heropstanding" van Hamas?

4. Hoe beoordeelt u - gegeven dat u vasthoudt aan het feit dat Hamas geen politieke rol meer kan spelen – de aanduiding door deze organisatie van 5 nieuwe gouverneurs?

5. Als een ontwapening van Hamas volgens het 20-puntenplan niet mogelijk is, wat zal er volgens u dan gebeuren?

Volgens recente berichtgeving in POLITICO is het plan van de Europese Unie om sancties in te voeren tegen bepaalde Israëlische regeringsleden en om handelsrelaties te beperken, voorlopig on hold gezet. Een aantal lidstaten acht deze maatregelen niet langer noodzakelijk in het licht van de door president Donald Trump bemiddelde vredesovereenkomst tussen Israël en Hamas, die de eerste fase van een staakt-het-vuren moet inluiden. Maar ondertussen lijkt Hamas de controle over Gaza opnieuw te verwerven.

Mijn vragen voor de minister:

1. Hoe beoordeelt u het uitstel van de voorgestelde EU-sancties tegen Israëlische ministers en kolonisten?

2. Hoe positioneert u zich ten opzichte van de uitvoering van deze maatregelen?

3. Wat verwacht u van de komende Raad Buitenlandse Zaken op 20 oktober en de Europese Raad van 23 oktober, waar dit dossier opnieuw op de agenda staat? Wat is het standpunt van de Belgische Regering?

4. U gaf aan dat het gebrek aan actie “de geloofwaardigheid van de EU ernstig heeft ondermijnd" – kan u dit toelichten?

5. En hoe wordt onze humanitaire steun aan de Palestijnse bevolking afgestemd op de nieuwe geopolitieke context?

6. Er zijn sterke indicaties dat Hamas de controle over Gaza wil heroveren na het wegtrekken van het IDF: in hoeverre belemmert dit de vereiste ontwapening van Hamas?

Bonjour, monsieur le ministre. Pour la énième fois, nous vous interpellons sur la question de Gaza et le génocide en cours. Il est vrai qu'un cessez-le-feu est intervenu depuis le 10 octobre mais c'est surtout un trompe-l'œil. Car depuis son entrée en vigueur, Israël a violé ce cessez-le-feu plus de 240 fois. À l'heure actuelle, Israël continue d'assassiner les Gazaouis; continue son génocide; continue de bloquer l'acheminement de l'aide humanitaire et d'affamer les enfants; continue d'empêcher les Gazaouis de se soigner; continue, enfin, sa politique coloniale et génocidaire. Elle n'a toujours pas cessé.

La seule chose qui a changé depuis le plan colonial Trump, c'est l'intensité. Nous sommes passés à un génocide de moindre intensité mais il est toujours en cours. Cet É tat colonial génocidaire torture – on a vu les révélations faites en Israël sur le comportement des soldats citées par ma collègue tout à l'heure – et la réaction du gouvernement israélien est de s'attaquer davantage à ceux qui dénoncent ces comportements qu'aux perpétrateurs. Cela nous rappelle la dénonciation des crimes de guerre américains en Irak et en Afghanistan où on s'est davantage attaqué aux lanceurs d'alerte qu'aux criminels de guerre. Force est de constater que c'est un peu la coutume dans la politique occidentale, parce que ce qui se passe aujourd'hui à Gaza contre le peuple palestinien et en Cisjordanie où les Palestiniens sont quotidiennement harcelés en violation de toutes les dispositions internationales qui défendent les droits humains, se fait avec la complicité de l'Union européenne et de la Belgique.

Si tel n'était pas le cas, Israël ne pourrait pas se comporter de la sorte. S'il continue à le faire, c'est parce que la Belgique et l'Union européenne sont derrière le gouvernement israélien en dépit de toutes ses violations du droit international et des droits humains. Et c'est pour cela que, malgré la pluie, le froid et la diminution de la couverture médiatique ces derniers temps de la situation à Gaza et malgré le fait que l'on tente de faire accroire que la situation s'améliore avec ce cessez-le-feu, des milliers de personnes sont descendues dans la rue dimanche passé pour dénoncer cette complicité, ce soutien de l'Union européenne et de la Belgique à la politique coloniale et génocidaire israélienne.

Cela reste des faits, monsieur le ministre. Il convient de distinguer faits et déclarations. Vous avez déclaré que vous prendriez des sanctions à l'encontre de l' É tat d'Israël mais rien n'a été fait. Les produits issus des colonies viennent toujours en Belgique. Aucune loi pour les interdire n'a été promulguée. Dans les faits, rien n'a changé.

La Belgique reste le septième partenaire économique d'Israël au sein de l'Europe. On continue par exemple le contrat avec l'entreprise CAF, des institutions financières publiques et des entreprises contrôlées par l' É tat belge comme Belfius, KBC, BNP Paribas, TKH Security dans laquelle la Banque nationale de Belgique a investi trois millions d'euros. C'est une entreprise qui fournit des équipements pour espionner les civils palestiniens. eDreams ODIGEO est une entreprise qui propose des logements à la location dans les colonies israéliennes illégales. Nos banques publiques investissent dans de telles entreprises. Notre complicité est totale.

Donc, monsieur le ministre, à quand de vrais actes? Parce que depuis la déclaration faite et l'accord du gouvernement pour sanctionner Israël, nous n'avons rien vu. La complicité continue.

Et où en sommes-nous par rapport à l'embargo militaire? Qu'est-ce qui a changé, concrètement, sur le terrain? Ma question est claire: ces derniers temps, quels changements concrets sont intervenus sur le terrain? Nous demeurons le septième partenaire économique de l' É tat d'Israël en dépit des accusations de génocide.

La présidente : M. Aouasti n’est pas présent.

Mevrouw Yigit is ook niet aanwezig.

Monsieur le ministre, je suis contente de vous voir, ainsi que les collègues, sains et saufs, malgré vos péripéties de voyage. C'est une bonne nouvelle.

J'avais envie de vous interroger sur plusieurs éléments, mais je vais me concentrer sur le cessez-le-feu ou plutôt le supposé cessez-le-feu, ce faux cessez-le-feu qui est en cours actuellement à Gaza, puisqu'il a été conclu voici quelques semaines. Ce "cessez-le-feu" devait permettre d'avoir enfin un répit pour les populations civiles palestiniennes. Cela devait ouvrir la voie à la reconstruction, au retour de l'aide humanitaire, des vivres, de l'eau, de l'électricité et surtout à l'arrêt des bombardements et à la fin du blocus. Mais, à peine les otages libérés, à peine les familles endeuillées avaient-elles pu souffler, que les bombardements ont repris de manière très intense. Des frappes touchent des zones civiles. Des enfants meurent. L'aide humanitaire n'entre pas toujours. Et l’ONU nous alerte: nous assistons clairement à une rupture du cessez-le-feu, en violation directe du droit international humanitaire – une fois de plus de la part d'Israël.

Pendant des mois, il nous a été répété qu'une fois que les otages seraient libérés, la paix reviendrait. Les otages ont été libérés, heureusement. Et pourtant, le cessez-le-feu, lui, n'a pas été respecté et les bombardements continuent. À travers cet ersatz de cessez-le-feu, on voit l'hypocrisie du gouvernement israélien.

Monsieur le ministre, y a-t-il de votre part une condamnation ferme et claire de cette rupture du cessez-le-feu par Israël? Quand la Belgique appellera-t-elle clairement à un embargo sur les armes et à la suspension de tout accord de coopération avec un État génocidaire? Comptez-vous soutenir l’adoption d'autres sanctions ciblées contre les responsables de cette violation? On sait qu'un train de petites sanctions ont été prises par la Belgique mais, comme les collègues l'ont dit, ne sont pas encore réellement effectives. D'autres sanctions peuvent-elles être prises?

Ma seconde question porte sur la destruction par Israël des infrastructures humanitaires financées par l’Union européenne et par plusieurs États membres, dont la Belgique. C’est ce que révèle une enquête de la VRT.

Ces infrastructures, ce sont des écoles, des réseaux d’eau et d’électricité, des projets destinés à garantir un minimum de dignité à des familles palestiniennes vivant sous occupation. Dans vos déclarations à la VRT, vous disiez, monsieur le ministre, "qu'il est absurde que ces infrastructures soient détruites, mais il n’est pas absurde que nous continuions à les construire". Je partage cette conviction mais cela n'est pas suffisant. Il faut vraiment construire encore et encore ce qu’Israël continue à détruire en toute impunité. Ce n'est plus vraiment une politique mais un constat d’échec. C'est une stratégie de destruction massive et assumée.

Quelles mesures supplémentaires avez-vous évoquées avec le ministre israélien des Affaires étrangères? Y a-t-il des actions concrètes au-delà des lettres ou appels de la Belgique et de l'Union européenne?

Concernant les budgets de la Coopération et de l'aide humanitaire à Gaza, lors du dernier débat d'actualité consacré à cette question, vous aviez annoncé qu'une enveloppe de 12,5 millions d'euros d'aide humanitaire s'ajoutant aux 7 millions d'euros déjà promis – annonce importante soulignée et applaudie – se répartissait de la sorte: 4,5 millions pour l'Office de secours et de travaux des Nations Unies pour les réfugiés de Palestine dans le Proche-Orient (UNRWA), 2 millions pour la Croix-Rouge et 6 millions pour le Bureau de la coordination des affaires humanitaires (OCHA) sous forme de financements flexibles.

On observe une zone d'ombre sur un point essentiel. D'où proviennent ces fonds? La décision du kern et du Conseil des ministres est explicite: ces 12,5 millions doivent provenir des crédits courants, c'est-à-dire du budget déjà existant de votre département. Or, on sait que les marges financières sont extrêmement limitées. On comprend que chaque euro dégagé pour Gaza doit être pris ailleurs. Dès lors, sur quel postes budgétaires précisément prendrez-vous ces redéploiements afin de financer cette somme? Quel sera l'impact concret des réaffectations? Quelles initiatives ou quels programmes verront leur budget réduit et dans quelle proportion?

De situatie blijft fragiel. Sinds het ingaan van het staakt-het-vuren werden heel wat nieuwe aanvallen uitgevoerd en gebouwen vernield. In totaal werden zo'n 1.500 gebouwen die onder Israëlische controle bleven, vernield. Er zouden zelfs volledige buurten met de grond gelijk zijn gemaakt. Ook is er nog steeds een voedselcrisis. Er is nood aan meer dan 600 vrachtwagens per dag, maar er komen er slechts 150 binnen.

De toekomst van de Gazastrook is onduidelijk. De resolutie hierover werd vannacht aangenomen. We hadden graag uw reactie daarop gehoord, want we horen uiteenlopende reacties. De Board of Peace werd opgericht en er zou een internationale stabilisatiemacht komen. Dat is overigens geen formele VN-vredesmacht. De Palestijnse Autoriteit reageert voorzichtig positief en beschouwt dat als een eerste stap op de lange weg naar vrede. Hamas verwerpt de resolutie, omdat op die manier internationale voogdij over Gaza zou worden uitgeoefend. In welke richting reageren België en de Europese Unie? Dertien leden stemden voor, terwijl China en Rusland zich hebben onthouden. Ik zou graag weten welke reactie wij daar vandaag op geven.

Sinds 2015 hebben kolonisten minstens 127 van de 473 humanitaire bouwwerken vernield, om nog maar te zwijgen van de systematische vernielingen van humanitaire bouwwerken door de Israëlische autoriteiten. Ik heb daar destijds al vragen aan minister Reynders over gesteld. Hoe reageert België daarop? Worden er juridische procedures aangespannen? Wordt dat probleem op het niveau van de Europese Unie aangekaart of worden hier formele brieven over verstuurd?

Monsieur le ministre, nous parlons à nouveau de Gaza. Mais, pour une fois, nous avons un espoir. Un cessez-le-feu est entré en vigueur. L’aide humanitaire est revenue. Et cette nuit, une résolution du Conseil de sécurité a entériné le plan de paix des États-Unis. Ce sont des réels progrès, même si beaucoup de doutes persistent encore. J’y reviendrai.

Les questions que j’avais déposées portaient sur deux thèmes: d’abord, sur le fonctionnement de nos services consulaires dans le cadre de la participation des citoyens et citoyennes belges aux flottilles qui entendaient se rendre à Gaza. Ces initiatives citoyennes, bien que portées par des motivations humanitaires, peuvent exposer nos ressortissants à des risques importants, notamment d’interception ou de détention.

Dans ce contexte, pouvez-vous dès lors préciser comment nos services consulaires interviennent lorsqu’un citoyen belge participe à une flottille en direction de Gaza, notamment en cas d’arrestation, d’incident maritime ou de restriction de mouvement?

Quels contacts ont été établis avec les autorités israéliennes et avec nos partenaires européens durant la détention et l’expulsion des participants? Comment le SPF Affaires étrangères informe-t-il les Belges des risques liés à de telles initiatives et des limites de la protection consulaire dans une zone sous embargo et/ou en conflit?

Quelles leçons tirer de cette opération pour améliorer la réactivité, la transparence et la communication consulaires lors des futures crises impliquant des ressortissants belges?

Mes autres questions portent sur le cessez-le-feu du 9 octobre dernier et sa mise en œuvre. Grâce à lui, enfin, le retour mutuel des otages et prisonniers dans leurs familles; enfin, l'arrivée de l'aide humanitaire à Gaza. L'accord entre Israël et le Hamas permet un retour de l'espoir dans cette région ravagée. Cependant, la mise en œuvre de l'accord soulève certains doutes. On peut se demander si chacune des parties a la réelle volonté de mettre en œuvre les accords de bonne foi.

Du côté du Hamas, on peut se féliciter qu'il ait enfin libéré les otages encore vivants et qu'il ait rendu la plupart des corps de ceux qui étaient décédés. Néanmoins, on ne détecte aucune volonté d'abandonner la gouvernance de Gaza ou de désarmer. Le message du Hamas est: "J'ai survécu à la guerre, je continue à contrôler le territoire et je me prépare au prochain round de combats". Du côté d'Israël, on peut se féliciter du retrait partiel d'une partie du territoire et de l'arrêt des opérations majeures de combat. De même, l'aide humanitaire peut enfin entrer. Néanmoins, on ne détecte aucune volonté de la part d'Israël de passer à la deuxième phase des négociations, puisque des bombardements continuent à tuer régulièrement des civils palestiniens, y compris des enfants. Si le risque de famine a fortement diminué, l'aide humanitaire n'atteint pas encore les objectifs fixés de 600 camions par jour. Le message d'Israël est: "J'ai gagné la guerre, je continuerai pour longtemps à contrôler une partie du territoire et je me prépare au prochain round de combats".

Monsieur le ministre, le Conseil de sécurité des Nations Unies a adopté la nuit dernière une résolution endossant le plan américain. Elle est déjà rejetée en tout ou en partie, tant par Israël que par le Hamas. Comment faire la paix avec des protagonistes qui n'en veulent pas réellement? Croyez-vous qu'une force internationale de stabilisation pourra être déployée comme prévu? Où en est la formation de l'autorité de transition du territoire de Gaza?

Voorzitster: Kathleen Depoorter.

Présidente: Kathleen Depoorter.

Quelles mesures la Belgique compte-t-elle prendre pour renforcer ce cessez-le-feu? Comment affermir le Mémorandum pour garantir des progrès vers la deuxième phase du cessez-le-feu? Surtout, comment s'assurer que les populations palestiniennes aient un accès suffisant à l'aide humanitaire, particulièrement à l'approche de l'hiver? Bref, concrètement, quelles sont les actions de la Belgique pour renforcer le cessez-le-feu et le soutien aux populations?

De voorzitster : Mevrouw Huybrechts is niet aanwezig.

Monsieur le ministre, depuis 2002 – donc il y a maintenant 23 ans – une grande figure de la cause palestinienne, Marwan Barghouti, est emprisonné par Israël pour résistance lors de la seconde Intifada.

Vingt-trois ans de prison, dans un silence presque assourdissant, pour une figure emblématique de la cause palestinienne qui demeure, aujourd’hui encore, une référence morale et politique pour l’ensemble des Palestiniens. On pourrait même dire: une figure fédératrice, ce qui est très important actuellement, lorsque l’on voit l’évolution rapide de la situation.

Alors que de nombreux prisonniers palestiniens ont été relâchés dans le cadre de l’accord obtenu au Proche-Orient, une campagne internationale s’est donc constituée en ce sens pour demander la libération de Marwan Barghouti. Mais les dernières informations dont nous disposons alertent sur son état de santé après que des soldats israéliens l’ont violemment agressé lors de son transfert à la prison de Megiddo. Et l’Union Interparlementaire, dont je fais partie, a ainsi constaté de nombreuses violations du droit international dans son cas, puisqu’il est effectivement membre du Conseil national législatif palestinien.

Monsieur le ministre, soutenir la libération de Marwan Barghouti, c’est défendre la reconstruction politique et démocratique de la Palestine, une condition sine qua non à la construction d’une paix juste et durable au Proche-Orient. Aussi, vos services possèdent-ils plus d’informations quant à l’état de santé de Marwan Barghouti? A défaut, le SPF Affaires étrangères est-il en mesure d’intervenir auprès des autorités israéliennes afin d’obtenir des précisions à ce sujet?

Par ailleurs, aujourd’hui, quelle est la position de la Belgique sur son emprisonnement et les traitements dégradants, contraires au droit international, dont il est la victime? Allons-nous œuvrer activement à sa libération et, le cas échéant, envisagez-vous de plaider auprès de vos homologues européens pour qu’une prise de position commune à l’échelle de l’Union européenne soit adoptée?

C’est d’autant plus urgent pour nous que, comme vous le savez, une loi a été votée par le parlement d’Israël pour punir de mort – je reprends le texte, le narratif de la loi – "quiconque cause intentionnellement ou par indifférence la mort d’un citoyen israélien pour des motifs de racisme ou d’hostilité envers une communauté, et dans le but de nuire à l’ é tat d’Israël et à la renaissance du peuple juif dans son pays, sera passible de la peine de mort". C’est donc automatiquement la peine de mort. Il se pourrait donc que Marwan Barghouti soit considéré comme étant un terroriste qui doit être condamné à la peine de mort. Raison de plus de s’alarmer.

Ma seconde question porte sur l'accord de paix de Charm el-Cheikh et ses suites; elle est quelque peu dépassée par la résolution du Conseil de sécurité des Nations Unies sur la Palestine et Gaza votée cette nuit. Cette résolution n'est sans doute pas parfaite et n'émane pas d'un président que j'affectionne particulièrement. Elle n'envisage malheureusement pas non plus le sort de la Cisjordanie et de Jérusalem. Mais, elle a le mérite d'exister et fait consensus au sein de l'ONU, ce qui est aujourd'hui assez remarquable.

Monsieur le ministre, quel rôle la Belgique entend-elle jouer pour veiller à la prise en compte de la voix palestinienne dans le processus de paix, et ainsi assurer que les droits fondamentaux du peuple palestinien seront pleinement garantis dans le cadre et à l'issue de cette résolution et de l'accord de paix intervenu auparavant?

Tout cela ne traite pas de la Cisjordanie et de Jérusalem, alors que la colonisation se poursuit. Quelle est la position de la Belgique à ce sujet? Comptez-vous maintenir l'interdiction d'importation de biens provenant des colonies israéliennes dans les territoires palestiniens?

De nombreuses communes belges travaillent d'ores et déjà à la création d'un réseau permettant de soutenir les communes palestiniennes sur les plans humanitaire, financier et culturel, afin de reconstruire ce qui peut être reconstruit à Gaza.

Dans la résolution du Conseil de sécurité de l'ONU, il est question de la reconnaissance de l'État palestinien. À travers cette résolution, votre gouvernement est-il prêt à donner un coup d'accélérateur à la reconnaissance, par la Belgique, de l'État de Palestine? Celle-ci était soumise à deux conditions. La première était le cessez-le-feu, qui est aujourd'hui obtenu. La seconde condition était la démilitarisation du Hamas, qui est en voie d'être mise en œuvre grâce à la résolution de l'ONU. Quelle est votre position et celle du gouvernement sur ce sujet?

De voorzitster : Wensen er nog collega’s zich aan te sluiten bij dit actuadebat?

Mevrouw de voorzitster, mijnheer de minister, sta me toe dat ik me even voorstel. Ik ben Sandro Di Nunzio en ik ben nieuw in de commissie voor Buitenlandse Betrekkingen voor Open Vld. Het is mij een genoegen u hier voor het eerst te mogen ontmoeten.

Ik ben ook blij om meteen te kunnen deelnemen aan dit interessant actualiteitsdebat. Er zijn al veel vragen gesteld. De situatie ter plaatse verandert dagelijks. Daarover kan ik geen nieuwe vragen meer stellen. Wel wil ik enkele punten te berde brengen die wij zeer belangrijk vinden.

Gisteren werd de resolutie aangenomen die gebaseerd is op het 20-puntenplan van president Trump. Mijnheer de minister, vooral wens ik te vernemen wat het standpunt van de regering over die resolutie is. Ik weet dat wij niet in de Veiligheidsraad zetelen, maar zijn er voorafgaandelijk contacten geweest met landen die daar wel actief zijn? Hebben wij daaraan op de een of andere manier bijgedragen? Zijn wij het volledig eens met die resolutie, of zijn er bepaalde aspecten waarmee wij moeite hebben?

Mij werd verteld dat volgens dat plan Israël minstens een vijfde van Gaza voor onbepaalde tijd zou mogen blijven bezetten. Klopt die informatie, is dat effectief het geval? Zo ja, wat is onze positie daaromtrent? Valt die bepaling te rijmen met het advies van het Internationaal Gerechtshof van juli 2024, waarin duidelijk staat dat Israël verplicht is om de bezetting binnen twaalf maanden te beëindigen?

Gisteren liet Israël nog weten dat een Palestijnse staat niet zal worden aanvaard. Zowel premier Netanyahu als de extreemrechtse minister van Nationale Veiligheid hebben dat duidelijk gemaakt. Daarom sluit ik mij aan bij de vragen hoe het gesteld is met de erkenning van Palestina als staat door ons land. Kunt u aangeven of de gestelde voorwaarden al dan niet vervuld zijn? U weet dat mijn fractie van oordeel is dat men een staat wel of niet erkent op zich, en dat voorwaarden bij een dergelijke kwestie eigenlijk niet aan de orde zouden mogen zijn.

Tot slot heb ik een vraag over de stand van zaken betreffende het importverbod. Ik heb begrepen dat mevrouw Van Hoof daaromtrent een wetsvoorstel heeft ingediend en dat de regering dat naar zich heeft toegetrokken. Wat is de stand van zaken over het importverbod vanuit die gebieden?

De voorzitster : Het woord is aan de minister voor zijn antwoord.

Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses qui sont complètes. Malheureusement, je ne partage pas nécessairement votre optimisme, que je comprends. Pour moi, il s'agit d'une paix qui est imposée au bénéfice d'Israël. On voit que Trump impose son idée de paix, avec des promesses où il promet l'enfer aux Palestiniens s'ils ne se plient pas à ses exigences. Il peut chanter sur tous les toits qu'il est un faiseur de paix, mais vous ne trouverez, ni à Gaza ni dans le reste de la Palestine d'ailleurs, la paix. Israël continuera ses exactions, le blocage de l'entrée libre de l'aide humanitaire, la menace et la reprise du génocide. En Cisjordanie ou à Jérusalem, la colonisation s'accélère et l'apartheid continue de semer sa haine et ses crimes dans le quotidien des Palestiniens. Le gouvernement de M. Netanyahu ne cache pas ses désirs d'extension et de colonisation qui se répandent jusqu'en Syrie et au Liban, où Israël continue son occupation illégale.

Quant à la résolution du Conseil de sécurité de cette nuit, c'est tout simplement un déni de droit. C'est une résolution qui est indigne de l'ONU, qui ignore même les décisions de la Cour internationale de Justice (CIJ) qui impose de mettre fin à l'occupation illégale. Cette résolution refuse d'adresser les racines du problème qui sont la colonisation, l'occupation et l'apartheid. En refusant d'accorder des droits et l'autodétermination au peuple palestinien, en accordant l'impunité face aux crimes, on ne résout rien. On se soumet simplement à la formule de Trump, mais on ne répare sûrement pas la paix. Nous continuerons donc à réclamer la paix.

Mijnheer de minister, dank u voor uw duidelijke antwoorden. Ik heb op een aantal vragen geen antwoord gekregen. Ik zal die straks opnieuw stellen.

Ik ben blij dat u mij volgt in het verhaal dat het Trumpplan helemaal niet duidelijk is. Het roept meer vragen op dan dat het oplossingen biedt.

Ik ben ook blij te horen dat u in de Europese Raad gisteren een positief pleidooi hebt gehouden. Mijn vraag is welke druk onze regering op Europa zal blijven leggen. U zegt zelf dat het heel onduidelijk is wat Europa zal doen. Zult u als minister, samen met de regering, druk zetten om ervoor te zorgen dat Europa het nodig zal doen en opdat wij een impact op de Veiligheidsraad hebben en een en ander mee kunnen sturen? Wat nu voorligt, is immers duidelijk een Amerikaans plan, gestoeld op Amerikaanse participatie. We zien hoe dat momenteel in de Verenigde Staten van toepassing is. Daarom hoop ik dat u daar de nodige druk zet.

Over de voorwaarden van onze regering in het compromis, zegt u dat Hamas duidelijk aangeeft dat het niet mee wil besturen. Wij vragen om een ontwapening, ik steun die vraag ook. Elke dag zien we echter, ondanks het staakt-het-vuren, dat Hamas en Palestina nog steeds worden aangevallen. Een ontwapening zou leiden tot een zelfmoord van die mensen. Voor alle duidelijkheid, ik wil dat er een ontwapening komt, maar ik vraag me af hoe dat gerealiseerd kan worden.

Ik ben blij dat u aan uw diensten hebt gevraagd om verder te gaan met het importverbod, samen met de FOD Financiën en de FOD Economie. Dat is een goede stap. Op mijn vraag of u contact hebt gehad met Ierland of Slovenië en hoe die landen dat toepassen, heb ik geen antwoord gekregen.

Gezien de ernst van de situatie zou de regering toch wat verder mogen gaan dan alleen aan de ministers van Financiën en Economie te vragen om het koninklijk besluit mee te bekijken. Het staakt-het-vuren is nog maar een maand van kracht, maar we zien dat het niet werkt.

U hebt ook geen antwoord gegeven op mijn vraag over het recordaantal kolonistenaanvallen op de moskee in oktober. Kunt u daarop ook nog een antwoord geven, mijnheer de minister?

Er gebeurt wat we gevreesd hadden, mijnheer de minister. De resolutie is goedgekeurd en er zijn zeer goede plannen. We maken enige vooruitgang, maar humanitair en menselijk blijft de situatie nog altijd ontzettend moeilijk.

Ik wil dan ook benadrukken dat stabiliteit echt noodzakelijk is: stabiliteit voor beide volkeren, stabiliteit voor de mensen aan beide zijden van de grens. Ook de ontwapening aan beide zijden van de grens is echt belangrijk. Er gebeuren nog altijd vreselijke dingen en het feit dat Hamas het compromis en de resolutie niet aanvaardt, blijft ons zorgen baren. Wat zal de toekomst brengen?

Het is zeer hoopgevend dat de Palestijnse Autoriteit volledig meegaat in het verhaal en zich volledig engageert om ervoor te zorgen dat er een democratisch zelfbeschikkingsrecht voor de Palestijnen kan komen. Zolang de wapens spreken, ook aan de kant van Hamas, maak ik mij echter grote zorgen.

Ik ben ook bezorgd over de international stabilisation force . Wie zal daarvan deel uitmaken? Zullen de Arabische staten deel uitmaken van die belangrijke troepenmacht, die ervoor moet zorgen dat mensen in Gaza veilig kunnen leven?

Hoe zullen we de humanitaire hulp kunnen versterken? Er is een duidelijk signaal gegeven dat de Wereldbank een belangrijke rol in de heropbouw van Gaza zal moeten opnemen, maar daarvoor is het eerst en vooral nodig dat er stabiliteit komt en dat de humanitaire toestand verbetert.

U hebt ook aangegeven dat de rol van Europa belangrijk blijft. Laten wij die stem zijn, de neutrale stem die duurzame vrede en stabiliteit in de toekomst, voor een tweestatenoplossing, betracht.

Monsieur le ministre, merci pour vos réponses. Beaucoup de choses ont été dites. En deux minutes, il me sera difficile de répliquer à tout. Je me limiterai à la question du plan Trump. Il faut arrêter de le qualifier de "plan de paix", car ce n'en est pas un; il s'agit d'un plan colonial. En effet, il permet à Israël de poursuivre sa politique de colonisation et de destruction du peuple palestinien. C'est ce que les Israéliens sont en train de faire à Gaza et en Cisjordanie. La politique israélienne, son plan de remplacer les Palestiniens et de voler leur territoire, se poursuit toujours dans le cadre de ce plan colonial. Donc, arrêtons de travestir la réalité et de le considérer comme un plan de paix. C'est une insulte à l'intelligence humaine!

Surtout, monsieur le ministre, vous affirmez que l'Union européenne doit jouer un rôle dans la direction du comité de gouvernance. C'est génial! Voilà bien une preuve de mentalité coloniale: ce sont les Occidentaux qui vont diriger Gaza à la place des Palestiniens. Où est alors le droit à l'autodétermination du peuple palestinien, qui consisterait à jouir de sa liberté sans que des forces occidentales viennent lui dicter comment il doit gouverner son pays? Ce peuple ne reçoit aucun respect de leur part. C'est vraiment insultant pour les Palestiniens.

Quand je dis que la Belgique se tient derrière le gouvernement israélien, je parle des faits, monsieur le ministre. Vous pouvez évoquer les déclarations, les condamnations et ainsi de suite. Il reste que notre pays est le septième partenaire économique d'Israël. Le 6 octobre, le ministre-président wallon Adrien Dolimont était interrogé sur la participation d'une entreprise wallonne dans la production des F-15 fournis à Israël en parlant, je le cite, d'une "véritable réussite: synergies positives entre les industries civiles et militaires, retombées industrielles locales". Où est donc l'embargo militaire puisque nos entreprises sont impliquées dans la fabrication d'armes qui tuent les Palestiniens? Oui, la Belgique se tient derrière quand nos banques publiques, dans lesquelles l' É tat détient des actions, investissent dans les colonies et que le ministère de la Mobilité investit dans un projet avec CAF, qui produit les trams qui se déplacent d'une colonie à une autre.

Oui, la Belgique, dans sa stratégie économique, soutient le gouvernement israélien par sa politique économique et son implication dans l'économie coloniale. Donc arrêtons de nous voiler la face, soyons honnêtes et soyons à la hauteur de l'histoire.

Aujourd'hui, notre complicité devient de plus en plus insupportable.

Merci, monsieur le ministre pour vos réponses. Je ne partage pas totalement votre optimisme, même s'il est prudent, au sujet de l'avenir. Quand on voit la résolution qui a été votée cette nuit à l'ONU, je rejoins les collègues, on ne peut pas dire que c'est un plan de paix ni que c'est une bonne chose.

C'est un plan colonial qui consacre une tutelle coloniale sur Gaza. C'est une honte parce que ce plan continue à soutenir le génocide, l'apartheid et la colonisation. On ne parle pas des territoires occupés en Cisjordanie, on ne parle pas de Jérusalem, on ne parle pas de la fin du génocide. Et ce faisant, vous serez d'accord avec moi, ce plan rend l'avènement d'un É tat palestinien quasiment impossible. Ç a, c'est extrêmement grave et extrêmement décevant. Vous dites que l'Union européenne ne voudra pas sanctionner davantage Israël, même quand c'était au climax du génocide, l'Union européenne n'a pas fait plus d'efforts.

Mais la Belgique a du talent diplomatique. La Belgique, en tant qu' É tat membre qui compte en Europe, pourrait, d'une part, faire du lobbying à cet égard et d'autre part, être totalement irréprochable, tant au sujet des sanctions que d'un embargo – ce qui est loin d'être le cas.

La situation aujourd'hui à Gaza est catastrophique. Les bombardements continuent à Gaza – au Liban aussi, même si nous n'en avons pas parlé – et Israël continue à violer le droit international et le droit humanitaire avec une impunité totalement ahurissante. On voit que les colons sont extrêmement violents en Cisjordanie, ils deviennent de plus en plus violents. Ils bénéficient d'une espèce de totem d'impunité qui est absolument rageant. Personnellement, je suis très, très, très pessimiste pour la suite.

Malheureusement, les médias parlent de moins en moins de Gaza, comme si cet accord de cessez-le-feu avait endormi un peu les consciences. Or la situation est tout aussi dramatique aujourd'hui qu'hier et il faut poursuivre nos efforts, tant diplomatiques que médiatiques et de mobilisation sur le terrain.

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses et surtout pour la franchise de vos réponses.

La résolution d'hier à l'ONU est un espoir. Nous n’en espérions pas tant, même si ce n'est pas l'idéal. Vu qu'elle a été adoptée, c'est le cadre pour les prochains mois.

On peut refuser d'y participer, mais alors pas d'influence. Alors la question est: soutenir la procédure, le processus sans perdre son âme. Et ça je crois, monsieur le ministre, que vous en êtes capable.

Aussi, vous avez dit vouloir une aide humanitaire en quantité et en qualité. Et ça, c'est très important. L'espoir d'une paix durable dans cette partie du monde ravagée quasi à jamais doit demeurer en nous. Et vous êtes notre représentant pour le défendre.

Mijnheer de minister, voorafgaand wil ik mij excuseren voor mijn laattijdigheid. Ik was belet wegens een vraag in een andere commissie aan minister Matz, uw partijgenoot.

Nu kom ik tot mijn vraag. De terroristen verblijven misschien niet in een luxehotel, maar zij zitten wel op hotel. Mogelijk kunnen ze nergens heen, maar waar zouden ze naartoe moeten als ze op hotel kunnen verblijven?

Het is ongezien dat terroristen, mensen die anderen hebben vermoord of willen vermoorden, worden vrijgelaten. Ik heb er alle begrip voor dat onschuldige Palestijnen en onschuldige Israëli’s worden vrijgelaten, maar dat terroristen worden vrijgelaten, blijft naar mijn oordeel een schande en een absurditeit.

U stelt dat wanneer die terroristen naar het Schengengebied zouden reizen, een visum moeten aanvragen en dat zij zullen worden gescreend. Dienaangaande zie ik twee problemen. Ten eerste, niets weerhoudt hen ervan om hier illegaal naartoe te komen. Ze beschikken over voldoende netwerken om onder te duiken. Ten tweede, gelooft u werkelijk dat een visumaanvraag hen zou tegenhouden? Het heeft de terrorist Trabelsi ook niet tegengehouden om naar België te komen. Dat is dus absoluut geen geruststelling, integendeel.

Monsieur le ministre, merci pour toutes vos réponses. Elles montrent, même si nous ne sommes pas d'accord sur tout, qu'il y a un engagement plus que résolu de votre part. Mais, comme ma collègue Mutyebele l'a dit, la résolution de l'ONU et la force de stabilisation sont contraires à l'avis de la Cour internationale de Justice du 19 juillet 2024 ordonnant le retrait des forces israéliennes des territoires palestiniens illégaux occupés sur la base des frontières d'avant 1967. Cette résolution de l'ONU contredit une décision de la CIJ, ce qui ne peut être qu'une solution précaire, une forme de sparadrap le temps de...

Et c'est là que je vous rejoins sur une forme de méthode qu'il conviendrait d'appliquer en la circonstance. Il faut que la Belgique continue à être l'un des porte-voix pour que justice se fasse. C'est-à-dire que toutes celles et tous ceux qui ont été inculpés par la Cour pénale internationale (CPI) soient traités et déférés devant les tribunaux pour faire cesser l'occupation illégale et l'apartheid. Il convient de repartir de toutes les résolutions de l'ONU pour construire un État palestinien qui cohabitera avec l'État d'Israël. Il faut absolument éviter que le statu quo actuel et la mise en route de cette force de stabilisation et d'un régime spécial sur les territoires de Gaza ne prolongent une logique d'annexion et d'apartheid; il faut éviter que ce statu quo, à l'instar de ce que l'on a vécu en Libye ou en Irak, n'aboutisse à une situation qui soit encore pire après qu'avant.

Pour l'instant, en Palestine et à Gaza en particulier, la société civile gazaouie est complètement effondrée. Il faut donc la reconstruire et la renourrir démocratiquement. D'où mon insistance pour que Marwan Barghouti soit libéré. Je sais qu'Israël, évidemment, est contre. Je sais aussi que des Palestiniens eux-mêmes sont contre, parce que si ce personnage plus intègre que d'autres revient sur la scène nationale palestinienne, il sera certainement l'homme qui réunira les conditions d'une pacification et un interlocuteur valable. Certains n'y ont pas intérêt, surtout pas Israël, mais certains Palestiniens non plus.

Monsieur le ministre, je vous demanderai, ainsi qu'aux parlementaires de la majorité, d'être conformes et logiques avec vos engagements. Il nous faut un calendrier précis, en ce compris sur l'établissement des sanctions et cette loi qui interdit l'importation des produits des colonies; je crois qu'il est temps de le mettre à l'agenda de notre commission.

Monsieur le ministre, je voudrais d'abord dire mon soulagement et surtout mon espoir de voir que, même si c'est lent, imparfait et compliqué, le cadre multilatéral avance malgré tout. Il y a urgence puisque, comme vous l'avez rappelé, la situation sur le terrain est encore très instable et éminemment complexe. Néanmoins, le vote intervenu hier au Conseil de sécurité montre qu'après des mois de blocage, la communauté internationale parvient enfin à se mettre d'accord sur un horizon, une architecture de sortie de crise à Gaza, avec l'espoir, bien sûr encore éminemment fragile, d'un pas vers la sécurité sur place. Mais ce texte onusien ne sera crédible que s'il se traduit concrètement dans la vie quotidienne des familles palestiniennes et israéliennes: plus de bombardements, plus de roquettes, plus d'attaques, plus de peur, mais davantage de garanties, de protection et un respect strict du cessez-le-feu. La future force de stabilisation, les mécanismes de gouvernance transitoires et j'en passe, tout cela n'a de sens que si cela permet réellement aux enfants de Gaza de dormir sans craindre la prochaine frappe et de commencer à envisager autre chose que la survie au jour le jour. Dans ce contexte, l'angle humanitaire doit rester absolument central. Les résolutions précédentes sur Gaza rappelaient déjà l'urgence de l'accès sans entrave à l'aide, de la protection des travailleurs humanitaires et de la remise en état des infrastructures vitales. Le vote d'hier ne peut pas juste être un chapitre purement diplomatique de plus. Il doit apporter une solution politique et mener à des conséquences concrètes avec plus de convois, plus de carburants pour les hôpitaux, plus d'eau potable, plus de soutien psychologique et médical pour une population traumatisée, avec des garanties de sécurité, et aussi l'élimination du Hamas de toute gouvernance de la Palestine et sa démilitarisation. Des réformes importantes, des élections doivent remettre en selle l'Autorité palestinienne. Comme vous l'avez dit, l'Union européenne devra, bien plus que par le passé, jouer un rôle constant dans cette mise en œuvre et dans les précisions qui doivent encore intervenir, notamment sur le rôle de l'Autorité palestinienne, raison pour laquelle la pression des sanctions européennes contre le Hamas, contre les colons violents, doit être maintenue. Je vous remercie, monsieur le ministre, de maintenir ce message à la table du Conseil européen des Affaires générales. Nous serons à vos côtés chaque fois que la Belgique plaidera pour que la mise en œuvre de ce nouveau dispositif garde deux boussoles claires: la sécurité de toutes les populations et la priorité absolue donnée à l'humanitaire. Nous resterons vigilants pour que derrière les mécanismes et les textes, ce soit bien entendu des vies humaines que nous protégions.

Iran heeft aangekondigd dat het niet langer bereid is de gesprekken met de Europese landen over zijn nucleaire programma te hervatten. Volgens Teheran worden enkel de “implicaties" van de herinvoering van de internationale sancties onderzocht.

Sinds 28 september zijn de VN-sancties tegen Iran opnieuw van kracht, nadat Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk het mechanisme activeerden dat dit mogelijk maakte. De sancties treffen bedrijven, organisaties en personen die betrokken zijn bij het kernprogramma of bij de productie van ballistische raketten. Ook de Europese Unie heeft bijkomende maatregelen genomen, waaronder inreisverboden en de bevriezing van Iraanse tegoeden.

De weigering van Iran om opnieuw aan tafel te gaan, versterkt de bezorgdheid over de nucleaire dreiging en de rol van het Iraanse regime in regionale destabilisatie via milities in Syrië, Libanon en Jemen.

Graag verneem ik van de minister:

Hoe beoordeelt u de beslissing van Iran om de onderhandelingen met de Europese landen stop te zetten, en wat betekent dit voor de bredere stabiliteit in de regio?

Hoe zal België, binnen de EU en de VN, bijdragen aan de naleving en versterking van de heringevoerde sancties tegen Iran? Zal België ook bilateraal optreden tegen entiteiten met banden met Iraanse staatsbedrijven of de Revolutionaire Garde?

Bent u van oordeel dat de diplomatieke inspanningen van de Europese Unie nog geloofwaardig zijn zolang Iran zich openlijk onttrekt aan internationale afspraken en mensenrechten systematisch schendt?

Acht u bijkomende maatregelen of een verstrenging van de bestaande sancties noodzakelijk, gelet op de voortdurende ontwikkeling van het kernprogramma en de rol van Iran in regionale destabilisatie en terreur?

Blijft België pleiten voor dialoog met Iran, of acht u dat, gezien de huidige context van gijzeldiplomatie, repressie en internationale agressie, niet langer realistisch of wenselijk?

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw duidelijk antwoord. U zegt dat diplomatie de voorkeur moet krijgen. Ik begrijp wat u daarmee bedoelt, maar u weet zelf hoe Iran met diplomatie omgaat. We weten allemaal dat dat land er een gijzeldiplomatie op nahoudt. Ik twijfel niet aan uw goede bedoelingen, maar ik betwijfel of Iran zich zal houden aan allerlei akkoorden en overeenkomsten.

Mijnheer de minister. Ik heb vernomen – ik was toen nog geen lid van deze commissie – dat u begin oktober uitgebreid bent ingegaan op het partnerschapsakkoord tussen de EU en Mercosur.

U gaf toen aan dat uw diensten de verschillende aspecten van het akkoord aan het analyseren waren, maar dat er op dat moment nog geen definitief standpunt was ingenomen en dat het tijdschema nog niet bekend was. Intussen vernemen we dat de Europese Commissie hoopt het akkoord tegen het einde van dit jaar goedgekeurd te krijgen. Eindelijk, zou ik zeggen, want u weet dat het Mercosur-akkoord bijzonder belangrijk is voor ons land en voor de Europese Unie.

Het akkoord niet goedkeuren, zou een bijzonder ernstige en strategische fout zijn. Het is dus tijd dat België een duidelijk standpunt inneemt en dat akkoord effectief bewerkstelligt en goedkeurt. Ik heb daarover de volgende vragen, mijnheer de minister:

Ten eerste, heeft de federale regering intussen al een duidelijk standpunt ingenomen? Zo ja, kunt u dat toelichten? Zo nee, welke elementen staan een definitief standpunt in de weg?

Ten tweede, zijn er reeds gesprekken met de deelstaten in verband met een standpuntbepaling? Zo ja, hoe verlopen die? Zo nee, wanneer zult u daarmee starten?

Ten derde, wanneer staat het handelsakkoord op de agenda van de Raad? Hebt u daarop al zicht? Is het effectief de bedoeling dat het voor het einde van het jaar wordt goedgekeurd?

Ten slotte, bent u bereid bij de andere lidstaten te pleiten voor een snelle goedkeuring van het akkoord, gezien de economische en geopolitieke meerwaarde voor ons land? Ik dank u.

Mijnheer de minister, het is jammer om hier te vernemen dat we naar een onthouding zullen gaan. U weet dat mijn fractie pleit voor een goedkeuring van dat akkoord. Zeker in de wereld waarin we leven, is dat strategisch enorm belangrijk, zowel voor ons als voor Europa. We zijn daarin toch wel ontgoocheld.

Mijnheer de minister, vanmorgen kwam de brandend actuele problematiek van de harmonisering van de paritaire comités opnieuw aan bod in de krant. Lidl trekt aan de alarmbel en stelt dat het de concurrentie niet meer aankan. Lidl is niet de eerste supermarkt die dat aanvoert, want ook Colruyt ging het bedrijf al voor. De problematiek sleept al jarenlang aan – herinner u hoe de franchisering van Delhaize de werknemers aldaar in onzekerheid stortten - en vakbonden in de handel proberen via dialoog het probleem van de harmonisering van de paritaire comités op te lossen.

Mijnheer de minister, hoe ver staat het met de hervorming van de paritaire comités, die in het regeerakkoord was afgesproken? De uitdagingen in die sector zijn bovendien bijzonder groot. We zien de opmars van e-commerce, het grenswinkelen en er zijn ook juridische constructies om in een ander paritair comité terecht te komen om zo de moordende concurrentie te kunnen aangaan.

Hoe zult u de impasse rond de harmonisering van de paritaire comités in de handel doorbreken? Welke maatregelen zult u nemen om franchisering of andere constructies die tot sociale dumping leiden, te vermijden? Hoe zult u garanderen dat de werknemers, die zorgen dat wij eten op tafel hebben, fatsoenlijke loon- en arbeidsvoorwaarden behouden en een degelijke loopbaan in die sector kunnen uitbouwen?

Mijnheer de minister, de grootste Belgische privéwerkgever, de Colruyt Group, maakte een tijd geleden zijn jaarresultaten bekend. De retailer, die in tegenstelling tot zijn concurrenten nog volledig in Belgische handen is, behoudt stabiele vooruitzichten, maar moet wel marktaandeel inleveren. Volgens Colruyt is de reden daarvoor dat zondagopeningen bij de concurrenten een stuk gemakkelijker liggen dan bij winkelketen Colruyt. Op zondag openen is zeer moeilijk.

De regels voor de winkelketen en haar concurrenten zijn niet gelijk. Colruyt kent hogere personeelskosten dan de concurrentie, omdat het onder een ander paritair comité valt dan de andere spelers in die branche. Zeker op zondag is de concurrentie daardoor absoluut ongelijk.

Colruyt is, zoals mevrouw Vanrobaeys al heeft gezegd, een grote werkgever en nog volledig in Belgische handen. Niet alleen de winkels, maar ook de volledige logistieke keten, de administratieve ondersteuning en onderzoek en ontwikkeling vinden allemaal in België plaats.

De regering vraagt aan de sociale partners – dat staat in het regeerakkoord – om tegen 1 januari 2027 het aantal paritaire comités te verminderen, zodat het sociaal overleg moderniseert. Ik heb er echter mijn twijfels over dat die harmonisering er meteen zal komen. Erkent u de problematiek? Hoe kijkt u zelf naar de veelheid aan paritaire comités in de distributiesector? Hoe zult u ervoor zorgen dat de verschillende spelers volgens dezelfde spelregels kunnen opereren?

Ik weet niet of het overleg tussen de sociale partners gegarandeerd succes zal hebben. Indien er niet meteen iets zit aan te komen, zal de regering dan desgevallend zelf het initiatief nemen om het aantal paritaire comités te verminderen?

Monsieur le ministre, l'accord de gouvernement prévoit que d'ici au 1 er janvier 2027, les partenaires sociaux devront réduire le nombre de commissions paritaires, dans un objectif affiché de modernisation de la concertation sociale.

À ce stade, ce sont les interlocuteurs sociaux qui ont la main, mais sur le terrain, les inquiétudes sont fortes. Dans le secteur du commerce par exemple, les organisations syndicales rappellent que la question des commissions paritaires n'est pas qu'un enjeu technique ou administratif. L'affaire Delhaize a montré combien il était aisé pour une entreprise bénéficiaire de recourir à la franchisation pour changer de commission paritaire et contourner des droits acquis.

Depuis lors, c'est l'ensemble des conditions de travail qui s'est fragilisé: plus de flexibilité imposée, plus de précarité, extension du travail dominical, etc. Aujourd'hui encore, le SETCa souligne que des groupes spécialisés dans les montages juridiques ou la franchise utilisent ces failles pour accentuer le dumping social.

Il est donc nécessaire qu'un véritable débat s'ouvre au sein des secteurs afin que la simplification annoncée ne se traduise pas par un nivellement par le bas, mais au contraire par une clarification et un renforcement des protections collectives de tous les travailleurs et de toutes les travailleuses.

Dans ce contexte, mes questions sont les suivantes. Premièrement, quel est l'état des lieux des discussions entre partenaires sociaux sur ce chantier?

Deuxièmement, quelles balises le gouvernement entend-il poser pour garantir que la réforme n'aboutisse pas à une simplification au seul avantage des employeurs, mais bien à une sécurisation accrue des droits des travailleurs et des travailleuses?

Troisièmement, comment vous assurerez-vous que la réduction du nombre de commissions paritaires ne soit pas instrumentalisée par certains acteurs pour poursuivre des stratégies d'évitement et de dumping social, comme on l'a vu dans le dossier Delhaize?

Monsieur le ministre, dans le cadre de la réforme visant à assouplir les heures d'ouverture des commerces et à supprimer le jour de repos hebdomadaire, de nombreuses inquiétudes ont été exprimées, notamment par le Conseil Central de l'Économie. Ce dernier souligne que les coûts supplémentaires en personnel et en énergie ne seront pas compensés par une augmentation réelle du chiffre d'affaires et que cette réforme pourrait accentuer la pression commerciale sur les indépendants et les travailleurs.

Par ailleurs, sous la législature précédente, vous aviez émis un avis défavorable sur des propositions de loi similaires, en soulignant que "les assouplissements en matière d'heures d'ouverture et de repos hebdomadaire risquent d'être préjudiciables aux indépendants et aux petites entreprises. En effet, les grandes enseignes peuvent plus facilement s'organiser et disposent de plus de moyens pour assurer une ouverture sans repos hebdomadaire et pendant des plages horaires élargies. Je remets donc un avis défavorable."

Monsieur le ministre, comment justifiez-vous aujourd'hui ce changement de position au regard des inquiétudes mises en avant par le Conseil Central de l'Économie? Selon vous, comment cette réforme peut-elle garantir que les petits commerces et leurs employés ne subiront pas une pression commerciale et des coûts supplémentaires disproportionnés face aux grandes enseignes?

Voor mij is alles begonnen bij Delhaize. Dat kon vrij eenvoudig door franchisering een achteruitgang in de loon- en arbeidsvoorwaarden organiseren; ik vind het trouwens nog altijd jammer dat we die strategie wettelijk niet beter hebben kunnen tegenhouden. Natuurlijk hebben grotere winkels voordelen, want ze kunnen rekenen op goedkopere leveranciers. Dan gaat het niet over de zelfstandige buurtwinkel, maar over zelfstandigen die soms vier of vijf winkels hebben. Daar zat echt een strategie achter. Men moet vaststellen dat de arbeidsvoorwaarden in de sector er sindsdien alleen maar op achteruit gegaan zijn.

Er worden heel veel vestigingen gesloten. In de onderhandelingen wordt steeds meer flexibiliteit gevraagd. Er komen meer supermarkten bij tankstations, winkels die 24 uur op 24 open zijn en waar de arbeidsvoorwaarden vrij precair zijn. Dat is het nieuwe concept.

Men verwacht niet veel van het sociaal overleg, maar ik meen dat we de onderhandelaars onder druk moeten zetten opdat ze een eerlijk speelveld organiseren. Dat is goed voor zowel de werkgevers die zo’n supermarkt uitbaten, als voor het personeel, dat daar werkt, degenen die de rekken vullen en ervoor zorgen dat ons eten op tafel komt. Zij verdienen respect en de beste arbeidsvoorwaarden.

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het stemt mij tevreden dat er op 15 oktober gesprekken werden aangevat. We moeten de timeline strak houden en ik hoop dat we af en toe een verslag zullen krijgen over het verloop van de onderhandelingen. Als daar niets uitkomt, dan hoop ik wel dat de regering zelf met voorstellen zal komen, want er is momenteel geen gelijk speelveld en we moeten voorkomen dat grote Belgische bedrijven wegtrekken.

Merci, monsieur le ministre, pour vos réponses. Monsieur le ministre, je suis fondamentalement en désaccord avec vous sur la question des flexi-jobs qui ne sont ni plus ni moins que des boulots assurés par des gens qui ont déjà un travail. Cela correspond à un allongement collectif du temps de travail parce que l'emploi principal ne garantit pas des revenus suffisants pour pouvoir subvenir à leurs besoins. En tout cas, c'est dans cette optique-là que les personnes s'inscrivent.

Et donc, aujourd'hui, on place les employeurs au pied du mur, en leur disant soit d'engager ces personnes en flexi-job – car ça coûte quatre fois moins cher que d'engager un employé en CDI –, soit d'engager quelqu'un qui aura un job dans lequel il peut se projeter, s'épanouir et avoir un équilibre vie privée-vie professionnelle. Le dénominateur commun de vos politiques, c'est qu'à aucun moment, on ne voit quand vous créez des emplois convenables, stables, de qualité, qui permettent de remplir les conditions mises en place par votre collègue des Pensions pour bénéficier d'une pension complète qui permet de vieillir dans la dignité.

C'est là que réside toute l'incohérence du projet de l'Arizona. Aujourd'hui, ce que je voudrais vous rappeler, c'est que votre rôle en tant que ministre est de garantir l'intérêt général et de vous efforcer d'améliorer les conditions de vie des travailleurs. Aujourd'hui, votre réforme ne doit pas niveler par le bas les conditions de travail au nom de certaines demandes de multinationales.

Parce que ceux qui payeront le prix de l'ouverture dominicale ou de l'extension du travail jusqu'à 21 h, ce sont les petits commerces, les petites structures qui ne peuvent pas aligner des travailleurs H24 sept jours sur sept. Les petites structures vont subir une concurrence de la part des multinationales qui, elles, peuvent se permettre de rester ouvertes pendant toutes ces plages horaires. Cela accentuera la désertification de nos villes qui subissent déjà ce phénomène des devantures qui sont vides. Allez-vous promener en ville, vous le verrez, monsieur le ministre.

Je vous en conjure, faites en sorte d'améliorer la situation plutôt que de la dégrader.

Merci monsieur le ministre, pour vos réponses. Vous dites tout et son contraire puisqu’avant vous étiez contre, et maintenant vous êtes pour ces heures d'ouverture. Je trouve que ce projet est vraiment une menace directe pour les petits commerces et pour les indépendants, et surtout pour les salariés du secteur. Alors, derrière l'argument de la liberté d'ouverture, c'est aussi une nouvelle précarité qui s'installe. Des horaires impossibles, des journées sans repos, des vies de famille sacrifiées aussi. On sait que la vie d'indépendant, ce n'est quand même pas facile, et que la concurrence directe qu'il y aura entre des grandes enseignes et des petits commerçants sera réelle sur le terrain. D’ailleurs, le Conseil Central de l’Économie vous a lui-même alerté sur le sujet. Ce que demandent aujourd'hui les travailleurs, c'est tout simplement du respect, du temps de repos, de la prévisibilité. Vous parlez toujours de promouvoir la compétitivité et à aucun moment vous n'avez parlé des travailleurs ni des indépendants sur la qualité de leur travail. Je pense donc qu’aujourd’hui, on doit tenir compte de ces petits commerçants qui, chaque jour, font vivre nos communes – la mienne notamment, la vôtre certainement – et qui tiennent ça parfois à bout de bras, face à des géants qui arrivent, s'installent et ont les moyens financiers de pouvoir ouvrir sept jours sur sept, parce qu'ils ont du personnel à outrance et parce qu'ils ont d'autres moyens financiers aussi. Et je suis très étonnée que vous ne preniez pas ça à cœur, monsieur le ministre, vous qui défendez soi-disant les petits indépendants.

Monsieur le ministre, ce mercredi, le procureur général Frédéric Van Leeuw s'est exprimé dans la presse, en indiquant notamment ceci: "Lutter contre la criminalité organisée, c'est aussi toucher à la liberté d'entreprendre, parce qu'on va devoir faire plus de contrôles. Voyez le port d'Anvers: il n'y a que 0,5 % des conteneurs qui sont contrôlés. Et on nous dit clairement que, si l'on en contrôle 15 %, Anvers va perdre des parts de marché." Voilà une déclaration étonnante parce que, pendant ce temps, votre gouvernement nous assure qu'il investit dans des procédés et dans le scanning des conteneurs à Anvers. Alors, qui dit vrai?

D'abord, est-il exact que votre gouvernement Arizona ne contrôle que 0,5 % des conteneurs dans le port d'Anvers? Oui ou non. Ensuite, que ce chiffre soit exact ou non, quel est votre objectif? Voulez-vous parvenir jusqu'à 2 %, 5 % ou 15 %? Et puis, reconnaissez qu'avec cette déclaration du procureur et à cause d'un tel flou, le doute est permis. Le gouvernement Arizona entend-il vraiment tout entreprendre, quel qu'en soit le prix, pour arrêter la cocaïne dans le port d'Anvers ou bien alors, comme le laisse entendre une telle déclaration, va-t-on faire du window dressing en investissant dans quelques scanners, tandis que tout ne sera pas entrepris pour faire cesser ce trafic parce qu'on ne veut pas entraver l'économie du port d'Anvers?

Cela permet également de dire à tous les donneurs de leçon en matière de sécurité à Bruxelles qui s'expriment régulièrement que, tant que nous laisserons passer la cocaïne par le port d'Anvers, nous aurons des fusillades à Bruxelles, avec des conséquences de plus en plus graves, telle cette balle perdue qui a fracassé la vitre de la chambre d'un enfant à Anderlecht. Il est donc temps de choisir. On ne peut pas décider de faire primer l'économie à tout prix sur la sécurité des citoyens parce qu'on va finir par mettre leur vie en danger, que ce soit à Bruxelles, à Anvers ou partout ailleurs.

Monsieur le ministre, désormais, la Belgique n'est plus seulement connue pour ses gaufres ou son chocolat, elle l'est aussi pour la cocaïne, l'héroïne, les drogues de synthèse. C'est à se demander si l'on ne verra pas bientôt sur les pilules qui traversent l'Europe "Bons baisers d'Anvers".

Anvers est la porte d'entrée de la drogue, vous le savez. Le port d'Anvers est une passoire. J'ai obtenu des chiffres hallucinants de votre collègue Jan Jambon, hier. Pire, mercredi, le procureur fédéral Van Leeuw disait explicitement à l'occasion d'une interview dans Le Soir que moins de 1 % des conteneurs sont contrôlés à Anvers! Pour quelle raison? Pour ne pas mettre en difficulté l'activité économique anversoise, pour ne pas perdre des parts de marché. Voilà, monsieur le ministre, la ligne directrice de votre gouvernement: privilégier le business et l'argent sale au détriment de la sécurité nationale.

Monsieur le ministre, que faites-vous en attendant? Rien! Vous privilégiez le business florissant pendant que le pays paye le prix de votre laxisme. Le monde entier nous pointe du doigt. La ville de notre premier ministre est au centre d'un laisser-aller scandaleux.

Monsieur le ministre, combien de temps faudra-t-il avant que vous ne réagissiez? Combien de fois faudra-t-il que les services de police et de justice tirent la sonnette d'alarme pour que vous sortiez de votre inaction? Prendrez-vous les mesures qui s'imposent pour contrôler tous les conteneurs qui ne sont pas contrôlés de manière efficace? Mettrez-vous le port d'Anvers sous le contrôle des autorités fédérales pour mettre fin à ces trafics?

Merci monsieur le ministre pour cette lecture.

Je sais très bien que M. Quintin n'est pas là mais je me dis que le ministre de l' É conomie a bien un avis sur la question puisque la question est aussi économique. Faut-il faire primer l'économie sur la sécurité? Je sais que vous êtes un peu occupé ces temps-ci mais je n'arrive pas à croire que vous n'ayez pas d'avis sur cette question. Doit-on faire primer l'économie à tout prix sur la sécurité de nos concitoyens? Je vous offrais l'occasion de nous le prouver, c'est dommage.

Monsieur le ministre, de votre réponse, je retiens bien sûr une certaine obligation de moyens, pas d'obligation de résultats, pas d'obligation que le gouvernement se donne une proportion de conteneurs à scanner à Anvers et des tentatives de montrer que la lutte contre le narcotrafic n'est pas un échec. Pourtant c'est le cas. Quoi que vous fassiez pour l'instant, ces moyens sont insuffisants, les fusillades continuent en 2025 au même niveau qu'en 2024. Les solutions Arizona pour l'instant ne fonctionnent pas et vous auriez pu vous exprimer là-dessus de la part de tout le gouvernement.

Monsieur le ministre, votre réponse m'inquiète, elle ne me rassure pas, d'autant que vous avez lu votre texte avec autant d'énergie qu'un mollusque au meilleur de sa forme.

(…)

En tant que vice-premier ministre, vous siégez au Conseil national de sécurité, vous avez une responsabilité dans la sécurité de ce pays.

Face aux trafiquants, face à la criminalité, que faites-vous? Rien! Le laxisme de votre gouvernement vis-à-vis du port d'Anvers est injustifiable. Il nous faut une approche globale vis-à-vis de cette problématique avec l'ensemble des services de sécurité. Cela fait des mois que j'interroge le premier ministre sur la task force qu'il nous avait vendue ici-même. On ne voit rien venir. Rien, si ce n'est qu'on ferme les yeux lorsqu'il s'agit d'Anvers.

Pour l'Arizona, le business d'Anvers est plus important que la sécurité et la santé des (…)

(Protest van de heren Ducarme en Bouchez)

Tijdens de bespreking van uw beleidsnota zei u dat u aan het KCE hebt gevraagd om een studie te laten uitvoeren naar het gebruik van hormoonremmers bij jongeren in het kader van genderdysforie. Dat stond ook zo in het regeerakkoord. We weten ondertussen dat het KCE bekijkt wanneer deze studie in het jaarprogramma kan worden opgenomen.

Mijnheer de minister, heeft het KCE dit onderwerp al in zijn jaarprogramma kunnen opnemen? Wanneer mogen we de resultaten verwachten? Wat is precies de scope van die studie?

Mijnheer de minister, kunt u nog verduidelijken wat u precies aan het KCE hebt gevraagd? Wat is de scope van de studie die zij moeten uitvoeren?

U hebt het al zo vaak gezegd, maar blijkbaar is het nog altijd niet helemaal duidelijk. Wat ik daaruit kan afleiden, is dat u eigenlijk ook niet goed weet wat de scope van de studie is. Mijn vrees is dat het om een zeer beperkte studie zal gaan. Het zal eerder een opsomming van internationale en andere studies zijn, waaruit al dan niet zal blijken dat hormoonremmers bij jongeren met genderdysforie goed is. Wat we daarin zeker niet zullen terugvinden, is een uitgebreid klinisch onderzoek naar de effecten van puberteitsremmers op de hersenontwikkeling. Men zal waarschijnlijk ook geen gegevens verzamelen over het aantal en de leeftijd van de kinderen die een medische transitie ondergaan of starten of over het aantal mensen in transitie dat zelfmoord pleegt of een poging tot zelfmoord onderneemt. De gegevens over het aantal mensen dat spijt heeft van een transitie of vroegtijdig stopt met de transitie zullen vermoedelijk ook ontbreken. Het gaat nochtans om zeer pertinente vragen en gegevens als we dit thema in zijn geheel willen bekijken. Ook kan er bijvoorbeeld onderzoek worden gevoerd naar de mogelijkheid van een zogenaamd lock-in effect ten gevolge van puberteitsremmers. Ook dat zullen we echter niet te horen krijgen. Het echte thematische debat over de vraag of het nu al dan niet goed is, zal hier niet aangezwengeld worden. We zullen gewoon verdergaan met wat we al jaren doen. We zullen jongeren met genderdysforie blijven behandelen met hormonen, terwijl internationale studies reeds aantonen dat dat geen goed idee is. Heel wat landen hebben reeds de beslissing genomen om dat niet meer te doen bij minderjarigen. Ik zie dat die studie hier weinig zoden aan de dijk zal zetten, wat jammer is voor onze jongeren die zich in die situatie bevinden. Ik denk dat ook zij recht hebben op de beste zorg en dat dat absoluut zeer grondig moet worden bekeken.

Mijnheer de minister, het zomerakkoord breidt in ieder geval de nachtarbeid uit. Het is mij niet meer helemaal duidelijk in welke mate en ik heb begrepen dat het ook de regering niet langer duidelijk is. In elk geval heeft nachtarbeid een negatieve impact op de volksgezondheid. Uit talloze wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat er een direct verband bestaat tussen deze vorm van arbeid en geestelijke gezondheid, slaapstoornissen, spijsverteringsproblemen, cardiovasculaire aandoeningen, diabetes en verschillende vormen van kanker.

Bovendien blijkt uit een omzendbrief van uw collega-minister Jambon van deze zomer dat hij het fiscaal voordeel voor ploegen- en nachtarbeid wil blijven garanderen, hoewel dat mogelijk 2,5 miljard euro kan opbrengen, dit terwijl er tegelijkertijd wordt bespaard op de sociale zekerheid en de gezondheidszorg en er aan de andere kant dus extra lasten worden gecreëerd.

Hoe evalueert u als minister van Gezondheid de link tussen nachtarbeid en langdurige ziekte?

Verwacht u dat de versoepeling van nachtarbeid en het gunstige fiscale regime ertoe zullen leiden dat er meer nachtarbeid wordt verricht en dat daardoor het aantal langdurig zieken zal toenemen?

Werkt u aan een preventief actieplan om de impact op de gezondheid van extra nachtwerk te beperken? Zo ja, aan welke maatregelen denkt u? Welke rol ziet u voor de bedrijven en sociale partners en hoe zal de regering hen daarin ondersteunen?

Gezien de toename van nachtwerk en de daaruit voortvloeiende gezondheidsproblemen zal ook het budget van de sociale zekerheid onder druk komen. Overweegt u bij de huidige begrotingsbesprekingen daar extra middelen voor te vragen, bijvoorbeeld door ze te financieren via een verminderd fiscaal voordeel voor de bedrijven of via het bonus-malussysteem dat u in een van de vorige debatten noemde?

Dank u wel, minister, voor uw antwoord.

Ik begrijp uiteraard dat u niet wilt vooruitlopen op de lopende discussies binnen de regering. Ik wil graag meegeven – en u kunt dat meenemen in die gesprekken – dat de integratie van dit thema in het bonus-malussysteem op zich geen slecht idee is. Toch is dat systeem vooral curatief, want men grijpt pas in wanneer men vaststelt dat vele werknemers gezondheidsproblemen ondervinden als gevolg van een nachtwerkregime. Er moeten uiteraard ook preventieve maatregelen worden genomen, zodat de malus zich hopelijk niet voordoet. Ik wil u vragen om daar zeker aandacht aan te besteden.

Als u het mij vraagt, moeten we nachtarbeid beperken tot de hoogstnodige sectoren in ons economische systeem en het regime niet uitbreiden. Dat is de beste preventieve maatregel die we kunnen nemen.

Mijnheer de minister, Testaankoop volgt al drie jaar de prijzen in onze supermarkten op. In september 2025 betaalt een gezin gemiddeld 6 euro meer per winkelkar dan een jaar eerder.

Dat lijkt misschien weinig, maar op maandbasis betekent dat 24 euro extra en op jaarbasis zelfs meer dan 300 euro, zonder dat er één extra product in dat karretje ligt. Dat is geen nuance, dat is een bikkelharde realiteit.

Als we inzoomen op de producten die het sterkst stijgen, dan gaat het om basisproducten zoals koffie, rundvlees en chocolade. Dat laatste is extra pijnlijk met de feestdagen in het vooruitzicht. Sinterklaas komt eraan, maar volgens Testaankoop is de sinterklaaschocolade fors duurder geworden. Een pakje melkchocolade dat vorig jaar nog 2 euro kostte, kost nu 2,76 euro. Pure chocolade steeg van 2,50 euro naar 3,20 euro en chocoladekoekjes stegen van 3 euro naar 3,72 euro. Bekeken over een langere periode, sinds 2022, dan spreken we over stijgingen tot wel 87 %. Een product dat toen 2 euro kostte, kost nu bijna 3,70 euro. Dat is geen inflatie meer, dat is uitmelken.

Een gemiddeld gezin dat wekelijks voor 150 euro boodschappen doet, geeft op jaarbasis 7.800 euro uit. Door de prijsstijging van 3,99 % komt daar 311 euro bij. Dat is gemiddeld een halve maand huur, mijnheer de minister, terwijl de lonen niet meestijgen.

In antwoord op eerdere vragen, op 16 juli, zei u dat we moesten nuanceren, dat de marges onder druk staan en dat de inflatie in België lager ligt dan in Nederland, maar met dat antwoord kunnen de mensen hun boterham niet smeren. Ze willen weten wie er verdient aan die prijsstijgingen.

Net op dat moment barst een nieuw debat los. In een interview zegt de heer Conner Rousseau van Vooruit dat de meest sociale manier om de btw te verhogen is om het tarief van 21 % naar 22 % te brengen. Welnu, er is niets sociaal aan een btw-verhoging. Zo’n maatregel raakt mensen rechtstreeks in hun dagelijks leven. Dat betekent dat we nog meer zullen betalen voor onze winkelkar. Het is gewoon een platte belastingverhoging.

Tegelijk horen we dat de regering ook wil raken aan de indexering van de lonen, het enige mechanisme dat onze koopkracht nog enigszins beschermt.

Dat is toch hallucinant. Eerst stijgen de prijzen en dan zegt men de btw te zullen verhogen en te zullen sleutelen aan de index, terwijl dat net de twee zaken zijn die de mensen nog overeind houden.

De mensen hebben geen boodschap aan politieke spelletjes of vage beloftes. Ze willen dat er iets gedaan wordt aan die torenhoge prijzen.

Mijnheer de minister, bent u bereid om een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de prijsvorming in de hele voedselketen, niet alleen de cijfers van Eurostat, maar een echte doorlichting van wie verdient en wie verliest? Zolang we dat niet weten, blijft het immers echt mistig.

Waarom weigert u om maximumprijzen of margeplafonds te onderzoeken, terwijl andere landen dat wel doen? U zegt dat dat risico's inhoudt, maar voor wie: voor de supermarkten, of voor de gezinnen die nu al in de risicozone zitten?

Wat zult u doen om de macht van de grote spelers in de voedingsindustrie te breken? Zolang zij de prijzen bepalen en de winsten opstrijken, blijft de consument immers de speelbal.

Mijnheer de minister, de mensen hebben geen nood aan nuance, ze hebben nood aan actie.

Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoord en voor het overhandigen van de negen pagina’s. Ik hoorde u zeggen dat de grondstofprijzen en de energieprijzen zijn gedaald, maar dat de consument daar niets van merkt. Dat komt overeen met wat ik zeg. Alles wordt duurder. Die zogenaamd concurrentiële markt werkt gewoon niet, dat is hier wel heel duidelijk. Er wordt altijd gezegd dat een concurrentiële markt goed is omdat ze de prijzen drukt, maar voor wie? Alleszins niet voor de consument. Nog nooit is alles zo duur geweest. De energiedistributiekosten zijn gedaald, maar we betalen nog altijd evenveel of zelfs meer voor elektriciteit en gas. Ook in de winkels dalen de prijzen niet, integendeel. Ik hoop dus echt dat daar grondig naar wordt gekeken. Ik zal met veel plezier het negen pagina’s tellend antwoord lezen. Dank u wel.

Monsieur le ministre, l'arrivée massive de marques chinoises de véhicules électriques sur le marché belge, avec déjà 26 marques commercialisées et une vingtaine supplémentaires annoncées, représente un défi majeur pour l'industrie automobile européenne. Ces constructeurs, qui couvrent tous les segments de l'entrée de gamme au luxe, se distinguent par des prix compétitifs et une offre diversifiée, incluant des motorisations hybrides, électriques et à autonomie étendue.

Cette stratégie menace directement les constructeurs européens, en particulier dans les segments des petites voitures et des SUV compacts, où la concurrence par les prix est la plus féroce. En Belgique, où le marché des flottes d'entreprises et des particuliers est particulièrement sensible aux coûts, cette concurrence pourrait accélérer la perte de parts de marché des marques européennes, déjà fragilisées par la hausse des prix des véhicules neufs et la popularisation de l'électrique.

Cette situation soulève des questions cruciales sur l'avenir du secteur automobile belge et européen, notamment en termes d'emploi et de compétitivité. Les constructeurs européens pourraient être contraints de réduire leurs effectifs ou de réorienter leur production, ce qui aurait un impact direct sur les milliers d'emplois liés à l'industrie automobile. Par ailleurs, lz question d'une bulle spéculative pourrait se former autour des véhicules chinois, avec des risques de surproduction, de dépréciation rapide des stocks et, in fine, de perturbations majeures sur le marché.

Monsieur le Ministre, quel est l'impact de l'arrivée des véhicules électriques chinois sur la compétitivité des constructeurs européens en Belgique? Quels sont les risques identifiés pour l'emploi dans le secteur automobile belge, et quelles actions sont prévues pour accompagner les travailleurs et les entreprises affectés par cette transition? Comment évaluez-vous le risque de formation d'une bulle spéculative autour des véhicules chinois, notamment en raison de la guerre des prix et des subventions publiques en Chine, et quelles précautions sont envisagées pour protéger le marché belge? Quelles collaborations sont mises en place avec les acteurs européens pour harmoniser les règles de concurrence et éviter que les subventions chinoises ne faussent le marché belge et européen?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses.

Mijnheer de minister, de invoerheffingen van president Trump hebben aangetoond hoe kwetsbaar onze open economieën zijn en bij uitbreiding die van de hele westerse wereld. Volgens een studie van de FOD Economie, die we intussen ook van u mochten ontvangen, waarvoor dank, dreigt de Belgische export naar de Verenigde Staten tot 4 miljard euro duurder te worden. Vooral de farmaceutische industrie, maar ook sectoren zoals dranken, voertuigen en metaal worden zwaar getroffen. De farmaceutische industrie wordt trouwens tweemaal getroffen: enerzijds door de tarieven zelf, anderzijds doordat de heer Trump heeft ingevoerd dat de prijzen van farmaceutische producten in de Verenigde Staten zullen worden gebaseerd op het principe van most-favored nation . Men vergelijkt die prijzen met een korf van landen en neemt vervolgens de laagste prijs. Dat maakt dat veel bedrijven in de farmaceutische sector vandaag onderzoeken of het niet interessanter is om naar de Verenigde Staten te verhuizen.

Het IMF wijdde in een recent World Economic Outlook ook een luik aan deze handelstarievenoorlog. Het IMF stelt dat de wereldwijde groeivertraging voorlopig nog meevalt, maar dat de negatieve effecten pas later zichtbaar zullen worden. U hebt eerder verklaard dat u de studie van de FOD meeneemt in de lopende begrotingsbesprekingen. Daarover durf ik al helemaal niets meer te vragen, mijnheer de minister, maar ik heb toch enkele vragen.

Hoe wordt die studie momenteel bijgewerkt? Is dat een analyse die regelmatig wordt uitgevoerd? Welke sectoren worden het zwaarst getroffen? Overweegt u concrete maatregelen? Worden de resultaten bijvoorbeeld ook gedeeld met de Europese Commissie? Hoe beoordeelt u de conclusie van het IMF, zoals ik die heb geschetst? Hoe past dit in de Belgische en Europese strategische autonomie? Welke investeringsstrategie voorziet u voor ons land en hoe ziet u dit in het kader van het competitiviteitsvraagstuk?

Voorzitter: Anthony Dufrane.

Président: Anthony Dufrane.

Ik probeer kort te zijn, want er zijn nog erg veel vragen te stellen. Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de minister. Het is inderdaad zo dat we een escalatie hebben vermeden. Het is altijd beter om 15 % te betalen dan 200 %; dat trek ik niet in twijfel. Het is ook zeer positief dat de Europese Unie andere markten opzoekt en nieuwe handelsakkoorden probeert af te sluiten. Ik zou wel willen vragen om de situatie met de Verenigde Staten, ook door België, goed op te volgen en om te proberen wegen op de Europese onderhandelingen. Daarnaast is het van belang dat we vooral de farmaceutische sector goed in de gaten houden, omdat die heel sterk staat in ons land en een motor van innovatie vormt. De sector kent bovendien een duidelijke clusterwerking. Wanneer een of twee bedrijven beslissen om voortaan verder in de VS te investeren, dan kan dat de hele cluster destabiliseren. Een voorbeeld daarvan is de chemiecluster, waar we overigens ook met veel aandacht naar moeten kijken. Het is essentieel dat een dergelijk scenario niet gebeurt met de farmasector. Ik vraag u dan ook om daar met bijzondere aandacht naar te kijken aan de Europese onderhandelingstafel. Dank u wel.

Mevrouw de minister, 33 Oekraïense studenten, waarvan 18 minderjarig, krijgen op dit moment een leefloon in Kortrijk. Intussen zou het OCMW het dossier van de Oekraïense studenten aan het parket en de dienst Vreemdelingenzaken hebben bezorgd, om volledige duidelijkheid te krijgen over het aantal studenten, de toekenningsvoorwaarden en de controlemechanismen.

Wat zijn de bevindingen van de Dienst Vreemdelingenzaken in dit dossier? Ik krijg graag meer verduidelijking, mevrouw de minister.

Dank u wel voor uw antwoord en een fijne avond, mevrouw de minister.

Monsieur le ministre, ces derniers mois, le SPF Économie a été interpellé à de nombreuses reprises au sujet de pratiques commerciales trompeuses dans le secteur du voyage en ligne. Le cas du site néerlandais Reizendeals illustre bien cette problématique, puisqu'il engage les consommateurs dans un contrat sans qu'ils en aient pleinement conscience, confrontés ensuite à des frais d'annulation disproportionnés ou à des procédures de recouvrement. Rien que ces cinq dernières années, 146 signalements ont été recensés, dont 87 au cours des six derniers mois.

Cet exemple révèle une difficulté plus large: de nombreux sites de réservation en ligne recourent encore à des méthodes qui manquent de transparence et fragilisent les consommateurs. L'absence de récapitulatif clair avant paiement, la présentation lacunaire des informations contractuelles et la facturation séparée d'options supplémentaires constituent des pratiques dérogatoires aux standards habituels, qui compromettent la transparence et entravent la capacité des consommateurs à exercer un choix pleinement éclairé.

Monsieur le ministre, quelles sont les mesures existantes permettant d'encadrer juridiquement ce type de pratiques commerciales trompeuses dans le secteur du voyage en ligne?

Le gouvernement envisage-t-il de renforcer la régulation et les contrôles, notamment pour prévenir les pratiques opaques qui continuent d'émerger dans le commerce en ligne transfrontalier?

Enfin, quelles actions concrètes le SPF Économie compte-t-il mettre en œuvre pour sensibiliser et protéger les consommateurs belges face à ces pièges numériques qui se multiplient?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. La protection des consommateurs doit redevenir aussi une priorité politique et pas simplement une procédure administrative. J'entends que des choses sont mises en place, mais il n'y a pas spécialement de mesures spécifiques. Les services d'inspection effectuent des contrôles réguliers et coopèrent avec les services d'inspection étrangers; de plus, le SPF é conomie essaie de mettre en garde les consommateurs vis-à-vis d’entreprises peu regardantes. Cependant, force est de constater, au vu des chiffres que j'ai énoncés, que quelque chose ne fonctionne pas bien. Des outils existent, faut-il encore que les gens les appliquent avec fermeté. Je resterai donc attentive et ne manquerai évidemment pas de revenir vers vous.

Monsieur le ministre, l'émergence de voitures connectées, où des fonctionnalités matérielles déjà intégrées (climatisation, LED, sièges chauffants, etc.) sont verrouillées par logiciel et proposées en option payante après l'achat, pose des questions majeures en matière de protection des consommateurs. Ces pratiques, qui transforment l'achat d'un véhicule en un abonnement continu à des services, soulèvent des interrogations sur la transparence des prix, la propriété réelle du véhicule et le risque de gaspillage de ressources. En effet, des composants déjà installés dans ces voitures dès leur fabrication restent inutilisés si le consommateur ne paie pas pour les activer. Cela interroge sur l'impact environnemental de cette surproduction de composants ainsi que sur la durabilité et la réutilisation des véhicules.

Par ailleurs, la réinitialisation des options logicielles lors de la revente d'un véhicule pourrait permettre aux constructeurs de facturer plusieurs fois les mêmes fonctionnalités à différents propriétaires. Enfin, en cas de problème électronique ou de défaillance logicielle, la responsabilité du constructeur et les droits des consommateurs doivent être clairement définis, notamment pour garantir que les fonctionnalités payées restent accessibles et opérationnelles tout au long de la durée de vie du véhicule.

Monsieur le ministre, est-il légal de proposer des options logicielles payantes pour des fonctionnalités matérielles déjà présentes dans le véhicule?

Quelle analyse faites-vous du gaspillage de composants électroniques et mécaniques lié à cette pratique et quelles actions pourraient-elles être mises en place pour limiter cet impact environnemental?

Quelles règles s'appliquent-elles concernant la réinitialisation des options logicielles lors de la revente d'un véhicule?

En cas de problème électronique ou de défaillance logicielle affectant une fonctionnalité payante, quels sont les droits des consommateurs et les obligations des constructeurs pour garantir la réparation ou le remplacement?

Une concertation avec les constructeurs automobiles et les associations de consommateurs est-elle prévue pour établir des bonnes pratiques en matière de transparence, de durabilité et de respect des droits des consommateurs dans le cadre de ces nouvelles pratiques commerciales?

Monsieur le ministre, je vous remercie pour vos réponses. Je prends bonne note que la législation autorise ces nouvelles pratiques mais qu'en même temps, des discussions avec le secteur, notamment, de l'automobile d'occasion, peuvent être envisagées. Je ne manquerai pas de rester attentif à ces nouvelles pratiques et, le cas échéant, de sensibiliser vos collègues sur le volet environnemental entre autres.

Mevrouw de minister, u zegt dat u met het Afghaanse talibanregime wilt praten om de terugkeer van Afghanen mogelijk te maken. Aldus zou u onderhandelen met een terroristische organisatie. U wilt onderhandelen met een regime dat de deugdzaamheidswet heeft ingevoerd. Ter verduidelijking, die wet legt op dat vrouwen niet mogen studeren, werken of in het openbaar spreken, en dat zij niet alleen hun huis mogen verlaten. Vrouwen worden zodoende volledig onderdrukt en van hun vrijheid en identiteit beroofd. Voor mannen gelden eveneens strengere regels, onder meer over de lengte van de baard en het bijwonen van verplichte gebedsmomenten. Wie niet luistert, wordt opgepakt.

Hoe oordeelt u zelf over het leven onder het talibanregime? Voor ons is het duidelijk dat het een bestaan is met constante angst voor willekeurige arrestaties, zware lijfstraffen en openbare executies. Iedereen die buitenlandse troepen of de vorige regering steunde, wordt door de taliban als verrader beschouwd.

Ik sprak met verschillende Afghaanse mannen in België, mannen die in het leger zaten, bij de politie werkten of een kantoorfunctie bij de Amerikanen hadden. Uit angst voor wat de taliban hen zou aandoen, zijn zij naar Europa gevlucht. Ik zie hen nog voor mij, met foto’s in leger- of politie-uniform. Toch kregen veel van hen een negatieve beslissing op hun asielaanvraag, omdat er te weinig bewijs zou zijn. Het waren doodsbange mannen.

Mevrouw de minister, wat verwacht u dat er met hen zal gebeuren als zij worden teruggestuurd? Wordt er vooraf beoordeeld of zij bij terugkeer moeten vrezen voor hun leven? Is hun terugkeer in overeenstemming met het principe van non-refoulement?

Hebt u intussen alternatieven onderzocht?

Wat is er gebeurd met diegenen die vrijwillig naar Afghanistan terugkeerden?

De voorzitster : Collega’s, met uw goedvinden zal ik vandaag mijn vragen stellen vanop de voorzittersstoel.

Mevrouw de minister, de pers berichtte dat u bezig bent met de vorming van een Europees front om met het Afghaanse talibanregime te onderhandelen over de terugkeer van illegale en criminele Afghanen. Onlangs vond een EU-overleg plaats tussen de migratieministers van verschillende Europese landen en de Europese Commissaris voor Migratie, Magnus Brunner. Het doel van dat overleg was een strenger migratiebeleid binnen de Europese Unie tot stand te brengen.

Een van de belangrijkste thema’s was de terugkeer van illegale en criminele asielzoekers naar landen als Afghanistan. In ons land krijgt 48 % van de Afghaanse asielzoekers effectief bescherming. Dat betekent dat meer dan de helft moet terugkeren. Een gedwongen terugkeer is momenteel echter onmogelijk. We hebben vernomen dat intussen 20 lidstaten hun handtekening hebben gezet onder een gezamenlijke brief aan de Eurocommissaris. Het draagvlak om deze problematiek kordaat aan te pakken is dus zeer groot. We moeten een oplossing vinden voor de struikelblokken waar wij en andere EU-landen tegenaan lopen. We merken ook op dat veel Afghanen, zowel binnen als buiten de asielcentra, als daders betrokken waren bij geweldsincidenten. In dit land is er geen plaats voor personen die een gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid.

Minister, enkel en alleen al in Brugge werden verschillende vrouwen lastiggevallen in het station door een Afghaanse onderdaan, die vervolgens in een gesloten centrum werd opgesloten. Een andere Afghaan pleegde in Roeselare een drievoudige moord. Daarover gaat het, collega Daems. Het gaat over mensen die geen enkel respect tonen voor degenen die hier op een vreedzame manier willen samenleven, onze onderdanen, de Vlamingen, in al hun verscheidenheid, en die dus zware criminele feiten plegen, gaande van slagen en verwondingen tot prostitutie en moord.

Minister, kunt u toelichting geven over het overleg met de Europese ministers en de Eurocommissaris? Welke landen nemen deel aan dat overleg? Wat waren de conclusies ervan? Welke Europese of nationale initiatieven zullen er worden genomen om de terugkeer te realiseren?

Madame la ministre, il semble effectivement que, grâce au gouvernement Arizona, la Belgique soit désormais à la pointe du dialogue avec les Talibans puisque vous avez évoqué dans la presse la possibilité d’un dialogue avec les autorités de fait en Afghanistan, afin de permettre la reprise de ressortissants afghans déboutés du droit d’asile. Vous le rappellerez sans doute mais, en moyenne, un Afghan sur deux est débouté et un Afghan sur deux est reconnu. C’est une position qui a suscité de nombreuses réactions, tant sur le plan moral que sur le plan diplomatique, au vu du caractère répressif du régime taliban et des risques évidents encourus par les personnes concernées en cas de retour forcé.

Rappelons que les Talibans sont à la fois une organisation terroriste et une théocratie, qui dénie notamment une série de droits élémentaires aux femmes – cela est bien connu, ce n’est pas pour autant que les hommes y sont excessivement bien traités. On ne compte plus les exécutions publiques de soldats, de policiers, de fonctionnaires ou de personnes soupçonnées de collaborer avec le gouvernement précédent: des journalistes, des intellectuels, des enseignants, des chefs tribaux ou religieux considérés comme opposants sont régulièrement assassinés ou enlevés.

Pouvez-vous donc préciser la nature exacte des contacts envisagés avec les Talibans? On a vu que vous aviez aussi pris le lead au niveau européen. S’agira-t-il de discussions directes ou via des intermédiaires? De qui parle-t-on? Et je rebondis ici sur le petit débat qui a eu lieu entre les collègues De Vreese et Daems. Il est vrai que, dans un article, vous parlez de « criminels ». De mon côté, j’ai vu d’autres sources où l’on parle de toute personne déboutée du droit d’asile.

Pourriez-vous clarifier ce point : de qui parle-t-on exactement? Qui souhaitez-vous réellement renvoyer aux Talibans? Confirmez-vous qu’il s’agit de tout ressortissant afghan débouté du droit d’asile, sans exception? Cela pourrait-il donc également concerner des femmes? En effet, même si le taux de reconnaissance est beaucoup plus élevé pour les femmes – environ 96 % – il y a des femmes afghanes qui sont déboutées du droit d’asile et que donc, théoriquement, vous pourriez renvoyer aux Talibans. Comment, par ailleurs, conciliez-vous cela, qu’il s’agisse de criminels ou non, avec les obligations internationales de notre pays, concernant notamment le non-refoulement?

Minister, op 1 oktober heb ik u ondervraagd over de terugkeer naar Afghanistan. U stelde toen: de pistes worden verder onderzocht; we doen het nodige achter de schermen, in alle discretie.

Op 2 oktober pakte u in alle nieuwskoppen uit met het nieuws dat u de Europese Commissie zou vragen werk te maken van de terugkeer van illegale Afghanen. De discretie die de dag daarvoor nog nodig was, was die dag blijkbaar helemaal niet meer nodig, waarschijnlijk omdat u de krantenkoppen wilde halen. Wat houdt u tegen het voorbeeld van Duitsland te volgen, dat zelf werk maakt van de terugkeer van illegale Afghanen? Tijdens de vorige commissievergadering wees ik u er al op dat Duitsland al 81 criminele Afghanen op een vlucht naar hun land van herkomst terugstuurde. Bovendien kondigde de Duitse regering aan dat het daarbij niet zal blijven. Ze liet ondertussen twee nieuwe Afghaanse consulaire beambten inreizen om de terugkeerreizen verder te ondersteunen.

Bent u van plan om naast de toepassing van het Europese plan, waarvan we weten dat het iets voor de lange termijn is, op korte termijn van de terugkeer van illegale Afghanen werk te maken? Tien jaar geleden al berichtte men in Het Nieuwsblad dat men aan het Europese front aan het werken was aan een plan om illegale Afghanen terug te sturen, maar we weten allemaal dat, als de Europese Commissie initiatieven aankondigt, daar nooit iets van komt of dat het minstens veel te lang duurt. Waarop wacht u om er zelf werk van te maken?

Mevrouw de minister, begin oktober kondigde u aan dat u in gesprek wou gaan met de taliban met betrekking tot de terugkeer van Afghanen in onwettig verblijf en overlegde u daarover met de Europese migratieministers en de eurocommissaris in München. Daar kwam meteen vrij forse kritiek van UNHCR op wegens het risico van schending van het non-refoulementprincipe en van de mensenrechten en naar verluidt zouden 20 Europese collega’s schriftelijk uiting hebben gegeven aan dezelfde bekommering.

Ik stel vast dat de beschermingsgraad van Afghanen in ons land bijzonder laag is, namelijk 34,3 %, tegenover 88 % in Nederland en 93 % in Duitsland. Veel Afghanen bevinden zich in een uitzichtloze positie en vrijwillige terugkeer is vaak niet mogelijk, aangezien ze geen reisdocumenten of een laissez-passer verkrijgen. Er is nood aan terugkeerakkoorden met verschillende landen, al is Afghanistan misschien wel een van de moeilijkste landen om dat mee te doen, toch als we onze principes over onder meer gendergelijkheid aan boord willen houden.

Er werd al verwezen naar Duitsland, maar dat is natuurlijk slechts een halve vergelijking. In Duitsland bestaat immers een systeem van gedoogsteun, waarbij Afghanen worden geduld op het grondgebied en tijdelijk toelating krijgen om er te wonen en te werken.

Kunt u bevestigen of uw initiatief alleen gaat over criminelen? Ik hoor collega’s zeggen dat het over criminelen gaat, maar ik lees soms dat het over Afghanen in het algemeen gaat. Is er daarbij sprake van een gradatie in criminaliteit? Komt iemand die een appel heeft gestolen – en ik zeg niet dat dat mag – of de openbare orde heeft geschonden tijdens een betoging, dan ook in aanmerking of is een bepaald niveau van criminaliteit vereist?

Hoe verliep uw overleg?

Hoe kunt u garanderen dat we de Afghanen die we terugsturen, niet rechtstreeks de folterkamers insturen? Dat kan volgens mij immers niet de bedoeling zijn.

Hoe kijkt u naar het Duitse gedoogsysteem?

Welke oplossingen ziet u voor Afghanen die zich hier in onwettig verblijf bevinden en buiten hun wil om niet kunnen terugkeren?

Madame la ministre, vous avez récemment évoqué dans les médias la possibilité d'organiser l'expulsion forcée de ressortissants afghans. Or l'Afghanistan est dirigé par un régime totalitaire, islamiste et fondamentaliste, depuis la prise du pouvoir par les talibans en août 2021. Aucun É tat membre de l'Union européenne, y compris la Belgique, ne reconnaît ce régime. Celui-ci est tellement odieux et infréquentable que toute coopération consulaire est exclue, notamment la collaboration en vue de l'identification et du retour forcé des personnes qui ont fui ce régime.

La situation sur place est dramatique, en particulier – mais pas seulement – pour les femmes. Selon Afghan Witness, 332 femmes et filles ont été tuées entre janvier 2022 et juin 2024. Plus de 800 cas de violences fondées sur le genre ont également été recensés. Le rapporteur spécial des Nations Unies signale des violences sexuelles, des tortures, des détentions arbitraires visant celles qui ne respectent pas le port du voile. À ce jour, 1 500 femmes ont été emprisonnées par le régime des talibans. Par ailleurs, les personnes LGBT ainsi que les minorités ethniques et religieuses continuent d'être persécutées.

Dans ce contexte, envisager des retours forcés soulève des questions de respect des droits fondamentaux, en particulier celui de l'article 3 de la CEDH qui interdit l'expulsion d'une personne vers un lieu où elle risque d'être soumise à la torture ou à des traitements inhumains ou dégradants. Le HCR recommande, du reste, la suspension de tout retour forcé vers l'Afghanistan.

Pour justifier ces mesures, vous parlez dans la presse de l'expulsion de personnes ayant commis des crimes particulièrement graves. L'interdiction de la torture et des mauvais traitements s'applique à tout le monde, sans distinction, par exemple aux exilés qui ont sombré dans la délinquance en consommant des stupéfiants, parfois après de longs mois passés à la rue parce que la Belgique ne leur a pas garanti l'accueil pendant la demande d'asile. N'oublions pas non plus que les personnes en séjour précaire telles que les demandeurs d'asile vont déjà écoper statistiquement de peines plus lourdes, échappant aux sursis et aux aménagements de peine en raison de l'instabilité de leur séjour en Belgique.

Madame la ministre, votre prédécesseur Theo Francken s'était tristement illustré en 2017 en annonçant l'arrivée en Belgique d'une mission d'identification soudanaise qui allait permettre au régime soudanais d'identifier des exilés présents en Belgique en vue de leur rapatriement forcé par les autorités belges. On se souvient de cette photo sur laquelle M. Francken posait tout sourire aux côtés du chef des services secrets de l'ex-président soudanais Omar el-Bechir, qui est aujourd'hui incarcéré pour crime de guerre.

On vous sent enthousiaste de marcher dans les pas de votre prédécesseur mais vous avez un désavantage par rapport à lui, madame la ministre. Cela risque d'être compliqué de trouver un haut gradé taliban qui acceptera de poser en photo en serrant la main d'une femme. Voilà, coup dans l'eau!

L'affaire Francken avait donné lieu à une enquête du CGRA qui avait conclu, sans surprise, que ces missions d'identification n'offraient absolument pas les garanties suffisantes du respect de l'article 3 de la CEDH.

Madame la ministre, la Belgique ne devrait-elle pas plutôt accueillir les personnes qui ont fui le régime de terreur des talibans, plutôt que de les livrer à ces autorités sans scrupules? Sur quelle base juridique la Belgique pourrait-elle organiser des retours vers un régime qu'elle ne reconnaît pas et avec lequel elle n'a aucun lien consulaire officiel? Si c'est votre intention d'expulser uniquement des personnes ayant commis certains crimes, quels critères seront suivis par votre administration pour déterminer la gravité des faits commis? Et, pour éviter qu'une personne ne soit expulsée vers les talibans à la suite de faits mineurs, une évaluation individuelle des risques sera-t-elle systématiquement mise en œuvre pour chaque personne concernée? Avec quelles garanties et quels recours légaux? Enfin, quelles garanties concrètes pourraient selon vous être obtenues quant à la sécurité et au traitement des personnes expulsées dans un tel contexte de violation massive des droits humains?

De voorzitster : Bedankt, collega Schlitz. Ik zou wel willen vragen om de spreektijd te respecteren. Ik denk dat andere collega’s ook wel 2 minuten extra zouden willen hebben. Ik ben nu zeer tolerant geweest, maar ten opzichte van de andere collega’s is het correct om te proberen zich aan de timing te houden. Ik stel me flexibel op als het een paar seconden meer is, maar hier ging het om bijna 2 minuten.

Mevrouw de minister, aan u het woord om te antwoorden op de vele vragen.

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw antwoord.

In uw communicatie in de pers de laatste weken was u niet duidelijk. U sprak niet alleen over Afghanen die voor criminele feiten waren veroordeeld, maar u had het ook over illegale óf criminele Afghanen. Ik denk dat het nu duidelijk is dat u beiden bedoelt, dus ook Afghanen zonder een wettelijk verblijf die geen criminele feiten hebben gepleegd. Dat vind ik echt heel problematisch, mevrouw de minister. Doelbewust mensen terugsturen naar een leven onder de taliban is op alle vlakken gewoon fout. De VN zegt daarover heel duidelijk dat de schendingen van mensenrechten er zo wijdverbreid en systematisch zijn, dat ze kunnen neerkomen op misdaden tegen de menselijkheid. Met zo'n regime gaat u samenwerken. Dat is verwerpelijk beleid.

Al jaren verkeerden Afghanen hier in een juridisch limbo, een vacuüm tussen erkenning en terugkeer. Er zijn wel degelijk alternatieven. U kunt mensen uit Afghanistan een tijdelijk verblijf geven. U kunt hen de optie geven om hier een leven op te starten. In de plaats daarvan laat u hen gewoon in de steek en stuurt u hen in de handen van de taliban, zolang u er maar geen last van hebt. Nogmaals, dat is verwerpelijk beleid.

Mevrouw Daems, u noemt dat verwerpelijk beleid. Dat mag u eens gaan uitleggen aan de slachtoffers en hun familie in Roeselare.

Mevrouw de minister, ik ben heel blij dat u uw taak ernstig neemt. Een minister van Asiel en Migratie moet inderdaad ook aan de component veiligheid denken, maar het gaat ruimer dan dat. Het is moeilijk om hier in de illegaliteit te overleven en mensen die dat doen, komen vaak in de criminaliteit terecht. Een goed migratiebeleid heeft als sluitstuk een terugkeerbeleid. Als twintig ministers, en niet de minste, dat initiatief ondersteunen vanuit de Europese Unie, dan toont dat weldegelijk aan dat de wil bestaat om tot een oplossing te komen, niet alleen voor illegale Afghanen, maar ook, en als absolute prioriteit, voor Afghanen die hier criminele feiten hebben gepleegd.

Collega’s, daarnaast, de toetsing van artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens gebeurt voor elke nationaliteit, dus ook voor de Afghanen. De diensten nemen dat heel ernstig. De minister heeft daarnet de volledige procedure uitgelegd, maar daar wordt, volgens wat ik in de repliek hoor, niet naar geluisterd. Het is blijkbaar niet zo leuk om hier te horen zeggen dat er in dit land zodanig veel grendels zijn om te verzekeren dat artikel 3 van dat Verdrag wordt gerespecteerd dat het op den duur bijna onmogelijk wordt om aan terugkeer te werken.

Mevrouw de minister, het is noodzakelijk dat u werkt aan een efficiënt en krachtig terugkeerbeleid en u geniet daarvoor ten volle onze steun.

Madame la ministre, je vous remercie pour vos réponses. On y voit un peu plus clair. Comme souvent avec vous, il faut aller chercher vos réponses dans ce que vous dites, mais aussi dans ce que vous ne dites pas.

Vous n’avez pas réitéré vos propos sur les criminels. Vous avez parlé du taux de reconnaissance. Nous devons en déduire que nous sommes bien d’accord: vous ne visez pas seulement les criminels. Vous visez tous les ressortissants afghans déboutés du droit d'asile, a priori , hommes ou femmes, d'ailleurs.

Admettons avec vous que d'après le CGRA, ces personnes ne courent pas de danger, que l'article 3 ne serait pas enfreint et qu'il n'y aurait pas de problème, mais nous le vérifierons quand même. Il reste la question de principe, du fait que notre pays, avec ou sans autres pays européens, ne trouve pas que négocier avec les talibans soit problématique. Est-ce que vraiment, tout l'Arizona est raccord avec cela? Je cherche un député, MR ou Les Engagés, mais il n'y en a jamais sur ces questions, malheureusement. C'est une vraie question. Notre ministre des Affaires étrangères est-il d'accord avec le fait que la Belgique se mette à négocier, demain, avec les talibans?

Quant à la question de savoir s’il est scandaleux de renvoyer des criminels vers des criminels – puisqu'au fond, tout le monde est d'accord pour dire que le régime taliban est criminel –, on sent bien la petite musique de l’époque consiste à dire que ce ne serait pas si grave. Or, oui, en toute hypothèse, ça le serait quand même. Mais peu importe, puisque vous avez vous-même reconnu que ce n'est pas le fond du sujet. Il s'agit de tout ressortissant afghan débouté du droit d'asile, quels que soient les faits qu'il ait pu commettre ou non, et quel que soit éventuellement son genre.

Cette pétition de principe, même si on sent qu’il y a aussi une opération de communication vis-à-vis de l'opinion publique là-derrière et que la réalisation n'est pas pour demain, est tout de même préoccupante. Nous interrogerons donc aussi le ministre des Affaires étrangères.

Mevrouw de minister, ik vraag u al acht maanden om werk te maken van de terugkeer van illegale Afghanen. U was voortdurend aan het onderzoeken hoe de piste via Istanboel kon worden verwezenlijkt, maar u kon daar nooit iets over zeggen. In plaats van de eigen piste te verwezenlijken, zegt u nu dat de Europese Commissie er werk van moet maken, maar het Europese front waarvan u spreekt, bestaat al tien jaar, zonder enig resultaat. Duitsland doet het zelf. Het wacht niet op de Europese Commissie en kan wel terugkeer organiseren.

Intussen stopt de toestroom naar ons land niet. In 2025 werden al 3.121 Afghaanse asielaanvragen ingediend, wat de grootste groep vormt. Ook de groep illegalen groeit dagelijks. Dit jaar werden al 1.311 bevelen om het grondgebied te verlaten uitgereikt aan Afghanen, maar er heeft geen enkele gedwongen terugkeer plaatsgevonden.

De oplossing ligt niet bij de Europese Unie, maar bij uzelf. U hoeft er niet langer over te discussiëren op Europees niveau. Dat is al gebeurd. U moet zelf handelen, zoals Duitsland dat doet. Bovendien heeft Duitsland aangeboden om ook onze illegale Afghanen terug te sturen. Wij konden mee op die vlucht. Duitsland heeft dat voorstel gedaan aan andere lidstaten, om illegale Afghanen terug te sturen. Het is dus bijzonder vreemd dat u daar nog geen gebruik van hebt gemaakt. Het heeft geen zin om er telkens opnieuw over te praten, het is tijd dat u er effectief werk van maakt.

Dank u wel, mevrouw de minister, voor uw antwoord, maar u blijft hangen in stoerdoenerij. U kunt u wel zeggen dat Afghanen het grondgebied moeten verlaten, maar als ze, zoals mevrouw De Vreese zegt, in de illegaliteit blijven rondhangen, dan zorgt dat natuurlijk voor problemen. Daarop hebt u eigenlijk niet geantwoord. U hebt enkel gezegd dat u tussentijds geen oplossing zult zoeken. Daarmee zegt u in feite: blijf maar rondhangen aan Brussel-Zuid, doe maar wat u wilt. U schuift enkel een oplossing op lange termijn naar voren.

Mevrouw de minister, u hebt niet gezegd dat het alleen over criminelen gaat, ondanks wat mevrouw De Vreese verklaarde, die voortdurend herhaalt dat het over criminelen gaat. Het gaat over iedereen zonder geldige verblijfstitel.

De taliban vormen een regime dat wij niet erkennen. Er geldt een negatief reisadvies voor landgenoten die naar dat land willen reizen en er is geen consulaire bijstand mogelijk.

Sta mij toe om uw collega Kanko te citeren: “Ik druk mijn diepste bezorgdheid uit over de mensenrechten in dat land en in het bijzonder over de rechten van vrouwen, meisjes en religieuze of etnische minderheden. Het is een regime van geweld en intimidatie tegen vrouwen, journalisten en iedereen die anders denkt.”

Als men met zo’n regime moet onderhandelen om een terugkeerbeleid vorm te geven, dan is er volgens mij een ernstig probleem.

Wij zijn als partij niet tegen een terugkeerbeleid. Een terugkeerbeleid zal altijd het sluitstuk vormen van een rechtvaardig migratiebeleid, absoluut. Als uw eerste gesprekspartner evenwel de taliban is, dan hebben we echt een probleem en hebt u de bodem volledig uit het vat geslagen wat morele principes betreft.

De voorzitster : Collega Vandemaele, omdat u mij vermeld hebt, wil ik toch iets rechtzetten. Ik heb daarnet ook verwezen naar criminele Afghanen en illegale Afghanen die zich in dit land bevinden. U verwijst naar verschillende minderheidsgroepen die etnische minderheden zijn en duidelijk onder de Conventie van Genève vallen, en dus onder die erkenningsgraad.

Mevrouw de voorzitster, ik vind dat u nu uw boekje te buiten gaat. U bent nu voorzitter van de commissie en u moet gewoon de debatten faciliteren. U moet mijn antwoord of repliek niet corrigeren. Beperk u tot het modereren van het debat als voorzitter, punt.

De voorzitster : Ik heb net aan de diensten gevraagd of er in de commissie iets bestaat als een ‘persoonlijk feit’. U hebt mijn naam genoemd en mij verkeerd weergegeven. Ik had gevraagd of ik daarover mocht tussenkomen. Als dat niet blijkt te bestaan, zal ik dat in het vervolg niet meer doen.

Op basis van welk artikel in het Reglement zou dat zijn? Zoiets als een persoonlijk feit bestaat niet in de commissie.

De voorzitster : Ik zal het even nakijken, maar u had mij vermeld, en ik geef enkel correct weer wat ik daarnet heb gezegd. U had mij niet correct geciteerd.

La façon dont se déroule cette commission est un peu surprenante pour quelqu'un qui n'y siège pas chaque semaine. La présidente pose des questions depuis le banc de la présidence et interrompt ensuite les députés. Ce n'est pas tout à fait orthodoxe comme manière de présider, madame la présidente.

Bref, revenons-en au sujet qui nous occupe aujourd'hui. Nous avons pu comprendre dans vos réponses, madame la ministre, que vous visez tous les ressortissants afghans qui sont déboutés du droit d'asile. Cela signifie que n'importe quel réfugié qui n'a pas reçu la protection internationale pourrait être renvoyé. Nous sommes déjà dans un système complètement absurde qui déboute des personnes du droit d'asile alors qu'elles ne sont pas renvoyables. Or, aujourd'hui, on sait à quel point il est ultra nécessaire de faire en sorte que ces profils-là soient acceptés le plus vite possible dans le circuit pour pouvoir se former, trouver un emploi et reconstruire leur vie après les violences extrêmes et la traversée extrêmement difficile qu'ils ont dû effectuer pour arriver dans notre pays. Pour moi, la place d'un réfugié afghan est dans une classe de français ou de néerlandais, pas dans un centre fermé, pas dans un avion pour retourner vers un régime complètement autoritaire qui a de très fortes de chances de lui ôter la vie.

Vous vous vantez, madame la ministre, de vous ranger aux côtés de la Hongrie, de l'Italie de Mme Meloni, mais tout cela, vous le faites avec le mandat de votre majorité. Je vois que Les Engagés nous ont rejoints dans cette commission. Madame Pirson, donnez-vous mandat à Mme la ministre pour être le moteur au niveau européen afin d'engager des discussions avec le régime des talibans? Agit-elle bien dans le cadre du mandat que vous lui accordez? C'est la question que nous nous posons tous. Que fait le MR et que font Les Engagés dans ce dossier? Comment est-ce possible? Comment pouvez-vous amener la Belgique sur ce terrain-là? Franchement, je ne comprends pas. Nous continuerons à interroger aussi M. Prévot sur ce sujet. Je vous remercie.

De voorzitster : Mevrouw Schlitz, uw verwijten pik ik niet.

Ik heb aan het begin van de vergadering aan de leden van de commissie gevraagd of het voor hen goed was om mijn vragen hier vooraan op de voorzittersstoel te stellen. Ik vervang de heer Depoortere, die hier vandaag niet aanwezig kon zijn. Daarover is geen enkele opmerking gekomen. Trouwens, ook de heer Depoortere vraagt dat stelselmatig. Wij werken steeds op die manier hier in de commissie.

U was zelf te laat. Het is dan ook compleet ongepast, wanneer u zelf volledig over uw spreektijd bent gegaan, dat u hier dergelijke opmerkingen maakt.

Mijnheer Vandemaele, ik heb de vraag gesteld aan de diensten of een en ander kon. Zij zoeken dat nu uit. Indien blijkt dat het niet kan om te reageren op een antwoord wegens een persoonlijk feit, zullen wij dat absoluut niet meer doen.

Wij gaan nu over naar interpellatie nr. 56000149i van mevrouw Van Belleghem over de verijdelde terroristische aanslag.

Mevrouw Schlitz, de discussie is afgerond.

Si Mme la présidente veut faire un incident, je vais répondre. Elle a surenchéri alors qu’elle pouvait choisir de clore l’incident. Je suis donc obligée, pour le rapport, de corriger ce qui est dit.

J’étais en commission des Affaires sociales parce qu’énormément de commissions se déroulent simultanément. Je suis arrivée à temps pour ma question (…)

De voorzitster : Collega Schlitz…

Pouvez-vous me laisser terminer ma phrase?

De voorzitster : Mevrouw Schlitz, ik wil de vergadering graag voortzetten. De agenda van de commissie staat vast. Wat uw agenda is, is uw zaak. Ik kan alleen maar zeggen dat er in het begin van de commissie afspraken worden gemaakt. Ik heb alle begrip.

Madame la présidente, vous avez fait la même chose avec mon collègue Vandemaele. Vous avez interrompu sa prise de parole en ouvrant votre micro. Ce n'est pas tout à fait correct. Vous pouvez simplement laisser terminer une phrase et permettre à la commission de se poursuivre.

Op 9 oktober werden we opnieuw geconfronteerd met een verontrustende realiteit. Een jihadistisch geïnspireerde aanslag op premier De Wever en mogelijk ook op andere politici werd verijdeld. Bij huiszoekingen in Antwerpen werden drie jongvolwassenen opgepakt. Volgens informatie van VRT Nieuws gaat het om drie Belgen. De 18-jarige en de 24-jarige zouden van Marokkaanse herkomst zijn en de 23-jarige van Tsjetsjeense afkomst. Dit bewijst dat onze nationaliteitswetgeving veel te laks is.

De verijdelde aanslag is bovendien geen geïsoleerd incident, maar past in een zorgwekkend patroon. Het dreigingsniveau in ons land is, sinds de aanslag twee jaar geleden op de Zweedse voetbalsupporters door de illegaal Lassoued, verhoogd van niveau drie naar niveau vier. Dat betekent dat een terroristische aanslag mogelijk en waarschijnlijk is en dat de dreiging bovendien ernstig is. De verijdelde aanslag, maar ook veel andere criminele gebeurtenissen, leren ons twee zaken.

Ten eerste zijn vreemdelingen oververtegenwoordigd in de criminaliteitscijfers. De laatste cijfers waarover ik beschik, dateren van 2021. Het is overigens een schande dat daar niet beter over gepubliceerd en gerapporteerd wordt. In 2021 was 13,4 % van de bevolking niet-Belg, maar die groep was wel goed voor 36 % van de verdachten van criminele feiten en 28 % van de veroordeelden. Marokkanen, Turken, Congolezen, Algerijnen en Albanezen worden bij de niet-EU-burgers in absolute cijfers het vaakst veroordeeld, op de voet gevolgd door Afghanen. We zien dat ook aan de samenstelling van de gevangenisbevolking. Een op de drie gevangenen is illegaal en bijna de helft, zo’n 45 %, heeft niet de Belgische nationaliteit. Deze cijfers geven bovendien een onvolledig beeld, want ze spreken alleen over de nationaliteit en niet over de herkomst of de dubbele nationaliteit van individuen.

Dat is een tweede groot manco in ons beleid. Zodra vreemdelingen onze nationaliteit hebben gekregen, dit jaar zullen dat er wellicht 75.000 of meer zijn, verdwijnen ze uit de statistieken, ze worden dan gerekend als Belg, hoewel ze een vreemde herkomst hebben. In dit land mogen daarover geen statistieken worden bijgehouden of, erger nog, gebeurt dat gewoon niet. Mijn collega’s van het Vlaams Belang hebben of zullen andere bevoegde ministers hierover ondervragen via interpellaties, maar een aantal aspecten met betrekking tot de verijdelde aanlag hebben betrekking op asiel en migratie.

Kunt u bevestigen dat de drie verdachten de Belgische nationaliteit hebben, maar van buitenlandse herkomst zijn? Hebben zij onze nationaliteit verworven? Wat is de herkomst van deze individuen? Hoe verklaart u dat zij de Belgische nationaliteit hebben gekregen, maar zich alsnog hebben gekeerd tegen de samenleving die hen heeft opgenomen?

Betreft het personen van de eerste, tweede of derde generatie? Zijn het personen die naar hier zijn gekomen via asiel, gezinshereniging of reguliere migratie, of gaat het om in België geboren kinderen van migranten? Welke conclusies trekt u daaruit met betrekking tot het migratie- en integratiebeleid? In dit land, met gescheiden bevoegdheden, raakt men immers steeds aan de bevoegdheid van iemand anders, hetzij federaal, hetzij op het niveau van de deelstaten.

Welke maatregelen hebt u genomen om de vorming van parallelle samenlevingen tegen te gaan, die als voedingsbodem dienen voor extremisme en islamitisch extremisme? Welke concrete maatregelen hebt u genomen om de gebrekkige informatie-uitwisseling tussen de dienst Vreemdelingenzaken, politie, Justitie en inlichtingendiensten te verbeteren sinds uw aantreden? Waarom zijn er nog steeds hiaten in de opvolging van geradicaliseerde personen?

Mijn belangrijkste vraag is wellicht de volgende. Hoe ver staat het met de beloofde illegalendatabank? Het is inmiddels twee jaar geleden dat een aanslag werd gepleegd op Zweedse voetbalsupporters door een illegaal die al verschillende bevelen had gekregen om het grondgebied te verlaten. Ik heb u al schriftelijke vragen gesteld over die illegalendatabank. U antwoordde dat u ermee bezig bent. Wat is de stand van zaken met betrekking tot die illegalendatabank, die toentertijd door premier De Croo werd beloofd?

Hoeveel radicale of extremistische personen hebt u sinds uw aantreden daadwerkelijk uit het land verwijderd? Graag kreeg ik concrete cijfers en percentages.

Welke specifieke maatregelen neemt u tegen extremisme in asielcentra? Bestaat er een systematische screening en monitoring?

Meer algemeen, erkent u dat vreemdelingen in de criminaliteitscijfers oververtegenwoordigd zijn? Wat zult u daaraan doen? Zult u in de toekomst cijfers over de herkomst van mensen blijven bijhouden?

In Nederland bestaat er een uitstekende rapportage van dergelijke cijfers, waarmee men perfect de herkomst van bepaalde personen kan nagaan. Uiteraard gebeurt dit alles met respect voor de privacy van de betrokkenen. Daar weet men bovendien via welk migratiemotief men naar het land is gekomen. Wij zouden ook een dergelijk systeem moeten ontwikkelen. Bent u daarvan een voorstander of niet?

Mevrouw de minister, ik dank u voor uw uitgebreide antwoord.

Op de illegalendatabank wachten we al twee jaar. U stelt intussen al weken dat u de laatste hand daaraan legt. Wat u nu hebt voorgelezen, is exact hetzelfde als uw antwoord op een schriftelijke vraag die ik heb ontvangen.

Wat is echter de concrete datum waarop de illegalendatabank effectief in werking zal treden? Niemand die het weet. Kunt u ons dat nu nog meegeven?

Hetzelfde geldt voor de nieuwkomersverklaring. Er wordt al tien jaar overleg gepleegd met de deelstaten, maar die verklaring is ook al tien jaar de facto dode letter zolang de deelstaten daar niet mee instemmen. Wanneer zal de nieuwkomersverklaring er komen?

Hoe zit het trouwens ook met het inburgeringsexamen en het overleg met de deelstaten? Wanneer zal dat plaatsvinden? Ook dat dreigt dode letter te worden.

Ten slotte wil ik nogmaals het belang van cijferrapportage benadrukken. Ik weet dat de website migratie.be er niet komt, maar er is wel degelijk een verband tussen massa-immigratie en criminaliteit.

De laatste cijfers waarover ik beschik, dateren van 2021. Ze tonen aan dat vreemdelingen oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitscijfers. Het is echter bijzonder moeilijk om in dit land cijfers te pakken te krijgen. De laatste cijfers waarover ik beschik, dateren van 2021. Toen ik in 2022 de cijfers voor Barbara Pas probeerde op te vragen, kreeg ik te horen dat ze niet konden worden bezorgd wegens technische problemen. Dat is verschrikkelijk.

Wanneer we over de grenzen kijken, bijvoorbeeld naar Duitsland, vinden we die cijfers gewoon objectief terug en wordt op de officiële overheidswebsite objectief erkend dat vreemdelingen oververtegenwoordigd zijn in de criminaliteitscijfers. Hier zijn zulke gegevens nooit terug te vinden. Wie het probleem wil oplossen, moet het uiteraard eerst erkennen.

De voorzitster : Ik wil even terugkomen op de vraag of er in commissie kan worden ingegaan op een persoonlijk feit. De diensten verwijzen daaromtrent naar artikel 55 van het Reglement waarin staat dat het altijd is toegestaan dat men het woord vraagt voor de beantwoording van een persoonlijk feit. In dat artikel wordt niet gespecificeerd of dat in commissie of in de plenaire vergadering gebeurt.

Mijnheer Vandemaele, indien u daarover nog vragen hebt, kan daar zeker in de Conferentie van voorzitters over worden gesproken, eventueel ook over een mogelijke wijziging. Artikel 55 is het artikel waarnaar werd verwezen om aan te geven dat ik wel degelijk mocht tussenkomen.

Vlaams Belang dient overigens geen motie in.

Mevrouw de voorzitter, het was geen persoonlijk feit. Ik zal de vraag inderdaad voorleggen aan de Conferentie van voorzitters, want het is absoluut ongebruikelijk om een persoonlijk feit in te roepen in een commissievergadering.

Mevrouw de minister, eind juni maakte het CGVS bekend dat de opschorting van de behandeling van dossiers van asielzoekers uit Syrië werd verlengd tot eind oktober, in tegenstelling tot Nederland en Duitsland, waar men heeft beslist om de behandeling van dergelijke te hervatten.

Het is intussen eind oktober. Hebt u er zicht op wanneer de behandeling van Syrische asielaanvragen kan worden hervat? Hoe staat het met de gedwongen terugkeer naar Syrië? We zien immers dat Duitsland zijn inspanningen fors heeft opgevoerd.

Mevrouw de minister, in de vorige commissievergadering gaf u toelichting bij de stand van zaken met betrekking tot de terugkeer van Syriërs. We zagen toen een positieve, stijgende trend van het aantal Syriërs dat vrijwillig terugkeert naar het land van herkomst. Medio september waren er reeds 171 Syriërs vrijwillig teruggekeerd.

Daarnaast onderzoeken uw diensten de mogelijkheid voor identificatie en gedwongen terugkeer naar Syrië en zijn er ook contacten tussen dit land, Nederland en Duitsland om best practices te delen en te bekijken hoe er op Europees niveau kan worden samengewerkt. Ten slotte schortte het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen de behandeling van verzoeken om internationale bescherming van Syriërs op vanaf 9 december 2024.

Kunt u toelichting geven bij de vrijwillige terugkeer van Syriërs? Hoeveel Syriërs zijn er sinds 1 januari teruggekeerd? Kunt u toelichting geven bij de jongste federale en Europese ontwikkelingen inzake identificatie en gedwongen terugkeer van Syriërs? In hoeverre werd het thema besproken in de voorbije JBZ-raad? Welke stappen hebt u reeds gedaan om een systeem van gedwongen terugkeer te bespoedigen? Wat met de opschorting van de behandeling van verzoeken om internationale bescherming van Syriërs? Wanneer zal de opschorting worden stopgezet?

Mevrouw de minister, 1.211 Syriërs hebben dit jaar al asiel aangevraagd. 656 hebben een bevel gekregen om het grondgebied te verlaten, amper 172 zijn vrijwillig teruggekeerd. De instroom blijft dus veel groter dan de uitstroom.

U zegt dat sommige lidstaten in contact staan met Syrië, maar waarom staat u niet in contact met Syrië? Duitsland zet zijn inspanningen voort om illegale Syriërs gedwongen terug te sturen. Achter de schermen wordt intensief gewerkt aan een overeenkomst met Damascus. Sinds kort neemt het BAMF, het Duitse equivalent van het CGVS, opnieuw beslissingen over asielaanvragen van Syriërs, meer bepaald alleenstaande mannelijke soennieten.

Bovendien kregen de diensten al maanden geleden de opdracht om bestaande verblijfstitels en asielstatussen van Syrische criminelen opnieuw te evalueren, een eerste voorwaarde om tot uitzetting te kunnen overgaan. In juni besliste een rechtbank in Hamburg dat in bepaalde delen van Syrië geen sprake meer is van een onzekere toestand. In juli bevestigde een rechtbank in Bremen dat standpunt. Er zijn dus wel degelijk mogelijkheden tot gedwongen terugkeer. Die terugkeer mag niet alleen vrijwillig zijn, de mogelijkheid van gedwongen terugkeer moet u als stok achter de deur houden.

Minister, u hebt er in uw antwoord op gewezen dat er contacten zijn met de Syrische permanente vertegenwoordiging. Het is belangrijk dat die diplomatieke contacten behouden blijven. We zien een stijgende trend in de vrijwillige terugkeer. Dat is dus een vooruitgang. Voor de rest heb ik er alle vertrouwen in dat u de zaak van nabij opvolgt.

Mijnheer de minister, de voorbije weken hebben we in de commissie voor Economie – waar ik normaal zit, maar deze vraag werd naar u doorgestuurd – verschillende hoorzittingen over onze industrie gehad. Overal hoorden we terug dat de energiecrisis een van de grote oorzaken van de moeilijkheden is waarmee onze industrie vandaag kampt. Bedrijven snakken naar zuurstof, maar de hoge energieprijzen blijven hun adem afsnijden.

Deze crisis is niet uit de lucht komen vallen. Het is het gevolg van een politieke keuze, namelijk de liberalisering van de energiemarkt. Sinds de liberalisering hebben we de controle over onze energieprijzen helemaal aan de markt uit handen gegeven. Toen die markt begon te ontsporen, zijn de prijzen gewoon ontploft. Vandaag betalen gezinnen en bedrijven daarvoor nog altijd de prijs. Terwijl onze bedrijven kreunen onder de hoge energiekosten, zien we dat energieproducenten recordwinsten blijven boeken. Dat klopt gewoon niet.

Wij van de PVDA vinden dat het tijd is om het roer om te gooien. We moeten opnieuw publieke controle krijgen over onze energie, via een publieke speler die energie aan kostprijs levert. Dat zou niet alleen de gezinnen helpen, maar ook onze bedrijven opnieuw zuurstof geven, zodat ze kunnen blijven investeren in jobs en deze behouden.

Mijnheer de minister, erkent u dat de liberalisering van de energiemarkt voor onze gezinnen en bedrijven niet heeft gewerkt? Welke maatregelen zult u nemen om de prijs van energie voor onze industrie en de gezinnen te laten dalen?

Mevrouw Van den Bosch, in de geliberaliseerde markt van vandaag is het toezicht op de werking van de markt toevertrouwd aan een onafhankelijke regulator, de CREG. Ik laat het dan ook aan de CREG om zich uit te spreken over de werking van de markt. Aarzel niet om de CREG daarover te bevragen, met name tijdens hoorzittingen georganiseerd in de commissie voor Energie.

De regering wil nog steeds onze industrie en de competitiviteit ervan steunen. Het economisch herstel en de strategische autonomie van ons land zijn ondenkbaar zonder de zorgen op het vlak van competitiviteit aan te pakken. In dit opzicht wil de regering een ambitieuze energienorm aannemen om onze energie-intensieve industrie te steunen.

We willen zo snel mogelijk tot een resultaat komen en hadden het nodige voorbereidende werk tijdig afgerond om deze kalender te respecteren, maar de feedback van de Europese Commissie over punten die niet eerder waren voorgelegd door de vorige regering inzake de wettelijke grondslag, heeft dat verhinderd. We laten onze bedrijven echter niet vallen en maken werk van de ondersteuning van onze competitiviteit met inachtneming van de Europese regels.

Tegelijkertijd heb ik al gezegd dat de koopkracht van de gezinnen behouden zal blijven. Mijn optreden zal altijd worden gestuurd door een evenwicht tussen competitiviteit en de koopkracht van onze medeburgers. De betaalbaarheid van onze energie is een fundamenteel punt van ons regeerakkoord en we werken in die richting. Hoe meer onze energieautonomie gegarandeerd is, hoe beter de koopkracht beschermd zal worden. Ik dank u.

Dank u wel voor uw antwoorden, mijnheer de minister. Ik geloof nog altijd dat de prijzen beter gereguleerd zullen zijn als energie uit de markt wordt gehaald, maar ik zie dat u toch bepaalde stappen zet en ik kijk uit naar de resultaten daarvan. Dank u wel.

Ni dieu ni maître, ni Chokri.

Mijnheer de minister, ons land kent een enorm rijke en diverse festivalcultuur die we moeten koesteren. Nous Belges, nous aimons faire la fête. Dat is goed, maar meer en meer krijgt het een zuur smaakje. We kunnen er niet omheen, het wordt alleen maar duurder en duurder. De tickets worden duurder. De braadworsten worden zeker ook duurder. De pintjes worden duurder. In de afgelopen tien jaar zijn de ticketprijzen dubbel zo hard gestegen als de lonen. Ik stel me de vraag: wie zal die nog kunnen betalen in de toekomst?

Weet u wat het probleem zeker niet zal verbeteren? Dat één grote speler stap voor stap alle macht naar zich toe trekt. De aangekondigde overname van Pukkelpop door Live Nation moet ons dus zorgen baren. Live Nation heeft stilaan de hele markt in handen. Ik som het even op: vier van de vijf grootste festivals in België hangen af van Live Nation. Drie van de vier grootste congreszalen: Live Nation. De ticketverkoop door Ticketmaster: Live Nation. Het boekingskantoor: Live Nation.

Wie dreigt daar de dupe van te worden? De artiesten, die stilaan moeilijker en moeilijker kunnen onderhandelen over hun prijzen, omdat ze geen andere keuze meer hebben. Uiteraard geldt dat ook voor de muziekliefhebbers, die nergens anders meer naartoe kunnen en die alleen nog hogere prijzen zullen moeten betalen.

Mijnheer de minister, we mogen trots zijn op onze festivalsector. We moeten het rijke aanbod koesteren.

In andere landen wordt er opgetreden. In Amerika bijvoorbeeld is Live Nation aangeklaagd wegens monopolievorming. Dan is de vraag: wat zal België doen? Wanneer is trop te veel?

Zult u, mijnheer de minister, vanuit uw bevoegdheid de concurrentiewaakhond, de Belgische Mededingingsautoriteit, opdragen een onderzoek op te starten naar de toenemende machtspositie van Live Nation?

Mijnheer de minister, ik dank u voor uw antwoord. Het gaat uiteraard over veel meer dan alleen de sector van de festivals. Het kan evengoed gaan over de sector van de dierenartsen, waar steeds meer ketens alle praktijken opkopen, wat mogelijks ook nefaste gevolgen voor de consumenten kan hebben. Ik wil het nog even hebben over de index. Iedereen kent Team Vooruit. Wij vinden dat de index de beste garantie is voor de koopkracht van de mensen. Als het leven duurder wordt, moeten de lonen ook stijgen, simple comme bonjour . Weet u wat een nog eenvoudiger oplossing is? Zorg ervoor dat het leven niet duurder wordt. Daarvoor kijken wij naar u, mijnheer de minister. Ik weet dat wij op u zullen kunnen rekenen, want u hebt in het regeerakkoord de sleutels gekregen om die markt goed te controleren, om ervoor te zorgen dat de concurrentiewaakhond grote tanden heeft en kan optreden tegen spelers die veel te groot worden en veel te hoge facturen uitschrijven aan de consument en die er vooral voor zorgt (…)

Monsieur le ministre, les premiers résultats de la mission économique belge en Californie sont déjà positifs. Je ne sais pas si ce sont les petits pas de danse de la princesse Astrid sur Stromae qui ont fait mouche, mais, en tout cas, deux géants américains annoncent investir en Belgique: Amazon pour un milliard d'euros – donc plus que sur les dix dernières années – et Google pour cinq milliards d'euros pour les deux années à venir.

C’est évidemment une bonne nouvelle. La Belgique renforce ainsi son économie et se positionne en leader européen du numérique. De plus, autre bonne nouvelle, ces investissements créeront de l'emploi. Nous parlons déjà de 400 emplois directs pour l’un, et de 300 pour l’autre, auxquels devraient s’ajouter des milliers d'emplois indirects. C’est tout bénéfice pour notre pays.

Monsieur le ministre, en savez-vous plus sur ces accords? Pouvez-vous déjà nous détailler le contenu de ces investissements et de ces accords? Quelles sont vos estimations en termes d'emplois indirects? S’agissant de notre économie, on évoque plus d'un milliard et demi d'euros par an de retombées sur le PIB ces deux prochaines années. Pouvez-vous nous confirmer ces chiffres-là? Ces géants américains parlent aussi, et notamment Amazon, de collaborations étroites avec les entreprises belges en termes de partenariats locaux, mais aussi de soutien aux commerces locaux et aux entreprises locales. Je vous remercie de nous donner des précisions sur ces excellentes nouvelles.

Monsieur le ministre, la mission économique en Californie nous annonce qu’Amazon va investir un milliard d’euros sur trois ans en Belgique. Pourquoi? Pour livrer des colis en moins de 24 heures ou même les livrer dans la journée. C’est ce que veulent les consommateurs. À eux de voir si c’est bien ou moins bien pour le bien commun; à eux de juger.

À première vue, c’est tout de même une super bonne nouvelle. J’espère que cette bonne nouvelle en sera une pour les trois Régions du pays.

C’est une bonne nouvelle, mais j’ai pensé à mon dimanche matin. Savez-vous pourquoi, monsieur le ministre? D’abord, j’ai pensé à mes collègues socialistes qui, la semaine dernière, ont dit que les députés de la majorité étaient totalement déconnectés de la réalité. Savez-vous ce que je fais, monsieur le ministre, le dimanche matin? Après avoir été dans la pluie et le vent cueillir les légumes, je les vends à la ferme, au comptoir. J'y vends des produits de terroir, puisque mon compagnon est agriculteur. J’ai donc pensé à tous ces petits agriculteurs et à ces petits commerçants et j'ai entendu qu’Amazon voulait un partenariat avec les petits commerçants.

Monsieur le ministre, les questions que je voulais vous poser étaient adressées à la ministre Simonet. Quelles mesures d'accompagnement prévoyez-vous pour les petits commerçants, pour qu’ils puissent tirer profit d’un partenariat avec Amazon? Comment vous assurez-vous qu’il s’agira bien d’emplois de qualité?

Mijnheer de minister, in het Draghirapport over de competitiviteit van Europa, dat vorig jaar werd gepubliceerd, wordt vastgesteld dat Europa sinds het begin van de 21 e eeuw met een vertraagde economische groei kampt ten opzichte van de Verenigde Staten en China. Ook ons land kreeg in het rapport een slechte beoordeling. Hoge energieprijzen en energieonzekerheid, zware loonlasten, te veel regelgeving en de recente Amerikaanse heffingen belemmeren onze bedrijven om te groeien en te innoveren. Ook op het vlak van de digitale revolutie staat Europa nog in de kinderschoenen. Indien wij niets ondernemen, dreigen wij onze industrie te verliezen.

Niets doen is echter niet het handelsmerk van de arizonaregering. Intussen hebben wij ervoor gezorgd dat de administratieve regels worden vereenvoudigd en maakt de regering daar werk van. De arbeidsmarkt wordt flexibeler, wat vertrouwen inboezemt bij investeerders. Dat vertrouwen wordt beloond, want Amazon en Google investeren samen 6 miljard euro in ons beleid. Die investering is een teken van vertrouwen in het arizonabeleid. Ze creëert veel werkgelegenheid en geeft zuurstof aan onze economie en welvaart. Niettemin mogen wij niet achteroverleunen en denken dat wij er al zijn. Wij moeten er alles aan doen om het ondernemersklimaat opnieuw te laten bloeien.

Mijnheer de minister, hoe schat u de impact van die investeringen op onze economie in?

Hoe kunnen wij andere vergelijkbare investeringen aantrekken, zodat innovatie nog meer wordt gestimuleerd?

Monsieur le ministre, je suis heureuse de vous entendre évoquer la task force e-commerce que vous avez mise en place, qui a pour objectif de soutenir le commerce de proximité et nos artisans locaux qui sont les acteurs locaux les plus importants. Je viens d'une commune où le commerce est phare et occupe une place extrêmement importante et il est donc primordial de les défendre.

Vous l'avez dit aussi, les réformes et les investissements qui sont annoncés ici montrent qu'il faut travailler ensemble. Ces partenariats sont fondamentaux pour redresser notre économie et créer de l'emploi. Ils profiteront au final à nos entreprises, à nos PME, à nos commerçants et à nos entreprises locales, qui se verront prospérer davantage et permettront évidemment de créer de l'emploi.

Merci monsieur le ministre pour vos réponses. Le nombre d'emplois est déjà très prometteur. Je pense qu'il est vraiment important d'assurer le bien-être au travail parce que pour les Engagés, l'économie doit toujours être accompagnée d'humanisme et de justice sociale. Les commerces, ce n'est pas que les colis, c'est aussi le contact humain.

Quant à mes amis socialistes, je les invite dimanche matin. Inutile de venir en costume, prenez directement vos bottes!

Mijnheer de minister, we moeten er inderdaad verder op inzetten om ons land op de kaart te zetten als digitale speler en zo onze bedrijven te ondersteunen bij innovatie, ontwikkeling en productie. AI is de technologie van de toekomst, dus het is des te belangrijker dat ons land mee op die trein zit. Ik heb het volste vertrouwen in u als minister van Economie en in deze regering, die opnieuw het ondernemerschap omarmt. Onze ondernemingen zijn de motor van onze samenleving. Inderdaad, deze regering omarmt het ondernemerschap.

Monsieur le ministre, je sais que vous avez beaucoup de dossiers à traiter pour le moment. La semaine dernière, mon très estimé collègue Lutgen vous posait encore une question sur l'un d'eux. En tout cas, nous serons absolument d'accord pour reconnaître que la priorité doit être réservée au narcotrafic. En effet, celui-ci entraîne des conséquences dramatiques sur la sécurité des Belges et plus particulièrement des Bruxellois.

Je souhaitais vous poser une question sur la fusillade qui a encore eu lieu cette semaine à Saint-Gilles. Au regard des trop nombreuses fusillades qui l'ont précédée, je me suis rendu compte que je vous avais posé la même question en séance plénière voici six mois. Par conséquent, ma question est une sorte de clause de rendez-vous pour savoir où vous en êtes dans l'application de l'accord de gouvernement et dans l'exécution de ses mesures. Je sais que, le 1 er octobre, vous avez eu l'occasion de pouvoir faire le point et de parler de la task force.

Cela dit, je souhaiterais savoir où l'on en est dans l'application de la vingtaine de mesures figurant dans l'accord de gouvernement et qui sont pratiquement les meilleures dont nous puissions disposer, puisque nous avions à table le bourgmestre d'Anvers. En effet, il est le premier à avoir eu à affronter le narcotrafic en Belgique et à avoir connu les fusillades – bien avant Bruxelles. Il sait donc de quoi il parle. Il n'est pas nécessaire de parler de ces initiatives dans une task force, car elles nécessitent d'être prises le plus rapidement possible. Parmi elles, on trouve la création d'un Fonds drogues, la technique du " Follow the value " – qui consiste à s'attaquer au portefeuille des narcotrafiquants, à leur faire mal à travers leurs moyens financiers –, peut-être encore la surveillance de la criminalité organisée afin d'en mieux connaître le fonctionnement et de voir comment, à Bruxelles en particulier, certains commerces servent à blanchir de l'argent. Toutes ces mesures existent.

Monsieur le ministre, selon quel calendrier allez-vous appliquer ces dispositions? Quelles sont les mesures que vous avez déjà prises? Je sais que vous avez fait beaucoup, mais il reste encore beaucoup de choses à accomplir. J'aimerais en savoir plus.

Merci monsieur le ministre. Vous avez listé les mesures que vous mettez en place. Vous savez que la fusion des zones de police génère des réticences importantes au niveau local. Mais vous savez aussi qu’une des demandes, et une des autres choses qui se trouvent dans l’accord de gouvernement, c’est le refinancement des zones de police locale, qui sont la première ligne pour faire face au crime. Et ce refinancement, il doit arriver le plus rapidement possible parce qu’aujourd’hui, on sait que Bruxelles, structurellement, est sous-financée par rapport à son nombre d’habitants. Et donc, ce à quoi je vous encourage, c’est à pouvoir agir le plus rapidement possible pour donner des moyens financiers à la zone de police locale qu’il y aura à Bruxelles, pour qu’elle puisse réellement agir. Un autre élément, peut-être, c’est de faire en sorte d’avoir une meilleure visibilité et un dashboard sur ces 20 mesures. Vous avez également parlé de mesures qui ne se trouvent pas dans l’accord de gouvernement. Les militaires dans les rues, ça n'est pas dans l’accord de gouvernement de cette manière. Mais ce qu’on doit faire, c’est pouvoir avoir un dashboard sur les mesures et la manière dont elles évoluent. Vous serez d’accord avec moi, la sécurité est un droit fondamental. Les Bruxellois y ont droit aussi.

Monsieur le ministre, moi, je voulais simplement vous parler de Dilbeek, charmante commune de la périphérie "waar iedereen thuis is". Et je me permets de vous interpeller sur cette idée qu'a eue le bourgmestre N-VA à propos de l'imposition du néerlandais dans les rapports entre les commerçants établis dans cette commune et leur clientèle, puisque le bourgmestre fait le tour des commerces et des entreprises pour leur remettre un courrier en main propre et leur expliquer que, désormais, ils doivent parler néerlandais avec leurs clients.

Alors, qu'il n'y ait pas de malentendu: bien sûr que les commerçants en Flandre puissent s'exprimer en néerlandais envers leur clientèle, c'est très bien et c'est la moindre des choses. Mais, pour rappel, un mandataire public ne peut imposer l'usage exclusif du néerlandais pour des commerçants quand ils veulent servir une clientèle francophone, anglophone ou autre. Dans ce pays, l'emploi des langues dans les commerces est libre.

Je me doute que vous allez peut-être vous déclarer incompétent pour vous prononcer sur cette affaire, parce que cela relève matériellement de la compétence de votre homologue flamande chargée des pouvoirs locaux. Néanmoins, sur le plan institutionnel, vous disposez d'une compétence générale de surveillance de l'application des lois linguistiques et de respect de la liberté d'emploi des langues, consacrée par l'article 30 de notre Constitution.

En effet, pareille mesure, formalisée ou non, est anticonstitutionnelle. Les commerçants sont libres d'utiliser la langue qu'ils souhaitent quand ils s'adressent à leurs clients, et ce, en conformité avec l'article 30 de la Constitution qui consacre la liberté du choix des langues, sauf pour les actes de l'autorité publique et pour les affaires judiciaires, qui ne peuvent être réglées que par la loi.

Monsieur le ministre, que pensez-vous de cette situation? Entendez-vous, à titre conservatoire, vous adresser à votre homologue du gouvernement flamand afin qu'il rappelle à cet élu le respect de la Constitution et de la liberté linguistique en matière commerciale? Et pourriez-vous, au passage, informer le nouveau parti frère du MR, la N-VA, qu'en Belgique en matière commerciale et privée l'emploi des langues est libre?

Mijnheer de voorzitter, ik wil eerst iets aanstippen, waarover ik u ook persoonlijk al heb aangesproken en waarop u hebt geantwoord dat u er niets aan kunt doen. Ik vind het namelijk een blamage voor dit Parlement dat een debat over een situatie in Dilbeek wordt ondergebracht in een debat over taalfaciliteiten. In Dilbeek zijn er geen taalfaciliteiten. Dilbeek ligt op eentalig Nederlandstalig grondgebied. Een discussie over Dilbeek is terecht, maar hoort niet thuis in dit actuadebat.

Dat gezegd zijnde, is onze partijgenoot Stijn Quaghebeur recent burgemeester geworden van Dilbeek, waar Vlamingen thuis zijn. Hij bewijst meteen dat hij uit het juiste hout gesneden is, want hij staat met de voeten in het veld en gaat langs bij handelaars om persoonlijk een brief af te geven en om in gesprek te gaan. Hij wijst hen erop dat Dilbeek een Nederlandstalig karakter heeft en dat de bevolking verwacht dat er in de gemeente Nederlands wordt gesproken.

Het hoeft natuurlijk niet te verbazen dat zo'n politiek van dialoog een zure oprisping veroorzaakt bij de heer François De Smet van DéFI. Zijn uitlatingen zijn echter onwaar. Er is totaal geen inbreuk op de taalwetgeving in Dilbeek. Het enige wat Stijn Quaghebeur, de uitstekende burgemeester van Dilbeek, doet, is erop wijzen dat de bevolking in zijn gemeente verwacht dat er Nederlands wordt gesproken. Dat is goed beleid, waarvoor burgemeesters zoals Kurt Ryon, die in Steenokkerzeel exact hetzelfde doet, beloond worden met absolute meerderheden. Het is dus zeer goed dat dat beleid ook in Dilbeek wordt gevoerd.

Ik heb één vraag voor u, mijnheer de minister. Wordt volgens u in Dilbeek de taalwetgeving overtreden?

Mijn volgende vraag gaat over Ronse, dat wél een faciliteitengemeente is. Er is dramatisch nieuws voor de rechtszekerheid in dit land: de rechtbank in Oudenaarde heeft Ronse dwangsommen opgelegd, omdat het zich niet zou houden aan de taalregels die door de taalfaciliteiten worden vastgelegd.

Mijnheer de minister, mijnheer de voorzitter, collega’s, als er in Ronse overtredingen van de taalwetgeving worden vastgesteld waarvoor dwangsommen moeten worden opgelegd, dan zullen snel heel wat dwangsommen worden opgelegd in Brussel. Ik ben gaan kijken in Franstalige faciliteitengemeenten, waar de overtredingen veel flagranter en omvangrijker zijn. We evolueren naar een situatie waarin elke faciliteitengemeente dwangsommen worden opgelegd, omdat ze zich niet houdt aan een taalwetgeving die compleet onlogisch is en die een gigantische administratieve en financiële last met zich brengt.

De taalfaciliteitenregeling is overigens verouderd. Ze was immers bedoeld om mensen de mogelijkheid te geven zich te integreren in het nieuwe taalgebied: het Duitstalige, het Franstalige of het Nederlandstalige taalgebied. Als ze dat in 62 jaar tijd nog niet gedaan hebben, dan denk ik dat het nu ook niet meer zal gebeuren.

Ik ben ook schepen van Financiën in een gemeente die gelukkig geen faciliteitengemeente is. Ik zie wat er vandaag op gemeenten afkomt en het wordt nu al zeer moeilijk, bijna ondraaglijk. Als men daar dan nog eens de complexe, rechtsonzekere en enorm dure maatregelen voor faciliteitengemeenten aan toevoegt en daarbovenop nog dwangsommen oplegt, dan maakt men eigenlijk alle faciliteitengemeenten in ons land gewoon failliet. Ronse maakt dat nu mee, maar alle andere gemeenten zullen dat ook nog meemaken.

Daarom doe ik een warme oproep om samen de loopgraven van het verleden te verlaten en eindelijk, zowel in Franstalig België als in Nederlandstalig België, de faciliteitengemeenten gewoon af te schaffen. Laten we ervoor zorgen dat die gemeenten niet failliet gaan door achterhaalde regels uit het verleden, die we in het Parlement gewoon moeten afschaffen.

Mijnheer de minister, diverse faciliteitengemeenten hebben de voorbije weken aan de alarmbel getrokken, omdat het faciliteitenstatuut, dat hun eigenlijk door de federale overheid is opgedrongen, het hen heel wat moeilijker maakt en hen met tal van problemen opzadelt. Ze hebben daardoor extra financiële uitgaven en beperkingen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld niet fuseren om een grotere bestuurskracht te verkrijgen. Ze hebben ook moeilijkheden om geschikt tweetalig personeel te vinden. Noem maar op.

Die klachten komen vanuit de Vlaamse taalgrensgemeenten, maar ik kan mij inbeelden dat ook de Waalse en de Duitstalige taalgrensgemeenten daar de gevolgen van ondervinden.

In dat kader hebben zes Vlaamse faciliteitengemeenten onlangs een brief gestuurd, om die situatie aan te klagen. In dat verband heeft de Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur, mevrouw Crevits, onlangs met u een gesprek gevoerd. Daarover stelde zij in het Vlaams Parlement dat u zich bereid hebt verklaard om dat te bekijken. Zij suggereert een federaal gecoördineerd initiatief met het Waalse Gewest en de Duitstalige Gemeenschap om dit probleem te bekijken.

Ik heb hierover onlangs ook de premier ondervraagd, over de dwangsommen die aan Ronse worden opgelegd en meer bepaald over het feit dat het de federale overheid is die het faciliteitenstatuut oplegt, terwijl het de gemeenten en in bijkomende orde de gewesten zijn die de lasten, onder meer de financiële lasten, moeten dragen. De premier erkent die incongruentie, volgens hem moet dat allemaal worden opgelost, maar uit zijn antwoord bleek duidelijk dat hij daaraan zelf geen fluit zal doen. Daarom heb ik mijn hoop op u gesteld.

Hoe reageert u op de brief van de zes burgemeesters? Welk gevolg hebt u gegeven aan het gesprek met minister Crevits? Wat mogen we daarvan verwachten?

Komt er overleg met het Waalse Gewest en de Duitstalige Gemeenschap over dit probleem?

Gaat u voor de enige logische oplossing, namelijk de afschaffing van de faciliteiten? Of mogen we in afwachting verwachten dat u een inspanning zult leveren met betrekking tot de extra kosten voor die gemeenten, aangezien het de federale overheid is die hen met die bijkomende lasten opzadelt?

Monsieur le ministre, je pense qu'il ne faut pas se tromper de débat. Ce n'est pas une atteinte aux lois linguistiques mais une atteinte à la Constitution qui est portée par le bourgmestre de Dilbeek, parce que l'article 30 de la Constitution garantit l'usage libre des langues, sauf dans les affaires judiciaires et dans ses relations à l'autorité publique. Dès lors, tout le reste est régi par un régime strict de liberté par la Constitution. En conséquence, dire le contraire, c'est faire en sorte qu'un bourgmestre est hors-la-loi et hors champ de la Constitution.

Pour réglementer l'usage des langues, je rappelle qu'il y a eu la loi sur les frontières linguistiques de 1962, qui a donné naissance au concept de communes dites "à facilités" en Flandre et en Wallonie. Je passe la question de Bruxelles, dont nous sommes fiers du bilinguisme et où nous sommes fiers de pouvoir accueillir tous nos concitoyens en français, en néerlandais – mais pas seulement, puisque nous ne faisons pas de barrière d'usage des langues. D'ailleurs, toutes celles et tous ceux qui contestent la possibilité de s'exprimer dans une autre langue que le néerlandais dans un commerce de Flandre, je les invite, lorsqu'ils seront en visite à Marrakech, à parler en arabe avec les commerçants afin d'être cohérents dans leur attitude.

Monsieur le ministre, force est de constater que dans les communes flamandes à facilités, de nombreuses pressions sont exercées sur les francophones. La situation devient invivable, que ce soit pour l'obtention de documents dans leur langue ou l'affichage bilingue dans l'espace public. Certes, ce débat n'est pas neuf, mais il tend à s'intensifier.

En juin dernier, le tribunal de première instance d'Audenarde – qui, je le rappelle, n'est pas francophone – a suivi l'arrêt de la Cour constitutionnelle et a condamné la ville de Renaix à rétablir le bilinguisme dans ses communications officielles. À Dilbeek, je vous le disais, contrairement à la Constitution, on essaye même d'atteindre à la liberté linguistique dans le champ particulier.

Monsieur le ministre, étant donné que vous êtes à la tête du SPF Intérieur, quelles initiatives allez-vous prendre pour faire respecter partout dans ce pays la liberté linguistique garantie par la Constitution et les dispositions de la loi sur la frontière linguistique? Une communication vis-à-vis des bourgmestres concernés est-elle prévue?

Enfin, votre collègue chargé de la Défense ambitionne d'envoyer un courrier officiel à tous les jeunes pour les inciter à rejoindre la Défense. Dans quelle langue ledit courrier sera-t-il envoyé aux jeunes résidant dans nos communes à facilités?

Mijnheer de minister, ik kom uit Ronse en het is aangenaam voor mij om eens iets te kunnen vertellen over mijn stad. Ronse is een diep in de Vlaamse Ardennen verscholen stadje, pal op de taalgrens. Het is een kleine stad, maar ze is groot in diversiteit, want iedereen is er welkom. Ik woon er heel graag. Er leven sterke lokale tradities, er zijn gezellige cafés, een mooie basiliek, de bossen van de Hotond, goede bakkers en vooral supergoede frituren.

In die frituren, winkels en cafés hoort men twee talen. Bonjour is in Ronse evenveel waard als goeiedag. Frans of Vlaams, dat maakt voor ons eigenlijk niet uit. Men woont, werkt en leeft samen. Het sociale leven speelt zich samen af: op, boven en onder die taalgrens. Op sommige dagen steek ik wel vijf keer de taalgrens over om boodschappen te doen, familie te bezoeken of te gaan fietsen. Het lokale dialect, het Ronsisch, bevat heel wat Franse woorden. Dat is altijd zo geweest. Er was een tijd dat Ronse Franstalig was. Vandaag is het een Vlaamse stad met faciliteiten voor Franstalige Vlamingen. Die rechten zijn wettelijk vastgelegd.

Het is echter ook de plicht van het stadsbestuur die wetten te doen respecteren en toe te passen. Dat is vandaag perfect haalbaar, zeker met vertaalsoftware, artificiële intelligentie en digitale dienstverlening. Het is dus eenvoudiger dan ooit om de taalfaciliteiten correct toe te passen. Eén ding verandert niet en zal ook nooit veranderen, namelijk de kostprijs. Het naleven van de taalfaciliteiten brengt voor onze lokale overheid bijkomende kosten met zich mee. Er bestaat een compensatie van de Vlaamse overheid voor faciliteitengemeenten in Vlaanderen, maar die geldt alleen voor gemeenten met minder dan 3.000 inwoners, waardoor Ronse opnieuw uit de boot valt. Zo kreeg Spiere-Helkijn 351.000 euro extra – dat is 171 euro per inwoner – om de taalfaciliteiten te kunnen toepassen.

Als Ronse dezelfde steun zou krijgen van de Vlaamse overheid, dan zouden we elk jaar 4,6 miljoen euro extra krijgen om die wettelijk verplichting te vervullen. Vandaag krijgen wij echter niets van de Vlaamse regering, niets voor een stad die tot de armste van Vlaanderen behoort.

Ondertussen blijven de federale en Vlaamse regeringen facturen doorschuiven naar ons lokaal bestuur. Daarbovenop komen de extra besparingen in de zorg, de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd en de stijgende pensioenlasten waarvoor we zelf moeten opdraaien.

Ja, dat komt misschien omdat u mij onderbrak, maar goed.

Daarbovenop moeten we dus opdraaien voor die kosten. Mijnheer de minister, wat is uw reactie op de uitspraken van de cd&v-burgemeester van Ronse, die zegt dat u uw boerenverstand moet gebruiken? Zal deze regering eindelijk een financiële compensatie voorzien voor faciliteitengemeenten in België, zoals Ronse, zodat we de rechten van Franstalige Vlamingen en Nederlandstalige Walen kunnen garanderen?

Monsieur le ministre, je vous remercie.

Nous vous avons connu plus engagé dans vos réponses… Je crois que vous n'allez satisfaire personne, sauf quant au rappel de la loi. Qui peut vous donner tort? Le seul problème, et vous le voyez bien, est que tout le monde n'en a pas la même interprétation.

Je vais rebondir sur votre conclusion. Oui, la loi et la Constitution doivent être respectées: à Dilbeek, à Renaix et partout sur le territoire. La loi énonce que l'emploi des langues dans les commerces est libre et qu'un bourgmestre qui intimide les commerçants en faisant croire le contraire sort de son rôle. La loi édicte que les facilités doivent être respectées en Flandre, en Wallonie, en Communauté germanophone – partout! –, non pas parce qu'elles seraient temporaires (argumentaire que l'on entend souvent, mais qui ne résiste pas à l'analyse du droit et du passé, parce que l'on ne coule pas des dispositions temporaires dans une loi spéciale). Les facilités existent parce que c'est le prix d'un équilibre servant à assurer une paix communautaire entre francophones et néerlandophones. Vouloir rediscuter des facilités, comme certains essaient d'en instiller la petite musique, revient à vouloir rediscuter de tout ce qui compose cet équilibre, à commencer par les frontières linguistiques. Donc, je pense que les uns et les autres doivent faire attention.

Mijnheer de minister, ik hoor hier veel onzin. Als ik collega’s hoor zou zeggen dat de taalwetgeving in Dilbeek wordt overtreden, dan stel ik voor dat die collega's de taalwetgeving een keer lezen. Dat kan nuttig zijn. Ik stel voor dat zij wijzen op de bepaling in onze wetten die een burgemeester verbiedt om in dialoog met zijn inwoners te gaan. Ik ken die bepaling niet. Ik heb redelijk uitgebreid onderzoek naar de taalwetgeving gedaan tijdens mijn universitaire studies, maar ik ken die regel in ieder geval niet. Het is een praktijk die in zowat elke gemeente in de Vlaamse Rand wordt toegepast. In Vilvoorde zijn we trouwens heel trots dat we in ons bestuursakkoord hebben geschreven dat we daar ook mee gaan beginnen.

Als het dan over Ronse gaat, wordt er heel veel op flessen getrokken. De PVDA is bezig met frituren. Ik ben bezig met de betaalbaarheid en ervoor zorgen dat in Ronse goed bestuur mogelijk is. Voor faciliteitengemeenten is het een realiteit dat de inwoners ervan meer belastingen betalen voor minder dienstverlening. Dat probleem zou iedereen moeten aanbelangen.

Het punt dat ik probeer te maken, is dat de rechtbank van Oudenaarde een precedent heeft geschapen in Ronse, gebaseerd op een advies van het Grondwettelijk Hof, waardoor het wel degelijk een redelijk grote precedentwaarde heeft. Als we dat precedent in de andere faciliteitengemeenten of in Brussel toepassen, waar ook redelijk wat taalwetgeving bestaat, dan worden de problemen in die gemeenten nog veel groter.

Mijnheer de minister, ik begrijp dat u geen uitspraak over rechterlijke beslissingen wilt doen, maar ik hoop dat u de rechterlijke beslissingen wel grondig zult analyseren en dat u na die analyse gaat spreken met uw MR-burgemeester in Vloesberg of met uw burgemeesters in Brussel, die met veel grotere dwangsommen zullen worden geconfronteerd als die rechtspraak zich doorzet.

Ik denk dat het belangrijk is dat er een grondige analyse gebeurt en dat we de loopgraven van het verleden dan echt verlaten, dat we ervoor zorgen dat in faciliteitengemeenten, ook in Brussel, een goed bestuur mogelijk is en dat we die faciliteitengemeenten afschaffen die het aangaan van intergemeentelijke samenwerkingen met het oog op een kwalitatieve dienstverlening verhinderen.

Collega Bergers, ik wil u niet ontgoochelen, ik ben het volledig met u eens dat het hoog tijd is om dat verderfelijk faciliteitenstatuut af te schaffen. Als uw eigen premier echter al zegt dat hij dat niet zal doen omdat het niet in het regeerakkoord staat, en aangezien ik evenmin heb gehoord dat onze minister van Binnenlandse Zaken daar werk van zal maken, dan vrees ik dat dat niet het geval zal zijn.

Mijnheer de minister, het is het ene of het andere. Als u het statuut niet afschaft, moet u er consequent voor zorgen dat het in elke faciliteitengemeente correct wordt toegepast. Dat gebeurt niet in elke Waalse gemeente. Het is geen eerlijke situatie dat men alleen in Ronse te maken krijgt met dwangsommen en niet in faciliteitengemeenten waar men de wetgeving niet toepast. Dus ofwel schaft u die slechte wetgeving af, ofwel zorgt u ervoor dat die overal wordt toegepast, want wetgeving is wetgeving.

Collega Tonniau, ik ben blij met uw goede bakker en met uw goede frituur in Ronse, maar dat doet natuurlijk helemaal niets ter zake. Feit is dat die faciliteitenregeling enorme nadelen meebrengt voor de stad. Daarmee doel ik niet alleen op de kosten, in het algemeen is de werking moeilijk, vooral voor de OCMW’s, die tweetalige personeelsleden dienen te vinden. Daarnaast kunnen faciliteitengemeenten niet fusioneren. Er zijn heel veel negatieve gevolgen aan verbonden, die u helaas niet oplost met extra centen van het federaal niveau, want die middelen zijn misschien een doekje voor het bloeden voor de extra kosten die het federaal niveau met dat faciliteitenstatuut oplegt, maar het biedt geen duurzame oplossing.

De faciliteiten moeten worden afgeschaft. Daarover zijn meerdere collega’s het eens. Helaas toont deze regering daartoe geen enkele daadkracht.

Monsieur le ministre, en réalité, ce qui est assez fabuleux, c’est qu’on se retrouve face à une administration communale à Renaix qui méconnaît les lois linguistiques et la Constitution. On se retrouve face à un bourgmestre à Dilbeek qui méconnaît et qui viole même la Constitution. Mais le procès que l'on fait, c'est le procès des lois linguistiques et des facilités linguistiques.

Quand des personnes qui représentent l'autorité publique, qui sont censées l'incarner, avoir un devoir d'exemplarité vis-à-vis de leur population et indiquer quelles sont les normes à suivre, sont les premières – à savoir les bourgmestres de Renaix et de Dilbeek – à ne pas respecter cela, comment voulez-vous qu'elles soient crédibles dans cette autorité-là?

Les facilités linguistiques ne sont pas temporaires. Il s'agit finalement d'une réalité et d'un droit pour les populations francophones qui s’y trouvent, comme pour les populations néerlandophones qui résident dans des communes francophones avec facilités linguistiques. Je vois rarement les communes wallonnes qui ont des facilités linguistiques se plaindre. Je pense qu'il y a un autre ressort que la question finalement du simple coût ou de la simple nécessité de devoir engager du personnel supplémentaire.

Vous savez, contrairement à vous, …

(…)

Je ne vous ai pas interrompu! Contrairement à vous, j'ai été échevin dans une commune bruxelloise. Et c'était un honneur pour nous d'accueillir tout le monde à tous les guichets en néerlandais, en français et parfois dans d'autres langues lorsque cela s'avérait nécessaire. Et on n'a pas considéré que c'était un coût. C'était un service qu'on rendait à notre population, parce que chaque concitoyen, chacun qui paie ses impôts, construit en réalité la maison communale qui est la sienne par ses impôts et par sa contribution.

Ces facilités linguistiques, ce n'est pas un privilège; c’est un droit! Vous souhaitez les supprimer, nous serons là face à vous et j'ose espérer que nous aurons aussi le ministre face à vous dans le gouvernement pour indiquer qu'il y a suffisamment d'iniquité que pour commencer par autre chose que par les facilités linguistiques qui est un symbole nationaliste.

Monsieur le ministre, je vous remercie simplement d'assurer le respect de l'article 30 de la Constitution depuis votre fonction et je poserai la question à votre collègue de la Défense, même si vous n'êtes pas totalement exempt de ce dossier, puisque à travers le Registre national et à travers la manière dont le Registre national interviendra, vous aurez, vous aussi, à apprécier finalement la langue de destination et de rédaction.

Mijnheer de minister, uw antwoord was heel kort. U hebt gezegd dat de wet gerespecteerd moet worden, ook door burgemeesters. Dat is evident. U hebt echter niets gezegd over een mogelijkheid tot compensatie. Onze stad Ronse verdient beter en wil boter bij de vis. Het is een fout van de wetgever dat als een stad verplicht wordt om faciliteiten toe te passen voor Franstaligen, daarvoor niets extra wordt voorzien.

Die uitspraak is er. Onze stad is veroordeeld voor het niet toepassen van de faciliteiten. Die burgers zijn niet van de ene dag op de andere naar de rechtbank getrokken. Zij vragen al jaren om inspraak en kloppen al jaren op de deur van onze burgemeester met de vraag om naar hen te luisteren. Zij zeggen dat het stadsbestuur in fout is en vragen om aanpassingen

Sinds de N-VA deelneemt aan het bestuur, is het bestuur de Franstaligen beginnen te pesten. We hadden een N-VA-schepen, de heer Vandevelde, die op het naambord de letters CPAS boven OCMW afkrabde. De Franstalige communicatie verdwijnt. Gisteren was er een ernstig gaslek in onze stad, waarna men de bewoners waarschuwde welke huizen moesten worden ontruimd. Die communicatie verliep enkel in het Nederlands. Mensen vinden dat lastig. De Franstaligen hebben eveneens het recht om te worden geïnformeerd, zeker als het gaat over veiligheidskwesties.

Ook het fuseren is ter sprake gekomen. Een fusie kan perfect. Faciliteitengemeenten in België kunnen fuseren. Onze stad was bezig met een politiefusie, maar heeft dat proces stopgezet. Een van de redenen is dat de politieagenten hun taalpremie willen behouden. Dat is een interne kwestie. Het is moeilijker om personeel te vinden, dus de personeelsleden krijgen een extra taalpremie. Die personeelsleden hebben zich verzet, waarop de burgemeester de stekker uit de politiefusie trekt. Men kan perfect fuseren, maar Kluisbergen en Maarkedal willen niet. Met wie moeten we dan fuseren? Met een gemeente van over de taalgrens, een gemeente uit Henegouwen?

Monsieur le ministre, neuf mois après la conclusion des négociations à Montevideo entre l’Union européenne et les pays du Mercosur, la Commission a tout récemment présenté l’accord EU-Mercosur Partnership Agreement (EMPA) aux législateurs européens, en vue de sa conclusion et de sa signature. Elle a également soumis un accord intérimaire destiné à permettre de faire appliquer les parties de l'accord relevant de la compétence exclusive de l’Union européenne.

Nous savons toutes et tous que cet accord suscite de nombreuses craintes parmi nos agriculteurs. La Commission se veut rassurante. Elle souligne, d’une part, que l’accord devrait augmenter de 50 % les exportations agroalimentaires européennes vers cette région et, d’autre part, que l’accord conclu avec le Mexique devrait notamment lever les barrières aux exportations européennes de produits agroalimentaires vers ce pays, importateur net de nourriture.

La Commission évoque la possibilité d’instaurer des clauses miroirs, via un alignement potentiel des standards de production sur les pesticides et le bien-être animal, applicables aux produits importés.

Pour que le volet commercial puisse entrer en vigueur, l'accord devra recueillir une majorité pondérée des votes des États membres.

En ce qui concerne notre pays, le niveau fédéral se prononcera en fonction de la position des gouvernements régionaux. La ministre wallonne de l’Agriculture a annoncé publiquement une abstention pour la Belgique, en raison d’un vote négatif de la part de la Wallonie. Par contre, nous pouvons supposer que la Flandre y serait favorable.

Monsieur le ministre, confirmez-vous le principe des clauses miroirs dans ce dossier Mercosur? Quel est le calendrier au niveau des prises de décision des entités fédérées et fédérales dans le cadre de cet accord? Nos agriculteurs peuvent-ils être rassurés par cette vision de la Commission? L'êtes-vous vous-même? Dans le contexte géopolitique actuel, considérez-vous que la Belgique doit accentuer la dimension géostratégique depuis les accords douaniers et participer au sein de l’Union Européenne à des partenariats alternatifs? Je songe notamment au Canada, à l’Australie, à l’Inde, à l’Asie du Sud-Est mais aussi à l’Amérique latine.

Mijnheer de minister, in de handelsovereenkomst tussen de EU en de Mercosurlanden, die nog dit jaar zou kunnen worden geratificeerd, worden wederzijdse invoertarieven geleidelijk aan afgeschaft en voor sommige producten gelden er quota. Met die deal dreigt er oneerlijke concurrentie te ontstaan tussen enerzijds Belgische boeren die werken volgens zeer strikte Europese normen op het gebied van voedselveiligheid, dierenwelzijn en milieu, en anderzijds de boeren uit de Mercosurlanden, die goedkoper kunnen produceren omdat in de Mercosurlanden veel minder strenge normen gelden.

De Europese Commissie stelt dat de producten uit de Mercosurlanden zullen moeten voldoen aan dezelfde Europese eisen voor voedingsproducten, maar het is nog onduidelijk hoe die voorwaarden zullen worden gehandhaafd.

Mijnheer de minister, hoe rijmt u dat akkoord met het regeerakkoord, waarin de landbouwsector wordt aangeduid als een strategische sector die de voedselzekerheid moet waarborgen?

Kunt u toelichten welke beschermingsmaatregelen in werking treden als de invoer van sommige landbouwproducten bepaalde drempels overschrijdt?

Op welke compensaties zullen onze boeren kunnen rekenen?

Monsieur le ministre,

Le 3 septembre dernier, la Commission européenne a validé le projet d'accord de libre-échange entre l'Union européenne et les pays du Mercosur. Ce texte, qui suscite de vives inquiétudes dans plusieurs États membres, sera prochainement soumis à l'approbation des 27 gouvernements nationaux.

En Belgique, la société civile, les syndicats, les organisations environnementales mais aussi une large partie du monde agricole ont exprimé leur opposition à cet accord, dénonçant ses conséquences potentielles sur l'environnement, la santé publique, les droits sociaux et l'agriculture locale.

Le Parti Socialiste a toujours affirmé son opposition à cet accord en l'état, en raison notamment : de l'absence de garanties contraignantes en matière de respect des Accords de Paris sur le climat ; du non-respect des normes fondamentales de l'Organisation Internationale du Travail ; du risque d'importation de produits agricoles cultivés avec des substances interdites dans l'UE ; de la menace que représente cet accord pour les exploitations agricoles belges, en particulier wallonnes, soumises à une concurrence déloyale.

Nous nous opposons également à toute tentative de scission du volet commercial de l'accord d'association initial, qui aurait pour effet de contourner l'exigence d'unanimité au Conseil européen et d'écarter les parlements nationaux et régionaux du processus de ratification.

Dans ce contexte, pouvez-vous nous préciser :

-Quelle est la position officielle du gouvernement belge concernant l'accord UE-Mercosur?

-La Belgique compte-t-elle maintenir une abstention ou s'opposer formellement à cet accord lors du vote au Conseil?

-Quelles garanties le gouvernement belge exige-t-il pour protéger le secteur agricole, la santé publique et les normes environnementales?

-Le gouvernement s'engage-t-il à respecter le droit des parlements régionaux, notamment celui de Wallonie, à se prononcer sur cet accord?

Monsieur le ministre, merci pour vos réponses. J'en retiens deux choses.

D'abord, vous êtes personnellement très favorable aux clauses miroirs et vous allez regarder ce qu’il est encore possible de faire pour pouvoir les obtenir. Mais elles sont quand même très incertaines à ce stade.

Ensuite, je pense qu'on s'achemine vers une abstention de la Belgique, comme c'est souvent le cas dès qu'au moins deux Régions sont en désaccord. Une abstention est parfois malheureusement aussi commode. À mon avis, elle décevra une partie des personnes concernées, en ce compris nos agriculteurs, même si je comprends que le système institutionnel ne vous autorise pas à faire autre chose.

Mijnheer de minister, bedankt voor uw antwoorden en voor de duidelijkheid over uw standpunt.

U bevestigt dat er momenteel geen consensus is en dat u zich dus plant te onthouden. Wij vragen u als Vlaams Belang echter om u te verzetten tegen dat handelsakkoord, dus om tegen te stemmen. Dat vragen niet alleen wij, maar ook Vlaamse en Waalse ministers en minister-presidenten.

Dat gezegd zijnde, ben ik tevreden dat ik u hoor erkennen dat dat akkoord risico’s kan inhouden voor onze boeren. Die erkenning is alvast belangrijk.

Ik wil u eveneens vragen om de precaire situatie waarin onze boeren zich al vele jaar bevinden in het achterhoofd te houden. Iets meer dan een jaar geleden kwamen duizenden tractoren naar Brussel om te protesteren tegen het gebrek aan toekomstperspectief voor onze landbouwers, die geen uitzicht meer hebben op een leefbare toekomst. Maak het alstublieft niet nog erger met dat handelsakkoord.

Frankrijk, Polen en Italië zijn erin geslaagd om extra waarborgen te verkrijgen wat betreft de import van landbouwproducten die voor hen belangrijk zijn. Ik vraag u om aan de onderhandelingstafel eveneens met de vuist op tafel te slaan, zoals die grote landen hebben gedaan, om bijkomende waarborgen te verkrijgen voor producten die voor ons belangrijk zijn, zoals aardappelen, melk en peren. Ik reken op uw daadkracht en onderhandelingsvermogen.

Mijnheer de voorzitter, mijn vraag is dezelfde als de vragen van de heer Achraf El Yakhloufi en de heer Christophe Lacroix onder agendapunt 34. Hun vragen betreffen een importverbod en mijn vraag gaat over een importban, maar dat is eigenlijk hetzelfde. Het is vreemd dat die twee andere vragen samengevoegd zijn, maar mijn vraag niet. Ik richt me ook even tot de minister. Ik kan mijn vraag wel alleen stellen, maar ik ben bereid te wachten tot de collega's aanwezig zijn.

Mijnheer de minister, de federale regering heeft op 2 september beslist, conform het advies van het Internationaal Gerechtshof van 19 juli 2024, om naar het voorbeeld van Ierland en Slovenië de opdracht te geven om samen met de minister van Buitenlandse Zaken u als minister te belasten met het opstellen van een koninklijk besluit dat voorziet in een nationaal importverbod voor goederen die geproduceerd, ontgonnen of verwerkt zijn in door Israël bezette gebieden door de bezettende macht. Daarbij moet ook de nodige controle op de naleving van die importban worden voorzien.

Mijnheer de minister, op welke wet of wetten zal dat koninklijk besluit zich baseren? Is er een deadline waarbinnen u dat koninklijk besluit zult afwerken? Is dat een besluit dat moet worden vastgesteld na overleg in de ministerraad?

Betekent de term 'door de bezettende macht' dat enkel producten vervaardigd door Israëlische staatsbedrijven daaronder vallen, maar privéfirma's niet, of gaat het om alle firma's van Israëli's die in de bezette gebieden actief zijn?

Zullen producten uit de bezette gebieden die via andere EU-landen België binnenkomen ook onder het importverbod vallen?

Betekent het feit dat alleen sprake is van goederen, dat de diensten niet onder het verbod vallen?

Hoe zult u de controle organiseren? Wordt de bewijsplicht dat de oorsprong niet in de bezette gebieden ligt bij de invoerders uit Israël gelegd, of op een andere manier?

Voorzitter: Reccino Van Lommel.

Président: Reccino Van Lommel.